Translatum Greek Translation Forum

[wings]

ΓΙΩΡΓΟΣ Θ. ΒΑΦΟΠΟΥΛΟΣ (1903 - 1996)



Γεννήθηκε το 1903 στη Γευγελή της τότε Γιουγκοσλαβίας. Μαθήτευσε στην Αστική Σχολή Γευγελής. Μετά το τέλος του Β' Βαλκανικού Πολέμου η οικογένεια Βαφόπουλου εκπατρίστηκε και ο ποιητής έζησε στην Έδεσσα, το Φανό, τη Γουμένισσα και τελικά στη Θεσσαλονίκη, όπου τέλειωσε το Γυμνάσιο (1917-1924). Στο χώρο της λογοτεχνίας πρωτοεμφανίστηκε το 1921 με δημοσιεύσεις ποιημάτων του στα περιοδικά «Σφαίρα» (Γυναίκα) και «Νουμάς» (Ελεγείο στους αδικοσκοτωμένους). Το 1923 επισκέφτηκε για πρώτη φορά την Αθήνα, γράφτηκε στη Μαθηματική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάστηκε ως αντιγραφέας στη Μεγάλη Γραμματική της Ελληνικής Γλώσσης του Γ. Χατζιδάκη. Επέστρεψε τη Θεσσαλονίκη λόγω προβλημάτων υγείας και το 1924 ανέλαβε τη διεύθυνση του περιοδικού «Μακεδονικά Γράμματα», από κοινού με τον Κ. Κόκκινο. Τότε γνωρίστηκε με την μετέπειτα (1931) σύζυγό του και επίσης ποιήτρια Ανθούλα Σταθοπούλου (που πέθανε το 1935). Το 1938 ίδρυσε τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης (την οποία διηύθυνε ως το 1963). Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής αποσπάστηκε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Αθήνας, όπου γνωρίστηκε με τον Ι. Μ. Παναγιωτόπουλο, τον Γιώργο Θέμελη (με τους οποίους συνδέθηκε στενά), τη Γαλάτεια Καζαντζάκη, τον Καίσαρα Εμμανουήλ, το Στέλιο Ξεφλούδα, τον Τάσο Αθανασιάδη, τον Τέλλο Άγρα, και άλλους λογοτέχνες. Το 1983 με δωρεά του ποιητή και της Αναστασίας (δεύτερης συζύγου του) ιδρύθηκε το Βαφοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Πέθανε το 1996 στη Θεσσαλονίκη.

Ποιητικές συλλογές:
«Τα ρόδα της Μυρτάλης», τυπογρ. Ελληνικής Ιατρικής, Θεσσαλονίκη, 1931
«Προσφορά (εις μνήμην Ανθούλας Βαφοπούλου), Θεσσαλονίκη, 1938
«Η προσφορά και τα αναστάσιμα», Θεσσαλονίκη, 1948
«Το δάπεδο», 1951
«Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο», 1959
«Επιθανάτια και σάτιρες», εκδ. Εστία, Αθήνα, 1966
«Τα ποιητικά», εκδ. Εστία, Αθήνα, 1970
«Τα νέα σατιρικά γυμνάσματα», 1975
«Τα επιγενόμενα», 1977
«Τα ποιήματα» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1978
«Το τέλος», εκδ. Ιανός, Αθήνα, 1985
«Άπαντα τα ποιητικά» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1990

Πεζά:
«Σελίδες αυτοβιογραφίας Α' - Το πάθος», εκδ. Εστία, Αθήνα, 1970
«Σελίδες αυτοβιογραφίας Β' - Η Ανάσταση», 1971
«Σελίδες αυτοβιογραφίας Γ' - Ταξίδια και παρενθέσεις Α'», 1973
«Σελίδες αυτοβιογραφίας Δ' - Ταξίδια και παρενθέσεις Β'», 1975
«Το βιολί της Αννίκας» (διηγήματα), 1989
«Σελίδες αυτοβιογραφίας Ε' - Ύστερα από δεκαεπτά χρόνια», εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1991
«Το παραμύθι της Θεσσαλονίκης», εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1992.

