Go to full version

Resources, Technical Assistance and Technology News > Translator resources

Περί μεθοδολογίας μετάφρασης με υπολογιστή, μνήμες, σώματα κειμένων κ.ά.

Pages: (1/3) > >>

banned8:

Εξομολόγηση ιερόσυλου:

Λοιπόν, επειδή η μετάφραση, μ’ όλη την αγάπη που της έχω, δεν ήταν ποτέ η κύρια ασχολία μου, δεν απέκτησα και κανένα από τα επίσημα εργαλεία του μεταφραστή, Trados και τα τοιαύτα. Άλλωστε, είμαι της παλιάς σχολής, όταν το πιο εξελιγμένο εργαλείο που μπορούσες να έχεις (ακόμα θυμάμαι τη χαρά που έκανα όταν το απέκτησα) ήταν μια ΙΒΜ με πολλά μπαλάκια! Που μετά αναβαθμίστηκαν σε μαργαρίτες!

Να σας πω τι κάνω εγώ και μπορείτε να εφαρμόσετε στις απλές δουλειές σας όσοι δεν είστε έτοιμοι να ξηλωθείτε για ακριβά εργαλεία. Όταν πρέπει να μεταφράσω ή να διορθώσω κάποια δουλειά που υπάρχει σε Word (αν υφίσταται μόνο σε τυπωμένη μορφή, την περνάω από ένα OCR πρόγραμμα και την κάνω αρχείο του Word), δημιουργώ ένα DOC με δύο στήλες (και ένα οριζόντιο κελί, row). Στην αριστερή στήλη ρίχνω το πρωτότυπο και στη δεξιά αυτό που πρέπει να διορθώσω (ή εκεί μεταφράζω). Φροντίζω, πατώντας Enter όπου χρειάζεται, να είναι πάντοτε αντικριστά τα δύο κείμενα. Και πολύ με διευκολύνει που δεν χρειάζεται να έχω κάπου πέρα από την οθόνη μου ένα πρωτότυπο κείμενο όπου πρέπει συνέχεια να παρακολουθώ σε ποιο σημείο βρίσκομαι.

Εκτός από τα διάφορα προσωπικά γλωσσάρια που διατηρώ (εγώ με δικό μου πρόγραμμα, εσείς με όποιον άλλο τρόπο θέλετε – πρότεινα το Excel), υπάρχουν τώρα και διάφορα δωρεάν εργαλεία όπως το Google Desktop Search και το Copernic Desktop Search, που ευρετηριάζουν τα αρχεία σας και μπορείτε να κάνετε αναζητήσεις όπως κάνετε στο Google για τις διαδικτυακές σελίδες.

Και βέβαια, επειδή έχω γερά μάτια και δεν χρειάζομαι σαν τον Σπύρο να βλέπω μεγάλα και καθαρά τα γράμματα : ) , έχω ανάλυση οθόνης 1600x1200 και, εκτός από το Word, χωράω και δυο-τρία λεξικά στην ίδια επιφάνεια της οθόνης!

ΥΓ. Δεν χρειάστηκε να αναβαθμιστώ στα Windows, Σπύρο, γιατί τα εργαλεία στο DOS, όταν κάνουν τη δουλειά σου, είναι πολύ πιο γρήγορα από αντίστοιχα των Windows. Μου λείπουν βέβαια οι δυνατότητες για γραμματοσειρές, αλλά και πάλι δεν θα άλλαζα με τίποτε την ταχύτητα.


spiros:

Εάν όντως έχεις πολλές μεταφράσεις αντικρυστά σε κελιά πίνακα του Word τότε πολύ εύκολα μπορείς να τα μετατρέψεις σε μεταφραστική μνήμη! Όσον αφορά για τα εργαλεία: το Wordfast είναι δωρεάν μέχρι 500 μεταφραστικές μονάδες στη μνήμη (σε καλύπτει για δουλειές 3.000-5.000 λέξεων) και κοστίζει 180 ευρώ εάν θες πλήρη έκδοση. Το Metatexis κοστίζει 79 ευρώ και έχεις 60 μέρες δωρεάν δοκιμή με όλες τις δυνατότητες!

Πίστεψέ με, η χρήση ενός τέτοιου εργαλείου σού γλυτώνει πολύ χρήμα και χρόνο - η μέθοδος που περιέγραψες δεν σου βγάζει αυτόματα μία πρόταση όταν έχεις ήδη μεταφράσει την ίδια ή μια παρόμοια!

Για εργαλείo ευρετηρίασμου, για το είδος της εργασίας που περιγράφεις, θα πρότεινα το  dtSearch Desktop (το οποίο βέβαια κοστίζει περίπου όσο το Wordfast)! Εγώ χρησιμοποιώ ιδιαίτερα και το search and replace (κοστίζει μόνο 25 δολάρια). Ανάλυση παρόμοιων εργαλείων θα βρεις στο Google Desktop Search and beyond: More applications that search your hard drive!.

diceman:

Νομίζω ότι μόλις στο τελευταίο μήνυμα έγινε σαφής η διαφορά μεταξύ της μεθόδου του Νίκου και της χρήσης μεταφραστικών μνημών. Στο περιβάλλον εργασίας που προτείνει ο Νίκος, η αναζήτηση όρων στα διάφορα γλωσσάρια γίνεται από τον ίδιο το μεταφραστή. Με τις μνήμες η αναζήτηση γίνεται αυτόματα και έτσι κερδίζουμε πολύ χρόνο.

