Η κλασική μουσική και η ποίηση στην ορκωμοσία Ομπάμα (του Χρήστου Μιχαηλίδη)

[wings]

• Tweet

Η κλασική μουσική και η ποίηση στην ορκωμοσία

Από τον ΧΡΗΣΤΟ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ mich@enet.gr,www.bavzer.blogspot.com



ΕΠΟΧΕΣ ΔΥΣΚΟΛΕΣ. Ακόμα και ο καλός λόγος παρεξηγείται. Ιδίως όταν «λήπτης» του είναι η Αμερική. Η «μεγάλη αντιφατική» της οικουμένης, το ένα της χέρι να στάζει από αίμα, το άλλο να πατά στο τάστο ενός τσέλλου και να γράφει ποίηση που ακουμπάει την ψυχή, τη μεγαλώνει, τη γεμίζει ομορφιά. Από τη χθεσινή (εντυπωσιακή, χολιγουντιανή, επιβλητική, σόου μπίζνες, πείτε την όπως επιθυμείτε) τελετή ορκωμοσίας του Μπαράκ Ομπάμα, 44ου προέδρου των ΗΠΑ, 1ου με δέρμα μαύρου χρώματος (ας το λέει «μπρονζάτο» ο ακατάσχετος κ. Μπερλουσκόνι) και καταγωγή από το Νιανγκ Ομα, από την επαρχία Νιάνζα της Κένυας, αφήνουμε στην άκρη όλη τη «φανφάρα», αν θέλετε, του πράγματος, την επιτηδευμένη συγκίνηση του πάστορα Ρικ Ουόρεν (που περιγράφεται και ως «ομοφοβικός» επειδή εναντιώθηκε στον γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων) και την τόση θρησκομανία της τελετής, και κρατάμε δύο ωραίες και «μεγάλες λεπτομέρειες»: την κλασική μουσική και την ποίηση.

ΣΤΗ ΧΘΕΣΙΝΗ ορκωμοσία παρουσιάστηκε η σύνθεση του Τζον Γουίλιαμς «Air and simple gifts». Την ερμήνευσε κουαρτέτο που το αποτελούσαν μεγάλα ονόματα της μουσικής: Γι-Γιο Μα (τσέλλο), Ιτζάκ Πέρλμαν (βιολί), Γκαμπριέλα Μοντέρο (πιάνο) και Αντονι Μακ Γκιλ (κλαρινέτο). Είναι το πρώτο κλασικό κουαρτέτο που εμφανίζεται σε τελετή ορκωμοσίας. Ο Γουίλιαμς βάσισε τη σύνθεσή του στον οικείο στους Αμερικανούς θρησκευτικό ύμνο «The gift to be simple», που τον ενσωμάτωσε στο μπαλέτο του «Ανοιξη στα Απαλλάχια» («Appalachian Spring») ο σπουδαίος συνθέτης Ααρών Κόπλαντ. Η κλασική μουσική στις προεδρικές ορκωμοσίες φαίνεται πως είναι προτίμηση των Δημοκρατικών. Οι Ρεπουμπλικανοί γέρνουν περισσότερο όσον αφορά το πολιτιστικό μέρος των τελετών είτε στη δημοτική τους μουσική, γνωστή ως κάντρι ή στα δημοφιλή αστέρια της ποπ μουσικής. Συνήθως αποφεύγουν και την ποίηση και τη μουσική και αρκούνται στους πάστορες!

ΜΗΝΥΜΑ απέστειλε, μέσω του BBC, προς τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ η Αφροαμερικανή ποιήτρια Μάγια Αγγέλου (το πλήρες κείμενο στη διεύθυνση http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/word_news_america/7838941 stm).

Μεταξύ άλλων λέει:

- «Είμαι ποιήτρια, αλλά ό,τι θέλω τώρα να του πω, ποίημα δεν είναι. Απλές σκέψεις διατυπώνω. Την ανησυχία μου εξωτερικεύω. Όπως και τις ελπίδες μου. Τον χρειαζόμασταν αυτόν τον άνθρωπο. Εμείς, η φυλή, τον χρειαζόμασταν. Εμείς, οι Αμερικανοί, τον χρειαζόμασταν. Οι τράπεζες, οι αυτοκινητοβιομηχανίες, οι ασφαλιστικές εταιρείες, το χρηματιστήριο, τον χρειαζόμασταν».

- «Φέρνει μαζί του κάτι, χωρίς το οποίο δεν μπορούμε να ζήσουμε: ελπίδα. Φέρνει μαζί του την πιθανότητα ότι μπορούμε πραγματικά να δούμε τον εαυτό μας όπως στ' αλήθεια είμαστε. Μια μεγάλη χώρα».

- «Είναι ο άνθρωπος που θα μπορούσε να μιλήσει ανοικτά και ειλικρινά σε κάποιον που νοσηλεύεται σε νοσοκομείο. Δεν το λέω επειδή είναι μαύρος. Ούτε επειδή είναι άνδρας. Εχει εξυπνάδα και ευαισθησία. Δύο στοιχεία που δεν τα βρίσκεις εύκολα σε έναν άνθρωπο».

