Translatum Greek Translation Forum

[wings]

[Από την ενότητα Album]

Αλέξης Τραϊανός, Μια βραδιά με τη Σύλβια Πλαθ

Ανεβοκατεβαίνει αυτό το ήρεμο γκρίζο
Τσιγάρα και συνήθειες του χειμώνα
Προφέροντας το όνομά σου κοιτάζοντας τη φωτογραφία σου
Με το γέλιο σου να κουνιέται πίσω απ' το οινόπνευμα της λάμπας
Μερικά χρόνια προτού πεθάνεις απ' το ίδιο σου χέρι
            
Απ' τα φύλλα μου λείπει το χαρτί που μου κλέψανε
Πρέπει να σε κουβαλήσω από 'κει που ήσουν
Μ' ένα γυμνό λαμπτήρα μέσα στο κάθε μάτι
Το άσχημο φως της κατοχής σου

Τώρα ξέρω αυτό το φως πίσω από κάθε άγαλμα
Μα ποιος του κόλλησε αυτά τ' άσπρα μαλλιά
Άφησε με να επισκευάσω τις λέξεις μου εσένα το βλέμμα μου
Είδα ήτανε μια προσωπίδα τρομερή μέσα στη ζωή
Καθένας μας μ' ένα κουτί και το κεφάλι του μέσα

Όχι δεν θα έρθει κανείς
Μη γελάς κι ας ήμαστε εδώ σ' αυτό τον κλειστό σταθμό
Δίπλα στη θάλασσα κάτι θέλοντας να πω
Όπως θα ήθελα να το πω και δεν είναι
Και παρασέρνει σα σκοινί το πρόσωπό μου
Μπροστά στο λάκκο με το αλάτι και το ξύδι

Άφησέ με να μη σου μιλώ λοιπόν
Ήμαστε το ζευγάρι που δεν έχει πού να πάει πια
Το τρένο έφυγε όπως στο σινεμά
Μπορείς να κρυφτείς στην τουαλέτα όλο το βράδυ
Για να το δεις να φεύγει πάλι
Έγινε ο κόσμος για να βλεπόμαστε μισοί μες στο χαμό
Σαν ένα μισοφώτιστο πορνό
Μυαλό π' αχνίζει ποίηση κι αλκοόλ
Τα μάτια μου τα εμποδίζουνε οι προβολείς
Μιας χώρας που λιώνει στο στριπ τιζ
Ανεβοκατεβαίνω αυτό το ήρεμο γκρίζο
Συχωρέθηκα σε μια λέξη
Προφέροντας τ' όνομά σου κοιτάζοντας τη φωτογραφία σου
Μερικά χρόνια προτού πεθάνεις απ' το ίδιο σου χέρι

Τα γκάζι μιλά καλύτερα απ' τη σιωπή ή τους ανθρώπους
Μυρίζει όταν κανένας δεν έρχεται να μυρίσεις
Τ' ανοίγεις εσύ ή οι άλλοι για σένα ή για τους άλλους
Ένα ουδέτερο ρύγχος ίσως απ' το ταβάνι

Ρύγχη λουλουδιών γκάζι λουλουδιών
Πολιορκούσαν το αίμα σου άφαντο
Μελανιασμένο σ' ένα χαρτί της νύχτας
Ή στις 4 το πρωί ανάθεμα της ποίησης
Της σφιγμένης γροθιάς πάνω στο άπλετο μαύρο
Εκεί που σκόνταφταν τα μάτια σου προορισμός υακίνθων
Κάνοντάς το πάλι
Νόημα των λέξεων νόημα ματιών απονενοημένων
Χείλια τού ποτέ πια
Στις 4 το πρωί με τις άσπρες κλεψύδρες του γαλατά
Η αιώνια ώρα στο φιλντισένιο κορμί σου
Στο υγιεινό δωμάτιο με το κλάμα και τους καπνούς
Τους ήχους της σήψης ναυαγισμένους γύρω απ' το αμπαζούρ
Και το ποίημα ανάποδο
Να πηγαινοέρχεται απ' την κρεβατοκάμαρα στην κουζίνα
Ανασταινόσουν και πέθαινες Λαίδη Λαζάρου