Θεατρικά έργα:
«Εσθήρ» (έμμετρη βιβλική τραγωδία), 1934
«Εσθήρ και το ξύπνημα», 1990
«Για ναύρει τη γυναίκα του», εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1988

Μελέτες:
«Το πνευματικό πρόσωπο της Θεσσαλονίκης», 1980
«Οι λαϊκές βιβλιοθήκες θεσμός κοινωνικής υποδομής», Θεσσαλονίκη, 1982
«Ποίηση και ποιητές», εκδ. Ρέκος, Θεσσαλονίκη, 1983
«Θεατρικές σελίδες, 1924-1974», εκδ. Ρέκος, Θεσσαλονίκη, 1988
«Ο θρύλος του Μπάυρον», εκδ. Ροές, Αθήνα, 1988
«Το βιολί της Αννίκας» (συγκεντρωτική έκδοση φιλολογιών και κριτικών κειμένων), εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1989

[Πηγή για το βιογραφικό, τη φωτογραφία και την εργογραφία: Ε.ΚΕ.ΒΙ.]

Ποιήματα δημοσιευμένα στο Translatum:

• Δύση στο Θερμαϊκό - Τα ρόδα της Μυρτάλης (1931)
• Θεσσαλονίκη! Θεσσαλονίκη! - Τα ρόδα της Μυρτάλης (1931)
• Στον ίδιο ρυθμό (7) - Τα ρόδα της Μυρτάλης (1931)
• Το Όρος των Ελαιών - Τα ρόδα της Μυρτάλης (1931)
• Το ανέβασμα - Η Προσφορά και τα Αναστάσιμα (1948)
• Το έπαθλο - Η Προσφορά και τα Αναστάσιμα (1948)
• Το καλεντάρι - Η Προσφορά και τα Αναστάσιμα (1948)
• Η πολιτεία - Το δάπεδο και άλλα ποιήματα (1951)
• Οι θύρες - Το δάπεδο και άλλα ποιήματα (1951)
• Το δάπεδο - Το δάπεδο και άλλα ποιήματα (1951)
• Αν ήσουν η νύχτα - Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο (1959)
• Η Νύχτα - Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο (1959)
• Ο σκαντζόχοιρος - Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο (1959)
• Πολυκατοικία - Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο (1959)
• Το σύνορο - Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο (1959)
• Εν ονόματι της ποιήσεως - Επιθανάτια και σάτιρες (1966)
• Ο μέγας ων - Επιθανάτια και σάτιρες (1966)
• Μέτρα του βίου και της τέχνης - Τα επιγενόμενα (1977)
• Τα εβδομήντα τρία σκαλοπάτια - Τα επιγενόμενα (1977)
• Το Πραιτώριο - Τα επιγενόμενα (1977)
• Υστερόγραφο δεύτερο - συγκεντρωτική έκδοση Άπαντα τα ποιητικά (1990)

Περισσότερα ποιήματα του Γιώργου Βαφόπουλου θα βρείτε στην ενότητα Πες το μ' ένα ποίημα (των ποιητών της Θεσσαλονίκης) και στο ιστολόγιο Γιώργος Βαφόπουλος.

Στο Translatum έχουν δημοσιευτεί και πεζογραφήματα του Γιώργου Βαφόπουλου.


[ Επιστροφή στο ευρετήριο της ανθολογίας «Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα» ]

[banned]

