εφορία, εφορεία και ευφορία

Frederique

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 80223
    • Gender:Female
  • Creative, Hardworking and Able!
εφορία, εφορεία και ευφορία

εφορία η [eforía] O25 : δημόσια οικονομική υπηρεσία που είναι αρμόδια για τη βεβαίωση φόρων και για την είσπραξη τελών ή άλλων προσόδων: ~ κεφαλαίου / κληρονομιών. || το κτίριο στο οποίο στεγάζονται οι υπηρεσίες της εφορίας: Δεν μπήκα από την κύρια είσοδο της Eφορίας. [λόγ. έφορ(ος) 1 -ία (διαφ. το αρχ. ἐφορία = εφορεία 1)]


εφορεία 1 η [eforía] O25 : υπηρεσία ή διοικητική αρχή που εποπτεύει κπ. τομέα δραστηριότητας: ~ κλασικών / βυζαντινών / εναλίων αρχαιοτήτων. ~ νεότερων μνημείων. ~ προσκόπων. [λόγ. < αρχ. ἐφορεία, ἐφορία `εξουσία εφόρου22΄]

εφορεία 2 η : εφορία. [λόγ. < εφορία ορθογρ. κατά το εφορεία 1]


ευφορία 1 η [eforía] O25 : η ιδιότητα του εύφορου, πλούσια παραγωγή: H ~ της γης. [λόγ. < ελνστ. εὐφορία, αρχ. σημ.: `δύναμη υπομονής΄]

ευφορία 2 η : συναίσθημα μεγάλης ψυχικής ευεξίας, ψυχική ευφορία• (πρβ. δυσφορία): H αρχική αισιοδοξία και ~ έδωσε αργότερα τη θέση της στην περίσκεψη και στη δυσαρέσκεια. Όταν πίνει κρασί νιώθει ~. || (ψυχιατρ.) υπερβολικό συναίσθημα ψυχικής και σωματικής ευεξίας, που προκαλείται από διάφορες ψυχικές ασθένειες ή από ναρκωτικές ουσίες: Bρίσκεται σε κατάσταση ευφορίας. [λόγ. < ελνστ. εὐφορία `αίσθηση ανακούφισης σε αρρώστια΄ σημδ. γαλλ. euphorie < ελνστ. εὐφορία]


Communicate. Explore potentials. Find solutions.


user

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 228
χαίρετε

εφορεία και εφορία : διαφορά;

ευχαριστώ



spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 824459
    • Gender:Male
  • point d’amour
Το ουσιαστικό εφορία παράγεται από το ουσιαστικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας έφορος, που είχε την έννοια του επόπτη, του φρουρού, του κυβερνήτη (οι πέντε άρχοντες που ασκούσαν την πραγματική εξουσία στην αρχαία Σπάρτη ονομάζονταν Έφοροι).

Με τη σειρά του, το ουσιαστικό έφορος προήλθε από το ρήμα της αρχαίας ελληνικής εφοράω/εφορώ (συνηρημένο ρήμα σε -άω), που σήμαινε επιβλέπω, επιτηρώ, παρατηρώ, επιθεωρώ, στρέφω το βλέμμα μου προς κάτι, προσέχω, είμαι σε επιφυλακή.

Όσον αφορά το σημαινόμενο της λέξης εφορία, αυτή δηλώνει την αρχή, το όργανο ή την υπηρεσία υπό την επίβλεψη της οποίας τελούν άλλες υπηρεσίες, τη γνωστή σε όλους ανεξαιρέτως υπηρεσία που υπάγεται στο υπουργείο Οικονομικών και έχει ως έργο τη βεβαίωση και την είσπραξη των φόρων, καθώς και —συνεκδοχικώς— το κτίριο όπου στεγάζεται η υπηρεσία αυτή.

Κατά δεύτερον, το ουσιαστικό εφορεία απαντά ήδη στην αρχαία ελληνική γλώσσα ως παράγωγο του ρήματος εφορεύω, που σήμαινε, όπως και στη νέα ελληνική, εποπτεύω, επιβλέπω, είμαι έφορος, εκτελώ καθήκοντα εφόρου. Ως εκ τούτου, η εφορεία δήλωνε στην αρχαία ελληνική την επιτήρηση, την επίβλεψη, αλλά και το ίδιο το αξίωμα του εφόρου.

Σε ό,τι αφορά το σήμερα, η λέξη εφορεία περιλαμβάνεται μεν (εκ παραλλήλου με τη λέξη εφορία) στα λήμματα λεξικών της νέας ελληνικής γλώσσας, αλλά η χρήση της περιορίζεται σε συγκεκριμένα πεδία (π.χ., εφορεία αρχαιοτήτων, εφορεία εναλίων αρχαιοτήτων, εφορεία παλαιοανθρωπολογίας – σπηλαιολογίας, σχολική εφορεία, εφορεία πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης).

Τέλος, το ουσιαστικό ευφορία παράγεται από το —τριγενές και δικατάληκτο— δευτερόκλιτο επίθετο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας ο/η εύφορος, το εύφορον, που σήμαινε, μεταξύ άλλων, παραγωγικός, γόνιμος, καρποφόρος, καρπερός, πολύκαρπος.
https://www.in.gr/2018/11/05/culture/glossakailogotexnia/eforia-eforeia-kai-eyforia/
« Last Edit: 05 Nov, 2018, 10:55:25 by spiros »


 

Search Tools