vegetarian → χορτοφάγος, χορτοφαγικός, από λαχανικά, από χορταρικά

zephyrous · 68 · 16321

zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
vegetarian, vegan → χορτοφάγος, αυστηρά χορτοφάγος

Με 250.000 vegans μόνο στην Αγγλία και τον αριθμό των χορτοφάγων να αυξάνεται συνεχώς, σκέφτηκα ότι στα ελληνικά μάς λείπουν τα αντίστοιχα. Βέβαια, έχουμε το απολύτως δεκτό "χορτοφάγος" για το "vegetarian", αλλά μετά έχουμε τα εντελώς άκυρα (κατά την ταπεινή μου γνώμη) "αυστηρ(ό/ώ)ς χορτοφάγος" και "καθαρός χορτοφάγος" για το vegan. Ιδέες;

Αντιγράφω από wikipedia:
 
Η αυστηρή χορτοφαγία (veganism) -γνωστή και ως 'καθαρή' χορτοφαγία- είναι μία φιλοσοφία ή/και ένας τρόπος ζωής που αποφεύγει τη χρήση ζώων ή ζωϊκών προϊόντων για τροφή, ένδυση ή άλλους σκοπούς. Πρακτικά, ένας αυστηρά χορτοφάγος δεσμεύεται στην αποφυγή κατανάλωσης όλων των ζωϊκών προϊόντων (κρέας,ψάρι,κοτόπουλο,μέλι,αυγά και γαλακτοκομικά προϊόντα) όπως και προϊόντα απο γούνα, μαλλί, κόκκαλα, δέρμα, φτερά, μαργαριτάρια, κοράλια και άλλες ζωϊκές πηγές. Οι περισσότεροι αυστηρά χορτοφάγοι αποφεύγουν τα προϊόντα που έχουν πειραματιστεί πάνω σε ζώα. Οι άνθρωποι γίνονται αυστηρά χορτοφάγοι για πολλούς λόγους, ηθικούς όπως τα δικαιώματα των ζώων και η προστασία του περιβάλλοντος, προσωπικούς λόγους όπως για την υγεία τους (σωματική και πνευματική) ή ακόμη για λόγους θρησκείας.

Προέλευση του όρου

Η λέξη vegan, (προφέρεται /ˈviːgən/, προήλθε αρχικά το 1944 από τη λέξη vegetarian που σημαίνει χορτοφάγος.Αυτό συνέβη γιατί η Έλσι Σρίγκλεϋ και ο Ντόναλντ Γουάτσον θεωρούσαν ανήθικη τη χρήση του όρου χορτοφάγος για ανθρώπους που καταναλώνουν γαλακτοκομικά, κι έτσι ξεκίνησαν την Κοινωνία των Αυστηρά Χορτοφάγων στην Μεγάλη Βρετανία (UK Vegan Society). Συνδίασαν τα πρώτα τρία και τα δύο τελευταία γράμματα της λέξης vegetarian και δημιούργησαν τη λέξη vegan. Από την ίδρυσή της η Βρετανική Κοινωνια των Αυστηρά Χορτοφάγων, χρησιμοποίησε τον όρο vegan για να συμπεριλάβει όλους εκείνους τους ανθρώπους που απέκλειαν από κάθε πτυχή της καθημερινής τους ζωής τα ζωϊκά προϊόντα, σε αντίθεση με εκείνους που τα απέκλειαν μόνο από τη διατροφή τους. Αν και η αυστηρή χορτοφαγία με τη μορφή που έχει σήμερα είναι προϊόν του 20ου αιώνα, η αποχή από κάθε ζωϊκό προϊόν μπορεί να βρεθεί σε πολλές θρησκείες του παρελθόντος.
« Last Edit: 27 Nov, 2017, 20:04:12 by spiros »


