από εδώ: από δω, από 'δω ή από 'δώ; -> από δω (σχολική) | από 'δώ (Μπαμπινιώτης)

wings · 2 · 16220

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72486
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
από δω ή από 'δω;

Σύμφωνα με τη σχολική Γραμματική τα δω, κει αποτελούν εναλλακτικούς τύπους των εδώ, εκεί που χρησιμοποιούνται κυρίως στον προφορικό λόγο. Με βάση το σκεπτικό αυτό, δεν χρειάζεται να σημειωθεί απόστροφος πριν από τα δω, κει, η οποία να υποκαθιστά το ε.

Παραδείγματα χρήσης του από δω: από δω και στο εξής. Από δω και μπρος. Πώς από δω; Από δω η Μαρία. Παραδείγματα χρήσης του από κει: από κει και πέρα. Η θέα από κει είναι εντυπωσιακή. Παρόμοια: θα έρθεις κατά δω; Καιρό είχες να φανείς κατά δω. Τράβηξα κατά κει. Κοιτάζουν προς τα δω. Έλα προς τα δω. Πήγαμε/τρέξαμε προς τα κει.

Από τη σημερινή «Άσπρη λέξη»
« Last Edit: 07 May, 2021, 11:37:21 by spiros »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 823065
    • Gender:Male
  • point d’amour
Ωστόσο, ο Μπαμπινιώτης προτείνει ως σωστή μόνο την εκδοχή «'δώ»

δω (να/θα) ρ. -> βλέπω
εδώ [eδó] & (προφ.) δω [δó], συχνά όταν η προηγούμενη λέξη τελειώνει σε [a, o, e]
Φέρ' το δω γρήγορα. Aν έχεις χρόνο, πέρνα κι από δω, από εμάς. Φύγε από δω!
— Λεξικό της κοινής νεοελληνικής του ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη

'δώ επίρρ. -> εδώ
— Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γεωργίου Μπαμπινιώτη

εδώ κ. 'δώ επίρρ. 1. (τοπικό) σε αυτό τον τόπο, στο μέρος όπου βρισκόμαστε ή για το οποίο γίνεται λόγος: ζω εδώ, στην Άρτα || έχω φίλους εδώ || θα συναντηθούμε εδώ || εγώ εδώ, εσύ εκεί || μέχρι εδώ καλά ήρθαμε || έλα 'δώ || εδώ είμαι! (να 'μαι, ήρθα)· ΦΡ. (α) εδώ που τα λέμε στην αρχή πρότασης, για να ομολογήσουμε ή απλώς να πούμε κάτι που έχει αντικειμενική αξία, μια αλήθεια: εδώ, έπρεπε να είχε πάρει το πρώτο βραβείο || εδώ, δεν έχει κι άδικο! (β) εδώ κι εκεί | από 'δώ κι από 'κεί σκόρπια, σε αταξία: βρήκαμε το δωμάτιο μας ανοιχτό και τα πράγματα μας εδώ 2. κοντά, πλησίον, προς το μέρος όπου βρισκόμαστε ή στο οποίο αναφερόμαστε: δεν έρχεσαι λίγο πιο εδώ; 3. σε αυτό το σημείο: η ουσία τού ζητήματος δεν βρίσκεται εδώ || εδώ διαφωνούμε || ο συγγραφέας εδώ περιγράφει προσωπικές στιγμές- ΦΡ. εδώ σε θέλω! σε αυτή την περίσταση, σε αυτό το πρόβλημα θα φανεί τι αξίζεις (πβ. κ. ΦΡ. εδώ σε θέλω κάβουρα, να περπατάς στα κάρβουνα βλ. λ. κάβουρας) 4. το ανώτατο ανεκτό όριο, κυρ. στις ΦΡ. (α) μ’ έχει φέρει ώς εδώ.’ (συνοδεύεται συνήθ. από χειρονομία που δείχνει το επίπεδο τού λαιμού ή τού μετώπου) κάποιος με έχει κάνει να φθάσω στα όρια τής ανοχής μου (β) ώς εδώ και μη παρέκει! φτάνει, δεν πάει άλλο· για συμπεριφορά ή κατάσταση που δεν μπορεί πλέον να γίνεται ανεκτή (γ) ώς εδώ ήτανε! ώς αυτό το σημείο, δεν αντέχω άλλο ή δεν έχω άλλη υπομονή ή ανοχή: εδώ! Δεν αντέχω άλλο περπάτημα! || εδώ! Αν θες άλλα λεφτά, να πας να δουλέψεις! 5. (με τη δεικτική αντων. αυτός, -ή, -ό) για επίταση τής έννοιας τής δείξεως: αυτό εδώ είναι το σπίτι μου || αυτό εδώ το παλιόπαιδο τα φταίει όλα! 6. (με τα τοπικά επιρρήματα πάνω, κάτω, πέρα, χάμω) για ακριβή προσδιορισμό τοπικού σημείου: εδώ πάνω έχει φανταστική θέα! ΦΡ. εδώ και τώρα (επιτακτικά) για την έκφραση έντονης προτροπής για άμεση ικανοποίηση αιτημάτων · (χρον.) 7. (από εδώ) για τη δήλωση χρονικής αφετηρίας: από εδώ αρχίζουν τα δύσκολα· ΦΡ. από 'δώ κι εμπρός για τη δήλωση χρονικής διάρκειας από ένα χρονικό σημείο και μετά: εδώ θα δουλεύεις μόνος σου στο γραφείο 8. (+και) (α) για τη δήλωση τού χρονικού διαστήματος κατά το οποίο ξεκίνησε και συνεχίζεται (κάτι): εδώ και δέκα χρόνια μένει στο εξωτερικό || όλα αυτά δεν είναι καινούργια, ακούγονται - και καιρό (β) για τη δήλωση τού χρονικού διαστήματος που παρήλθε σε σχέση με συγκεκριμένο παρελθοντικό γεγονός: μετακόμισε εδώ και δυο χρόνια 9. (μετά τις πρόθεσης μέχρι)ς), (έ)ως, ίσαμε κ.λπ.) για τη δήλωση τού ακριβούς χρονικού σημείου μέχρι το οποίο διαρκεί μια πράξη: μέχρι εδώ όλα πήγαν καλά || ώς εδώ είχαμε προβλήματα- ας ελπίσουμε ότι στη συνέχεια θα βελτιωθεί η κατάσταση. 
— Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γεωργίου Μπαμπινιώτη
« Last Edit: 03 May, 2021, 07:03:08 by spiros »



 

Search Tools