English-Greek translation blunders

spiros · 343 · 175845

banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
Γιατί "άδικα"; Δεν είναι κομμάτι της δουλειάς του να καταλαβαίνει τι λένε;

Εδώ γίνεσαι εσύ άδικος, ίσως γιατί δεν έχεις δοκιμάσει να κάνεις υποτιτλισμό χωρίς σενάριο, και θα υπερασπιστώ πολλές από τις αστοχίες των συναδέλφων. Πολλές φορές δεν μπορείς να ακούσεις τι λέγεται στην ταινία, όσες φορές και αν βάλεις και ξαναβάλεις το σημείο που δεν ακούγεται καθαρά - επειδή η ομιλία καλύπτεται από μουσική ή ο ηθοποιός έχει κακή άρθρωση και μιλάει πολύ γρήγορα ή απλώς επειδή σου έχουν δώσει μια κακής ποιότητας κασέτα, με ήχο που είναι για τα πανηγύρια. Μπορεί να τελειώσεις το 99% της ταινίας χωρίς κανένα πρόβλημα και να βασανίζεσαι επί ώρες με το υπόλοιπο 1%.

Με δεδομένο ότι τα Αγγλικά δεν είναι η μητρική γλώσσα του μεταφραστή (γιατί αν ήταν, δεν θα μπορούσε να μεταφράζει σε τέλεια Ελληνικά, χωρίς ανορθογραφίες και σολοικισμούς), πολλές φορές σε βασανίζει κάτι γιατί πραγματικά δεν πάει το μυαλό σου στη σωστή λέξη, αν δεν τη δεις γραμμένη. Βέβαια, αν έχεις ζήσει καμιά δεκαριά χρόνια στην ξένη χώρα, το αφτί σου έχει βελτιωθεί κατά πολύ, αλλά ας προσγειωθούμε λίγο, είναι ελάχιστοι οι μεταφραστές με όλα αυτά τα προσόντα - που θα δέχονταν να δουλέψουν στον υποτιτλισμό με τις γνωστές αμοιβές.

Όταν μου έδιναν ταινία χωρίς σενάριο, όπου δεν μπορούσα ν' ακούσω τι λένε, η απάντησή μου προς την εταιρεία υποτιτλισμού ήταν, "Είμαι μεταφράστρια, δώστε μου κάτι να μεταφράσω. Αν δεν ακούω τι λένε, τι θέλετε να μεταφράσω;" Αρκεί να σου πω ότι ακόμα και όταν υπάρχει σενάριο, που είναι transcript από άνθρωπο με μητρική γλώσσα την Αγγλική που ζει στην Αμερική, πολλές φορές το σενάριο έχει λάθη γιατί ο άνθρωπος δεν άκουσε σωστά, ή έχει κενά σε σημεία που δεν μπορούσε να ακούσει και έχει γράψει "unintelligible". Μου έρχονται σενάρια από τη μεγαλύτερη και παλιότερη παγκοσμίως εταιρεία υποτιτλισμού, όπου σε κάποια σημεία υπάρχουν παρατηρήσεις διαφωνίας από δύο ή τρία άτομα για το τι άκουσε ο καθένας.

Ένα παράδειγμα: Κάποτε στην αρχή της καριέρα μου στον υποτιτλισμό, όταν μου έδιναν δεκάδες επεισόδια και ταινίες χωρίς σενάριο (τώρα πια δεν δέχομαι να δουλέψω υπ' αυτές τις συνθήκες), είχα να μεταφράσω ένα επεισόδιο του γνωστού Dallas. Εκείνες τις μέρες φιλοξενούσαμε στο σπίτι ένα ζευγάρι Αμερικανών. Όταν συνάντησα ένα σημείο που δεν μπορούσα να καταλάβω τι έλεγε, παρακάλεσα τους φιλοξενούμενους να το ακούσουν. Σας πληροφορώ ότι ξαναβάλαμε την κασέτα γύρω στις 15 φορές, μέχρι να πιάσουν ότι σ' εκείνο το σημείο έλεγε τη λέξη armadillo, που όπως και να το κάνουμε δεν είναι μια λέξη που ο Έλληνας υποτιτλιστής συναντάει πολύ συχνά, ο δε ήχος ήταν τόσο κακός που ούτε οι Αμερικανοί δεν μπορούσαν να το πιάσουν.
Δεύτερο παράδειγμα: Όταν πριν από λίγο καιρό έκανα τους υποτίτλους σε κάποιο ελληνικό σίριαλ που υποτίθεται ότι εκτυλίσσεται στη Ν. Υόρκη και μιλούσαν πότε Ελληνικά πότε Αγγλικά, υπήρξαν στιγμές που, λόγω κακού ήχου και κακής άρθρωσης των ηθοποιών, έλεγα, "Τι είπε τώρα; Μίλησε Ελληνικά ή Αγγλικά;"

