Translatum Greek Translation Forum

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης (1908-1993)



[Πηγή για τη φωτογραφία: Ε.ΚΕ.ΒΙ.]

Γεννήθηκε το 1909 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Φαρμακευτική και Εφηρμοσμένη Οπτική στα Πανεπιστήμια Στρασβούργου και Παρισίων. Εργάστηκε στη Θεσσαλονίκη ως φαρμακοποιός και, συνταξιούχος, ως ιατρικός επισκέπτης.

Εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα τον Απρίλιο του 1935 με το πεζογράφημα «Άνοιξη» (περιοδικό «Μακεδονικές Ημέρες») με το ψευδώνυμο Σταυράκιος Κοσμάς και ως ποιητής, με το ίδιο ψευδώνυμο, με το ποίημα «Η γυναίκα που προπονείται στο κολύμπημα» (περιοδικό «Το 3ο μάτι», τεύχος 1) τον Οκτώβριο του 1935.

Συνεργάστηκε με πολλά περιοδικά και εφημερίδες, υπήρξε ένα από τα δύο ιδρυτικά μέλη της εκδοτικής ομάδας του περιοδικού «Κοχλίας» και κράτησε τη στήλη της κριτικής των εικαστικών τεχνών στην εβδομαδιαία εφημερίδα «Το Φύλλο του Λαού». Επίσης, μετέφρασε πολλά λογοτεχνικά και εκκλησιαστικά κείμενα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων. Ως ζωγράφος παρουσίασε έργα του σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις.

Πέθανε στη Θεσσαλονίκη το 1993.

[Πηγή για το βιογραφικό: Η ελληνική ποίηση: Νεωτεριστικοί ποιητές του μεσοπολέμου του Αλέξανδρου Αργυρίου (εκδ. Σοκόλη, τόμος Δ', Αθήνα, 2000)]

Ποιητικές συλλογές:
«Εικόνες», Τυπογραφία Γ. Κ. Κρομμύδα, Αθήνα, 1944
«Ανακομιδή» (εξώφυλλο: Ν. Γ. Πεντζίκης), ανάτυπο από το περιοδικό Διαγώνιος, 1961
«Παλαιότερα ποιήματα και νεώτερα πεζά» (εξώφυλλο, οπισθόφυλλο: Ν. Γ. Πεντζίκης), Θεσσαλονίκη, 1980
«Ποιήματα (παλαιοντολογικά)» (εξώφυλλο, οπισθόφυλλο: Ν. Γ. Πεντζίκης), εκδ. ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη, 1988
«Γραφή Κατοχής» (το ανέκδοτο «Χειρόγραφο 1943» μαζί με άλλα συναφή και παρεμφερή κείμενα), εκδ. Άγρα, Αθήνα 2008

[Πηγή για την εργογραφία: Ε.ΚΕ.ΒΙ.]

Ποιήματα δημοσιευμένα στο Translatum:

• [Κρίνω την κίνηση του γυμνοσάλιαγκα μ' ενδιαφέρον...] - (1943) από την ανέκδοτη συλλογή «Φωτογραφίες»
• Στροφή - περιοδικό «Μορφές»
• Νυν και αεί - Ανακομιδή (1961)
• Τοπογραφία - Ανακομιδή (1961)
• [Πλαγιάζω όπως διαμορφώνονται τα πετρώματα...] - Ν. Γ. Πεντζίκη, Παλαιότερα ποιήματα και νεώτερα πεζά (1980)
• Αγών ψυχής - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Ένας ψαράς - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Η βροχή (1938) - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Η γυναίκα που προπονείται στο κολύμπημα - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Η Θαλασσινή - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Ήλιος γλυκύς - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Θάρρεψα - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Όρθρος - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Σχήμα - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)
• Χρώμα και ουσία - Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)

Κριτικές & εκδηλώσεις για το έργο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη:

• 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη (ημερίδα) / Θεσσαλονίκη, 6 Δεκεμβρίου 2008
• Εκπομπή «Μονόγραμμα» στην ΕΤ1 (2008)
• Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Ψιλή ή περισπωμένη: Ένα βιβλίο ως λειψανοθήκη (του Χάρη Μεγαλυνού)
• Ντίνος Χριστιανόπουλος, Οι θεμελιωτές της ποίησης στη Θεσσαλονίκη (2010)
• Ούζο σημαίνει «ου ζω» (του Αναστάση Βιστωνίτη για τον Ν. Γ. Πεντζίκη)

Περισσότερα ποιήματα του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη θα βρείτε στην ενότητα Πες το μ' ένα ποίημα (των ποιητών της Θεσσαλονίκης) και στο ιστολόγιο Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη.

Ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου για τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη θα βρείτε στη διεύθυνση: http://pentzikis.ekebi.gr/.


[ Επιστροφή στο ευρετήριο της ανθολογίας «Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα» ]

[wings]

Από τη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης, άλλος ένας πίνακας του Ν. Γ. Πεντζίκη, με θέμα την Άνω Πόλη:

Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη: «Σπίτι στην Πάνω Πόλη», τέμπερα (Δημοτική Πινακοθήκη).

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2300 ΧΡΟΝΙΑ, Δήμος Θεσσαλονίκης
Πηγή: http://www.thessalonikicity.gr...nikitistexnis-Zografiki-15.htm

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Η βροχή

Όπως ο άνεμος που φέρνει νερό, γέρνει το πλοίο με τα ιστία
απ' τη μια μπάντα, και περνούν κάτω απ' την εύδρομη τρόπιδα,
και σκαμπανεβάζουν το κύτος τα πολυκέφαλα κύματα
      το ξεφύλλισμα κάποιων αναμνηστικών,
έγειρε την ύπαρξή μου ολόκληρη στη νοσταλγία.

Όπως είναι η βροχή, θέλω να προσδιορίσω,
      όταν οι χοντρές στάλες χτυπούν
το ξανθό θερινό χώμα και μεταλλάσσουν την ουσία του
      και σηκώνουν τη μυρωδιά.

Όπως είναι η θερινή βροχή, όταν συρτά περνά πάνω στα φύλλα
των δέντρων κι' απ' ανατρίχιασμα κυματίζει
      το στρόγγυλο σχήμα τους.

Γιατί το πρόσωπό σου που ζητώ είναι όπως η βροχή η άφθονη,
και τα πράσινα μάτια σου όπως το χρώμα του καιρού, το βαρύ.
Κλεισμένος στην κάμαρη την άγευστη βροχή ακούω να χτυπά
      το παράθυρο της μοναξιάς μου.
Γλυκύτατη βροχή, πλούσια σ' όλον τον τόπο.

                                                                (Εφημερίδα «Νέα Αλήθεια» Θεσσαλονίκης, 1938)

Από τη συλλογή Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)

[banned]

Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα εξαιρετικό ποίημα, ίσως το καλύτερο του Πεντζίκη. Ιδίως η πρώτη εικόνα είναι εκπληκτική. Καθόλου παλαιοντολογικό. Σημερινό, αυριανό, παντοτινό.  

[wings]

Ναι, είναι ωραίο ποίημα. Έχει πολύ ζωντανές και δυνατές εικόνες. Ο ζωγράφος Πεντζίκης θαρρώ πως παρεμβαίνει πολλές φορές στα γραπτά του ποιητή.

[wings]

<a href="http://www.youtube.com/v/0a148RKLfWw" target="_blank">http://www.youtube.com/v/0a148RKLfWw</a>

Γιώργος Σεφέρης & Μίκης Θεοδωράκης, Λίγο ακόμα
(τραγούδι: Μαρία Φαραντούρη / έργο: Επιφάνια Αβέρωφ (1970))

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Σχήμα

Συ που 'χεις φτερά
και η αδυναμία τα κατάλυσε
τα έκανε και σπάσανε
τώρα υπόμενε την πίκρα
δεχόμενος τα σβησμένα όνειρα
κατάλαβε πως από την αδυναμία σου
δημιούργησες την παρεξήγηση.
Συ που ονειρεύτηκες νάσαι
καθρέφτης καθαρός
της φωτεινής χάρης του ήλιου
νάναι μια στάλα που τον ήλιο αντανακλά
και απ' αυτόν μετά λειώνει και σβήνει
Μάη και Γιούνη το φεγγάρι τ' ολόγιομο
δυο μήνες περάσαν δίχως να το χαρείς.
Μπόρεσε τουλάχιστο καλύτερος να γίνεις
νικώντας τον πόνο που σε τρώει
σαράκι καθημερινό
που σε μακραίνει απ' ό,τι είσαι.

