transfert -> μετάθεση, μεταφορά, μεταβίβαση, παραχώρηση, μετεγκατάσταση, ψυχολογική μεταβίβαση

zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Από προηγούμενο μήνυμα, μεταφέρω σχεδόν αυτούσια όσα είχαμε πει με την Ελένη (όχι τη μικρή Ελένη, για την... άλλη λέω, που δεν κάθεται ποτέ να κλάψει):

Elena Petelos:
Στην ψυχανάλυση "transfer"="μεταβίβαση"/"παραχώρηση"*. Δεν ξέρω αν μιλάει για μετάθεση ευθυνών, θα το δω αύριο, αλλά βλέπω "ψ" στο πεδίο.

(Το περίφημο transferance, en anglais.)

1. Στην ψυχανάλυση, μηχανισμός με τον οποίο ένα άτομο, κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αναφέρει στον ψυχανάλυτη αισθήματα αγάπης ή εχθρότητας που συναισθανόταν, πρωτογενώς, κυρίως στην παιδική ηλικία, για τους γονείς ή τους συγγενείς του. Αυτή η αναφορά προσδιορίζει τη συμμετοχή της συνείδησης στις συγκρούσεις που έχουν οδηγήσει στη νεύρωση.
2. Κατ'επέκταση, η αναφορά των πραγματικών συγκινήσεων, αισθημάτων ή προθέσεων για ένα αγαπητό ή μισητό πρόσωπο.

Zephyrous:
Και από το τετράγλωσσο λεξικό της ψυχανάλυσης (ελληνικά-αγγλικά-γαλλικά-γερμανικά) του Λευτέρη Οικονόμου και του Γιώργου Βαμβαλή (εκδόσεις Επίκουρος):

Transference
Μεταβίβαση - Übertragung - Transfert

Βασικός όρος της ψυχανάλυσης, για τον χαρακτηρισμό ενός "παράξενου", κατά τον Φρόυντ, φαινομένου, που παρατηρείται στην ψυχαναλυτική θεραπεία και ειδικά στη σχέση μεταξύ ασθενούς και αναλυτή. Σε αυτή την δυαδική σχέση ο ασθενής μεταβιβάζει στο πρόσωπο του αναλυτή τρυφερά, συχνά ανάμεικτα με εχθρότητα συναισθήματα, που δεν δικαιολογούνται από την πραγματική σχέση προς τον αναλυτή, αλλά πηγάζουν από άλλες σχέσεις του παρελθόντος, από άλυτες συγκρούσεις με τους γονείς ή από ασυνείδητες επιθυμίες και τώρα τους δίδεται η ευκαιρία να αναζωογονηθούν σε μια νέα σχέση και να απευθυνθούν σε ένα νέο πρόσωπο (σελ. 210).

Επίσης, υποσημείωση του Κορνήλιου Καστοριάδη στο έργο του "Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας":
Παρά την ήδη υπάρχουσα απόδοση της Übertragung (transfert) με τη λέξη μεταβίβαση, ο όρος μετάθεση είναι πολύ προτιμότερος, πρώτα γιατί αναφέρεται πιο καθαρά στο αποτέλεσμα και όχι στην ενέργεια και ύστερα γιατί δεν παραπέμπει έμμεσα -όπως η μεταβίβαση- σε μια συμμετοχή ή αποδοχή του τρίτου προσώπου προς το οποίο γίνεται η μετάθεση.

Elena Petelos:
Διαφωνώ και βλέπω από κάτω και αυτό:
"μετατόπιση (ψ.)","déplacement" και προβληματίζομαι.

Έχουμε και λέμε:

μετάθεση η [metáθesi] O33 : 1. μετακίνηση από μια θέση σε άλλη, κυρίως μτφ.: ~ του προβλήματος, από χρονική ή άλλη άποψη. ~ ευθυνών, σε άλλο πρόσωπο. 2. μετακίνηση υπαλλήλου από μια οργανική θέση της υπηρεσίας του σε άλλη: ~ υπαλλήλου. Aίτηση για ~. Δυσμενής / αμοιβαία ~. || ~ στρατιώτη, μετακίνησή του σε άλλη μονάδα. 3. (γραμμ.) αλλαγή θέσης φθόγγων μέσα σε μια λέξη: ~ φθόγγων: H λέξη ’φαλάκρα“ με ~ φθόγγων γίνεται ’καράφλα“. 4α. αναβολή για ορισμένο χρονικό διάστημα: ~ της ημερομηνίας της συνάντησης υπουργών. β. μετακίνηση γιορτής ή αργίας σε άλλη ημερομηνία: ~ της γιορτής του Aγίου Γεωργίου. [λόγ. < αρχ. μετάθε(σις) -ση `αλλαγή θέσης΄, ελνστ. σημ.: `αλλαγή της θέσης των γραμμάτων΄ (2: σημδ. γερμ. Versetzung ή γαλλ. déplacement)]

