Χρίστος Τσολάκης [Christos Tsolakis] (1935-2012)

[wings]

• Tweet

«Έφυγε» ο Χρίστος Τσολάκης



Μια μεγάλη μορφή του χώρου της παιδείας, ο ομότιμος καθηγητής της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ Χρίστος Τσολάκης, «έφυγε» σήμερα σε ηλικία 77 χρόνων. Η κηδεία του θα πραγματοποιηθεί αύριο από τον ιερό ναό της Αγίας Σοφίας.

Ο Χρίστος Τσολάκης γεννήθηκε το 1935 στη Μόρνα (Σκοτεινά) της Πιερίας. Μαθήτευσε στο Γυμνάσιο Κατερίνης και αποφοίτησε ως αριστούχος από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ. Είχε δασκάλους, μεταξύ άλλων, τους Εμμανουήλ Κριαρά, Απόστολο Βακαλόπουλο, Νικόλαο Ανδριώτη, Ιωάννη Κακριδή και Λίνο Πολίτη. Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στα Νέα Εκπαιδευτήρια της Βέροιας και στη συνέχεια διορίστηκε στο Γυμνάσιο Θηλέων της Βέροιας. Το 1963 μετατέθηκε στο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου παρέμεινε για 20 χρόνια.

Το 1976 συμπεριελήφθη από το υπουργείο Παιδείας στις επιτροπές που σχεδίασαν και πραγμάτωσαν τη γλωσσική μεταρρύθμιση. Έτσι, συμμετέσχε ενεργά στην εφαρμογή των νέων μέτρων για τη μέση εκπαίδευση κατά την καθοριστική περίοδο της μεταρρύθμισης 1976-1978. Τα μέτρα αφορούσαν στη διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας και στη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γραμματείας από μετάφραση.

Το 1977 μετέβη στη Στοκχόλμη μετά από πρόσκληση του σουηδικού υπουργείου Παιδείας, προκειμένου να παραδώσει μαθήματα σε ξένους εκπαιδευτικούς πάνω στη διδασκαλία της μητρικής γλώσσας. Για τα επόμενα δύο χρόνια δίδαξε «Θεωρία της γλώσσας» και «Μεθοδική» στις Παιδαγωγικές Σχολές του Μάλμε και της Στοκχόλμης. Με τις επισκέψεις του στα τοπικά σχολεία, ο Χρίστος Τσολάκης γνώρισε το σουηδικό εκπαιδευτικό σύστημα και τις ιδιαιτερότητές του. Τις γνώσεις αυτές αξιοποίησε οργανώνοντας τη συγγραφή βιβλίων για Έλληνες δασκάλους και μαθητές, με ενίσχυση της Lararhogskolan του Μάλμε και του Πανεπιστημίου Λουντ.

Παρακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Κλασικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου Λουντ με τον καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας Στιγκ Υ. Ρούντμπεργκ. Στη διάρκεια των μεταπτυχιακών του σπουδών ασχολήθηκε με επικούς και λυρικούς ποιητές και με κείμενα της Αττικής περιόδου και της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής εποχής.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, ο Χρίστος Τσολάκης διορίστηκε από το υπουργείο Παιδείας ως μέλος της επιτροπής που ρύθμισε το ζήτημα του μονοτονικού συστήματος της νεοελληνικής γλώσσας («Επιτροπή Κριαρά», 1982).

Τον Ιούνιο του 1982 αναγορεύθηκε διδάκτωρ της φιλοσοφίας στο ΑΠΘ με «Αριστα». Το θέμα της διδακτορικής διατριβής του ήταν «Η πολυτυπία στο ρήμα της Κοινής Νεοελληνικής Γλώσσας».

Το 1982 κατέστη από το υπουργείο Παιδείας μέλος της επιτροπής συγγραφής διδακτικών βιβλίων για τη γλωσσική διδασκαλία στο Γυμνάσιο. Ολοκλήρωσε τη σειρά Εκθεση – Εκφραση για τον Οργανισμό Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων – συγγράμματα που άνοιξαν το δρόμο για την εφαρμογή της επικοινωνιακής διδασκαλίας της γλώσσας στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και που αποτέλεσαν τα πρώτα εγχειρίδια στην ελληνική παιδεία για τη διδασκαλία της γραπτής έκφρασης με οργανωμένες διδακτικές ενότητες σε κάθε ποικιλία γραφής.