Λοιπόν, όχι, δεν είναι δουλειά του υποτιτλιστή ταινιών να μπορεί να ακούει τα πάντα. Η δουλειά του είναι, όταν δει γραμμένη τη λέξη ή τη φράση, να καταλάβει τι λέει, να το ψάξει, να μην πέσει στην παγίδα της εύκολης ερμηνείας, να υποψιαστεί τον ιδιωματισμό, δηλαδή να λειτουργήσει όπως όλοι οι σωστοί μεταφραστές.
« Last Edit: 13 Jan, 2008, 09:25:27 by alexandra_k »


Oblitron

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 565
    • Gender:Male
Φυσικά και δεν είναι δουλειά του "να ακούει τα πάντα" και φυσικά θα υπάρχουν σε κάποιες περιπτώσεις ακατάληπτες φράσεις ακόμη και για native speakers. Αναφερόμουν στη συγκεκριμένη περίπτωση, στην οποία η FoReIgNeR κατάλαβε τι είπε ο ηθοποιός με την πρώτη παρά τον παραπλανητικό υπότιτλο, και σε ανάλογες περιπτώσεις. Στη συγκεκριμένη σειρά δε, ο ήχος είναι γενικά καθαρός και απ' όσο θυμάμαι, ποτέ δεν είχα πρόβλημα κατανόησης, χωρίς να έχω καν πατήσει το πόδι μου στις ΗΠΑ.

Φυσικά και υπάρχουν ανυπέρβλητες δυσκολίες σε κάποιες περιπτώσεις, αυτές όμως δεν μπορούν να γίνουν δικαιολογία για την ανικόνητα υποτιτλιστών σε άλλες περιπτώσεις, απλά και μόνο επειδή δεν δόθηκε σενάριο.



FoReIgNeR

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 725
    • Gender:Female
Όσο καθαρός κι αν είναι ο ήχος, όταν δεν σου δίνουν σενάριο, είναι κρίμα κι άδικο να αγχώνεσαι για το κάθε τι. Πόσω μάλλον στη συγκεκριμένη περίπτωση που εξετέθη άδικα, γιατί εγώ το άκουσα, αυτός όχι, άλλος θα το άκουγε, άλλος όχι κ.ο.κ. Δεν είναι δουλειά στην οποία ο άλλος θα πρέπει να τζογάρει, αρκετές δυσκολίες έχει (υποθέτω, γιατί δεν έχω ασχοληθεί ακόμη) ούτως ή άλλως.
And my heaven is wherever you are ...


nap

  • Semi-Newbie
  • *
    • Posts: 2
    • Gender:Male
Από την εκπομπή Mythbusters που είχε ο ΣΚΑΙ προχτές, Σάββατο 12/1, 17:00-18:00. Οι παρουσιαστές δοκιμάζουν βολές κάτω από το νερό με διάφορα όπλα.