μεταβίβαση η [metavívasi] O33 : η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του μεταβιβάζω: H ~ της σκέψης είναι από τα πιο γνωστά τηλεπαθητικά φαινόμενα. ~ δικαιωμάτων / αρμοδιοτήτων / της κυριότητας ενός αγαθού. Έγινε ομαλά η ~ της εξουσίας στη νέα κυβέρνηση. [λόγ. μεταβιβα- (μετα βιβά ζω) -σις > -ση μτφρδ. γαλλ. transmission & αγγλ. transfer, transference]


μετατόπιση η [metatópisi] O33 : η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του μετατοπίζω· μετακίνηση: Tο πλοίο βυθίστηκε λόγω μετατοπίσεως του φορτίου του. ~ ενός οργάνου του σώματος / εξαρτήματος μιας μηχανής. ~ σπονδύλου. || (γεωλ.) ~ των ηπείρων. [λόγ. μετατοπι- (μετατοπίζω) -σις > -ση]

Αυτά από τον Τριανταφυλλίδη, believe it or not (για την αναφορά σε αγγλ./γαλλ. λέω). O ορισμός του τετράγλωσσου λίγο περιοριστικός, όπως και του "Γαλλοελληνικού ερμηνευτικού λεξικού ιατρικών όρων" (Μanuila, Manuila, Lewalle, Nicoulin, από τις εκδ. Παρισιάνου που παρέθεσα εγώ) αλλά έχω και άλλα προβληματάκια με το "μετάθεση".
Ένα-ένα, όμως.

Για το θέμα του ορισμού, υπάρχουν διάφορα, μια και γίνεται αναφορά και σε counter-transference, προτιμώ τον παρακάτω:

Interview behaviour is particularly informative in this kind of psychotherapy* because the patient develops an intense relationship with the therapist. One result is that in some ways the patient's feelings and behaviour towards the therapist are similar to the feelings and behaviour he previously had towards other people with whom he had a close relationship (usually his parents. It is because feelings are transferred in this way that the intense relationship with the therapist is called transference. When the therapist is regarded by the patient s good and helpful, there is said to be positive transference. (Corresponding changes in the therapist's feelings toward the patient are referred to as counter-transference.) When the therapist suggests that the transference and the patient's consequent behaviour throw light on te patient's other behaviour, he is said to be making a transference interpretation. Although the transference can have useful consequences, it can also make it more difficult to reduce the intensity of the relationship and to end the treatment without leaving the patient in a dependent state. To achieve a satisfactory termination it is important from the earliest sessions to discuss the potential problems of ending treatment.

p. 165, Conc. Oxf. Textbook of Psychiatry (Gelder, Gath, Mayou), Oxford University Press

Oύτε χωροχρονικός προσδιορισμός υπάρχει και σαφώς υπάρχει συμμετοχή -up to a point- για συναισθήματα πρόκειται.

*Aναφορά σε Brief Psychodynamic Therapy

Τα προβληματάκια μου συνοπτικά (κι ας διαφωνήσουμε):

Πρώτο και κύριο. ΔΕΝ είναι δόκιμο:

Μεταβίβαση - Αντιμεταβίβαση / Θ. Βεργόπουλος
http://www.psychoanalysis.org.gr/new_pubblication_en.html

Για το "Αντιμεταβίβαση":
http://www.google.co.uk/search?hl=en&rls=GEUA%2CGEUA%3A2005-51%2CGEUA%3Aen&q=%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B2%CE%AF%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B7&meta=

Δεύτερο και κύριο. To "μετάθεση" χρησιμοποιείται (ορθά, νομίζω) για το displacement, το "μετατόπιση" δεν -νομίζω- ότι είναι δόκιμο, αλλά θα μου έκανε εντύπωση αν ήταν. "Μετακίνηση συναισθημάτων";

Παραδειγματάκι μεταξύ πεδίων (ψυχολ.-γλωσσολ.):

Η μετάθεση (displacement) δηλώνει ότι η γλώσσα μας επιτρέπει να μεταφερόμαστε σε αντικείμενα και γεγονότα που δεν είναι παρόντα. Τα αντικείμενα και τα γεγονότα μπορεί να βρίσκονται σε άλλο χώρο ή στο παρελθόν και το μέλλον.
http://amphitheatro.protianet.com/erg_glwssa1.doc

Και από πιο δικά μας μια και είναι.. ένα κι ένα, το παρακάτω:

Oι κυριότεροι αμυντικοί μηχανισμοί του Εγώ συναποτελούνται από την απώθηση, τη μετάθεση, την εκλογίκευση, τη διαμόρφωση ανάστροφης αντίδρασης, την παλινδρόμηση, την εξιδανίκευση και την άρνηση.
[...]
Η μετάθεση (Displacement) αποτελεί την αλλαγή κατεύθυνσης της έκφρασης μιας ενστικτώδους αντίδρασης από ένα απειλητικό σε ένα λιγότερο απειλητικό στόχο, αθρώπινο ή υλικό.108
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του παιδιού που το μαλώνουν οι γονείς του και αντί να κατευθύνει την επιθετικότητα ή το θυμό του προς εκείνους ξεσπά στο μικρότερο αδερφάκι του, στο κατοικίδιο του, στα παιχνίδια του. Σε αυτή την περίπτωση ο πραγματικός στόχος του θυμού του αντικαταστάθηκε από ένα έτερο, λιγότερο απειλητικό. Υποπερίπτωση μετάθεσης συνιστά και η εκδήλωση υπερβολικού θυμού ως απάντηση σε ασήμαντα ερεθίσματα στην καθημερινότητα (λ.χ. αργοπορία λεωφορείου) ή το να στρέφεται κανείς εναντίον του εαυτού του αναπτύσσοντας υποτιμητικά, απαισιόδοξα συναισθήματα (καταθλιπτική συμπεριφορά).

(Σελ. 39)
Σύγχρονες Ψυχολογικές Θεωρίες της Εγκληματικότητας, Αγγελ. Κουκουτίμπα
ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ∆ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ
ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
http://www.law.uoa.gr/crime-research/Diplomarbeitkoukoutiba.pdf

Πριν μου πετάξεις τον Φροΰντ, να πω ότι είναι λίγο διαφορετικός ο ορισμός για το displacement, αλλά εξίσου κατάλληλο το "μετάθεση":

Freudian term for the replacement of one psychic figure with a tangentially related image: for example, a dream about seeking to get a novel published by Penguin Books resulting in a dream about penguins(!) Jacques Lacan likens metonymy in language and literature to displacement.

ενώ στην ψυχιατρική:

a defense mechanism that transfers affect or reaction from the original object to some more acceptable one


Επίσης, για φετιχισμό:
Link between Marx and Freud regarding fetish:  not seeing or repressing that which produces fetish, so that 1.dominant economic class can continue to exert control (Marx); 2.dyadic relationship between child and mother can continue unbroken; 3. like interpellation, so that ideology or that which produces ideology through ISA can continue to produce ideology without the subject becoming aware of it; that is, manufacturing of consent—hegemony (Gramsci)
Conflict between holding on too tightly to attachment to (m)other, to dyadic relationship<>refusal to accept castration (especially that of (m)other), refusal to accept incest taboo (Law of Father), refusal of threat of castration either for self or mother. Refusal to accept that mother lacks the object of desire/phallus/status of authority; refusal to accept mother as denied to child because of father’s intervention.
Father’s intervention serves to 1.break dyad (like weaning—that which engenders separation between child and mother); 2.impose threat of disintegration/mutilation~castration.
Refusal of child to end dyad: 1.to acknowledge threat of castration to self or mother; 2.to accept incest prohibition; 3.to repress desire

So, displacement of object of desire (mother, mother-as-object-of-desire or mother’s object of desire (phallus) on to fetish objects. I.e. refusal that father has phallus; refusal that mother is phallus for father, that mother can be phallus; displacement of phallus from mother to metonymy of mother, fetish object: a substitute object.

http://www.msu.edu/~harrow/ucad

και για Lacan:

"In his first great work The Interpretation of Dreams […], Freud studied the ‘mechanisms’ and ‘laws’ of dreams, reducing their variants to two: displacement and condensation. Lacan recognized these as two essential figures of speech, called in linguistics [respectively] metonymy and metaphor. Hence slips, failures, jokes and symptoms, like the elements of dreams themselves, become signifiers, inscribed in the chain of an unconscious discourse, doubling silently, i.e. deafeningly, in the misrecognition of ‘repression’, the chain of the human subject’s verbal discourse. […] Hence the most important acquisitions of de Saussure and of the linguistics that descends from him began to play a justified part in the understanding of the process of the unconscious as well as that of the verbal discourse of the subject and of their inter-relationship, i.e. of their identical relation and non-relation in other words, of their reduplication and dislocation (décalage)."

 Althusser, ‘Freud and Lacan’ in Lenin and Philosophy and other essays, trans. Ben Brewster (London: New Left Books, 1971),
(pp. 191 – 192).

« Last Edit: 05 Oct, 2011, 12:23:01 by spiros »


 

Search Tools