Ο Χρίστος Τσολάκης δίδαξε «Νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία» στη Σχολή Επιμόρφωσης Λειτουργών Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΣΕΛΔΕ) από το 1982 μέχρι το 1989 και χρημάτισε διευθυντής σπουδών στην ίδια σχολή (1983-1987). Από το 1987 μέχρι το 1989 δίδαξε και στη Σχολή Επιμόρφωσης Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΣΕΛΜΕ).

Τον Ιούνιο του 1986 ο Χρίστος Τσολάκης εξελέγη ομόφωνα επίκουρος καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ. Στη συνέχεια εξελέγη αναπληρωτής καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών και καθηγητής στο τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, όπου υπηρέτησε και ως πρόεδρος. Το 1993 διετέλεσε διευθυντής του Περιφερειακού Επιμορφωτικού Κέντρου (ΠΕΚ) Θεσσαλονίκης και το 1996 αντιπρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και πρόεδρος του Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Από το 2002 ήταν ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ.

Πηγή: εφημερίδα Αγγελιοφόρος

[wings]

[wings]

Ο δάσκαλος

της Βάνας Χαραλαμπίδου



Αρχές της δεκαετίας του 90 πρέπει να ήταν όταν ήρθε καλεσμένος από την Ένωση Συντακτών να κάνει κάποια σεμινάρια σχετικά με τη γλώσσα στους δημοσιογράφους. Δεν χρειάστηκε πολύ. Από τα πρώτα λεπτά μας καθήλωσε, ξαναγίναμε μαθητές. Ο Δάσκαλος Χρίστος Τσολάκης! Δεν ήταν το αντικείμενο, που το κατείχε όσο κανείς. Ήταν ο μαγικός του τρόπος να κάνει τα μαθήματα για τη γλώσσα γοητευτικό παραμύθι και τη διδασκαλία των κανόνων παιχνίδι που δεν ξεχνούσες ποτέ. Λυπόσουν που δεν σου έτυχε να είσαι ανάμεσα στους φοιτητές του για να έχεις την ευκαιρία να απολαμβάνεις το λόγο του, τον μειλίχιο τρόπο του, τη γλυκύτητα του, την αγάπη του για τη διδασκαλία, το πάθος του για τη μετάδοση της γνώσης.

Λίγο μετά, το 1994, ήταν από τους πρώτους που σκέφθηκα πως έπρεπε να στελεχώσουν το δυναμικό ενός σταθμού, που φιλοδοξούσε να γίνει ένας «σταθμός στον Πολιτισμό», του 9.58 fm. Είχε αντιρρήσεις αρχικά, μάλλον εξαιτίας της υπερβολικής του σεμνότητας. Πείστηκε, παρά το φορτωμένο πρόγραμμά του, με το επιχείρημα ότι τα μαθήματά του θα ήταν τώρα προσιτά στον καθένα, σ’ εκείνους που ποτέ δεν θα είχε διαφορετικά την τύχη να τον ακούσουν, σ’ όλους  εκείνους που δεν σπούδασαν, αν και το ήθελαν, ακόμη και στους ξένους που πάσχιζαν να μάθουν ελληνικά. Πείστηκε και ξεκινήσαμε. Ο Γιώργος Καλιεντζίδης τον ηχογραφούσε και φρόντιζε τις λεπτομέρειες της παραγωγής.

Οι εκπομπές του κράτησαν χρόνια, απέκτησαν φανατικό κοινό, άνθρωποι του τηλεφωνούσαν και άλλοι τον συναντούσαν για να του μιλήσουν γι αυτές. Η μαγεία του ραδιοφώνου τον κέρδισε και αυτόν. Ήταν ενθουσιασμένος. Έφτασε κάποτε να πει ότι θα μπορούσε να έχει ένα δικό του ραδιόφωνο και να επικοινωνεί με τον κόσμο, να απαντά σε ερωτήσεις, να λύνει απορίες,  να φωτίζει ασάφειες, να αφηγείται σαν παραμύθι την ιστορία και τις περιπέτειες της ελληνικής γλώσσας, στην οποία αφιέρωσε τη ζωή του.

Από αυτές τις εκπομπές εκδόθηκαν από τον 9.58 fm και τις εκδόσεις «Νησίδες» τρία βιβλία με τα μαθήματά του με τον ίδιο τίτλο της εκπομπής του «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική». Στείλαμε τη σειρά σε όλα τα ξένα πανεπιστήμια που είχαν τμήματα ελληνικής γλώσσας.