1) Το M1 Garand μεταφράζεται στους υπότοτλους ως "Μ1 γκραντ", πάνω από 5 φορές.
2) Ένας εκ των παρουσιαστών λέει κάτι σαν "the SIG Sauer 9mm pistol", το οποίο μεταφράζεται ως "το 6ωρο (!!!) πιστόλι 9 χιλιοστών"

Κατά τη γνώμη μου και τα δύο αυτά λάθη έγιναν επειδή δεν άκουσε καλά ο υποτιτλιστής. Δεν θέλω να κατάδικάσω κανέναν, ιδίως από τη στιγμή που είμαι νέος εδώ μέσα και δεν είμαι επαγγελματίας μεταφραστής, αλλά με τον ήχο της τηλεόρασής μου και με τα αγγλικά που ξέρω μου χτύπησαν πολύ άσχημα τα συγκεκριμένα. Και μιας που λέτε για υποτιτλισμό εξ ακοής, βρήκα το θάρρος και τα αναφέρω...



mariapar

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1898
    • Gender:Female
Ασφαλώς και ο υποτιτλιστής που μεταφράζει εξ ακοής δικαιολογείται να μην καταλάβει κάποια πράγματα. Αρκεί να πρόκειται για πράγματα, στα οποία και η λάθος απόδοση να είναι κάπως λογικοφανής άρα να δικαιολογεί την παρεξήγηση.

Ωστόσο, αυτό που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δουλειά του υποτιτλιστή, όπως και για οποιαδήποτε άλλη δουλειά, είναι να στέκεται κανείς υποψιασμένος μπροστά στο εμφανώς παράλογο. Και ένα "εξάωρο πιστόλι" είναι κάτι που δεν χρειάζεται να είναι κανείς εξοικειωμένος με τα όπλα για να καταλάβει ότι δεν υπάρχει.
One finger cannot lift a pebble (Native American proverb)


Oblitron

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 565
    • Gender:Male
To νέο φαινόμενο να χρησιμοποιούμε στους υπότιτλους το λατινικό ερωτηματικό αντί για το ελληνικό, πώς σας φαίνεται; Μπορώ, σ' αυτήν την περίπτωση, να αποκαλώ απαράδεκτο τον υποτιτλιστή, ή θα γίνω πάλι άδικος και υπερβολικά αυστηρός; Αναφέρομαι στο της ταινίας "El orfanato". 3 φορές το ίδιο λάθος μέσα σε 2 λεπτά.
« Last Edit: 16 Jan, 2008, 02:08:23 by Oblitron »


banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
To νέο φαινόμενο να χρησιμοποιούμε  στους υπότιτλους το λατινικό ερωτηματικό αντί για το ελληνικό στους υπότιτλους, πώς σας φαίνεται; Μπορώ, σ' αυτήν την περίπτωση, να αποκαλώ απαράδεκτο τον υποτιτλιστή, ή θα γίνω πάλι άδικος και υπερβολικά αυστηρός; Αναφέρομαι στο της ταινίας "El orfanato". 3 φορές το ίδιο λάθος μέσα σε 2 λεπτά.
Όχι, σ' αυτό έχεις απόλυτο δίκιο. Ακόμα κι εδώ, σ' αυτό το φόρουμ, κάθε φορά που βλέπω ότι κάποιος βάζει αγγλικά ερωτηματικά (ή δεν βάζει τόνους όταν γράφει), με το ζόρι κρατιέμαι για να μην είμαι πάντα η κακιά δασκάλα του Τρανσλάτουμ που σπεύδει να τους βάλει όλους στη θέση τους.


FoReIgNeR

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 725
    • Gender:Female
To νέο φαινόμενο να χρησιμοποιούμε  στους υπότιτλους το λατινικό ερωτηματικό αντί για το ελληνικό στους υπότιτλους, πώς σας φαίνεται; Μπορώ, σ' αυτήν την περίπτωση, να αποκαλώ απαράδεκτο τον υποτιτλιστή, ή θα γίνω πάλι άδικος και υπερβολικά αυστηρός; Αναφέρομαι στο της ταινίας "El orfanato". 3 φορές το ίδιο λάθος μέσα σε 2 λεπτά.