                                                                                             28.2.74

Από τη συλλογή Η κλεψύδρα με τις στάχτες (1975)

Σημείωση
Η ποιήτρια Σύλβια Πλαθ (1932-1963) αυτοκτόνησε με γκάζι. Εδώ γίνεται αναφορά στο ποίημά της «Λαίδη Λάζαρος», που το έχει μεταφράσει ο ίδιος στην Μεταπολεμική Αμερικανική Ποίηση. (Βλ. την επιστολή του με αρ. 12 προς τη Νανά Ησαΐα, που έχει μεταφράσει και αυτή το ποίημα – και άλλα ποιήματα – της Πλαθ.)

Πηγή: Αλέξης Τραϊανός - Φύλακας ερειπίων, Τα ποιήματα, Εκδόσεις ΠΛΕΘΡΟΝ (1991)

[wings]

[Από την ενότητα Μικρές μέρες]

Αλέξης Τραϊανός, Η αφαίρεση

                                                                       Πώς μπορεί να υπάρξει αφαίρεση, αν
                                                                                               δεν προϋπάρξει άθροισμα ζωής;
                                                                                                                                     ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ                                                                            
                                                                                  
Νεκρώσιμη πολιτεία παροπλισμένα σπίτια
Με ράχες παραθύρων κλειστές σ' έν' άγουρο φεγγάρι
Τσαλακωμένα όνειρα σ' εφημερίδες
Αρχαϊκή σιγή που επιστρέφει
Από πλανόδιους καθρέφτες στιλπνές προθήκες
Γκριζάροντας μιαν υποψία πικρίας
Μια δειλινή απόγνωση σε δρόμους που κράτησαν
Τα έκτυπα των βημάτων σου

Ημέρες ξοδεμένες σ' αλλόκοτους μορφασμούς
Με βήμα σταθερά σημειωτόν
Έμπροσθεν του αναμενόμενου
Εκείνος σίγουρα με τα παλαβά του μάτια
Το τελετουργικό του στερεότυπο ύφος
Στην εκδοχή του ανύπαρκτου
Τότε που ένα κοράκι πέταξε
Διχοτομώντας τον ουρανό

Έκτοτε σ' ένα σάκο μαζεύει
Τα ίχνη των μικρών του πελμάτων
Τα ίχνη των μεγάλων πελμάτων
Προσφορά στο νεκρό του

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973)

[wings]

[Από την ενότητα Υδρία]

Αλέξης Τραϊανός, Θα σε περιμένω

Θα σε περιμένω πίσω απ' την κλειστή πόρτα της νύχτας
Το φθινόπωρο προχώρησε έσμιξε με το πρόσωπό σου
Είναι η εποχή που γνωρίζεις τα δέντρα τα πουλιά
Μέσα στο πληγωμένο φως στο ψυχορράγημά τους

Είναι η εποχή των καθηλωμένων χεριών
Η μοναχιασμένη φωνή βρήκε το μίσχο της
Μια ανάσα σύρθηκε διπλή μες απ' τα πράγματα
Έπειτα ένας πνιγμένος ήχος
Ανακατωμένος με τα στερνά φύλλα

Το σκοτάδι στα μάτια σου κρυμμένα στο βράδυ
Που έψαχνα κι έχανα
Τα μεγάλα έκπληκτα μάτια σου
Ανοίγοντας στο φθινόπωρο
Αφημένα σε μιαν άκρη του χρόνου
Κάνοντάς με να ψάχνω
Να ζήσω μέσα σου όλο το χρόνο
Περνώντας ζώντας να ντυθώ την παρουσία σου
Να κρατήσω μέσα σου την ανθρώπινη ηλικία σου
Που την άφηνες κι έφευγες
Τόσες εικόνες που γυρεύουν ανάσταση
Να φορέσω μια παρέλαση ημερών ύστερ' απ' τη βροχή
Ένα δίχτυ από ήλιο σε μαύρα μαλλιά
Να κινηθώ στα βήματά σου
Που δοκιμάζαν τη μέρα και βιάζαν τη νύχτα
Ανοίγοντας τη σιωπή
Κι έπειτα πάλι στη σιωπή να τα ρίξω
Σα μια χαμένη μουσική φως που φεύγει

