Translatum Greek Translation Forum

[wings]

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου



Γεννήθηκε το 1930 στη Θεσσαλονίκη, όπου και ζει. Στην ίδια πόλη έκανε τις εγκύκλιες σπουδές της. Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1961 με την ποιητική συλλογή «Ψυχή και τέχνη». Έχει συνεργαστεί με πολλά λογοτεχνικά περιοδικά και έχει κάνει ομιλίες για πρόσωπα και πράγματα της ποίησης.

Ποιητικές συλλογές:
«Ψυχή και τέχνη», Θεσσαλονίκη, 1961
«Διασταυρώσεις», Θεσσαλονίκη, 1965
«Περίπτωση σιωπής», Θεσσαλονίκη, 1968
«Μεγεθύνσεις», εκδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1971
«Αρμιλλάρια», εκδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1973
«Τα τοπία που είδα», εκδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1975
«Τα επακόλουθα», εκδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1978
«Θαλασσινό ημερολόγιο», εκδ. Διαγωνίου, Θεσσαλονίκη, 1981
«Μετανάστες του εσωτερικού νερού», εκδ. Διαγωνίου, Θεσσαλονίκη, 1985
«Η σκοτεινή διάρκεια των ημερών», εκδ. Διαγωνίου, Θεσσαλονίκη, 1993
«Το οκτασέλιδο του Μπιλιέτου», τεύχος 3, Παιανία, Απρίλιος-Ιούνιος 1997
«Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου: Επιλογές και σύνολα. Ποιήματα 1965-1995» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Νησίδες, Σκόπελος, 2001
«Σαλκίμ», εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 2001
«Σεντόνια της αγρύπνιας», εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2006

Πεζογραφία:
«Συνοικισμός Σιδηροδρομικών» (αφήγημα), εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1998
«Στο δωμάτιο» (διηγήματα), εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 1999
«Η παραίτηση» (διηγήματα), εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 2002
«Οι μικρές χαρές» (διηγήματα), εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2005

Δοκίμια:
«Δοκίμια και δοκιμασίες», εκδ. Νησίδες, Σκόπελος, 1999

Ποιήματα δημοσιευμένα στο Translatum:

• Ανθρώπινη πολιτεία / Διασταυρώσεις (1965)
• Περίπτωση σιωπής / Περίπτωση σιωπής (1968)
• Μεγεθύνσεις (IV) / Μεγεθύνσεις (1971)
• Αναμονή / Αρμιλλάρια (1973)
• Το ποίημα / Αρμιλλάρια (1973)
• Τα τοπία που είδα (IX) / Τα τοπία που είδα (1975)
• Άμυνα / Τα επακόλουθα (1978)
• Κλοπή / Τα επακόλουθα (1978)
• Αποστήθιση / Θαλασσινό ημερολόγιο (1981)
• Εικόνα του '41 / Θαλασσινό ημερολόγιο (1981)
• Ο μοτοσυκλετιστής / Θαλασσινό ημερολόγιο (1981)
• Μετανάστες του εσωτερικού νερού / Μετανάστες του εσωτερικού νερού (1985)
• Ανεξίτηλο σκοτάδι / Η σκοτεινή διάρκεια των ημερών (1993)
• Νυχτερινές ιστορίες / Η σκοτεινή διάρκεια των ημερών (1993)
• Δεν τσακίζω κόκαλα εγώ / Σαλκίμ (2001)
• Η πόλη πάντα / Σαλκίμ (2001)
• Όλες οι παραμονές Χριστουγέννων ένα αμύγδαλο πικρό / Σαλκίμ (2001)
• Αυτόπτης μάρτυρας / Σεντόνια της αγρύπνιας (2006)
• Σεντόνια της αγρύπνιας / Σεντόνια της αγρύπνιας (2006)

Περισσότερα ποιήματα της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου θα βρείτε στην ενότητα Πες το μ' ένα ποίημα (των ποιητών της Θεσσαλονίκης) και στο ιστολόγιο Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου.