Μπορώ απλώς να το χαρακτηρίσω ως ... ΑΙΣΧΟΣ! Κάτι τέτοια δεν τα δέχομαι εννοείται.
And my heaven is wherever you are ...


mortal69

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 404
    • Gender:Male
Long time no see. :)

Το συγκεκριμένο ζήτημα (επειδή είχα μια μικρή διαφωνία υπέρ του ελληνικού ερωτηματικού με την επιμελήτρια μου παλαιότερα για ψυχαγωγικό τίτλο που μεταφράσαμε) θα έλεγα ότι ίσως να μην χρειαζόταν να προβληματιστούμε τόσο αν το δούμε σε υπότιτλους αλλά αν αρχίσει να χρησιμοποιείται σε βιβλία ή γενικότερα στον τύπο. ;) Θα προτιμήσω να καταλάβει ο άλλος τι θέλει να πει ο χαρακτήρας/ηθοποιός παρά να κολλήσει σε μια σύμβαση/τυποποίηση. [Προσωπικά αν δω ταινία με υπότιτλους απλά προσπαθώ να μην δίνω σημασία σε πράγματα που θα πάρουν το μυαλό μου από την ροή της ταινίας, εκτός κι αν μια λέξη ή μια έκφραση με προβληματίσει πραγματικά.]
Μέσα από στράτα απόμονη κι απόσκια
Με αγγέλους του ʼδη μόνο στοιχειωμένη
Που κει θεά μ' όνομα νύχτα βασιλεύει
Κάτω στα μέρη αυτά έχω φτάσει, τώρα...


user10

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1244
    • Gender:Female
Θα προτιμήσω να καταλάβει ο άλλος τι θέλει να πει ο χαρακτήρας/ηθοποιός παρά να κολλήσει σε μια σύμβαση/τυποποίηση.

Καλώσ' τον και καλή χρονιά!

Βρε Μόρταλ, το ελληνικό ερωτηματικό, όπως και η άνω τελεία [·] είναι σημεία στίξης της ελληνικής γλώσσας, όχι συμβάσεις! Γιατί δηλαδή ξαφνικά να χρησιμοποιήσει κανείς το αγγλικό ερωτηματικό ή το semi-colon [;] αντίστοιχα; Εγώ θα είχα την εντύπωση ότι βαριέται τη ζωή του και όσες φορές το έχω δει, ακόμα και σε διαφημίσεις, μ' ενοχλεί πάρα πολύ! Αν είναι τόσο απλά τα πράγματα, ν' αρχίσουμε να μιλάμε αγγλικά να τελειώνει η υπόθεση...
« Last Edit: 16 Jan, 2008, 09:11:36 by palavra »


banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
Quote
ίσως να μην χρειαζόταν να προβληματιστούμε τόσο αν το δούμε σε υπότιτλους αλλά αν αρχίσει να χρησιμοποιείται σε βιβλία ή γενικότερα στον τύπο.

Αν ήταν να θεωρούμε ότι οι υπότιτλοι δεν αποτελούν σήμερα σημαντικότατο μέρος της γραπτής ελληνικής γλώσσας, τότε γιατί ασχολούμαστε τόσον καιρό με τις ανορθογραφίες, τις ασυνταξίες και τις γκάφες των υποτιτλιστών;
Μήπως δεν συνειδητοποιείς ότι για πολλούς συμπατριώτες μας και ιδίως νεαρής ηλικίας, οι υπότιτλοι είναι η μόνη τους επαφή με τον γραπτό λόγο, αφού δεν διαβάζουν εφημερίδες ούτε βιβλία;
Από πού κι ως πού η αδυναμία κάποιου να βάζει τόνους ή ελληνικά ερωτηματικά για τον απλούστατο λόγο ότι δεν είναι εξοικειωμένος με το πληκτρολόγιο (όπου ως γνωστόν το αγγλικό ερωτηματικό είναι σε πιο "εύκολη" θέση από το ελληνικό), θα θεωρηθεί αυτό θεμιτός λόγος για να αλλοιώνει τα σημεία στίξης της ελληνικής γλώσσας; Μα μόνο ως ένδειξη προχειρότητας και τσαπατσουλιάς μπορώ να το δω εγώ, και το μόνο που έχω να πω στα συγκεκριμένα άτομα είναι, "Μάθε να χρησιμοποιείς το πληκτρολόγιό σου!"