                                                                (Ιούλιος 1930)

Από τη συλλογή Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)

[banned]

Με αιφνιδίασε πολύ ευχάριστα αυτό το ποίημα του Πεντζίκη. Απλό, λιτό, ανθρώπινο, σπαρακτικά ευθύβολο, χωρίς τη γνωστή πεζολογία και απεραντολογία του. Κατά τη γνώμη μου, αποτελεί μία από τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο σημαντικός ζωγράφος και πεζογράφος Πεντζίκης δείχνει τις ποιητικές του δυνατότητες, που τόσο σπάνια αξιοποίησε για λόγους άγνωστους σε μένα. Και ήταν νέος, σχεδόν παιδί όταν το έγραψε. 

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Τοπογραφία

Ψηλότερ' απ' τα σπίτια που κρύβ' η ομίχλη,
στο άνω της πλατείας με τους πολλούς ναούς,
(που σώζονται περίβλεπτοι ή κάηκαν,
και περισώθηκαν μόνο ως ονόματα)

στα μισά σχεδόν του λόφου όπ' ανέβαιν' η πόλη,
περίπου εις το ύψος του Κέντρου των εργατών,
σιμά εις τον μέγα του Πολιούχου Ναό,
αγνάντια στις κούνιες όπου διασκεδάζουν τα παιδιά,

στη θέση του παλαιού αθλητικού σταδίου,
(όπου την ισχύ του μονάρχη, που θαρρούσε ως άπαντο
τον υλικό πλούτο και έκτιζε ανάκτορα,
αντιμετώπισε ο Μάρτυς εγκαρδιωμένος,

απ' τ' άκουσμα διαμέσου των κιγκλίδων της φυλακής,
της φωνής του διδασκάλου του εν Χριστώ)
όπου πιθανόν ο Ναός και ο Τάφος του Νέστορος
πάνω στο κυλισμένο μάρμαρο, η αγάπη μου κάθεται.

Από τη συλλογή Ανακομιδή (1961)

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Άτιτλο (Πλαγιάζω όπως διαμορφώνονται τα πετρώματα...)