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973)

[wings]

[Από τα Αδημοσίευτα ποιήματα της περιόδου 1968-1972]

Αλέξης Τραϊανός, Διάσταση

Τώρα μες απ' τον ύπνο σου μπορώ να σου δώσω
Τόσες πορείες και τόσες διαφυγές
Πλάθοντας κατά βούληση τα στοιχεία σου
Χαράζοντας γραμμές πλεύσεως που ποτέ σου δε γνώρισες
Γιατί δεν αντιλαμβάνεσαι τίποτα
Τυλιγμένη σε μιαν επιφάνεια
Λαξευμένη στο ύψος σου
Κάτω από ενδύματα που κυματίζουν μεσίστια

Ίσως σου λείπουνε οι καθρέφτες
Ίσως να μην αντίκρισες τα πολλαπλά νοήματα των ματιών
Αλληλένδετα με το είναι σου
Θα κράτησες όμως παιδί σε κάποια περασμένη εκδρομή
Μες στις παλάμες σου μια πεταλούδα
Έπειτα θα την άφησες με μιαν ευτυχία στα μάτια
Και τα δάχτυλα γεμάτα χρυσόσκονη
Θα σφύριζε αργά η αναχώρηση
Και θα 'χες ψήγματα στις παλάμες τρέχοντας για τη στοίχιση

Ψήγματα χρυσόσκονης που έχεις ακόμα

                                                               [Αχρονολόγητο]

Από τη συγκεντρωτική έκδοση Φύλακας ερειπίων - τα ποιήματα (1991)

[wings]

Αλέξης Τραϊανός, Όνειρο του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη (1)

[Από την ενότητα Album]

Όνειρο του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη

                                                                  Νύχτα της Τετάρτης 29 του Γενάρη 1974

                                      1.

Κι έπειτα ήρθες να που έπρεπε βέβαια να 'ρθεις
Αγάλι σέρνοντας τη φρίκη μιας πληγής παντοτινής
Μέσα στο πιο αποτρόπαιου τέλους τον κρότο
Στο μαύρο αδιέξοδο στην άβυσσο του νου

Να που έπρεπε την καρδιά σου κομμάτια να 'βλεπα
Κάτω από 'να ξεθωριασμένο πράσινο κοστούμι
Τυπικό και άψογο σ' ένα λευκό τραπεζομάντιλο σκυμμένο

Πέρασαν τόσα χρόνια πέρασε ο καιρός
Πλυμένο κίτρινο παλιό το φως
Έπεφτε πάνω σου σαν τίποτα και σαν ανυπαρξία

Από τη συλλογή Η κλεψύδρα με τις στάχτες (1975)

Σημείωση
Στο ποίημα γίνονται αναφορές σε στίχους του αυτόχειρα της Πρέβεζας. Βλ. σχετικά το σχόλιο του Δ.Ν. Μαρωνίτη στον αρ. 119 της «Βιβλιογραφίας».

Βιβλιογραφία
119. Μαρωνίτης, Δ.Ν. Η γοητεία της Αυτοκτονίας. Εφ. Το Βήμα (της Κυριακής), 2 Νοεμβρίου 1986.
Συνέχεια της επιφυλλίδας του αρ. 118, που αφορά έρευνα του αρθρογράφου για την παρουσία του Κώστα Καρυωτάκη σε ποιητές και ποιήματα της γενιάς του '70. Στην παρούσα επιφυλλίδα σχολιάζονται, μαζί με δύο ακόμη ποιήματα δύο ποιητών του '70, τα ποιήματα του Α.Τ. «Όνειρο του Ποιητή Κώστα Καρυωτάκη» και «Because» (από τις συλλογές με αρ. 2 και 4). Παραθέτω ολόκληρο το απόσπασμα:

      «Η περίπτωση του Τραϊανού έγινε ήδη εκ των πραγμάτων η σπαρακτικότερη, αφού ο νέος ποιητής παρακολούθησε τον Καρυωτάκη και στη βιογραφική αυτοχειρία του. Το "Όνειρο" συστήνει μια προκαταβολική δοκιμή για ποιητική ταύτιση. Το ποίημα ανοίγει με την άφιξη, τελειώνει με την αναχώρηση του Καρυωτάκη. Στο μεταξύ αναπτύσσεται η κοινή επίσκεψη (μεταθανάτια του ενός προθανάτια του άλλου) στην πόλη της αυτοκτονίας. Μέσα από το δίαυλο του ονείρου ο κατακυρωμένος ποιητής οδηγεί τον δόκιμό του από τη ζωή στο θάνατο.
      Η δίδυμη όμως αυτή πορεία δεν φτάνει στο ποιητικό της τέρμα με επιτυχία, ίσως και γιατί κοιτάζει συνεχώς και κατά μέτωπο τον προγραμματικό της στόχο. Η ονειρική πάντως σκηνοθεσία ατροφεί, καθώς δεν υπακούει στον προσδοκώμενο ανορθολογικό συνειρμό, αλλά υποτάσσεται σε ολότελα συμβατική λογική. Τα αλλεπάλληλα, τέλος, παραθέματα από το έργο του Καρυωτάκη συνωστίζονται μέσα στον πρωτότυπο λόγο του Τραϊανού και τον καθιστούν δύσκαμπτο, κάποτε και κακόγλωσσο. Φοβάμαι πως όποιος θέλει να βρει τον Τραϊανό εύστοχο συνοδοιπόρο του Καρυωτάκη, θα πρέπει να καταφύγει σε ποιήματά του που δεν καταδυναστεύονται από την άμεση παρουσία και την ολοκληρωτική επίσκεψη του ποιητή της Πρέβεζας, όπως λ.χ. συμβαίνει στο πληθωρικό, αλλά συνταρακτικό ποίημα "Because".»

Πηγή: Αλέξης Τραϊανός - Φύλακας ερειπίων, Τα ποιήματα, Εκδόσεις ΠΛΕΘΡΟΝ (1991)

[wings]

Αλέξης Τραϊανός, Άτιτλο (Ο χώρος όπου και να κοιτάξεις...)

[Από τα Αδημοσίευτα ποιήματα της περιόδου 1968-1972]

Ο χώρος όπου και να κοιτάξεις σου επιστρέφει τον πόνο του
Ζω κλεισμένος σ' ένα φιλί
Κανείς δεν είναι μέσα στο ρίγος της νύχτας
Τα κοιμισμένα όνειρα στις παλάμες μου
Γνώρισαν το σφυγμό ενός ήλιου που μάτωνε
Άλικες πέτρες και σύννεφα
Κι οι βουνοσειρές άλικες
Πώς να 'ναι ωραίες δίχως εσένα
Δίχως τα μάτια σου να 'ναι επάνω τους

Είναι μια μακρινή γιορτή χειλιών
Που τα έβαψε όλα

Άλικα βήματα κι η ζωή ξεγυμνώνοντας τη ζωή σου
Που άρχιζε και τέλειωνε
Μέσα στο κάθε πράγμα
Μέσα στο κάθε σήμερα
Μέσα στο κάθε που έζησα

Έτσι έζησα έτσι ζω έτσι θα ζήσω
Χνούδι από άνεμο
Ίσκιωμα φύλλου
Δάκρυ νερού
Άνθρωπος τελειώνοντας μέσα σου
Χνούδι ίσκιωμα δάκρυ
                      
                                                                              Αθήνα, 19.7.70

Από τη συγκεντρωτική έκδοση Φύλακας ερειπίων - τα ποιήματα (1991)

[wings]

Αλέξης Τραϊανός, Όνειρο του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη (3)

[Από την ενότητα Album]

Όνειρο του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη

                                      3.