Αγαπητέ μου, αν αρχίσουμε να βλέπουμε αγγλικά ερωτηματικά και σε βιβλία ή γενικότερα στον τύπο, πρέπει να πάρουμε με τις πέτρες και τους διορθωτές/επιμελητές (και τους εκδότες) εκτός από τους μεταφραστές.


mortal69

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 404
    • Gender:Male
Ξεχάστηκα πριν! Καλή χρονιά και στις δυο σας! (αλλά φυσικά και σ' όλο το translatum) :)

Το γνωστό πρόβλημα της σύνταξης μου... Όχι δεν ήμουν εγώ κατά του ελληνικού ερωτηματικού αλλά υπέρ του. ;)

Το μεγαλύτερο όμως κατ' εμέ ζήτημα είναι (αγαπητή palavra όπως το εκλαμβάνω όλα τα σύμβολα μιας γλώσσας αποτελούν μια σύμβαση μεταξύ μας ώστε όλοι να χρησιμοποιούμε ένα κοινό πρότυπο γραφής [οι ανορθογραφίες είναι ένα άλλο πολύ μεγάλο ζήτημα] και για αυτό το έθεσα έτσι), να προσπαθούμε όντως να τα διορθώνουμε όποτε μπορούμε ή τα εντοπίζουμε, αλλά να προσπαθήσουμε να μην φτάσουμε κάποια στιγμή στο άλλο άκρο (ευτυχώς δεν το συναντώ πολύ συχνά) που χάνεται εντελώς ένα σχόλιο το οποίο μπορεί να είναι σημαντικό σε μια σειρά ή μια ταινία (λεπτή ειρωνία, ή χιούμορ του χαρακτήρα [και έχω πετύχει και σειρές που πιθανόν ο υποτιτλιστής να μην γινόταν να μεταφράσει όλο το κείμενο γιατί ο χαρακτήρας μιλούσε με την διπλάσια ταχύτητα και σε ποσότητα κειμένου μεγαλύτερη από αυτήν που γράφω --ένα παράδειγμα τέτοιου χαρακτήρα είναι ο Garibaldi από μερικά επεισόδια της σειράς Babylon 5]) και εμείς δίνουμε σημασία στο αν έγραφε σωστά την λέξη. Εκεί πάντα θα έχω την (μόνιμη) ένσταση μου. Σίγουρα είναι σημαντική η σωστή γραφή (Αλεξάνδρα όπως το θέτεις ότι δηλαδή η τηλεόραση [δυστυχώς και ευτυχώς {αν πρόκειται για documentaries}] εκπαιδεύει πλέον την νεότερη γεννιά, ναί, τότε χρειάζεται μεγάλη προσοχή), αλλά ας εστιάζουμε όμως και περισσότερο στο περιεχόμενο (ότι έχει απομείνει από αυτό). Το ; ή το ? στο μυαλό μας απλά θα πρέπει να θεωρούνται αλληλένδετα αλλά ακόμη πιο απλά να γνωρίζουμε πως το ένα γίνεται για λόγους ευκολίας/τεμπελιάς ή ότιδήποτε άλλο και το άλλο είναι το επίσημο που θα χρησιμοποιήσουμε στα κείμενα μας.

[Όσο για τα αγγλικά ερωτηματικά, να πω την αλήθεια, δεν με παραξενεύουν πλέον αλλά εδώ και χρόνια ενημερώνομαι για πολλά πράγματα ή διαβάζω σχεδόν αποκλειστικά αγγλικά κείμενα, οπότε το θεωρώ μερικές φορές περισσότερο φυσιολογικό από το δικό μας, αλλά όπως όλοι εδώ προσπαθώ να κρατάω κάποια πράγματα όπως πρέπει, άσχετα αν το χέρι πάει αυτόματα σ' αυτό που θεωρεί πιο άμεσο. Και καλώς ή κακώς η ταχύτητα στα πάντα αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της εποχής μας. :-(]