[ Επιστροφή στο ευρετήριο της ανθολογίας «Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα» ]

[wings]

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, Αυτόπτης μάρτυρας

Μπροστά στη θάλασσα να διαβάζεις
Αλέξη Τραϊανό
Κι αυτός στο καφενείο της παραλίας
Να παίζει κομπολόι το αμετάκλητο
Να ρουφάει αρειμάνια το τρομερό
Μ' ένα σχισμένο άλλοθι στην τσέπη του
Κι αργά το βράδυ να βουτάει
Σ' ένα απύθμενο νερό
Με σιδερένια πέδιλα
Ποιήματα εκδικητικά
Κάνει κομμάτια το κεφάλι
του Ελπήνορα
Ύστερα αναδύεται ματωμένος
Κατακόκκινο φεγγάρι
Κι απάνω σ' ένα κάτασπρο καράβι
Φεύγει μ' όλη τη θάλασσα
Για τα ξένα

Από τη συλλογή Σεντόνια της αγρύπνιας (2006)

[banned]

H αυτοκτονία του Αλέξη Τραϊανού μας είχε όλους συγκλονίσει τότε. Δεν είναι παράξενο που αυτό το λιτό και δυνατό ποίημα της Μαρίας γεννήθηκε σχεδόν τριάντα χρόνια αργότερα. Ποτέ δεν είναι αργά για να θρηνήσεις κάποιον που χάθηκε τόσο τραγικά και τόσο νέος και, εξ άλλου, κανείς δεν γνωρίζει τους μυστικούς δρόμους της ποίησης και πότε ένα ποίημα θα επιλέξει να γεννηθεί.

Νομίζω ότι και ο τίτλος του είναι εύστοχος. Δεν ξέρω αν υπάρχει ποιητής που να μην βρέθηκε σε αδιέξοδο, που να μην σκέφτηκε ποτέ την αυτοκτονία. Την ίδια περιπέτεια της ψυχής ζούμε όλοι μας και ο καθένας αναζητά το δικό του φως και τη δική του ελπίδα. Αυτόπτες μάρτυρες λοιπόν είμαστε όλοι της ζωής και του τέλους του Αλέξη και συνεπιβάτες σ' ένα κάτασπρο καράβι που φεύγει μ' όλη τη θάλασσα για τα ξένα.

[wings]

Μα, τελικά αυτόπτες μάρτυρες είμαστε σε όλα, Τόλη μου, στα σταθμισμένα και στ' απρόοπτα, στις χαρές και στα δεινά. Απλώς, είναι θέμα προσωπικής επιλογής να κλείνεις ερμητικά τ' αφτιά και τα μάτια σε ό,τι συμβαίνει γύρω σου ή και σ' εσένα τον ίδιο ή να τα αφήνεις ορθάνοιχτα για να ζεις τη ζωή ως το μεδούλι. Κοντολογίς, ο καθένας μας αποφασίζει αν τελικά θέλει να 'ναι πρωταγωνιστής ή κομπάρσος στη δικιά του ζωή.

[wings]

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Το ποίημα

Όταν γεννιέται το ποίημα
Να φοβάσαι ποιητή
Να ντύνεσαι γερή πανοπλία
Τις λέξεις να υποψιάζεσαι πάντα
Μη σε χτυπήσουν
Γιατί έτσι παράφορος που γίνεσαι
Την ώρα που το ποίημα πλησιάζει
Μπορεί να μην αντιληφθείς
Πως ένας κίνδυνος σε απειλεί
Ανεμίζοντας σπαθί αστραφτερό
Στον αέρα

Από τη συλλογή Τα επακόλουθα (1978)

[wings]

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Μεγεθύνσεις (IV)

Τις νύχτες πονούμε ανείπωτα
Πεθαίνουν οι αγαπημένοι μας
Γκρεμίζουν τα σπίτια μας
Χάνουμε τους δρόμους
Εχθροί μάς κυνηγούν