Η ΕΛΙΖΑΜΠΕΘ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ, 46 ετών, καθηγήτρια Αφρο-Αμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, έγραψε και απήγγειλε το «Ενα Ποίημα για την Ημέρα». Την επέλεξε ο ίδιος ο Μπαράκ Ομπάμα. Είναι μόλις η τέταρτη φορά που η ποίηση έχει την τιμητική της σε μια ορκωμοσία (1961 Ρόμπερτ Φροστ στην ορκωμοσία Κένεντι, 1993 Μάγια Αγγέλου και 1997 Μίλερ Γουίλιαμς στις ορκωμοσίες Κλίντον). Η Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ είναι κόρη του δικηγόρου Κλίφορντ Αλεξάντερ, που διατέλεσε υπουργός Στρατού στην κυβέρνηση του Τζίμι Κάρτερ. Ο αδελφός της Μαρκ διατέλεσε σύμβουλος του Ομπάμα στην προεκλογική του εκστρατεία και μέλος της ομάδας για τη μεταβίβαση της προεδρίας.

Πηγή: εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 21/01/2009

[wings]

Ο Ομπάμα και η ποίηση

Νίκος Μπακουνάκης  | Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2009

Στην κηδεία της Τζάκι Κένεντι-Ωνάση, το 1994, ο σύντροφός της Μορίς Τέμπλσμαν απήγγειλε, ως επικήδειο, την «Ιθάκη» του Κ.Π. Καβάφη. Καθώς όλη η νεκρώσιμη ακολουθία και η απαγγελία του ποιήματος μεταδόθηκαν από το ραδιόφωνο, σε λίγες ημέρες εξαντλήθηκε η αγγλόφωνη έκδοση των καβαφικών ποιημάτων σε μετάφραση των Κίλι και Σέραρντ και έγιναν δύο ακόμη επανεκδόσεις. Η ποίηση, και μάλιστα η οικουμενική ποίηση του Κ.Π. Καβάφη, είχε γίνει μιντιακό γεγονός.

Το ίδιο συνέβη και στις 20 Ιανουαρίου, με το παγκόσμιο μιντιακό γεγονός της ορκωμοσίας του Μπαράκ Ομπάμα. Το ποίημα που απήγγειλε η 46χρονη ποιήτρια Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ, γραμμένο για την περίπτωση, με τίτλο «Ρraise Song for the Day», έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές, είχε τεράστια ζήτηση και ο εκδοτικός οίκος Graywolf Ρress το τύπωσε σε 100.000 αντίτυπα, που θα κυκλοφορήσουν τις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου. Οι ακροτελεύτιοι στίχοι είναι ένα δείγμα της ποιητικής τέχνης της Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ, που εκτός από ποίηση, διδάσκει αφροαμερικανική ιστορία στο Γέιλ.

«Ιn today΄s sharp sparkle, this winter air, / any thing can be made, any sentence begun./ Οn the brink, on the brim, on the cusp,/ praise song for walking forward in that light».

Ο Μπαράκ Ομπάμα είναι και ο ίδιος συγγραφέας, επιπλέον ρήτορας, και η σχέση του με τη γλώσσα είναι δεδηλωμένη. Είναι επίσης φανατικός αναγνώστης, με αποτέλεσμα τα βιβλία που διαβάζει να γίνονται αμέσως ευπώλητα, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τα βιβλία της Τόνι Μόρισον και της Μέριλιν Ρόμπινσον που απέκτησαν τη σφραγίδα «τα διάβασε ο Ομπάμα».

Πολιτική και ποίηση ίσως φαίνονται ασύμβατα πράγματα, ασύμβατες ψυχολογίες. Αλλωστε στην Ελλάδα έχει γίνει η δήλωση, από πολιτικό της Νέας Δημοκρατίας, ότι οι ποιητές είναι λαπάδες. Ας μην κρίνουμε όμως εξ ιδίων τα αλλότρια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η ποίηση στις τελετές ορκωμοσίας των νέων προέδρων έχει συνδεθεί αποκλειστικά με το Δημοκρατικό Κόμμα. Πρώτος ο Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι είχε ζητήσει να ακουστεί ποίηση στη δική του τελετή ορκωμοσίας, το 1961. Ο ποιητής ήταν ο Ρόμπερτ Φροστ, από τους μεγαλύτερους αμερικανούς ποιητές του 20ού αιώνα. Ηταν 86 ετών όταν κλήθηκε να απαγγείλει το ποίημα «Dedication», που είχε γράψει για την περίπτωση. Αλλά η ισχυρή αντανάκλαση του ήλιου πάνω στο πυκνό χιόνι που είχε καλύψει τον λόφο του Καπιτωλίου στην Ουάσιγκτον δεν του επέτρεψε να το διαβάσει. Απήγγειλε τότε αμέσως από στήθους ένα άλλο ποίημά του, «Τhe Gift Οutright», που είναι πλέον ένα κομμάτι ανθολογίας.

Έπρεπε να περιμένουμε την εποχή Κλίντον το 1993 για να ακουστεί και πάλι ποίημα σε τελετή ορκωμοσίας. Αυτή τη φορά ήταν η σειρά της αφροαμερικανίδας ποιήτριας και πεζογράφου Μάγια Ανγκέλου. Για την τελετή ορκωμοσίας της δεύτερης προεδρικής θητείας του, ο Κλίντον διάλεξε έναν άλλον ποιητή, τον Μίλερ Γουίλιαμς, από το «προεδρικό» Άρκανσο, που απήγγειλε «Οf Ηistory and Ηope».

nbak@dolnet.gr

Πηγή: εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