Σημαντική διευκρίνιση: άλλο μεταφραστική μνήμη και άλλο γλωσσάριο. Στη μεταφραστική μνήμη αποθηκεύονται φράσεις ή προτάσεις του πρωτοτύπου μαζί με τις μεταφράσεις τους, σε ζεύγη που ονομάζονται μεταφραστικές μονάδες. Στο γλωσσάριο (το οποίο αποτελεί μια ορολογική μνήμη), αποθηκεύονται όροι, ακρωνύμια, επωνυμίες οργανισμών κ.λπ.). Όταν χρησιμοποιούμε μία μνήμη, η αυτόματη αναζήτηση γίνεται και στη μεταφραστική μνήμη (σε επίπεδο φράσης / πρότασης) και στην ορολογική (σε επίπεδο ορολογίας). Άρα το όφελος είναι διπλό. (Τριπλό, αν κανείς λάβει υπόψη του και τα placeables).

Τέλος, προσθέτω κάτι που χάθηκε με το crash. Και με το MultiTerm iX μπορεί κανείς να φτιάξει γλωσσάρια: μονόγλωσσα, πολύγλωσσα, όσο απλά ή όσο σύνθετα θέλει. Βέβαια, όπως ορθά λέει ο Σπύρος, το πρόγραμμα απαιτεί μια κάποια επένδυση χρόνου από το χρήστη. Από την άλλη πλευρά, όμως, το πρόγραμμα είναι δωρεάν! Η Trados μπορεί να μην το "διαφημίζει" αυτό, αλλά το demo  που προσφέρει είναι η πλήρης έκδοση του προγράμματος, χωρίς περιορισμούς όσον αφορά το μέγεθος ή τη διάρκεια χρήσης! Επιπλέον, ενσωματώνεται με το Word, μπορεί να μετατρέψει αυτόματα τα γλωσσάρια μας σε ιστοσελίδες, φύλλα του Excel, tab-delimited text files και πλήρως σελιδοποιημένα έντυπα λεξικά, υποστηρίζει την ταυτόχρονη αναζήτηση σε πολλά γλωσσάρια κ.ά. Και δεν κοστίζει ούτε ένα λεπτό!

banned8:

Πήγα εγώ ο φτωχός θεράπων της μεταφραστικής να ρίξω μερικές ιδέες για άλλους φτωχούς που ήθελαν να φτιάξουν ένα απλό γλωσσάρι και να κάνουν μια απλή μετάφραση και μου την έπεσαν οι επιστήμονες και μ’ άρχισαν στα περί διαγραμμάτων.

Δεν αμφισβήτησα τη χρησιμότητα όλων των μεταφραστικών εργαλείων στο επίπεδο του επαγγελματία μεταφραστή, συνήθως τεχνικών μεταφράσεων, που απαντά συχνά στο δρόμο του τους ίδιους όρους και τις ίδιες διατυπώσεις και είναι άκρως παραγωγικό να του κάνει τη μισή δουλειά κάποιο έξυπνο πρόγραμμα.

Ωστόσο, ο φτωχός φοιτητής που αποφάσισε να μελετήσει ξενόγλωσση βιβλιογραφία και να στήσει ένα μικρό γλωσσάρι οικονομικών όρων για να καταλαβαίνει τι διαβάζει και να εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του, επιμένω ότι μπορεί να κάνει τη δουλειά του με το Excel. Και ο φτωχός μεταφραστής που μεταφράζει βιπεράκια ή Σέλεϊ, μπορεί να εξυπηρετηθεί από τα μεταφραστικά προγράμματα περίπου όσο κι από το Systran.

Να μη δώσουμε την εντύπωση ότι τούτος εδώ ο διαδικτυακός τόπος και τούτο εδώ το φόρουμ απευθύνονται μονάχα σε μεταφραστές εγχειριδίων, προδιαγραφών και κοινοτικών οδηγιών.

Φίλοι μεταφραστές που έχετε σαν μοναδικό εργαλείο σας τη φαντασία σας (άντε και μερικά καλά λεξικά), να ξέρετε ότι εδώ θα βρείτε ό,τι τραβά η ψυχή σας. Και μάθετε να κάνετε καλή ορθοπεταλιά στο ποδήλατο πριν πάρετε το διαστημόπλοιο να πάτε στο φεγγάρι.


spiros:

Νικ,

Αναμφισβήτητα τα εργαλεία δεν κάνουν τον μεταφραστή, ούτε όλοι οι μεταφραστές μεταφράζουν κείμενα με υψηλή επαναληψιμότητα, αλλά όπως ξέρεις και εσύ υπάρχει κάποια "ποίηση" στα "μαθηματικά" της υποβοηθούμενης μετάφρασης από υπολογιστή και των διαθέσιμων εφαρμογών.

Όσον αφορά τα λογοτεχνικά κείμενα και εκεί τα εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν. Π.χ. μπορεί κανείς να συμβουλευτεί ένα μονόγλωσσο/δίγλωσσο ηλεκτρονικό σώμα κειμένων για τη χρήση μίας λέξης ή έκφρασης ως ένα βήμα πέρα από τη χρήση λεξικών.

Π.χ. εάν μεταφράζει κανείς Shakespeare και έχει μία βάση σε μεταφραστική μνήμη από όλες τις μεταφράσεις του Shakespeare στα ελληνικά τότε η εργασία του επιταχύνεται σημαντικά. (Για φαντάσου να χρειαζόταν να έχει ανοικτά 4-5 βιβλία και να ψάχνει για χωρία που να έχουν τη λέξη που χρησιμοποιεί...).

Υπάρχει άλλωστε ένας γνωστικός τομέας που ονομάζεται Computers in the Humanities ή Humanities Computing και έχει παράξει σημαντικό ερευνητικό έργο. Δες π.χ. το εργαλείο δημιουργίας συμφραστικών πινάκων όπως έχει χρησιμοποιηθεί για τα έργα του... Shelley (τον οποίο αναφέρεις) καθώς και για άλλους.


Pages: (1/3) > >>