Συνιστώ στους φίλους της ποίησης και σε όσους αγαπούν αυτή την πόλη να ζητήσουν από το Βαφοπούλειο ή από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη τις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες Σελίδες Αυτοβιογραφίας του Γ. Θ. Βαφόπουλου σε τέσσερις τόμους. Όπως αναφέρεται στο εσώφυλλο, πρόκειται για τη χρονική ανάπλαση μιας ζωής, που καλύπτει περιστατικά εβδομήντα περίπου ετών. Ο συγγραφέας, στην ανάπλαση της ατομικής του ζωής, συμπλέκει όσα πρόσωπα και γεγονότα του πνευματικού και κοινωνικού βίου έπαιξαν κάποιο ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του. Δεν μυθοποιεί τα πρόσωπα και τα γεγονότα. Απλώς καταγράφει, σε λογοτεχνικό ύφος, τα χαρακτηριστικά τους, με τη συνείδηση ενός χρονικογράφου. Κι ακόμα εξομολογείται τις μυστικές ψυχικές αντιδράσεις του βίου του, που, κατά κάποιο τρόπο, εξηγούν και φωτίζουν την ποίησή του.

Τόμος Α': To Πάθος (1903-1935). Μια οδυνηρή προσωπική περιπέτεια, συνυφασμένη με την Ελληνική Πνευματική Ζωή και το Χρονικό της Θεσσαλονίκης.

Τόμος Β': H Ανάσταση (1936-1950). Μια έξοδος από το πάθος, μέσα στην ανέλιξη της Ελληνικής Πνευματικής Ζωής, στα εφιαλτικά πλαίσια της 4ης Αυγούστου 1936, του Αλβανικού Πολέμου, της Γερμανικής Κατοχής και του εμφύλιου σπαραγμού.

Τόμος Γ': Tαξίδια και Παρενθέσεις Α' (1951-1966). Περιηγήσεις σε ξένες χώρες στο πλαίσιο της Ελληνικής Πνευματικής Ζωής και της περιπέτειας του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος.

Τόμος Δ': Tαξίδια και Παρενθέσεις Β' (1967-1974). Περιηγήσεις σε ξένες χώρες, κάτω από την κατάθλιψη της Ελληνικής Πνευματικής Ζωής, τον καιρό της Δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967.

Αργότερα εκδόθηκε και ένας πέμπτος τόμος, Ύστερα από Δέκα Επτά Χρόνια (1974-1991), για να ολοκληρωθούν οι Σελίδες Αυτοβιογραφίας.

[wings]

Σ' ευχαριστούμε πολύ γι' αυτή την ενημέρωση.

Κι εγώ με τη σειρά μου θα συστήσω στους φίλους της ποίησης και της πόλης μας το βιβλίο Άπαντα τα ποιητικά του Γ. Θ. Βαφόπουλου (εκδόσεις Παρατηρητής, 1990) - αφιέρωμα στοργής στη γυναίκα του, όπως λέει ο ίδιος ο ποιητής. Περιλαμβάνεται όλο το ποιητικό του έργο από το 1924 έως και το 1988.

[wings]

[Από την ενότητα Δεκαοχτώ άλλα ποιήματα]

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Δύση στο Θερμαϊκό

Τον ήλιο δες, Λυδία, πώς γέρνει ανάμεσα
στων καταρτιών το δάσος, που αργοτρέμοντας,
τις άπειρες κορφές σαλεύει μ' έκσταση
στο θαύμα μπρος, που φλέγεται, της δύσης.

Α, πόσο είναι μεθυστικό το λίκνισμα
των καραβιών που απλώνουνε στη θάλασσα
το ρίγος των μακρών σκιών, που πάλλονται
σαν κόμη εξαίσια, οι αύρες που ανεμίζουν.

Τον κύκλο δες, Λυδία, που αστράφτει πύρινος,
στων καταρτιών μπλεγμένος το κυμάτισμα,
σαν πορφυρή καρδιά πελώριου γίγαντος,
που ένας μεγάλος πόθος τη φλογίζει.

Από τη συλλογή Τα ρόδα της Μυρτάλης (1931)

[banned]

Δύση, δειλινό, ηλιοβασίλεμα. Συγκλονιστικά ερωτικό, μεθυστικό και χιλιοτραγουδισμένο το ηλιοβασίλεμα στον κόλπο από μουσικούς, ποιητές, πεζογράφους, ζωγράφους, φωτογράφους και κάθε είδους καλλιτέχνες της πόλης αλλά και από όλους τους άλλους κατοίκους και επισκέπτες της που έτυχε να το παρακολουθήσουν.

