Translatum Greek Translation Forum

[banned]

Με την ευκαιρία, ας πούμε ότι υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί πεζογράφοι της Θεσσαλονίκης και ότι, όταν υπάρχει χρόνος και διάθεση, το μικρό αυτό δείγμα θα πρέπει να εμπλουτιστεί και να προσλάβει τις διαστάσεις μιας ανθολογίας. Η «Σχολή της Θεσσαλονίκης», εξ άλλου, όσο κι αν έχει αμφισβητηθεί ως έννοια, αναφέρεται στην πεζογραφία.

[wings]

Ασφαλώς υπάρχουν πολλοί σημαντικοί πεζογράφοι της Θεσσαλονίκης. Εκεί, λοιπόν, έγκειται και η δυσκολία του εγχειρήματος που προτείνεις. Τα πεζογραφήματα, είτε μιλάμε για μικρά διηγήματα σαν αυτά που έχω ήδη δημοσιεύσει εδώ είτε για αποσπάσματα μεγαλύτερων κεφαλαίων, παρουσιάζουν δυσκολίες στην επιλογή τους γιατί καλείσαι να διαβάσεις όλο το βιβλίο για να τα ξεχωρίσεις και, βέβαια, χρειάζεται μεγάλος κόπος για τη μεταφορά τους σε ένα διαδικτυακό φόρουμ.

Τα περισσότερα βιβλία είναι γραμμένα με πολυτονικό κι αυτό δεν βοηθά κατά τη χρήση των ειδικών εργαλείων ή προγραμμάτων που σκανάρουν το πρωτότυπο ούτε βέβαια όταν πας να το μετατρέψεις σε ηλεκτρονική μορφή.

Παράλληλα, αυτή τη στιγμή προέχει η ολοκλήρωση της ανθολόγησης των ποιητών της πόλης μας που απαιτεί αρκετούς μήνες σκληρής δουλειάς ακόμα (ενδεχομένως ως το τέλος του 2008). Κι, όπως λέει ο λαός, δυο καρπούζια κάτω από μια μασχάλη δεν χωράνε, ειδικά αν είναι τόσο «βαριά» όσο αυτά στα οποία αναφερόμαστε. :-)

[spiros]

Αγγίζει βαθιά στην ψυχή ο Ιωάννου, το «Ώρα για το κουκούλι» για παράδειγμα λέει όσα ποτέ σκέφτηκα και αισθάνθηκα για τις ανθρώπινες σχέσεις, σε μερικές σελίδες. Θα το συνέκρινα κάλλιστα με το Καναρίνι της Katherine Mansfield που έχει ακριβώς την ίδια ανθρώπινη χροιά και ποιότητα:

Perhaps it does not matter so very much what it is one loves in this world. But love something one must.

[wings]

Σπύρο, συμφωνώ απόλυτα με τη σύγκριση που έκανες. Ναι, είναι η ίδια χροιά, η ίδια πνοή, οι ίδιες σκέψεις. Τίποτα δεν είναι τυχαίο τελικά. Ούτε οι ομοιότητες αυτές.

[banned]

Εγώ θα έλεγα ότι είναι εντελώς τυχαίο. Ο αριθμός των στοιχείων και των συνδυασμών που συνιστούν την ανθρώπινη οντότητα είναι τεράστιος αλλά πεπερασμένος. Το ίδιο και οι ανθρώπινες εμπειρίες. Το ίδιο και οι ικανότητες που προκύπτουν. Συμβαίνει λοιπόν, ένας πνευματικός αδελφός σου να βρίσκεται στην Κίνα, ένας στη Γη του Πυρός και ένας στη διπλανή πολυκατοικία. Όπως και ένας άνθρωπος με παρόμοια χαρακτηριστικά του προσώπου. Δεν είναι αυτή η έκπληξη. Η έκπληξη είναι να συμπέσει (και πάλι) η παρουσία σας στον ίδιο τόπο και στον ίδιο χρόνο. Δηλαδή, να γνωριστείτε. Ή να σας γνωρίσει και τους δύο κάποιος τρίτος.

Είπαμε, ο θεός όχι μόνο παίζει ζάρια με την ανθρωπότητα, αλλά τα ρίχνει και σε σημείο που δεν μπορούμε να τα δούμε. Φαίνεται ότι μια μέρα που είχε κέφια, με τις ίδιες εξάρες γεννήθηκαν ο Γιώργος Ιωάννου και η Katherine Mansfield.