3

Πλαγιάζω όπως διαμορφώνονται τα πετρώματα
από περασμένη βλάστηση έν' απολίθωμα
αγνοώντας την ατραπό του σπηλαίου της δοκιμασίας
δεν ξέρω πώς μπορεί η μορφή να διασωθεί
θρηνώ την καταστροφή και ασθένεια του σώματος
θυμούμαι τον καιρό που έπαιζα με το χέρι της
τώρα την βλέπω κατάκοιτη που έχει προσβληθεί
με τα υφάσματα που εκφράζουν τα συναισθήματα
τα κύματα των ημερών τις πτυχές
αποργανωμένος ο λίθος ζητεί την έκφραση
σκελετός από τις κακοκαιρίες λευκασμένος
δεν μας απαντούν δεν έρχονται δε μας βρίσκουν
εφ' όσον είμαστε ανόμοιοι πώς να ζητήσω
πώς με τη ζωή να ταυτιστώ να πιστέψω
ο κάθε δρόμος εσφαλμένη άγνοια
γυρεύοντας κάτι δικό μου εμφανίζομαι
πώς μπορώ να ξέρω ότι υπάρχω
όταν και η πλάκα του τάφου δεν βρίσκεται
κάθε συζυγία διαγράφεται
τα ενωμένα χέρια διαλύονται
πεθαίνουν με την ομορφιά τους οι θεοί
με το παράστημα τ' ανθρώπινο ενάρετα
η σιωπηλή γυναίκα με το σεμνό χτένισμα
με τους στοχασμούς ο αρήιος άντρας
να υπάρχω εξακολουθώ
κατεβαίνοντας στον άδη και γνωρίζοντας
την αχανή από κάθε πρόσωπο ερημία
μαθαίνεις ότι η σκιά σε ακολουθεί
το προσφιλές επανέρχεται ίνδαλμα στη ζωή
η ασφαλισμένη γνώση και σχέση
η εμορφιά απ' όλα τ' άνθη της άνοιξης
αρκεί ανεβαίνοντας την ατραπό
όπως επιθυμούμε όλα τ' αντικείμενα
δεν πρέπει να σταθείς και να προσβλέψεις
πρέπει να εξορύξω λοιπόν τα μάτια μου
να καταστρέψω τις αισθήσεις του σώματος
αμείλιχτη πάλη αγωνίζομαι
ένα βήμα μπροστά το πόδι
πίσω κάμπτεται ο κορμός
τα χέρια μου δεμένα με λουριά
αλήθεια αναλογίζομαι θ' αγκαλιάσει
ο ανδρικός Απόλλωνας με την χρυσή χαίτη
το νεκρικό άγαλμα της γυναίκας
το χέρι που κρατά αναστραμμένο το μαφόρι
το χέρι που στη μέση ακουμπά της κοιλιάς
θα θραύσουν τις πτυχές τα πόδια
το στόμα το ωραίο τη σιωπή
απερίγραπτα είμαι χαρούμενος
μ' όλους της πολιτείας βγαίνω εκδρομή
καταλαβαίνω την φροντίδα των επισήμων
τη δύναμη απ' τον εργάτη τον γυμνό
όλοι μαζί πηγαίνουμε στα δέντρα
στα έργα μας να θυσιάσουμε τα άλογα
στεφάνι στη προσπάθειά του φορεμένος
σαν ιερέα ο καθένας μ' ακολουθεί
μέχρι πού πρέπει να πάω
δεν είμαι τάχα άνθρωπος εγώ
αν δεν είμαι ποιος είναι ο θεός
χώρου και χρόνου κενό που δε συμπληρώνεται
ποιο είναι που λείπε το πρόσωπο απ' τη λιτανεία
από την τάξη που πορευόμαστε οι ενήλικες
έχοντας στο κεφάλι των παιδιών το χέρι
κρατώντας δοξαστικά κλάδους βάγια
αν κρίνω λογικά στρεφόμενος πίσω μου
μπορεί να μην υπάρχει τίποτα
μπορεί ο συνηθισμένος κόσμος να γελάστηκε
να έχει γελαστεί επειδή γελάστηκα
να σηκώνουν ένα εκμαγείο που της μοιάζει
ακριβώς αποδομένα στην πέτρα τα χαρακτηριστικά
μαλλιά μάτια στόμα μύτη φρύδια
πτυχές του ενδύματος πάνω στο στήθος
ολόκληρη μέσα στο πέπλο της η μορφή
όπως τη γνώρισα στο μακρινό ακρωτήριο
όταν ποτέ να μη χωρίσουμε ορκιστήκαμε
ρίχνοντας τον αρραβώνα μας στη θάλασσα
διαλύοντας όλους τους πρόσκαιρους δεσμούς
κι απ' τη γης για να την ανταμώσω ξενιτεύτηκα
σμίγοντας το ένα χέρι μου με τ' άλλο
ατενίζοντας κατά μέτωπο μ' ορθάνοιχτα μάτια
δεν μπόρεσε η νύχτα να μου την κρύψει
θα στρέψω πίσω να δω
δε μπορούν να μου αφαιρέσουν το έργο μου
χάρου άνθρωπε την ειρήνη της πίστης
πράγματα πλίνθους κεραμίδια και ξύλα
αναίσθητες πέτρες κρατάμε
σκόρπια λόγια βλέπουν οι αισθήσεις μας
αλλά την πρόφτασα ν' απομακρύνεται
θα εξακολουθούσε να υπάρχει ακόμα
αν δεν είχα παραβεί την εντολή
η εργασία μας είναι δεσμός άρρηκτος
σχέση αληθινή της αιωνιότητας
εφ' όσον αίμα ρέει στις φλέβες μου
ανακατώνοντας με το ρυθμό του τη γη
μπορώ τη στάμνα που έσπασε να αποκαταστήσω
όπως τα χέρια του παιδιού που τη ρίχνει
καταγής απ' το παράθυρο και δεν σπάνει
η πηγή του δάσους ανθοστόλιστη
δροσοπάροχη γεμίζει τη στάμνα
ζώα και πουλιά συγγενή
έρχονται να ξεδιψάσουν
σε σκιά και σε φως μέσα στο δάσος
μην εμποδίζετε το διψασμένο ελάφι
όταν τρέπεται προς την πηγή
σαν τους πολύτιμους λίθους το κλάμα του
όταν πίνει νερό θολωμένο
το ελάφι μ' ένα άστρο στο μέτωπο
με το σύμβολο του Σωτήριου μαρτυρίου
δε μπορεί να το πειράξει κανένας
λαχταρώντας άγριο θήραμα
το λάβωσα και θρησκεύομαι
με τις αμαρτίες που φέρνουν το τέλος
στον κρυφό ατομικό εγωισμό
ώστε ν' αναγνωρίζω το σύνολο.

