Translatum Greek Translation Forum

[spiros]

Συνέντευξη, Μάθε, πολίτη, γράμματα
Συγκερασμός γραμματικής και συντακτικού σε έναν εξαντλητικό τόμο για τη νέα ελληνική, ΛΩΡΗ KEZA

H παρουσίαση του τόμου «Γραμματική της νέας ελληνικής» θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα στο κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) στις 7.30 μ.μ.


- Κυκλοφόρησαν κατά την τελευταία δεκαετία τέσσερις τόμοι της γραμματικής που συντάξατε με τον Χρήστο Κλαίρη. Για την έκδοση της επίτομης εκδοχής της χρειάστηκε να αφαιρέσετε ύλη;

«Οχι, δεν αφαιρέσαμε. Αντιθέτως, προσθέσαμε ένα μέρος για την υλική πραγμάτωση του μηνύματος. Επιπλέον έπρεπε να κάνουμε και άλλες αλλαγές (μετακινήσεις κεφαλαίων, συμπληρώσεις, συνδέσεις). Μας έχει πάρει πολλή δουλειά από το 1994. Δεν αρκεστήκαμε στην καταγραφή γνωστών πραγμάτων - αυτό για εμάς θα ήταν τρέχον νόμισμα. H νέα γραμματική είναι προϊόν έρευνας, μακρών συζητήσεων και έχει έναν πρωτοποριακό χαρακτήρα: καταφέραμε να δώσουμε ένα έργο που το θεωρώ πρότυπο για το πώς πρέπει σήμερα, στον 21ο αιώνα, να συντάσσεται μια γραμματική· πώς πρέπει να συνδυάζεις τη γραμματική, με την παλιά έννοια της μορφολογίας, με τη σύνταξη και τη χρήση της γλώσσας, δηλαδή την επικοινωνία. Αυτό το πάντρεμα τριών πεδίων δεν ισχύει στην παραδοσιακή θεώρηση της γλώσσας».

- Ποια είναι η χρησιμότητα μιας γραμματικής στην καθημερινότητα;

«Για να έχεις ποιότητα επικοινωνίας πρέπει να συνειδητοποιήσεις τους μηχανισμούς και τα όπλα που σου προσφέρει η γλώσσα. Ολοι μιλάμε τη γλώσσα αλλά μέσα από ένα τέτοιο βιβλίο περιμένεις ο άλλος να συνειδητοποιήσει τι κάνει ασυνείδητα και να το βελτιώσει. Οταν ξέρω ότι χρησιμοποιώντας τη X ή την Ψ δομή έχω αυτό το αποτέλεσμα ή έχω εκείνο το αποτέλεσμα, τότε γίνομαι πιο ευαίσθητος στις επιλογές μου στη χρήση της γλώσσας, διότι όλη η γλώσσα είναι δημιουργία. Αν κάπου κάθε άνθρωπος δημιουργεί είναι η γλώσσα γιατί ο καθένας μας, και ο πιο απλός άνθρωπος, επιλέγει τον λόγο του, την επικοινωνία του, την ομιλία του, το κείμενό του στη συνάντησή του με τον άλλον».

- Θεωρείτε ότι η ελληνική γλώσσα αξιοποιείται ικανοποιητικά σήμερα, στη δημόσια έκφρασή της;

«Οταν μια γλώσσα καλλιεργείται ακατάπαυστα 4.000 χρόνια, έχει αποκτήσει δυνατότητες εκφραστικές οι οποίες είναι πραγματικά μεγάλες. Και το ερώτημα είναι "εμείς πώς τις αξιοποιούμε"; Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι ότι από τον οπλισμό που έχουμε αξιοποιούμε ένα μικρό μέρος. Είναι όπως όταν παίρνεις ένα μηχάνημα υψηλής τεχνολογίας και το χρησιμοποιείς για γραφομηχανή. Ετσι είναι και η γλώσσα, μπορείς να κάνεις πολλά αν καταλάβεις τις δυνατότητες. Αν δεν το κάνεις, τότε απλώς λειτουργείς με έναν τρόπο μη επιλεκτικό, κάπως αυτοματοποιημένο, που δεν είναι αυτό που περιμένει κανείς από τη γλώσσα. Στην πραγματικότητα όμως ο καθένας μας δημιουργεί με την ομιλία του και επιλέγει συνεχώς για το ποιους μηχανισμούς, δομές και στοιχεία της γλώσσας θα ενεργοποιήσει. Κι έτσι δεν δημιουργεί γλώσσα αλλά αξιοποιεί τη γλώσσα».

Από ΤΟ ΒΗΜΑ, 10-04-2005
Ευχαριστώ τον Νίκο (nickel) για την αναφορά σε σχετικό του μήνυμα.