Από τις εκδόσεις University Studio Press κυκλοφόρησε φέτος και παρουσιάστηκε στη Δ' Αποθήκη του λιμανιού το λεύκωμα του οφθαλμίατρου και ερασιτέχνη φωτογράφου, Παναγιώτη Κ. Οικονομίδη, με τίτλο Δύσεις στο Θερμαϊκό. Περίπου 170 σελίδες με ωραιότατες φωτογραφίες από το ηλιοβασίλεμα της Θεσσαλονίκης, που συνοδεύονται από στίχους και σύντομα κείμενα Θεσσαλονικέων ποιητών και πεζογράφων.

Οι στίχοι σε μία από τις φωτογραφίες είναι η πρώτη στροφή του ποιήματος αυτού του Γιώργου Βαφόπουλου. 

[wings]

[Από την ενότητα Επιθανάτια]

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Ο μέγας ων

Ο θάνατος υπάρχει. Είναι ο μεγάλος πατέρας,
που μας φύτεψε στη μήτρα της ανυπαρξίας.
Είναι ο δίδυμος αδελφός, που πορεύεται μαζί μας.
Μας εγκαταλείπει μέσα στη νύχτα και πορεύεται.
Ξανάρχεται στη μέρα και πορεύεται πάλι μαζί μας.

Ο θάνατος φορεί ένα μονάχα προσωπείο.
Το δίδυμο προσωπείο της νύχτας και της μέρας.
Είναι ο τέλειος κύκλος. Ο μεγάλος καταρράκτης.
Μας πλημμυρίζει και τον πλημμυρίζουμε.
Είναι η πλατιά γέφυρα, που ζευγνύει την παρουσία
με την απουσία. Που ταυτίζει την ύπαρξη
με την ανυπαρξία. Ο μέγας θαυματοποιός.
Η αρχή και το τέλος. Η αναπαλλοτρίωτη αλήθεια.
Ο θάνατος συμπυκνώνεται στον εαυτό μας.

Ας καθήσουμε τώρα γύρω στο στρογγυλό τούτο τραπέζι,
εσείς που φύγατε και μείνατε για πάντα μαζί μας
κ' εμείς που μετατρέψαμε την απουσία σας σε παρουσία.
Στον μεγάλον αυτό κύκλο του θανάτου, δεν ξέρουμε
ποιοι θα είναι οι παρόντες και ποιοι οι απόντες.
Δεν ξέρουμε καν όλοι αν είμαστε παρόντες
ή όλοι απόντες. Ο θάνατος μάς διαπερνά,
μας δένει σ' ένα στεφάνι, που τ' αγκάθια του
την κοινή αίσθηση του πόνου μάς δίνουν.

Ας κοιταχθούμε στα μάτια. Θα ιδούμε ο ένας
το είδωλο του άλλου: το κοινό είδωλο του θανάτου.
Ας ψηλαφήσουμε τα χέρια μας. Θα αισθανθούμε
της αγάπης το ρίγος: το κοινό ρίγος του θανάτου.
Ας φιληθούμε στα χείλη. Θα νοιώσουμε τη γεύση
όχι του τελευταίου ασπασμού, αλλά της πρώτης
πνοής: την κοινή γεύση από το φίλημα του θανάτου.

Αλληλούια, αλληλούια, δόξα σοι ο Θεός.
Θεός γαρ ο θάνατος και θάνατος ο Θεός μου.

Από τη συλλογή Επιθανάτια και σάτιρες (1966)

[banned]

Συγκλονιστικό. Ένα σπουδαίο ποίημα που δείχνει όλη τη δύναμη του Βαφόπουλου. Και μου θυμίζει ένα απόσπασμα από το θεατρικό έργο του Tom Stoppard, "Rosencrantz and Guildenstern are dead".

".... Death is not anything ... death is not ... It's the absence of presence, nothing more ... the endless time of never coming back ... a gap you can't see, and when the wind blows through it, it makes no sound ..."