Η συνεργασία του με το σταθμό της ΕΡΤ 3 σταμάτησε αρχές του 2005. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έκρινε τα μαθήματά του περιττά και η εκπομπή κόπηκε μαζί με αντίστοιχες άλλες, που έδιναν στον 9.58 fm το χαρακτήρα του πολιτιστικού ραδιοφώνου.

Εκείνος συνέχισε αεικίνητος και ακούραστος τις άπειρες δραστηριότητές του πάντα με την ίδια αφοσίωση και αγάπη.

Τελευταία φορά τον συνάντησα λίγο πριν από τις πρόσφατες εκλογές. Πρόσφορα θέματα η πολιτική κατάσταση, τα οικονομικά, τα αδιέξοδα της παιδείας… Του επανέλαβα πόσο πολύτιμη ήταν για όλους μας η προσφορά του. «Ξέρεις κάτι», απάντησε πριν χωριστούμε «ποτέ, καμία κυβέρνηση δεν ζήτησε τη γνώμη μου για κανένα θέμα του υπουργείου Παιδείας. Ποτέ δεν μου τηλεφώνησε κανείς απ’ αυτούς να με ρωτήσει για την οποιαδήποτε μεταρρύθμιση… Κι ας ξέρω τα θέματα αυτά καλύτερα από πολλούς άλλους… Ποτέ, κανείς τους».

Με απεριόριστη ευγνωμοσύνη τον αποχαιρετώ.

Πηγή: http://www.parallaximag.gr/content/o-%CE%B4%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82

[wings]

Χρίστος Τσολάκης (συνέντευξη στη Βίκυ Φλέσσα)

[wings]

         


         

[wings]

[wings]

Η είδηση του θανάτου του Χρίστου Τσολάκη μ' έχει κυριολεκτικά συγκλονίσει.

Δεν ξέρω πώς να τον αποχαιρετήσω. Και δεν ξέρω αν πρέπει να το κάνω καν. Ήταν (εδώ και 30 χρόνια) ο δάσκαλός μου, συνεχώς και αδιάλειπτα, σε ό,τι αφορά την αγωγή και τη σπουδή της γλώσσας, μα και την αγωγή του σωστού πολίτη αυτής της χώρας, και έτσι θα παραμείνει μέσα μου όσο ζω. Όμως, ως τα χθες, ήξερα πως ήταν κάπου εκεί στην πατρίδα κι αυτό ήταν μεγάλη ανακούφιση και παρηγοριά για μένα και πολλούς άλλους μαθητές του στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Όπως είπε η φίλη μου η Λένα Παπαθανασίου πριν λίγο στο Facebook, ήταν απ' τους ανθρώπους που πιστεύει κανείς πως δεν θα φύγουν ποτέ. Κι όμως.

Τελικά, όταν χάνεις τον καλύτερο δάσκαλό σου, είναι πιο δύσκολο κι απ' όταν χάνεις γονιό...

[wings]

[mavrodon]

Αιωνία η μνήμη του σεμνού δασκάλου!

[wings]

«Οι γλώσσες ακολουθούν τις κοινωνίες. Όταν χειροτερεύουν οι κοινωνίες, χειροτερεύουν οι έννοιες που διέπουν τη ζωή, χειροτερεύει και η γλώσσα που τις εκφράζει. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν πλουτίζει. Προστίθενται νέες έννοιες που εκφράζουν την ευτέλεια που μας διέπει…» έλεγε ο Δάσκαλος Χρίστος Τσολάκης, ο ομότιμος καθηγητής νεοελληνικής γλώσσας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που πέθανε σήμερα το πρωί, σε ηλικία 77 ετών. [...]
http://www.tvkosmos.gr/details.aspx?id=703256

[Asdings]

Τι σοφά λόγια, στ' αλήθεια. Αιωνία του η μνήμη, ήταν πραγματικά σπουδαίος Έλληνας ο Χρίστος Τσολάκης!!!

[wings]

«Έφυγε ο δάσκαλος της καρδιάς» Χρίστος Τσολάκης

Πλήθος κόσμου παραβρέθηκε στην κηδεία του και αποχαιρέτισε τον ομότιμο καθηγητή νεοελληνικής γλώσσας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.



Ως «δάσκαλο της καρδιάς», έννοια την οποία υπηρέτησε με αγάπη, αφοσίωση και σεβασμό σε όλη του τη ζωή και την επαγγελματική του πορεία, αποχαιρέτισε τον ομότιμο καθηγητή νεοελληνικής γλώσσας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Χρίστο Τσολάκη, πλήθος κόσμου που παραβρέθηκε στην κηδεία του.