Από το βιβλίο Ν. Γ. Πεντζίκη, Παλαιότερα ποιήματα και νεώτερα πεζά (1980)

[wings]

Από τις σελίδες του Δήμου Θεσσαλονίκης, ένας πολύ γνωστός πίνακας του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη:

Ν. Γ. Πεντζίκης, Μυχός κόλπου Θεσσαλονίκης
ΒΑΦΟΠΟΥΛΕΙΟ ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ, Θεσσαλονίκη 1983 - 1993, Δήμος Θεσσαλονίκης

Πηγή: http://www.thessalonikicity.gr...onikitistexnis-Zografiki-6.htm

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Όρθρος

Μη φοβόσαστε που ξημερώνει,
έχουμε την καλή ελπίδα στην καρδιά μας.
Ας είναι οι δρόμοι έρημοι από ανθρώπους,
θ' ακουστούν όλες οι φωνές της ημέρας.

Μην αναστενάζεις που ο μόχθος έχει πολλές ώρες,
το κάθε βάρος τ' αλαφρώνει η συντροφιά,
ένα μάτι που προβάλλει απ' τη συννεφιά,
η καλή ελπίδα πώχουμε στην καρδιά.

Ακούς πώς πάλλεται σαν καμπάν' από φως,
διώχνοντας τα σκοτεινά φαντάσματα,
προσκαλώντας τον εργάτη στην οικοδομή,
η καλή ελπίδα πούναι στην καρδιά.

Τρέξτε πρόθυμα με το δίχτυ της ζωής,
στη θάλασσα με τις λαχτάρες που σιωπούν,
κάτι από τον ήλιο π' αναλειώνει στα νερά,
θ' ανέβει απάνω η ελπίδα της καρδιάς.

                                                                    (περιοδικό «Μορφές», 1950)

Από τη συλλογή Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)

[wings]

<a href="http://www.youtube.com/v/pfa8tLaRwZw" target="_blank">http://www.youtube.com/v/pfa8tLaRwZw</a>

Σταύρος Κουγιουμτζής & Μάνος Ελευθερίου, Του κάτω κόσμου τα πουλιά
(ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας / δίσκος: Μικρές πολιτείες (1974))

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Θάρρεψα

Γυμνό το χρυσό κλαδί του ύπνου, όταν αράζανε τα πουλιά.
Ανοιχτά τα παράθυρα, όμως, δεν ήρθε η δεκοχτούρα να καθίσει.
Μιλώ μέσα στη σκοτεινιά και ερημιά του Κάτω Κόσμου,
γνωρίζοντας απ' το Ευαγγέλιο την αμεριμνησία των πουλιών.

«Έλα πουλί στον τόπο σου, έλα στην κατοικιά σου», έλεγε
θρηνώντας ο πατέρας μου που 'φυγε, θάβοντας τη χαρά.
Τι βαρειά η μαρμάρινη πλάκα, που χρειάστηκε να σηκώσω,
κατεβαίνοντας τ' αναρίθμητα του πραγματικού σκαλοπάτια.

Στην πλατιά ρούγα, με τα σφαλιχτά σπίτια της δυστυχίας,
καθώς έγειρα για λίγη ανάπαυση, ήρθες και μου πήρες το νου,
πουλί με τη μύτη τη χρυσή, με τα φτερά τα ασημένια,
δίχως τη βαριά ρόκα του γνεσίματος, που οι γυναίκες κρατούν.

Θάρρεψα πως ήταν λαβωμένα σου τα φτερά και θα σ' έπιανα,
αλλά σε βρύση άγνωστη, εσύ τάντυσες μαργαριτάρια.
Αφημένο στην αλάθευτη τη φροντίδα του Θεού για τα πλάσματα,
πετάς ελεύθερο από κάθε δυνατότητα ανθρωπίνου ενδιαφέροντος.

