Author Topic: αυτορρύθμιση ή αυτορύθμιση (ρ ή ρρ;) -> αυτορρύθμιση  (Read 8743 times)

spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 214374
  • Gender: Male
  • point d’amour
    • spiros.doikas
    • 102094522373850556729
    • doikas
    • greektranslator
    • lavagraph
    • Greek translator CV
αυτορρύθμιση ή αυτορύθμιση (ρ ή ρρ;) -> αυτορρύθμιση

-ρρ-: λέξεις που γράφονται με δύο ρ. Ελάχιστες είναι οι απλές (μη σύνθετες) λέξεις που γράφονται με -ρρ-. Είναι οι λέξεις: θάρρος (θαρραλέος, θαρρετός, θαρρώ, ενθαρρύνω, ενθάρρυνση, ενθαρρυντικός), αρραβώνας (αρραβωνιάζω, αρραβωνιαστικός. -ιά). άρρεν (αρρενωπός, αρρενογονία), πυρρός «κοκκινωπός» (πυρρόςαν-θος, πυρρότριχος), πυρρίχιος «είδος αρχαίου χορού, η πυρρίχη», ορρωδώ «κάνω πίσω», καθώς και τα κύρια ονόματα: Πύρρος, Σέρρες,Τυρρηνία, Δυρράχιο. Αντιθέτως, ένα πλήθος συνθέτων λέξεων, που ως απλές λ. αρχίζουν από ρ-, διπλασιάζουν λόγω τής συνθέσεως το -ρ- και γράφονται με δύο -ρ-: ρέω - αιμορραγία, παλίρροια, επιρροή, απορρέω, απόρροια, διαρροή κ.λπ., ρέπω -αντίρροπος, ετοιμόρροπος, ισορροπία, ρητός αντίρρηση, αναντίρρητος, ριπίδιφιπίζο) - αναρριπίζω. ρώννυμι/ρωννύω - αναρ-ρωννύω. ανάρρωση, άρρωστος, ρυθμός - ιδιόρρυθμος, ομόρρυθμος, μεταρρυθμίζω, απορρύθμιση κ.ά. ρίπτω - απορρίπτω, ροφώ -απορροφώ, αναρρόφηση, ράπτω μηχανορράφος κ.ά. Εξαίρεση: αν το φωνήεν πριν από το -ρ- είναι «μακρό» (δηλ. ένα από τα φωνήεντα η. ω ή δίφθογγος ει, οι. αϊ, ευ κ.λπ.), τότε η λέξη γράφεται με ένα -ρ-: εύ-ρωστος (αλλά άρρωστος), αεί-ροος (αλλά επιρροή), εύ-ρυθμος (αλλά ομόρρυθμος). Με δύο -ρρ- γράφονται και τα σύνθετα λέξεων που το α' συνθετικό λήγει σε (εν, συν. πάλιν): εν + -ρινός > έρρινος. συν + ρίζα > σύρριζα, συν + ρέω > συρρέω, πάλιν + ροή > παλίρροια, παν + ρήσις > παρρησία.Όπως με δύο -ρ- γράφονται και οι ιστορικοί χρόνοι (παρατατικός-αόριστος) ρημάτων από ρ-, που ανάγονται στην αρχαία ή τη λόγια γλωσσική παράδοση: ρέω - έρρεε, ρίπτω ερρίφθη (ο κύβος). Ωστόσο, όλα τα νεότερα σύνθετα (ξε-ριζώνω, ξανα-ρίχνω, ανα-ρω-τιέμαι, ασπρό-ρουχα, αγριο-ρωδακινιά, καλο-ρίζικος, μονο-ρούφι, μισο-ραγισμένος κ.τ.ό.), τα μεταπλασμένα ρήματα (ράπτω > ράβω - έραψα κ.τ.ό.) και οι ξένες λέξεις (καρό, περούκα, σαβούρα κ.τ.ό.) γράφονται με ένα -ρ-.
ΛΝΕΓ

Βλέπε και το εξαιρετικό άρθρο του Dr Moshe «Γράφονται με δύο -ρρ- οι σύνθετες λέξεις που αποτελούν αρχαία κληρονομιά, καθώς και τα νεότερα λόγια σύνθετα».

http://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=46329.0
« Last Edit: 11 Oct, 2013, 12:51:42 by spiros »


Frederique

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 79625
  • Gender: Female
  • Creative, Hardworking and Able!
    • V and F
Εξαιρετκό πράγματι άρθρο. Ευχαριστούμε
Communicate. Explore potentials. Find solutions.

LillyG

  • Jr. Member
  • **
  • Posts: 273
Πράγματι πολύ εμπεριστατωμένο και αναλυτικό.
(Ίσως θα έπρεπε να ρωτήσουμε τον Dr Moshe πώς ορίζει τις "λόγιες" λέξεις ή τη "λόγια" παράδοση. Όλο και κάποια μέλη από εδώ θα ενδιαφερθούν να δουν αν θα έχει κάποιον ορισμό να δώσει... )