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Όχι πως με έχει προβληματίσει ιδιαίτερα το θέμα (όλους τους χορτοφάγους, στο ίδιο καλάθι τούς βάζω — πάει, θα με διώξει κακήν-κακώς ο οικοδεσπότης μας), αλλά αν δεν θέλουμε να παραμείνουμε στο «αυστηρά χορτοφάγος» (καθότι τα «αυστηρός χορτοφάγος» και «καθαρός χορτοφάγος» απαγορεύονται δια ροπάλου — άντε να δεχτούμε κι ένα «πούρος χορτοφάγος») και επειδή αποκλείεται να φτιάξουμε λέξη με τα ίδια κόλπα που φτιάχτηκε το vegan (φαντάζεσαι να είχαμε την ίδια άνεση στα ελληνικά να φτιάχναμε λέξεις όπως ... χόργος και χοργία;), προτείνω μια αναδόμηση: χορτοφάγος ο vegan και ημιχορτοφάγος ο vegetarian. Το κακό είναι ότι έχουν και κάποιες παραλλαγές ή υποδιαιρέσεις, αλλά βαριέμαι να τις αναζητήσω αφού έτσι κι αλλιώς δεν πρόκεται να μου κάνουν το χατίρι για το «ημιχορτοφάγος».



Thomas

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2916
    • Gender:Male
  • Άκουγε πάντα τους άλλους. Όλο και κάτι θα μάθεις
Μερικές φορές χρησιμοποιείται ο όρος "ακρεοφάγος," με την προφανή σημασία.


user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663
Συνονόματε, δεν βρίσκεις πολύ παρακινδυνευμένο να αλλάξουμε μια λέξη καθιερωμένη εδώ και δεκαετίες δεκαετιών, τη λ. χορτοφάγος εννοώ; Λίγο Ελετικό το βλέπω αυτό και χωρίς λόγο.

Φυσικά, η ελληνική δεν φτιάχνει λέξεις όπως το χόργος. Αυτό θα ήταν ακόμη πιο τερατώδες. Να παρατηρήσω όμως ότι, όπως στο Αμέρικα οι ίδιοι οι βεγκανοί έφτιαξαν δικό τους ονοματάκι γιατί θεώρησαν ότι τους προσβάλλει να λέγονται βεγετεριανοί, έτσι κι εδώ, αν και όταν θελήσουν να μη λέγονται χορτοφάγοι από το ευρύ κοινό φαντάζομαι ότι θα ζητήσουν να λέγονται αλλιώς.

Έως τότε, δεν βλέπω γιατί ενοχλεί το "αυστηρά χορτοφάγος" και θα ήθελα από τον ζέφυρο να μου πει γιατί είναι άκυρο. Εγώ το βρίσκω σαφέστατο.
« Last Edit: 07 Sep, 2009, 18:47:56 by spiros »



zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Νίκο Σ., το "αυστηρά χορτοφάγος", για μένα, θα ταίριαζε στο... "vegetarian", το οποίο όμως έχει καθιερωθεί (παγιωθεί, μάλλον) ως "χορτοφάγος". Αν λέγαμε π.χ. "βεγκανοί", όσο αόριστο κι αν ακούγεται, κάποιος θα το έψαχνε σ' ένα λήμμα ή στο google και θα έβρισκε μέσα σε δευτερόλεπτα σε ποια κατηγορία ανθρώπων αναφέρεται η λέξη. Αν, όμως, χρησιμοποιούμε τη λέξη "χορτοφάγος" (με όποιον προσδιορισμό από τους γνωστούς κι αν χρησιμοποιήσουμε), που είναι προφανές μεν, παραπέμπει στο vegetarian δε, πώς θα φωτιστεί ο όρος για να καταλάβει ο άλλος τη διαφορά (εννοώ σε επίπεδο χρήσης γαλακτοκομικών προϊόντων και μη);   
« Last Edit: 27 Nov, 2006, 09:38:25 by zephyrous »


user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663
Δεν σε καταλαβαίνω, Ζέφυρε.
Χορτοφάγους λέμε τους vegetarian (έχει παγιωθεί, σωστά το λες) και αυστηρά χορτοφάγους τους vegan διότι τρώνε μόνο χόρτα και όχι γάλα ή μέλι. Σαφές μου φαίνεται.