[wings]

Έχεις απόλυτο δίκιο.

Πρόκειται για το σημαντικότερο ίσως ποίημα του Γιώργου Βαφόπουλου. Με μεγάλη συγκίνηση το δημοσίευσα σήμερα και περίμενα πολύ ωσότου έρθει η κατάλληλη στιγμή. Έπρεπε, ωστόσο, να τελειώσουν πρώτα τα αφιερώματα που κάναμε και ήταν δεσμευτικά ως προς το θέμα των ποιημάτων.

[wings]

[Από την ενότητα Σάτιρες]

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Εν ονόματι της ποιήσεως

Όταν τις νύχτες, σε ώρες πολύ προχωρημένες,
ανοίγεις δειλά το παράθυρο, που είχε αντιστεί
στον πέτρινο καταιγισμό της περασμένης μέρας,
για ν' αδειάσεις τις σωρευμένες συλλογές των στίχων,
με τ' άκοπα φύλλα και τις σεμνές τους αφιερώσεις,
ξέρεις καλά πως είναι τούτο πράξη υποκρισίας.

Να χλευάζεις την ποίηση, εν ονόματι της ποιήσεως,
είναι, επιτέλους, κάποιο μέσον άμυνας ή προστασίας.
Να τινάζεις όμως, καθώς ένα ξεσκονόπανο,
στο κατώφλι της νύχτας, τα όνειρα των ποιητών,
είναι σα να φυτεύεις το σπαθί που σου έχουν δώσει
δίχως έλεος βαθιά στην ασταμάτητη καρδιά της ποίησης.

Αν ν' αδειάσεις μπορέσεις τα δικά σου ράφια,
του σακακιού σου τις τσέπες, την ίδια την καρδιά σου,
κι αν άξιος γίνεις να σταθείς έτσι γυμνός
στο μεσονύχτιο άνοιγμα του παραθύρου σου,
ίσως θ' ακούσεις, μέσ' από το πάφλασμα της νύχτας,
τους πτοημένους ψίθυρους απ' τα όνειρα των ποιητών,
που είχες τινάξει, εν ονόματι δήθεν της ποιήσεως.

Από τη συλλογή Επιθανάτια και σάτιρες (1966)

Αυτό ένα από τα ωραιότερα ποιήματα που έχει γράψει ο Γιώργος Βαφόπουλος περί της ποιητικής τέχνης. Και άξιζε τον κόπο να δημοσιευτεί στην ανθολογία μας τώρα, μια βδομάδα πριν από τη φετινή παγκόσμια μέρα της ποίησης (21 Μαρτίου). Θα πρέπει να επισημάνω ότι το ποίημα αυτό συμπεριλήφθηκε στο βιβλίο Ποίηση για την ποίηση (εκδόσεις Καστανιώτη, 2006), όπου ο Αντώνης Φωστιέρης και ο Θανάσης Θ. Νιάρχος ανθολόγησαν περίπου 150 ποιήματα με θέμα την ποίηση.

[wings]

[Από την ενότητα Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο]

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Πολυκατοικία

«Πολιτεία βυθισμένη στη νύχτα. Κοιμητήρι
μ' αλλεπάλληλους πολυόροφους τάφους
νεκρών, που ροχαλίζουν.»
Η Πολιτεία, «Το δάπεδο»

Στην πολυκατοικία μας τούτη, οι δικοί μας νεκροί
δε ροχαλίζουν μονάχα. Έχουν το προνόμιο
ν' ανασταίνονται, ν' αγαπούν και να πεθαίνουν πάλι.

Το βράδυ ανεβαίνουν με το ασανσέρ, όπως οι δίκαιοι
ανέρχονται, για να κριθούν ενώπιον του Κυρίου.
Και το πρωί κατεβαίνουν και πηγαίνουν να καούν
στο κρεματόριο του καζανιού της κεντρικής θερμάνσεως.