[wings]

Είπαμε, ο θεός όχι μόνο παίζει ζάρια με την ανθρωπότητα, αλλά τα ρίχνει και σε σημείο που δεν μπορούμε να τα δούμε. Φαίνεται  ότι μια μέρα που είχε κέφια, με τις ίδιες εξάρες γεννήθηκαν ο Γιώργος Ιωάννου και η Katherine Mansfield.

Τότε καλύτερα να 'χει κέφια πιο τακτικά. Και να μας το δείχνει. :-)

[banned]

«Απ' το στόμα σου και στου θεού τ΄αυτί», που λέγαμε μικροί. Για πιο σίγουρα όμως, δεν απευθύνεσαι στους επίσημους εκπροσώπους του, έστω και αυτοδιορισμένους;

[wings]

Γιατί; Οι εκπρόσωποί του ξαίνουν το κουκούλι που γεννάει Ιωάννου και Mansfield;

[banned]

Όχι αλλά έχουν με κόκκινο τηλέφωνο απευθείας επικοινωνία με τον ύψιστο και μπορούν να διαβιβάσουν το αίτημά σου. Όταν όμως ξαίνουν το «κουκούλι», είναι για να υφάνουν κουκούλες.

[wings]

Λευκές ή μαύρες να πηγαίνουν κι ασορτί με τα υπόλοιπά τους «ρούχα»; Για να ξέρω αν έχουμε να κάνουμε με νέο παράρτημα της κου-κλουξ-κλαν ή είναι απλή σύμπτωση.

[spiros]

Δεν είναι αυτή η έκπληξη. Η έκπληξη είναι να συμπέσει (και πάλι) η παρουσία σας στον ίδιο τόπο και στον ίδιο χρόνο. Δηλαδή, να γνωριστείτε. Ή να σας γνωρίσει και τους δύο κάποιος τρίτος.

Αυτό ξαναπές το!

Είπαμε, ο θεός όχι μόνο παίζει ζάρια με την ανθρωπότητα, αλλά τα ρίχνει και σε σημείο που δεν μπορούμε να τα δούμε. Φαίνεται  ότι μια μέρα που είχε κέφια, με τις ίδιες εξάρες γεννήθηκαν ο Γιώργος Ιωάννου και η Katherine Mansfield.

Ναι, αντίστοιχο δίδυμο, Ηράκλειτος και Βούδδας. Έζησαν ίδια εποχή περίπου δεν γνωρίστηκαν ποτέ (από όσα γνωρίζουμε) και έλεγαν τα ίδια πράγματα...

[banned]

Αυτό το εκπληκτικό δίδυμο, Σπύρο (Ηράκλειτος-Βούδδας), εγώ αργά το συνειδητοποίησα. Για σκέψου και πόσες άλλες τέτοιες συμπτώσεις περνάνε εντελώς απαρατήρητες και χάνονται στον κονιορτό του χρόνου.

Σκέφτομαι, ακόμη, ότι οι αρνητικές συγκυρίες είναι απείρως περισσότερες από τις θετικές. Πόσα μεγάλα ταλέντα πάνε εντελώς χαμένα πριν προλάβουν να ανθίσουν (πόσοι εν δυνάμει Μπετόβεν, πόσοι Πικάσο, πόσοι Έλιοτ πεθαίνουν κάθε μέρα στην υποσαχάρια Αφρική). Η φύση ρίχνει απλόχερα τους σπόρους της, σκορπίζει τις δωρεές της, κι όποιος επιβιώσει, επιβίωσε. Κι όποιος τη δικαιώσει, τη δικαίωσε. Οι άλλοι γίνονται λίπασμα για το μέλλον. Με άλλα λόγια, survival of the fittest or, rather, of the most fortunate.

[spiros]

Μιλώντας για τον Μπετόβεν και τον ρόλο της τύχης...

QUESTION 1:  If you knew a woman who was pregnant, who had 8 kids already, three who were deaf, two who were blind, one mentally retarded, and she had syphilis, would you recommend that she have an abortion? Read the next question before scrolling down to the answer of this one.

QUESTION 2:  It is time to elect the world leader, and your vote will decide the outcome. Here are the facts about the three leading candidates:

Candidate A:  Associates with crooked politicians, communists and known gangsters, and consults with astrologists. He's had two mistresses, one was his wife's private secretary that he also cheated on. He also chain smokes and drinks 8 to 10 martinis a day, often starting before breakfast.