Κι ενώ ως τότε ήταν νύχτα της νύχτας
Και το φως απαιτούμενο
Το φως μάς άφησε στο σύνορο της πόρτας
Κι όμως σκοτάδι που προσμέναμε δεν είδαμε
Μόνο το πόδι σου μεγαλωμένο ξαφνικά μέσα στη νύχτα κοίταξα
Μέσα σε λάμψη να πατά όπως με θάνατο το θάνατό σου πάτησες
Και δες μου είπες
Μπορούμε να τα κάνουμε όλα όπως πρώτα
Εμείς που από 'κει που δεν είμαστε ερχόμαστε
Μπορούμε να τα κάνουμε όλα όπως πρώτα
Κι είναι το ίδιο οι ξεχερσωμένοι κήποι κάτω απ' τα κεραμίδια
Κι η ανεμισμένη παραλία μια θαλασσογραφία σκονισμένη
Και τα σπίτια ξεφλουδισμένα απ' τον άνεμο κοιτάζοντάς μας μ' άδεια μάτια
Μια φορά μόνο για μια φορά και τούτο το ίδιο είναι
Κι ο ελαιώνας και τα ρόδα κινώντας απ' τους φράχτες
Προσμένοντας να 'ρθουν για να μας γίνουν προσκεφάλι
Κι η σιωπή τρομαχτική μες στο κορμί σου σα μηδέν
Μικρό κι ατέλειωτο μηδέν και Απεραντοσύνη

Από τη συλλογή Η κλεψύδρα με τις στάχτες (1975)

[wings]

[Από τα Αδημοσίευτα ποιήματα της περιόδου 1968-1972]

Αλέξης Τραϊανός, Τυμβωρύχοι

Τα μάτια σου
Πώς σκοτεινιάσαν έτσι τα μάτια σου

Πώς να σε κοιμίσω μέσα μου τούτη τη νύχτα
Που με γυρνά σε μια πλατιά ανάσα
Κάτω απ' ώρες πιο μαλακές
Κι από γαλάζιες προσδοκίες
Εκεί μες στις ακροβασίες τόσων χελιδονιών

Πώς νύχτα μου να σε κοιμίσω
Σε ποιο κρεβάτι σε ποια χωμάτινη κοίτη
Πού να σας κοιμίσω σκοτεινά μάτια της αγάπης
Σε ποιο κρεβάτι σε ποια χωμάτινη κοίτη
Τώρα που πλησιάζουν οι τυμβωρύχοι

                                                               [Αχρονολόγητο]

Από τη συγκεντρωτική έκδοση Φύλακας ερειπίων - τα ποιήματα (1991)

[wings]

<a href="http://www.youtube.com/v/wTQOkJyJgfM" target="_blank">http://www.youtube.com/v/wTQOkJyJgfM</a>

Μίκης Θεοδωράκης & Γιάννης Θεοδωράκης - Αστέρι μου, φεγγάρι μου
(με τη Μελίνα Μερκούρη - από την ταινία Φαίδρα (1962) τού Ζιλ Ντασέν)

[Από την ενότητα Υδρία]

Αλέξης Τραϊανός, Βαθύ τραγούδι

Χλώμιανε χλώμιανε η γαρδένια
Και τα χαμόγελα μαρμάρωσαν στους δρόμους
Όπως μέσα στην απουσία μαρμαρώνει
Το πρόσωπό σου αγαπημένη
Για να υπάρχεις και να μην υπάρχεις
Για να πεθαίνεις και να μην πεθαίνεις
Πώς όμως να πεθάνεις μπορείς
Πώς μίλησέ μου
Αφού υπάρχει ένας ουρανός που σε κοίταξε
Ένα πέτρινο σκαλοπάτι που πάτησες
Αφού υπάρχω ακόμα κι εγώ
Σακάτης και οδοιπόρος μες στη νύχτα
Για να σε ζω να σε προσέχω
Την πάχνη να μαζεύω από τα μάτια σου
Και να την κάνω τραγούδι

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973)

[wings]

<a href="http://www.youtube.com/v/YZzD6gI402E" target="_blank">http://www.youtube.com/v/YZzD6gI402E</a>

Σταύρος Κουγιουμτζής, Ο ουρανός φεύγει βαρύς (με τον Γιώργο Νταλάρα από δίσκο 45 στροφών το 1969)

[Από την ενότητα Υδρία]

