Κράτος και μετάφραση (meta|φραση, newsletter 179, 4/2021)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72436
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Κράτος και μετάφραση

Θα πίστευε κανείς ότι ύστερα από σχεδόν 5 δεκαετίες δημοκρατικής διακυβέρνησης της χώρας (για να μην πάμε πιο πίσω από τη χούντα των συνταγματαρχών), οι κυβερνήσεις και οι κρατικοί αξιωματούχοι θα είχαν πλέον συνειδητοποιήσει πλήρως τον σημαντικότατο ρόλο της μετάφρασης και της διερμηνείας στην καλή λειτουργία του κράτους σε κάθε επίπεδο: από τις διεθνείς σχέσεις μέχρι την καθημερινή εξυπηρέτηση του απλού πολίτη. Κι όμως, η αλήθεια απέχει πολύ από αυτό... Αν εξετάσουμε τις τελευταίες δεκαετίες, θα βρούμε πολλές ενδείξεις περί της επικίνδυνης άγνοιας του κράτους για την αξία της μετάφρασης και των μεταφραστών. Από πού να ξεκινήσει κανείς:
  • από το γεγονός ότι σε διάφορους διαγωνισμούς για την πρόσληψη μεταφραστών σε δημόσιες υπηρεσίες τα απαιτούμενα προσόντα φανερώνουν την ασχετοσύνη των ιθυνόντων (όπως για παράδειγμα το ότι σε διαγωνισμό για την πρόσληψη μεταφραστών στο τότε υπουργείο Δημόσιας Τάξης οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε απλώς να είναι «απόφοιτοι Λυκείου», ενώ σε αντίστοιχο διαγωνισμό για το υπουργείο Εξωτερικών έπρεπε να έχουν «γνώσεις Windows XP»);
  • από τα ανεπίλυτα από καιρό προβλήματα υποδομών του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου και τις κατά καιρούς απόπειρες για την κατάργηση του εξαμήνου εξωτερικού;
  • από την απροθυμία οργάνωσης ενός κρατικού συστήματος παροχής υπηρεσιών διερμηνείας σε πρόσφυγες και μετανάστες, με συνακόλουθο πρόβλημα την ανάθεση αυτού του έργου σε εμπειρικούς ή απροσδιόριστα καταρτισμένους διαμεσολαβητές και πολλά ερωτήματα για τη διατήρηση τη αναγκαίας αμεροληψίας, τη διαφάνεια και τον ποιοτικό έλεγχο;
Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι πρόσφατο. Όμως τα τελευταία χρόνια τα παραδείγματα πληθαίνουν, καταδεικνύοντας έτσι την επιτακτική ανάγκη της σταθερής προβολής του ρόλου της μετάφρασης. Σκεφτείτε, λόγου χάριν, το φιάσκο με τα «Σκόιλ ελικίκου» κείμενα στις πλατφόρμες επιμόρφωσης επαγγελματιών επί υπουργίας Βρούτση, όπου εν τέλει η κυβέρνηση εξαναγκάστηκε σε υπαναχώρηση και σε χορήγηση του ενισχυτικού voucher χωρίς την αντίστοιχη τηλεκατάρτιση. Σκεφτείτε το ότι, όπως παρατήρησαν πολλοί, οι ελληνικές οδηγίες των self-tests κατά του κορονοϊού είχαν σημαντικές διαφορές από τις οδηγίες σε άλλες γλώσσες. Σκεφτείτε ότι η σύμβαση που υπέγραψε το υπουργείο Παιδείας με τη Cisco, μια σύμβαση ανάθεσης έργου μόλις 3 εκατομμυρίων ευρώ, δείχνει να ήταν μηχανικά μεταφρασμένη και πλημμελώς επιμελημένη και περιέχει σουρεαλιστικά μαργαριτάρια όπως: «δεδομένα παραμυθιού» ή «"Η Cisco ταξινομείς, κατηγοριοποιεί ή/και καθυστερεί τα Προστατευμένα Δεδομένα για να βοηθήσει την αναγνώρισή τους"» ή και «"Ως "υπηρεσία" νοείται μία προσφορά υπηρεσιών από την Cisco που περιγράφεται σε μία εφαρμογή υπηρεσίας ή περιγραφή προσφοράς, δήλωση εργασίας, η παραγγελία αγοράς που απαριθμούνται ως επιλεγμένα από τον Πελάτη"».