Candidate B:  He was kicked out of office twice, smokes cigars, sleeps until noon, was a racist and a white supremacist and believed that no country could ever be led by a non-white because of their obvious inferiority, used opium in college and drinks a quart of whisky every evening.

Candidate C:  He is a decorated war hero. He's a vegetarian, doesn't smoke, drinks an occasional beer and hasn't had any extramarital affairs.  He is an avid patron of the arts, a gifted writer and speaker and Great Britain's backing was instrumental to his early political success.  He is an avowed anti-Communist.

Which of these candidates would be your choice? Decide first, then scroll down for the answer.

Candidate A is Franklin D. Roosevelt

Candidate B is Winston Churchill

Candidate C is Adolph Hitler

and by the way: Answer to the abortion question: - if you said yes, you just killed Beethoven.

[banned]

Φοβερό, Σπύρο.

Ποτέ δεν ξέρει κανείς πώς θα του βγει κάτι. Τι να κάνουμε; Βαδίζουμε με τη λογική σ' έναν παράλογο κόσμο. Σ' έναν κόσμο του τυχαίου, της κραυγαλέας αδικίας και του φόνου. Επινοώντας την ελπίδα.

Γι' αυτό είχε τόσο μεγάλη επιτυχία το theatre of the absurd με τους σπουδαίους συγγραφείς του. Ο κόσμος αναγνώριζε την αλήθεια των έργων τους. Δηλαδή, την πραγματικότητα και τη λογική συνέπεια του παραλόγου.

[wings]

Γιώργος Ιωάννου, Ο Μπάτης

Κάθε χρόνο, τη βραδιά της Αναστάσεως, σκύβω με κάποια πρόφαση και χαϊδεύω μυστικά το χορτάρι στον αυλόγυρο της Αγίας Σοφίας. Δεν έχω πει ακόμα σε κανένα τίποτε, κι ούτε, νομίζω, έχουν προσέξει πως τους παρασύρω όλο στο ίδιο σημείο. Μάλλον θα τους έχει γίνει συνήθεια κι αυτό. Παρόλο που δε μου ταιριάζει πια, φροντίζω να έχω πάντα μαζί μου ένα κόκκινο αυγό, που εννοώ να το τσουγκρίσω με όποιον τύχει κοντά μου. Και καθώς ρίχνω στη γη τα τσέφλια του, σκέφτομαι με κάποια χαρά, πως όταν φύγει ο κόσμος, ίσως ξαναρθεί ο φίλος μου ο Μπάτης να τα συναρμολογήσει κι αυτά, όπως έγινε κάποτε με όλες εκείνες τις άσεμνες φωτογραφίες.

Τις είχαμε βρει ξεσκισμένες σ' αυτό το ίδιο μέρος και πράγμα τότε δεν παρουσίασε λιγότερες δυσκολίες. Σε πολλά κομμάτια εικονίζονταν μέλη γυμνά, που δεν τα ξέραμε ακόμα απ' αλλού ή που δεν μπορούσαμε να τα φανταστούμε σε τόση αγριότητα. Εκτός αυτού όμως ήταν και οι μπλεγμένες στάσεις των προσώπων. Πήγαινες με την ιδέα πως ενώνεις μια φωτογραφία με δύο άτομα, οπότε σ' ένα κομματάκι παρουσιαζόταν κάποιο πέμπτο πόδι ή κάτι άλλο υπεράριθμο και σου τα χαλνούσε όλα. Με λίγα λόγια δε μας βοηθούσαν καθόλου οι γνώσεις μας.

Ξαπλωμένοι μπρούμυτα στο χορτάρι είχαμε τόσο απορροφηθεί, ώστε, όταν χτύπησε το κουδούνι του συσσιτίου για τη δεύτερη βάρδια, δε θέλαμε να πάμε μέσα για φαγητό. Εν τέλει πήγα μονάχα εγώ στο συσσίτιο κι ο φίλος μου έμεινε κοντά στις φωτογραφίες. Το κακό ήταν πως το κήρυγμα μετά το φαγητό κράτησε πάρα πολύ εκείνη την ημέρα.