Βεγκανοί είναι εξωγήινοι, από τον πλανήτη Βέγα. Εκτός αν οι ίδιοι οι έλληνες vegan αποφασίσουν ότι θέλουν να λέγονται έτσι ή αλλιώς και καταφέρουν να το επιβάλουν, όπως το κατόρθωσαν σχεδόν οι τρανσέξουαλ.
« Last Edit: 07 Sep, 2009, 18:48:18 by spiros »


zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Εννοώ αυτό ακριβώς:
«Όσο για το πρόβλημα της κατανόησης (στις περιπτώσεις όπου δεν δίνεται ρητή εξήγηση της λέξης), ένας όρος καινούργιος φωτίζεται προοδευτικά από τα συμφραζόμενα κι από τη χρήση του. Η σώρευση διαφορετικών σημασιών πάνω στην ίδια λέξη, αντίθετα, τείνει να διευκολύνει την ασάφεια και τη σύγχυση (ας σκεφτούμε, π.χ., ακόμα το παράδειγμα του λόγος). Και είναι πολύ προτιμότερο να υποκινείται η προσοχή του αναγνώστη από έναν ασυνήθιστο όρο από το να του δημιουργείται η απατηλή (και ολέθρια) εντύπωση ότι «καταλαβαίνει» γιατί η λέξη τού είναι γνωστή – πράγμα που τον εμποδίζει συνήθως να αντιληφθεί ότι χρησιμοποιείται με διαφορετική ή καινούργια σημασία».
(Κορνήλιος Καστοριάδης, Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας)

Με άλλα λόγια, προτιμώ εξωγήινους όρους που θα αποτελέσουν αντικείμενο αναζήτησης παρά γήινους όρους που νομίζουμε ότι τους γνωρίζουμε, αλλά συνήθως δεν έχουμε ιδέα.
Για μένα, ο μέσος αναγνώστης που συναντά για πρώτη φορά τον όρο "αυστηρά χορτοφάγος" δεν πρόκειται ποτέ να μπει στη διαδικασία να το ψάξει, διότι πιστεύει ότι γνωρίζει. Αν, όμως, δει "εξωγήινο" όρο, υπάρχουν αρκετές πιθανότητες να κάνει μια μίνι-έρευνα και να μάθει.
« Last Edit: 28 Nov, 2006, 01:30:08 by zephyrous »


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Εκλεκτό το παράθεμα. Όταν κάποτε κάνουμε την περίφημη συζήτηση περί ορολογίας, θύμισέ μου να το ρίξουμε στη συζήτηση.


zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Θα την κάνουμε τη ρημάδα! :)
Προς το παρόν, καληνύχτα σε όλους. ;)


elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3180
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Εννοώ αυτό ακριβώς:
«Όσο .....Και είναι πολύ προτιμότερο να υποκινείται η προσοχή του αναγνώστη από έναν ασυνήθιστο όρο από το να του δημιουργείται η απατηλή (και ολέθρια) εντύπωση ότι «καταλαβαίνει» γιατί η λέξη τού είναι γνωστή – πράγμα που τον εμποδίζει συνήθως να αντιληφθεί ότι χρησιμοποιείται με διαφορετική ή καινούργια σημασία».
(Κορνήλιος Καστοριάδης, Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας)


Καλημέρες (αν και μάλλον νωρίς :)).

Πάλι βιαστικά, αλλά... ο Kαστοριάδης λέει «η προσοχή του αναγνώστη». Δεν νομίζω ότι είναι τυχαίο, ούτε και πιστεύω ότι αναφέρεται στην απόδοση λέξεων -ή «όρων», αν προτιμάς- του βασικού λεξιλογίου καθημερινού λόγου. Χωρίς να θέλω να πιάσουμε σημειολογία, απατηλή μπορεί να είναι και η εντύπωση κατανόησης* μιας πρότασης. (Άσε που πιο πιθανό, κατά τη γνώμη μου, να νομίσει (αυτός ο μέσος(;;;) «αναγνώστης», ότι κατανοεί το όποιο «βεγκανός» και να μην αναζητήσει απολύτως τίποτα, αλλά άλλη κουβέντα αυτή.)