Η εξόδιος ακολουθία εψάλη στις 11.00 από εκπρόσωπο του μητροπολίτη Άνθιμου, από τον Ιερό Ναό της Του Θεού Σοφίας, παρουσία των οικείων του, συγγενών, φίλων, συνεργατών, μαθητών του, εκπροσώπων της εκπαιδευτικής κοινότητας, των τοπικών αρχών και του δημοσιογραφικού και πολιτικού κόσμου. Στη συνέχεια, οι παρευρισκόμενοι με ένα θερμό χειροκρότημα και συγκίνηση συνόδευσαν τον ομότιμο καθηγητή νεοελληνικής γλώσσας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην τελευταία του κατοικία στα κοιμητήρια «Αναστάσεως του Κυρίου» στη Θέρμη.

«Μας έμαθες να μην υποτιμούμε τα απλά πράγματα, γιατί σε αυτά βρίσκεται η σοφία» ανέφερε στον επικήδειό του, εκπροσωπώντας το ΑΠΘ, ο αναπληρωτής πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής, Αλέξανδρος Γαρυφάλλου, και αναφέρθηκε στο πάθος του Δασκάλου Χρίστου Τσολάκη για την ελληνική γλώσσα και την παιδεία, ως καλλιέργεια της ψυχής, αλλά και στην αγάπη και υπευθυνότητά του για την διδασκαλία των παιδιών, για την οποία υποστήριζε: «το μυαλό του παιδιού δεν είναι δοχείο για το γεμίσεις μόνο με γνώση, αλλά σπίρτο που περιμένει να το ανάψεις».

Εκπρόσωπος της μητρόπολης Πιερίας - τόπος καταγωγής του Χρίστου Τσολάκη – ευχήθηκε το παράδειγμα της ζωής του να μείνει ζωντανό σε όλους και το έργο του να βρει άξιους συνεχιστές, ενώ εκπρόσωπος του Μουσείου Εκπαίδευσης Βέροιας, του οποίου ήταν ιδρυτής και πρόεδρος, πρότεινε να δοθεί τιμητικά το όνομά του στο φορέα.

Στην σημαντική προσφορά του Χρίστου Τσολάκη στο Ίδρυμα «Μανώλη Τριανταφυλλίδη», αλλά και στη συμβολή του στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1976, αναφέρθηκε εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του ΑΠΘ.

Με ιδιαίτερη συγκίνηση απευθύνθηκαν για τελευταία φορά στον Δάσκαλό τους, οι παλιοί φοιτητές του, απόφοιτοι του Συλλόγου της Παιδαγωγικής του ΑΠΘ. «Θα μείνεις ζωντανός στις καρδιές μας, γιατί ήσουν δάσκαλος της καρδιάς, φωτεινός και με οράματα. Δεν αγάπησες τη δόξα και το χρήμα, αγωνίστηκες για την πραγματική παιδεία, συγκρούστηκες για αυτήν και αρνήθηκες θέσεις…Δίδασκες την πίστη στα ιδανικά, χωρίς συμβιβασμούς, με αγώνα. Άναψες την φλόγα της αγάπης για να γίνουμε καλοί δάσκαλοι…» είπαν.

Αποχαιρετισμό απηύθυναν, επίσης, εκπρόσωποι του Πειραματικού Σχολείου του ΑΠΘ, της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, και του Συλλόγου Αποφοίτων της Φιλοσοφικής του ΑΠΘ, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος από το 1996. Στεφάνια κατέθεσαν, μεταξύ άλλων, ο δάσκαλός του και μεγάλος δάσκαλος των Γραμμάτων, ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, Εμμανουήλ Κριαράς, και η Ένωση Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας – Θράκης (ΕΣΗΕΜ-Θ), της οποίας ήταν επίτιμο μέλος και συνεργάστηκε επί πολλά χρόνια με αφοσίωση για τη γλωσσική επιμόρφωση των δημοσιογράφων.