Δεν μπορούμε να τρέξουμε
Να σωθούμε

Στον ύπνο μας βασανιζόμαστε
Από άγνωστες αιτίες
Προδοσίες αιμομιξίες
Συνειδήσεις μάς τρομοκρατούν

Στον ύπνο μας δε γράφουμε ποιήματα

Από τη συλλογή Μεγεθύνσεις (1971)

[wings]

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Αναμονή

Ήταν αλλιώτικες οι μέρες
Που «περιμέναμε» τον πατέρα
Κίτρινα τ' απογεύματα
Στο μεγάλο δωμάτιο
Με τις πολλές συναντήσεις
Τις χαμηλόφωνες συζητήσεις
Και εκείνα τα μυστικά κοιτάγματα
Που ρωτούσαν
Σαν να περίμεναν τις απαντήσεις
Που ποτέ δεν έρχονταν

Εκείνα τα κίτρινα απογεύματα
Το κοριτσάκι του επάνω πατώματος
Εξασκούνταν επίμονα στο πιάνο

Από τη συλλογή Αρμιλλάρια (1973)

[wings]

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Μετανάστες του εσωτερικού νερού

Τρως και πίνεις μπροστά στη θάλασσα
Καταβροχθίζεις περισπασμούς κατά κόρον
Με ακατάπαυστη πείνα και δίψα
Τρως και πίνεις χωρίς πλησμονή

Αμφίβιο ζώο μπαινοβγαίνεις τάχα αδιάφορα
Για να ξεχνάς το μεγάλο ψάρι
Το γαλάζιο θάνατο με την αστραφτερή ουρά

Πέρα «η μικρή Ελένη κάθεται και κλαίει»
Ώρες ατέλειωτες κλαίει στην άμμο κρυφά
Και συ δε μπορείς να την παρηγορήσεις:
Ελένη «σήκω πάνω και δες τον ήλιο»
Γιατί καμιά αλλαγή δε συντελείται εδώ
Παρα-θερίζεις ακόμα μια άγνωστη λύπη
Μια υγρή ως το κόκαλο απόγνωση

Από τη συλλογή Μετανάστες του εσωτερικού νερού (1985)

[wings]

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, Το ποίημα

Εδώ μακρυά που μας κρατά
Και μας ριζώνει
Σε τούτη την πέτρινη εξορία
Ακόμα γράφουμε ποιήματα ωραία
Ίσως θάπρεπε να μιλούμε
Τη γλώσσα των πρωτοπλάστων
Όμως εμείς ξεπερνούμε τον νόμο
Της βαρύτητάς μας
Εν γνώσει
Με πλήρωση
Και τιμωρία
Όταν έρχεται άξαφνα το ποίημα
Από τις όχθες της πρώτης θάλασσας
Με τη δική του νίκη μάς διαπερνά
Απάνω μας πετά το μεγάλο κύμα
Έρχεται να στεφανώσει
Τούτη την πέτρινη εξορία
Που εδώ μακρυά μάς κρατά
Και μας ριζώνει

Από τη συλλογή Αρμιλλάρια (1973)

[wings]

Γιάννης Σταύρου, Χειμώνας στη θάλασσα (λάδι σε καμβά)



Πηγή: http://www.yannisstavrou.gr/seascape-g1.htm

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Η πόλη πάντα

Κάθε τόπος έχει μια ομορφιά
Που από τον εαυτό της ωριμάζει
Τόσο πολύ που δεν αντέχει στην κρυφή πράξη
Της αιωνιότητας
Συνθλίβεται από τα ίδια της τα χέρια
Σε μια εποχή που 'χει ένα όραμα γλαυκό
Κι όταν κατά το βράδυ οι εραστές
Μπαίνουν σ' ένα λουτρό από ζεστά δάκρυα
Έχουν κιόλας προδώσει και σπίτι και πατρίδα