Γκάφες πάντως (για να το θέσω σωστά και επειδή τις έχω κάνει, τις κάνω και πιθανότατα θα τις κάνω και στο μέλλον) θεωρώ αποκλειστικά αυτές που έχουν να κάνουν με το κείμενο σαν νόημα και όχι τόσο πολύ με το αν έφαγε ένα γράμμα (το έχω πετύχει κατά καιρούς) ή αν ξέχασε εντελώς το κόμμα ή αν έβαλε το ερωτηματικό λατινικό ή ελληνικό. ;-)
Μέσα από στράτα απόμονη κι απόσκια
Με αγγέλους του ʼδη μόνο στοιχειωμένη
Που κει θεά μ' όνομα νύχτα βασιλεύει
Κάτω στα μέρη αυτά έχω φτάσει, τώρα...


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Καλή σου μέρα και καλή χρόνια. Αυτό που λες είναι ότι θα έπρεπε να ιεραρχούμε τα λάθη και να μην κάνουμε μεγάλη φασαρία για αυτά που είναι στον πάτο, τα πιο ασήμαντα, πταίσματα αντί για κακουργήματα, αφού τουλάχιστον αυτά δεν παρεμποδίζουν την κατανόηση. Όμως εδώ δεν επιμερίζουμε ποινές, να φανεί ότι η αντίδρασή μας είναι μια χαλαρή επισήμανση, ένα ανεπαίσθητο σχεδόν «ερωτηματικά, χασάπη!». Καλό είναι πάντως να γίνεται η επισήμανση, γιατί καμιά φορά και η επανάληψη πταισμάτων ενοχλεί κάποιους όσο ένα κακούργημα.


mortal69

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 404
    • Gender:Male
Καλημέρα Νίκο και καλή χρονιά. Όντως είπες με λίγα λόγια αυτό που χρειάστηκα μισή σελίδα για να περιγράψω. :-) Πρέπει όμως με κάποιο τρόπο (που δεν τον γνωρίζω) να περάσει και στον κόσμο ότι υπάρχει αυτό το περιεχόμενα (ή και πολλά διαφορετικά, ανάλογα με τον τρόπο σκέψης του καθενός μας) και να μην μένουνε(με) μόνο στην επιφάνεια. Το λέω αυτό γιατί τις περισσότερες φορές όλα τα παίρνουμε by face value και δεν τα ψάχνουμε περισσότερο (και δεν βγάζω την ουρά μου απέξω). Πάντως δεν θα το ακούσω αυτό το "ερωτηματικά, χασάπη" (τουλάχιστον θα ακουγόταν και ένα σοβαρό σχόλιο πέρα από χασκόγελα, πατατάκια και μπουρμπουλήθρες) γιατί τα βλέπω όλα αποκλειστικά σε DVDs ;-).
Μέσα από στράτα απόμονη κι απόσκια
Με αγγέλους του ʼδη μόνο στοιχειωμένη
Που κει θεά μ' όνομα νύχτα βασιλεύει
Κάτω στα μέρη αυτά έχω φτάσει, τώρα...


Natassa

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1209
- Από δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ, ρεπορτάζ για το συγκρότημα Dire Straits:
(τίτλος του ρεπορτάζ στο κάτω μέρος της οθόνης): Η κιθάρα των Dair Straits.

- Από την εκπομπή Dr. 90210, στην οποία προβάλονται ιστορίες ανθρώπων που πρέπει να υποβληθούν σε πλαστικές εγχειρίσεις για τους δικούς τους λόγους:
(ελληνικός υπότιτλος σε συνέντευξη γυναίκας, η οποία έπασχε από καρκίνο του μαστού και το ξεπέρασε): Είδωλό μου είναι η Λανς Άρμστρόνγκ. 8-?
https://en.wikipedia.org/wiki/Lance_Armstrong

Για να μην πω για το αγγλικό ερωτηματικό, πάλι, σε δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ...
Οπωσδήποτε παράθυρο
Να βλέπω έξω, να χαμογελώ


 

Search Tools