Με άλλα λόγια, προτιμώ εξωγήινους όρους που θα αποτελέσουν αντικείμενο αναζήτησης παρά γήινους όρους που νομίζουμε ότι τους γνωρίζουμε, αλλά συνήθως δεν έχουμε ιδέα.
Για μένα, ο μέσος αναγνώστης που συναντά για πρώτη φορά τον όρο "αυστηρά χορτοφάγος" δεν πρόκειται ποτέ να μπει στη διαδικασία να το ψάξει, διότι πιστεύει ότι γνωρίζει. Αν, όμως, δει "εξωγήινο" όρο, υπάρχουν αρκετές πιθανότητες να κάνει μια μίνι-έρευνα και να μάθει.

Εγώ όχι. Όπως είπα δεν θέλω να πιάσουμε «art of teaching», ούτε και τη δυνατότητα -let alone την ικανότητα να ψάξει ο ομιλητής/ακροατής/αναγνώστης/μέσος άνθρωπος- αναζήτησης νοήματος.

Με την ίδια λογική όποιος έχει τη δυνατότητα και ικανότητα να ψάχνει νόημα νεολογισμών αυτού του τύπου στο google, μπορεί να πεταχτεί να δει το vegan στ'αγγλικά και μ'ένα λεξικάκι (άσε που μάλλον ξέρει αγγλικά -σ'αυτό τουλάχιστον το επίπεδο) να βρει άκρη. κι αυτή ωραία συζητησούλα.

a strict vegetarian; someone who eats no animal or dairy products at all
wordnet.princeton.edu/perl/webwn
 
Το πρώτο που μου ήρθε στο μυαλό για το vegan ήταν το «ακραιφνής χορτοφάγος» και εννοώ χωρίς αναζήτηση στο google. Ρώτησα το Ρ., ο οποίος είπε, «ακραιφνής χορτοφάγος/αυστηρά χορτοφάγος» χωρίς να έχει δει το νήμα και μετά το έριξα στο google και πήρα:

ακραιφνής χορτοφάγος. (various references). Hebrew. טבעו י (naturalistic, vegetarian), http://www.websters-online-dictionary.org/definition/vegan

Επίσης, (non-PC, αλλά ναι...) θα προτιμούσα να ψάξει το «ακραιφνής» κάποιος στο google κι ουχί το «βεγκανός».
Απόφοιτος ΕΜΠ, γενημμένη το 1981 την οποία ρώτησα προ δεκαλέπτου -μαζί με τις καλημέρες- τι (νομίζει ότι) σημαίνει το «ακραιφνής»** μου απάντησε «ακροδεξιός, φασίστας, ναι;».

*Τέλος, ίσως να σ'ενδιαφέρει ο «Παναθηναϊκός» του Ισοκράτη (παλιότερη συζήτηση που κάναμε) και οι απόψεις της Νικηταρά.
http://www.pi-schools.gr/download/publications/epitheorisi/teyxos5/07%20nikitara%2071-80.doc

**ακραιφνής -ής -ές [akrefnís] E10 : (λόγ.) γνήσιος, καθαρός, ειλικρινής: ~ οπαδός / δημοκρατικός / βασιλόφρονας / εθνικόφρονας. ακραιφνώς EΠIPP. [λόγ. < αρχ. ἀκραιφνής· λόγ. < ελνστ. ἀκραιφνῶς]


« Last Edit: 28 Nov, 2006, 08:50:55 by elena petelos »



elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3180
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Ακραιφνείς χορτοφάγοι. Ωραίο! Κάτι σαν τον Χίτλερ και τον Χίμλερ, να πούμε.

Ναι το είδα. Είδα, βέβαια, και αυτό ούλτρα χορτοφαγικός
(Θυμάσαι που λέγαμε για το ούλτρα; :)))


σα(ρε)μαλι

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1293
    • Gender:Male
  • Σταβανγκεριανό μου έαρ
Quote
Νίκο Σ., το "αυστηρά χορτοφάγος", για μένα, θα ταίριαζε στο... "vegetarian",

Συμφωνώ με τον Γιάννη με την έννοια ότι κρεοφάγος δεν είναι αυτός που τρώει μόνο κρέας, αλλά αυτός που έχει προτίμηση στο κρέας. Το ακραιφνής χορτοφάγος εκφράζει αξιακές κρίσεις - εμείς οι ακραιφνείς κι εσείς οι ιμιτασιόν και το θεωρώ εντελώς άστοχο, καθώς τέτοιου είδους τριβές δεν παρουσιάζονται από τη σύγκριση των λέξεων vegeterian/vegan. Δεν ξέρω αν ο νεολογισμός είναι απαραίτητος σ' αυτήν την περίπτωση, δεν θα με χάλαγε πάντως καθόλου. 

