Το εθνικό ουσιαστικό που επέχει θέση επιθέτου με κεφαλαίο ή με μικρό; (άγγλος τουρίστας ή Άγγλος τουρίστας;)

mavrodon · 88 · 25450

Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 4118
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Σπύρο SOS! Επιστράτευσα τον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (του οποίου το λήμμα είναι ταυτόσημο με εκείνο των Liddell - Scott - Jones) και δεν έδωσε κανένας σημασία :-))) Εκεί βλέπεις ακόμα και στην επιθετική χρήση κεφαλαίο και μάλιστα το ίδιο και στα τρία γένη: Ἓλλην στρατός, Ἓλλην στολή, Ἓλλην γυνή, Ἓλλην χωρίον ...

Κώστα μου, εγώ που δίνω σημασία, σου λέω ότι, μιας και τα αρχαία Ελληνικά* δεν είχαν πεζά γράμματα, μπορούμε κάλλιστα να θεωρήσουμε ότι το Liddell-Scott κινείται στο κλίμα που περιγράφω ανωτέρω (τ.έ. μίμηση της Αγγλικής). Συνεπώς, δεν μπορούμε να κρίνουμε από το πώς το έγραφαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, διότι απλώς αυτοί έγραφαν μόνο με κεφαλαία... Είναι από τις λίγες περιπτώσεις όπου είμαι κάθετος, διότι θεωρώ ότι, αφού δεν έχουμε σταθερό σημείο αναφοράς για το εν λόγω φαινόμενο, εναπόκειται στην κοινή λογική η αντιμετώπισή του. Και η κοινή λογική συμφωνεί με τη συντακτική ανάλυση που αναφέρω εγώ παραπάνω, συμφωνώντας με τη Frederique, τον Βασίλη και τον... Μαρωνίτη.

*εδώ είναι ουσιαστικό, άρα κεφαλαίο
« Last Edit: 23 Jun, 2011, 22:05:09 by Asdings »
In dubio pro reo



spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 825019
    • Gender:Male
  • point d’amour
Κι εδώ έχουμε το άλλο άκρο, κεφαλαίο ακόμη και όταν είναι επίθετο...

Ενδεικτικό του άσχημου κλίματος που υπήρξε στη συνεδρίαση, ήταν και η δημόσια παραδοχή του ίδιου του κ. Σαμαρά, ότι οι περισσότεροι ηγέτες των κεντροδεξιών κομμάτων, επέμειναν στις απόψεις τους και τόνισε ότι ο κριτής όλων είναι ο Ελληνικός λαός.
http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231114824


Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 4118
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Ε, βέβαια! Αυτό είναι τυπικός αγγλισμός! Αλλά -το ξαναλέω- επίθετο είναι και το ελληνικός, και το έλλην(ας). Απλώς το δεύτερο ουσιαστικοποιείται ως εθνωνύμιο όταν δεν συνοδεύει ουσιαστικό, ακριβώς όπως και το κοινό επίθετο "ελληνικός" ουσιαστικοποιήθηκε ως τοπωνύμιο: το Ελληνικό (πρώην... "Χασάνι" < τουρκ. Hasan!!!).
In dubio pro reo



wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72608
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Και η κοινή λογική συμφωνεί με τη συντακτική ανάλυση που αναφέρω εγώ παραπάνω, συμφωνώντας με τη Frederique, τον Βασίλη και τον... Μαρωνίτη.

Μ' εμένα που το είπα πρώτη δεν συμφωνείς, παλιόπαιδο;
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)



wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72608
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou

escut

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2892
    • Gender:Male
  • Theophilos Vamvakos
Συμφωνώ με την ανάλυση του Κώστα.
Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου


Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 4118
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts

valeon

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 13956
    • Gender:Male
  • Κώστας Βαλεοντής <Φυσική, Tηλ/νίες, ΙΤ, Ορολογία>
Έβαλε το ερώτημα ο Θωμάς και ...μας άφησε να διαφωνούμε :-))

Βίκυ, Frederique, Παναγιώτη,

α. Δεν έχω πειστεί από τον Παναγιώτη ότι το όνομα Έλληνας (Ἓλλην) ήταν επίθετο και στη συνέχεια ουσιαστικοποιήθηκε, αλλά νομίζω ότι ήταν στην αρχή ουσιαστικό (κύριο όνομα) και μετά χρησιμοποιήθηκε ως προσδιορισμός άλλου ουσιαστικού εν είδει επιθέτου.

β. Ισχυρίζομαι ότι τα δίλεκτα Άγγλος τουρίστας, Έλληνας τουρίστας, Γερμανός τουρίστας, Αμερικανός νομπελίστας , Γερμανός αρχαιολόγος κτλ.  συντίθενται από δύο ουσιαστικά από τα οποία το πρώτο είναι εθνικό και σύμφωνα με την ισχύουσα Γραμματική (αλλά και με τις προηγούμενες γραμματικές, της Καθαρεύουσας και της Αρχαίας) γράφεται με κεφαλαίο αρχικό.

γ. Όπως θα διαπιστώσετε και οι ίδιοι, αν επικροτήσετε με το ποντίκι στα παραπάνω δίλεκτα, και η ίδια η χρήση αυτόν τον κανόνα ακολουθεί. Δηλαδή παρ' όλο που στο δίλεκτο αναζήτησης έχω χρησιμοποιήσει σκόπιμα μικρό αρχικό, επειδή το Γκουγκλ το αγνοεί βγάζει ως αποτελέσματα όλα: και τα μικρά και τα κεφαλαία και βλέπετε ότι "ελαχιστότατες" είναι οι περιπτώσεις του μικρού αρχικού. (Δεν είμαι φανατικός του Γκουγκλ, αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν νομίζω ότι όσα βγάζει είναι λάθη...)


Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 4118
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Δεν έχω πειστεί από τον Παναγιώτη ότι το όνομα Έλληνας (Ἓλλην) ήταν επίθετο και στη συνέχεια ουσιαστικοποιήθηκε, αλλά νομίζω ότι ήταν στην αρχή ουσιαστικό (κύριο όνομα) και μετά χρησιμοποιήθηκε ως προσδιορισμός άλλου ουσιαστικού εν είδει επιθέτου.

Φίλε Κώστα, θα συμφωνήσω μαζί σου ως προς το ότι το Έλλην χρησιμοποιείται στην αρχαιοελληνική μυθολογία ως κύριο όνομα. Ωστόσο, θα μπορούσε να έχει αρχικά επιθετική σημασία (αν π.χ. είχε σχέση με την πόλη "Έλλα" θα μπορούσε να σημαίνει "ο κάτοικος της Έλλας" -λέω ένα υποθετικό παράδειγμα, για τις ανάγκες της συζήτησης, δεν ισχυρίζομαι ότι από εκεί προέρχεται! Μη μου αρχίσει κανείς νέο νήμα...). Γενικά η κατάληξη -ην, -άν (π.χ. Έλλην, Αθαμάν, Ακαρνάν κ.ά.) σχημάτιζε εθνωνύμια που προέρχονταν από άλλες λέξεις (επίθετα, ουσιαστικά κ.ά.). Ακόμη όμως κι αν το Έλλην είναι κύριο όνομα, το ερώτημά μας εδώ είναι πώς θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα εθνωνύμια συλλήβδην -και δεν είναι όλα τα εθνωνύμια ουσιαστικά, π.χ. Αμερικανός, που είναι τυπικό επίθετο σε -ανός/ή/ό. Το Έλλην, άρα, ακόμη κι αν ήταν αρχικά κύριο όνομα, θα πρέπει στο εξής να αντιμετωπιστεί όπως κάθε άλλο εθνωνύμιο.
In dubio pro reo


Frederique

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 80223
    • Gender:Female
  • Creative, Hardworking and Able!
Κώστα, επαναλαμβάνω τα λόγια σου: :)
Όταν οι γνώμες διίστανται ο καθένας κάνει του κεφαλιού του: ο μαθητής γράφει ό,τι θέλει και ο δάσκαλος βαθμολογεί όπως θέλει :-)


Κοίταξε εδώ: Η ελληνίδα νοικοκυρά, Η Ελληνίδα νοικοκυρά, ... Πραγματικά ο καθένας κάνει του κεφαλιού του.
Communicate. Explore potentials. Find solutions.


mavrodon

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 6585
    • Gender:Male
Μόλις τώρα διάβασα τη συνέχεια του νήματος. Θα ακολουθήσω τον κανόνα του Μπαμπινιώτη γιατί αυτόν ακολουθεί σε ολόκληρο το κείμενο η συγγραφεύς. Το θέμα των κεφαλαίων έχει και άλλες προεκτάσεις. Στα δύο κεφάλαια που διορθώνω η λέξη "ιστορία" απαντάται 175 φορές. Στις περισσότερες γράφεται με μικρό. Όταν, όμως πρόκειται για τον σχετικό κλάδο του επιστητού γράφεται με κεφαλαίο. Βλ. λ.χ. το ακόλουθο απόσπασμα: Ο Canfora (2003:56) επισημαίνει πως «το να γράφεις Ιστορία είναι αναπόφευκτο και απαραίτητο αλλά όχι και δυνατό», αν με το να γράφουμε Ιστορία εννοούμε, όπως έλεγε υπερβολικά αισιόδοξα ο Θουκυδίδης την επίτευξη της «αλήθειας».
« Last Edit: 25 Jun, 2011, 08:12:06 by mavrodon »


gate

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 116
Θα συνταχθώ με την αρχή "ας διορθώσουμε τα κακώς κείμενα, στη γλώσσα μας". Μέχρι τώρα κι εγώ θα έγγραφα Άγγλος ασθενής και Άγγλος τουρίστας. Από τώρα και μετά όμως θα γράφω άγγλος ασθενής και άγγλος τουρίστας, αφού αποδεδειγμένα είναι ορθότερο.


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 825019
    • Gender:Male
  • point d’amour
Όταν, όμως πρόκειται για τον σχετικό κλάδο του επιστητού γράφεται με κεφαλαίο.

Ο Τύπος είναι ένα σχετικό παράδειγμα (για να ξεχωρίσει από τον τύπο). Πάλι όμως δεν ξέρω αν υπάρχει σχετικός κανόνας ούτε αν τηρείται πάντοτε.

Ωστόσο, καλό είναι να έχουμε υπόψη ότι ακόμη και οι θρησκείες γράφονται με μικρό οπότε πρέπει να προσέχουμε αυτές τις ισορροπίες στο κείμενό μας και να έχουμε συνέπεια στην προσέγγιση που ακολουθούμε. Π.χ. δεν στέκει και πολύ να γράφουμε «Ιστορία» και λίγο μετά «χριστιανισμός».


 

Search Tools