Από τη μία εγκατάλειψη στην άλλη

Πετιούνται τα άνθη του έρωτα σαπίζουν
Η πόλη μέσα σε μια δυσοσμία υπομένει το θάνατό της
Που από τη θάλασσα ορμάει
Νερά δέντρα άνεμος βαρδάρης κλαδιά φύλλα
Θεία περίθαλψη λιγοστή μπροστά στο ακάθεκτο
Τυφλός χρησμός χτυπάει αμείλικτα την ομορφιά
Οι εραστές νίπτουν τας χείρας και πηγαίνουν
Στις δικές τους πράξεις να επιδοθούν
Μα η πόλη πάντα τους ακολουθεί και τους σπαράζει

Από τη συλλογή Σαλκίμ (2001)

[wings]

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Όλες οι παραμονές Χριστουγέννων ένα αμύγδαλο πικρό

Ευτυχώς σκοτεινιάζει κι απόψε
Το μωσαϊκό της κουζίνας μου
Δείχνει κιόλας μεσάνυχτα
Μ' εκείνο το ένδοξο άσπρο-μαύρο

Μου πέφτει ένα αμύγδαλο
Το ψάχνω πάνω στο άσπρο-μαύρο
(Πάντα προς το μαύρο κλείνει η αφή των πραγμάτων)

Τα πόδια μου στο δόκανο

Να σε δω να υποφέρεις αληθινά
Ακόμα έχεις απάνω σου ένα κλάμα ψυχρό
Ένα χαμόγελο ψεύτικο
Κάθισε κοντά μου και πες μου τι βλέπεις
Μες στον παλιό καθρέφτη

Όλες οι καμπάνες σημαίνουν Χριστούγεννα
Κι εγώ δεν έχω τίποτε άλλο να ζήσω
Πάρεξ τη γεύση ενός αίματος που αρνούμαι να πιω
Αν μη τι άλλο εγώ πέταξα το σώμα μου
Μες στην αγάπη όπου σαπίζει τώρα
Με λογική και σύνεση με θεία παραδοχή

Την τρέλα τη μαθαίνει κανείς μέσα σε μια στιγμή

Από τη συλλογή Σαλκίμ (2001)

[wings]

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Ανθρώπινη πολιτεία

Αυτή η πόλη μού αρέσει πολύ
Με τη διάφανη ομίχλη στα μαλλιά σου
Τη γυαλιστερή υγρασία στα μάτια σου

Απλώνω τα χέρια δε σκοντάφτω
Σα να φοβάμαι σα να διασκεδάζω

Πού είσαι πού κρύβεσαι;

Εγώ δε γνώρισα σ' άλλες πολιτείες το θαύμα
Εδώ μέσα είναι το δικό μου φως
Μου ταιριάζει σαν ένα δικό μου πορτρέτο

Δε μας χρειάζονται πολλά παράθυρα
Από ένα άνοιγμα κοιταζόμαστε
Βυθίζουμε τα χείλη στην πιο βαθιά αναμέτρηση

Κοιμήσου με το χέρι μου στο χέρι σου
Είμαι εγώ

Από τη συλλογή Διασταυρώσεις (1965)

Γιάννης Σταύρου, Κυριακάτικος περίπατος (στη Θεσσαλονίκη)



Πηγή: το ιστολόγιο του ζωγράφου

[wings]

Και η φωτογραφία που κατ' εξοχήν ταιριάζει στο προηγούμενο ποίημα της Μαρίας Αγαθοπούλου:



http://www.thessalonikicity.gr...eikones/20-21-ai-paralia-3.htm

[efiefoula]

Είναι πολύ ωραία τα ποιήματα. Είμαι και εγώ από Θεσσαλονίκη και χαίρομαι που βλέπω ότι υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν πολύ αυτή την πόλη!

Η συλλογή μεταξοτυπιών είναι και αυτή πολύ όμορφη.

[wings]

Να 'μαστε καλά, Έφη μου, όλοι μας: οι ποιητές μας που πρώτοι και καλύτεροι δείχνουν πόσο αγαπούν την πόλη μας και γράφουν γι' αυτήν, αλλά κι εμείς για να διαβάζουμε τα γραπτά τους και να χαιρόμαστε την ομορφιά τους. :-)