Να γιατί η πολυκατοικία μας βαριά μυρίζει:
Είναι η αποφορά από το μαγειρείο
του καθημερινού θανάτου. Όχι του άλλου.
Εκείνος αναδίνει εξαίσιον άρωμα.

Από τη συλλογή Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο (1959)

[wings]

[Από την ενότητα Προσφορά]

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Το καλεντάρι

Ιδού, επέστη το πλήρωμα
του τρίτου έτους
της ουρανίας σου
μεταστάσεως.

Των γλυκών σου ενθυμίων
την πυξίδα μ' ευλάβειαν ανοίγω.

Αγιότητος άρωμα,
του μαρτυρίου σου μόσχος,
στο κελλί της μονώσεώς μου
διαχέει την θείαν ουσία του.

Ταπεινών ενθυμίων αντίκρυσμα.
Ευλαβής δακρύων σπονδή.

Ιδού, ανασύρω το λεπτό σου θερμόμετρο,
σε υποθερμίας βαθμό
σταματημένο.
Ιδού, εγγίζω
με τρέμοντα δάκτυλα
το φτωχό σου χτενάκι,
των μαλλιών σου χαλινάρι γλυκό.

Αλλά το δακρύρρυτο βλέμμα μου,
σ' ευλαβείας αχλύν τυλιγμένο,
σταματά στο μικρό καλεντάρι,
όπου το βλέφαρο
της τελευταίας σου εγκοσμίας ημέρας
εκοιμήθη βαρύ.
«Δεκαέξη του μηνός Απριλίου.
Αγάπης, Ειρήνης, Χιονίας, μαρτύρων».
Του μαρτυρίου σου το τελείωμα,
το ξανάνθισμα του δικού μου.

Των γλυκών σου ενθυμίων
την πυξίδα μ' ευλάβεια σφραγίζω.
Των πτωχών σου ενθυμίων ο πλούτος,
με των πλουσίων μου δακρύων
την πτωχεία συγκερνάται.

«Αγάπης, Ειρήνης, Χιονίας, μαρτύρων».

Εν Αγάπη μένε.
Εν Ειρήνη αναπαύου.
Λευκοτέρα χιόνος.

Από τη συλλογή Η Προσφορά και τα Αναστάσιμα (1948)

[banned]

Χαμπάρι δεν πήρε η πολιτεία 57 χρόνια τώρα ότι γαργαλάει ο Γ.Θ. Βαφόπουλος την κοιμισμένη της συνείδηση. Συνεχίζει το μακάριο ροχαλητό της.

[wings]

Αφού η πολιτεία μας πάσχει από μακάρια αναισθησία, όπως όλες οι σύγχρονες πολιτείες. Ξέρεις πόσο κουραστικό και βασανιστικό είναι να ξυπνάει η συνείδηση;

[wings]

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Το Πραιτώριο

Πώς έγινε να μου φορέσουν τούτον τον μανδύα,
αυτή την ασήκωτη δικαστική τήβεννο;

Μ' έσυραν έξω από της μοναξιάς μου το ενδιαίτημα
και μ' ανέβασαν εντελώς αναπάντεχα
στην απότομη σκάλα του μεγάλου πραιτωρίου.

Μούδωσαν στο ένα χέρι να κρατώ μια ζυγαριά,
για να ξεχωρίζω τους «εξαίρετους» απ' τους «σημαντικούς».
Μούβαλαν στο άλλο μου χέρι ένα σπαθί,
για να καρατομήσω, δίχως έλεος, τους «ασήμαντους».
Όμως είχαν παραλείψει να μου δώσουν τη νομολογία
και της Ιστορίας της Ελληνικής Λογοτεχνίας.

Εκείνη έχει την πείρα της αλάνθαστης δικαιοσύνης.
Κάποτε υποβιβάζει τους «εξαίρετους».
Κάποτε διαγράφει τους «σημαντικούς».
Κάποτε τυχαίνει να προάγει τους «ασήμαντους».