Βιογραφικό – Το έργο του

Ο Χρίστος Τσολάκης γεννήθηκε το 1935 στο εγκαταλειμμένο σήμερα χωριό της ορεινής Πιερίας Μόρνα (Σκοτεινά). Αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Κατερίνης το 1952 ως αριστούχος και εισήχθη στη Φιλοσοφική σχολή του ΑΠΘ απ’ όπου αποφοίτησε το 1957 με δασκάλους τους: Εμμανουήλ Κριαρά, Απόστολο Βακαλόπουλο, Νικόλαο Ανδριώτη, Ιωάννη Κακριδή και Λίνο Πολίτη. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Κλασικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου Lund στη Σουηδία, όπου και δίδαξε Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία. Υπηρέτησε στη γενική εκπαίδευση ως καθηγητής, σχολικός σύμβουλος και μετείχε στις επιτροπές που εργάστηκαν για την εισαγωγή και την καλλιέργεια της δημοτικής γλώσσας στην εκπαίδευση και στο δημόσιο βίο. Ήταν επικεφαλής των συγγραφικών ομάδων οι οποίες, με τη συνεργασία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, έγραψαν τα βιβλία «Νεοελληνική γλώσσα» για το γυμνάσιο και «Έκφραση - Έκθεση» για το λύκειο.

Ασχολήθηκε με θέματα γλώσσας, διδασκαλίας της γλώσσας και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, δίνοντας πλήθος διαλέξεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ είχε τιμηθεί πολλές φορές από ελληνικά και ξένα Πανεπιστήμια.

Υπήρξε ο ιδρυτής του Μουσείου Εκπαίδευσης και Παιδείας στη Βέροια, ενός πρωτοπόρου θεσμού που λειτουργεί υπό την αιγίδα του Δήμου Βέροιας σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Επί 12 συνεχή χρόνια (τη δεκαετία του ΄90) πραγματοποίησε σειρά εκπομπών στο ραδιοφωνικό σταθμό 9.58 της ΕΤ-3 με τίτλο «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική» (κυκλοφορούν σε πέντε τόμους από τις εκδόσεις «Νησίδες») ενώ εκατοντάδες είναι οι δημοσιεύσεις του σε έντυπα, εκδόσεις και τον «Φιλόλογο» -το περιοδικό του ομότιτλου συλλόγου των αποφοίτων της Φιλοσοφικής σχολής του ΑΠΘ. Πέθανε χθες το πρωί σε ηλικία 77 ετών.

Πηγή: ΑΜΠΕ & http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_31/07/2012_454725[/size]

[wings]

Τι σοφά λόγια, στ' αλήθεια. Αιωνία του η μνήμη, ήταν πραγματικά σπουδαίος Έλληνας ο Χρίστος Τσολάκης!!!

Πράγματι, Παναγιώτη. Και μάλιστα «έπαιξε» εντός συστήματος για να μας αποδείξει ότι το σύστημα αυτό, όσο κι αν το 'χουμε καταντήσει περίεργο και βρόμικο, μπορεί να λειτουργήσει υπέρ μας αρκεί να ξέρουμε να το χρησιμοποιήσουμε κατά το δυνατόν ορθά και συνετά έχοντας ως γνώμονα το δημόσιο όφελος και το κοινό συμφέρον.

[wings]

«Δεν γνωρίζει κανείς καλά, παρά μόνο ό,τι τον έχει κάνει να το αγαπήσει. Αν κάτι δεν το αγάπησες, δεν το γνωρίζεις καλά. Το σχολείο πρέπει να είναι μια ευτυχισμένη οικογένεια! Αυτή την μεταρρύθμιση θα τη βάλουμε καμιά φορά στο μυαλό μας; Τα άλλα ειναι μερεμέτια!» Χρίστος Τσολάκης

Πηγή: http://tvxs.gr/news/politismos/pethane-o-kathigitis-xristos-tsolakis

[Asdings]

Πράγματι, Παναγιώτη. Και μάλιστα «έπαιξε» εντός συστήματος για να μας αποδείξει ότι το σύστημα αυτό, όσο κι αν το 'χουμε καταντήσει περίεργο και βρόμικο, μπορεί να λειτουργήσει υπέρ μας αρκεί να ξέρουμε να το χρησιμοποιήσουμε κατά το δυνατόν ορθά και συνετά έχοντας ως γνώμονα το δημόσιο όφελος και το κοινό συμφέρον.

Έτσι ακριβώς! Γι' αυτό και έχω σταθερά την άποψη ότι "Δεν υπάρχουν κακά συστήματα, υπάρχει κακή εφαρμογή αυτών". Αν ένας λαός έχει υψηλές αξίες, ό,τι σύστημα κι αν του δώσεις (ναι, ακόμη και δικτατορία, και απόλυτη μοναρχία, και θεοκρατία κ.λπ.) θα το κάνει να δουλεύει προς την ψυχική και σωματική ευημερία και πρόοδο των ανθρώπων.