Αλλά το κερασάκι στην τούρτα ήρθε με το πρόσχημα της αναδιάρθρωσης της Μεταφραστικής Υπηρεσίας του υπουργείου Εξωτερικών, αναδιάρθρωση η οποία μετά τη δημόσια διαβούλευση μετατράπηκε σε κατάργηση! Είναι γνωστό ότι η υπηρεσία αυτή λειτουργούσε με ορισμένα διαχειριστικά προβλήματα. Επίσης, κανείς δεν θα αρνηθεί ότι η ιδέα της σύστασης ενός εθνικού Σώματος Πιστοποιημένων Μεταφραστών δεν είναι κατ’ ανάγκη κακή, φτάνει βέβαια ο σχεδιασμός αυτού του σώματος να γίνει σωστά και σύμφωνα με τα πρότυπα που θα ορίσει ο ίδιος ο μεταφραστικός κόσμος, ως ο πλέον αρμόδιος. Σε θεωρητικό επίπεδο, λοιπόν, ας πούμε ότι η αφετηρία της προσπάθειας αναδιοργάνωσης ήταν σωστή. Σε πρακτικό επίπεδο όμως, η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική. Τον περασμένο Φεβρουάριο, τόσο η ΠΕΜ όσο και η ΠΕΕΜΠΙΠ συμμετείχαν στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων με σχόλια και παρατηρήσεις επί του νέου σχεδίου νόμου (διαβάστε εδώ την τοποθέτηση της ΠΕΜ και εδώ της ΠΕΕΜΠΙΠ). Όμως, από την ακροαματική διαδικασία και τις μετέπειτα αποφάσεις, φάνηκε ότι οι ιθύνοντες μάλλον είχαν άγνοια ως προς τα της μετάφρασης, δεν είχαν καλή αντίληψη των κινδύνων που ενέχει ο επιπόλαιος χειρισμός του θέματος της μετάφρασης, άκουσαν μόνο για το τυπικό του πράγματος τους εκπροσώπους των συλλόγων και έδειξαν να ενδιαφέρονται περισσότερο να κάνουν outsource την ευθύνη σε κάποιον εξωτερικό φορέα, παρά να δουν αυτό το σχέδιο νόμου ως μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να ρυθμιστούν χρόνια θέματα όπως π.χ. το θέμα των επίσημων μεταφράσεων. Όπως αναφέρεται στο ΦΕΚ 31 (28.2.21, ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4781, άρθρο 478, σελ. 164), από τον Σεπτέμβριο του 2021 η Μεταφραστική Υπηρεσία του ΥπΕξ θα αποτελεί παρελθόν – και ουδείς γνωρίζει πώς ακριβώς και με ποια κριτήρια θα συσταθεί το Σώμα Πιστοποιημένων Μεταφραστών (και, κυρίως, πόσο χαμηλά θα μπει ο πήχης).

Τι μέλλει γενέσθαι, λοιπόν; Από την πλευρά του κράτους, αν κρίνουμε από τους πρόσφατους κακούς χειρισμούς, δεν περιμένουμε πολλά. Από την πλευρά του κόσμου της μετάφρασης, όμως, θα θέλαμε να δούμε αυτό που έχουμε επανειλημμένως τονίσει σε ομιλίες μας αλλά και σε τεύχη του newsletter μας: ο μεταφραστικός κόσμος πρέπει συντεταγμένα και συνεργατικά, να εντείνει την προσπάθεια για την ανάδειξη της σπουδαιότητας του μεταφραστικού επαγγέλματος, τόσο για την επιμόρφωση των εκάστοτε κυβερνώντων όσο και για την ενημέρωση της κοινής γνώμης. Αν δεν πούμε πρώτοι και πρώτες εμείς με κοινή φωνή ότι η σωστή μετάφραση και η σωστή διερμηνεία είναι παράγοντες που καθορίζουν επί το βέλτιστο τη σχέση του κράτους με άλλα κράτη αλλά και με τους πολίτες, είναι παράλογο να περιμένουμε ότι θα το ανακαλύψει μόνη της μια κρατική μηχανή που τη λειτουργούν άκομψα και επιπόλαια ορισμένοι βαθιά νυχτωμένοι γραφειοκράτες.

#Translation matters

meta|φραση

Βασίλης Μπαμπούρης - Κωνσταντίνα Τριανταφυλλοπούλου

Πηγή: meta|φραση, newsletter 179, Απρίλιος 2021
« Last Edit: 22 Apr, 2021, 19:13:40 by spiros »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


 

Search Tools