                                                                                      (1944)

Από τη συλλογή Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Ήλιος γλυκύς

Ανοιχτό δοχείο μέλι
ζάχαρη και άλλα συστατικά
δηλητήριο όταν βόσκουν ακόνιτο οι εργάτριες
και στα σκοτεινά αγαπιέται ο ήλιος
λάμπει κι' όταν δεν είμαστε εδώ εμείς αυτός παντού
ο καθείς μια πτωχή γνώμη
ο ήλιος επί δικαίους και αδίκους
αποχαιρετώντας το πρόσωπο κλαίμε
λέμε όλα θα τα σηκώσει ο άνεμος
μα ο άνεμος κάνει το στήθος σπίτι του
ανάβει τα καντήλια στα μνήματα
γκρεμίζοντας τα φυσικά είδωλα
με τη βαρειά για τα βαλάντια συντήρηση
οι καθημερινές ανάγκες απαιτούν
δωρεάν κίνηση, θέρμανση, φωτισμό
ελπίδες που παρέχει η έρημος
υπηρετώντας τον ήλιο της δικαιοσύνης
γεμάτη αγάπη μελετά
όλες τις μέρες της ζωής
σβησμένα κεριά της μνήμης,
δοξάζοντας το φως
που φέγγει, κι' όταν σβήνει
σωρός φύλλων του φθινόπωρου
χιόνι αγάπης των βημάτων
τακτική εορτή θανάτου
ήλιος γλυκύς.                                                                                    

                                                                                                      (30/08/1964)

Από τη συλλογή Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Στροφή

Θέλω να σε μιλήσω κ' εμποδίζουμαι.
Αχ του κόσμου τα σπίτια, γιατί νάστε πέτρινα;
Γιατί η πλάση σαν ψωμί αγίνωτο να μη φουσκώνει,
ακούγοντας στον χτύπο της καρδιάς την πνοή του πλάστη;

Ανοίχτε τα παράθυρα για νάμπει ο ήλιος,
γκρεμίζοντας τις μάντρες πόκτισαν οι ανθρώποι,
του θεού στην κορυφή σημάδι ν' ανατείλει
η απλή ανθοφορεμένη γλυκιά ελπίδα.

Σένα θέλω να τραγουδήσω λουλούδι της γης,
καθώς το χέρι μου βυθίζω στο παρελθόν της γενιάς,
μες από σωρούς πεσμένα φύλλα νεκρά,
ίσαμε το μίσχο που σηκώνει το κεφάλι σου ψηλά.

Αυτό το κεφάλι που θα θεριστεί κάποια στιγμή
είναι η πιο εγκάρδια του θεού ικανοποίηση,
που διαβάζοντάς την μπορούμε να πεθαίνουμε,
απ' τη γνωριμία ευτυχισμένοι μιας άλλης ζωής.

Δημοσιευμένο στο περιοδικό Μορφές

Πηγή: Ανθολογία Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης (1930-1980) [Νίκος Καρατζάς (1981)]

[wings]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Αγών ψυχής

Μόνος μέσα στου ονόματός μου τη φυλακή,
παρ' όλο τον ήλιο τον πλούσιο της ημέρας,
στενοχωριέμαι και νοιώθω τυφλός,
τη γλυκειά στερημένος ελπίδα του κόσμου.

Σύννεφο άυλης ποιότητας άχρονης,
μπαίνει στο σπίτι των θυρών κεκλεισμένων,
αλλάζοντας τη νύχτα σε παράδεισο,
φως, η γλυκειά ελπίδα του κόσμου.

Εκεί που δεν την περιμένεις, αναπάντεχα,
από τις άκρες στο σώμα των δαχτύλων εισορμά
ακμή ζωής και θάνατος ταυτόχρονα,
ανάσα, η γλυκειά ελπίδα του κόσμου.

Μες στην απόγνωση της κάθε μέρας ερωτώ,
το δέντρο που με την απουσία της σαραβάλιασε,
πώς διψασμένο να χορτάση μπορεί
ψωμί, τη γλυκειά ελπίδα του κόσμου;

                                                                 (1952)

Από τη συλλογή Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988)