Αλέξης Τραϊανός, Δεν έχω ήλιο να σε κρατήσω

Δεν έχω ήλιο να σε κρατήσω
Φόρεμα να σε ντύσω

Μένει μόνο ο ύπνος μου να σε δέχεται
Στις μυστικές του κρύπτες
Στις ανεκπλήρωτες διαθέσεις του
Να σε μαζεύει λίγο λίγο
Σταγόνα σταγόνα μέσα στις φούχτες μου
Τόσο θρυμματισμένα τόσο επώδυνα,
Σαν ένα καθρέπτη ραγίζοντας στο πρόσωπό μου

Έτσι ράγισες έτσι νυχτώνεις
Σβήνοντας ένα ένα όλα τα φώτα
Να γίνει η μεγάλη σιωπή
Να γίνει η μεγάλη στέρηση
Τίμημα της πολλής αγάπης
Τίμημα της πολλής στοργής

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973)

[wings]

<a href="http://www.youtube.com/v/V5bNMeXDjlQ" target="_blank">http://www.youtube.com/v/V5bNMeXDjlQ</a>

Διονύσης Σαββόπουλος, Δημοσθένους λέξις (δίσκος: Βρώμικο ψωμί (1972))

Αλέξης Τραϊανός, Φύλακας ερειπίων

Μέρες σέρνοντας πίσω τους
Άδεια περίεργα αντικείμενα

Ώστε να ζεις πάλι με πράγματα
Απ' όπου κάποτε αναχώρησες για πάντα

Βρώμικα παγωμένα νερά
Σκόνη νεκρών αετών βαθιά
Σε τεράστια κοιμισμένα κτίρια
Το απαγχονισμένο τοπίο κι η φρίκη του
Με τους τέσσερις τοίχους του ορίζοντα
Να κλείνει το πρωινό
Γκρίζα κηλίδα μέσα στο μάτι σου

                   Ν' ανοίγει το καφενείο πληγή
                   Για να μοιράσεις ξανά τα χαρτιά σου
                   Στο τίποτα
                   Αδόλφε παλιέ αδελφέ του Θανάτου
                   Σε μαγαζί στη στοά
                   Στο πάτωμα πριονίδια
                   Και μια μαύρη γριά
                   Μ' έναν αργό μπόγο μοναξιάς
                   Σε μια δίχως τέλος κι αρχή
                   Τρίτης Κατηγορίας ιστορία
                   Όπου εσύ πεθαμένος θαμώνας
                   Ξύνεις τα μολύβια σου
                   Ξύνεις τα χρόνια σου
                   Ξύνεις τον εγκέφαλο
                   Όλων αυτών των τρελών
                   Να δεις αν μπορούν να ξεχωρίζουν
                   Μερικά βασικά χρώματα

Ίσως να γράψεις το αριστούργημά σου
Σ' ένα κοσμικό ψυχιατρείο
Να κοιτάς συνέχεια το χειμώνα

Βέβαια καθόλου παράξενο
Αφού σε τόσες περιπτώσεις
Μ' αυτό τ' αφηνιασμένο
Απ' την αιμορραγία αίμα σου
Κατορθώνεις την πτώση
Έτσι
Που με τα μάτια σου της νυχτερίδας
Ακουμπάς το σκοτάδι
Και με τα δάχτυλά σου της νυχτερίδας
Περπατάς πετάς
Μέσα στις φέτες του καλοριφέρ
Που τόσα καλοκαίρια έχεις φωλιάσει

                   Νιώθεις έτσι τον κρότο της νύχτας
                   Ήσυχη μες στα έπιπλα πλήξη
                   Εσύ που θα φύγεις
                   Με τα πρώτα σκουπίδια
                   Τ' αποτσίγαρα τ' άδεια μπουκάλια
                   Τα ξεραμένα λουλούδια
                   Φύλακας ερειπίων
                   Βαλμένος κι εσύ σε μια νάιλον σακούλα
                   Με μια υποψία πως κλέφτες θα έρθουν
                   Γι' αυτά τα λείψανα έστω
                   Κι αυτό το μακρύ
                   Κίτρινο χαλασμένο
                   Δόντι του ήλιου

Από τη συλλογή Το σύνδρομο του Ελπήνορα (1984)