Quote
Ακραιφνείς χορτοφάγοι. Ωραίο! Κάτι σαν τον Χίτλερ και τον Χίμλερ, να πούμε.

Προβοκάτορα! Σχεδόν συμπάθησα τος εθνικοσοσιαλιστές, τόσο πολύ μ' εξόργισε αυτό το κείμενο. Θα προτιμούσα να θανατωθούν όλοι οι τύποι του πλανήτη με παρόμοιες απόψεις κα να κάνουμε τα κρανία τους τασάκια - για να θυμηθούμε και τον Κλάιστ - για να σωθεί ένας χιμπατζής. 
I can live everywhere in the world, but it must be near an airport -and a pharmacy, I would add.

Δεν είναι ο ύπνος της λογικής που γεννάει τέρατα, αλλά ο άγρυπνος ορθολογισμός που πάσχει από αϋπνίες.


elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3180
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Το ακραιφνής χορτοφάγος εκφράζει αξιακές κρίσεις - εμείς οι ακραιφνείς κι εσείς οι ιμιτασιόν και το θεωρώ εντελώς άστοχο, καθώς τέτοιου είδους τριβές δεν παρουσιάζονται από τη σύγκριση των λέξεων vegeterian/vegan. Δεν ξέρω αν ο νεολογισμός είναι απαραίτητος σ' αυτήν την περίπτωση, δεν θα με χάλαγε πάντως καθόλου. 

Προβοκάτορα! Σχεδόν συμπάθησα τος εθνικοσοσιαλιστές, τόσο πολύ μ' εξόργισε αυτό το κείμενο. Θα προτιμούσα να θανατωθούν όλοι οι τύποι του πλανήτη με παρόμοιες απόψεις κα να κάνουμε τα κρανία τους τασάκια - για να θυμηθούμε και τον Κλάιστ - για να σωθεί ένας χιμπατζής. 

Mέσα για τα τασάκια (εναλλακτικά ποτήρια), για τις αξιακές τριβές διαφωνώ ελαφρώς:

VEGANISM may be defined as a way of living which seeks to exclude, as far as possible and practical, all forms of exploitation of, and cruelty to, animals for food, clothing or any other purpose.
και http://www.veggies.org.uk/vbc.htm

και περισσότερα αργότερα.

btw: Μόλις φτιαχτεί ο νέος όρος να πιάσουμε τα
lacto-ovo-vegetarian
και
ovo-lacto-vegetarian

To fruitarian και το pescetarian δεν είναι θέμα, νομίζω.

και τα...

Semi-Vegetarian: Eats less meat than average person. See also PSEUDO-VEGETARIAN.

Pseudo-Vegetarian: Claims to be vegetarian, but isn't. Often used by VEGETARIANS to describe SEMI-VEGETARIANs, and PESCETARIANs.

Pescetarian: Similar to VEGETARIAN, but also consumes fish. (often is a person avoiding factory-farming techniques...) See also PSEUDO-VEGETARIAN.

Fruitarian: Same as VEGAN, but only eats foods that don't kill the plant (apples can be picked without killing plant, carrots cannot).

Vegetable Consumer: Means anyone who consumes vegetables. Not necessarily a VEGETARIAN.

Herbivore: Mainly eats grass or plants. Not necessarily a VEGETARIAN.

Plant-Eater: Mainly eats plants. Not necessarily a VEGETARIAN.

Nonmeat-Eater: Does not eat meat. Most definitions do not consider fish, fowl or seafood to be meat. Animal fats and oils, bonemeal and skin are not considered meat.

http://www.ivu.org/faq/definitions.html


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Εγώ θα πρότεινα να κάνουμε μια χρωματική κωδικοποίηση για να μην τους μπερδεύουμε. (Μωρέ καλά είχα πει παραπάνω ότι δεν θέλω να μπλεχτώ και τους βάζω όλους σ' ένα καλάθι...)


 

Search Tools