Πάντως τον βρήκα να τις έχει όλες έτοιμες απάνω στο χορτάρι, και να μάχεται με τον αγέρα να μην του τις σκορπίσει. Πρώτη φορά μου έβλεπα τέτοια συμπλέγματα. Ήταν πολύ βρόμικος ο κόσμος. Εκείνος όμως τον έβρισκε ωραίο, μου έδειχνε λεπτομέρειες και γελούσε. Όλα είχαν το όνομά τους και το ήξερε. Δεν ξέρω όμως τι θα 'λεγε τώρα, γιατί βέβαια όλα θα τα είχε δοκιμάσει. Καθώς φεύγαμε, έδωσε μια με το πόδι του και σκόρπισαν πάλι τα κομματάκια.

Την άλλη μέρα, που έλεγα να τα μαζέψω, δε βρήκαμε ίχνος. Κάποιος άλλος θα τα είχε πάρει. Γι' αυτό μπήκαμε μέσα στην εκκλησία και κοιτάζαμε, ξαπλωμένοι ανάσκελα στις καρέκλες, την Ανάληψη στο ψηφιδωτό του τρούλου. Δύο άγγελοι πετώντας πλαγιαστά κρατάνε το Χριστό μέσα στη δοξαστική σφαίρα, που μου φάνηκε σαν ένα τεράστιο αυγό. Έβλεπα τους αγγέλους και θυμόμουν εμάς την προηγούμενη μέρα. Όχι πως θεωρούσα, έστω και τότε, τον εαυτό μου για άγγελο, αλλά για το φίλο μου το πίστευα αυτό. Είχε πολλά στοιχεία. Κομματάκι κομματάκι είναι καμωμένο κι αυτό, μου είπε στο τέλος. Ήταν φανερό πως σκεφτόταν τις φωτογραφίες. Κι εγώ για το ίδιο λυπόμουν, αλλά δεν ήθελα να το πω. Και όχι μονάχα τότε∙ ποτέ μου δεν τις ξέχασα. Πολλές οργιαστικές διηγήσεις μου μάλιστα, σ' αυτές κυρίως τις έχω στηρίξει, κι ας έχω δει πλήθος άλλες εν τω μεταξύ.

Από καιρό σε καιρό σκέφτομαι: αυτός που τις ξέσκισε μέσα στον αυλόγυρο της εκκλησίας δεν μπορεί να έκανε από το φόβο της έρευνας την πράξη. Ήταν προχωρημένη Κατοχή τότε, και από κάθε τι άλλο μπορούσες να κινδυνέψεις, αν το 'βρισκαν απάνω σου, όχι όμως και από άσεμνες φωτογραφίες. Η λογική μού λέει, πως θα τις χάλασε μάλλον από φόβο μήπως τις βρει καμιά μάνα του στις τσέπες του ή από θρησκευτική κρίση. Εγώ πάντως θέλω να πιστεύω πως από μετάνοια έγιναν όλα.

Ύστερα από λίγες μέρες εξαφανίστηκε ο Μπάτης κι απ' το φαγητό και από το σχολείο. Είπαν πως ήταν άρρωστος, ενώ εγώ έμαθα πως τον είχανε πιάσει. Ένα πρωί με περίμενε κάποιος έξω απ' το σχολείο. Τη νύχτα είχαν εκτελέσει το φίλο μου μπροστά στο σπίτι του για παραδειγματισμό της γειτονιάς. Ο Ερυθρός Σταυρός τον είχε μαζέψει.

Πήγαμε στο νεκροτομείο να τον βρούμε. Εδώ κι αν ήταν οι κομματιασμένοι άνθρωποι κι οι αγγέλοι. Το τι είδαν τα μάτια μου εκεί δεν πρόκειται ποτέ μου να το πω. Εξάλλου δεν το πιστεύω. Κατόπι έγινα ένα με τη γη κι έτσι δε με πήρανε χαμπάρι. Φοβάμαι όμως πως δε χρειαζόταν και τόσο κρύψιμο από μέρους μου∙ αυτοί ξέρουν ποιους σκοτώνουν.

Έχω υποφέρει απ' τα φτηνά λογοπαίγνια και δε μ' αρέσει να κάνω τέτοια ούτε στον εαυτό μου τον ίδιο. Παρόλα ταύτα πετιέμαι αυτόματα, όταν τα καλοκαιρινά απογεύματα φυσάει απ' τη θάλασσα ένας αέρας, που όλοι τον βρίσκουν δροσερό και λένε αναστενάζοντας το όνομά του.

Από τη συλλογή πεζογραφημάτων Για ένα φιλότιμο (1964)