Πώς λοιπόν να μεταχειρισθώ τα στυγνά τούτα
όργανα της ανθρώπινης δικαιοσύνης;
Σ' όλη μου τη ζωή δεν είχα κάμει άλλο,
παρά να ζυγιάζω μονάχα τη δική μου συνείδηση,
να καρφώνω το σπαθί της μονάχα στην καρδιά μου.

Η ζυγαριά τούτη δεν είναι για να ξεχωρίζει
το ειδικό βάρος των μελανωμένων χειρογράφων.
Είναι για να ζυγίζει μονάχα τις καρδιές,
που σημάδεψαν μ' αίμα τα γραμμένα κείμενα.

Για να μετρά τα γεροντικά δάκρυα των ποιητών,
που δε γνώρισαν τη δόξα της μεγάλης αγοράς.

Και το σπαθί είναι όργανο μονάχα αυτοκτονίας,
στη μεγάλη κρίση της δικής μας συνείδησης.

Παρακαλώ, βοηθήστε με να κατεβώ
απ' το πραιτώριο τούτο της ανθρώπινης ματαιοδοξίας.
Πάρτε απ' τους κυρτούς μου ώμους
τον ασήκωτον αυτόν δικαστικό μανδύα.
Αφήστε με να γυρίσω στο καταφύγιο της μοναξιάς μου.

Καταθέτω στα πόδια της άλλης δικαιοσύνης
τα αμείλικτα όργανα της «συννόμου κρίσεως».

Συγχωρήστε με, αδελφοί μου, που κατέχετε
τους πρόσκαιρους τίτλους των «εξαίρετων»,
των «σημαντικών» και των «ασήμαντων».

Συγχωρήστε με, προ πάντων εσείς, Κύριε Υπουργέ
του Πολιτισμού και των Επιστημών.

Από τη συλλογή Τα επιγενόμενα (1977)

[wings]

[Από την ενότητα Προσφορά]

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Το έπαθλο

Είμαι ένας οδοιπόρος
δίχως ανάπαυση και δίχως ύπνο.
Πορεύομαι μέρα και νύχτα,
νύχτα και μέρα
στον ανηφορικό δρόμο, που περιζώνει
το σκοτεινό τούτο βουνό.

Δε βιάζομαι να φτάσω.
Ξέρω πως θα φτάσω.
Ο δρόμος είναι σίγουρος,
αφού τον διάβηκες πρωτύτερα εσύ.

Αναγνωρίζω τ' αχνάρια των βημάτων σου,
αναγνωρίζω τ' αχνάρια της αγάπης σου.

Στην κορυφή στέκεις
και μου γνέφεις εσύ.
Πάνω από το κεφάλι σου
τα πόδια ενός Αγγέλου.
Πάνω από το κεφάλι του Αγγέλου
τα πόδια του Θεού.

Το έπαθλο της οδοιπορίας μου θάναι,
φτάνοντας στην κορυφή του κώνου,
φορτωμένος τα λουλούδια
που φύτρωσαν στο πέρασμά σου,
ν' ακουμπήσω το ματωμένο μου κεφάλι
στη λευκή πέτρα των ποδιών σου,
στο πρώτο σκαλοπάτι του Θεού.

Από τη συλλογή Η Προσφορά και τα Αναστάσιμα (1948)

Υπενθυμίζω ότι η πρώτη ενότητα της συλλογής αυτής με τον τίτλο «Η προσφορά» είναι αφιερωμένη στη μνήμη της Ανθούλας Σταθοπούλου-Βαφοπούλου, πρώτης συζύγου του Γιώργου Βαφόπουλου που πέθανε το 1935 σε ηλικία μόλις 26 ετών.

Όπως έλεγα νωρίτερα, συνεχίζει να θρηνεί ο ποιητής για την απώλειά της, αλλά πλέον είναι απόλυτα συμφιλιωμένος με την ιδέα του θανάτου και τον αντικρίζει κατάματα σαν ίσος προς ίσον, χωρίς φόβο, χωρίς αγωνία, και απόδειξη αποτελεί το ποίημα «Το έπαθλο».