Η παρέα του Τσιτσάνη

wings · 71 · 27549

NadiaF

  • ناديا فامي
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2138
    • Gender:Female
  • Γιατί να το κρύψω; Ναι, είμαι μία φελάχα!
Μακάρι να σταθώ τόσο τυχερή την επόμενη φορά και να μπορέσω τους ακούσω. Έστω και τη μισή παρέα (Νίκο Σ. και Δώρα Σ.), έστω και τον Νίκο Στρουθόπουλο μόνο να παίζει μπουζούκι. Και όντως είμαι πολύ τυχερή που γνώρισα τον Νίκο. Θυμάμαι εκείνο το πρώτο βράδι στου Πέτρου (στο στέκι "του Κουφού"). Αν ήξερα ποιος ήταν, αντί να μιλάμε περί ανέμων και υδάτων, θα τον παρακαλούσα (σα ζητιανάκι) να μου παίξει έστω λίγες νότες, έτσι για να έχω τη χαρά ότι άκουσα κι εγώ πενιά από γνήσιο ρεμπέτη και δη από μέλος της "Παρέας του Τσιτσάνη"! 

Ε, τότε -σύμφωνα με τα γραφόμενά σου- μπορεί και να μην είμαι "γιαλαντζί" ρεμπέτισσα, γιατί τα τραγούδια αυτά μιλάνε βαθειά μέσα μου. Πολύ περισσότερο από τα σύγχρονα ή/και τα παλιά, καλά τραγούδια της χρυσής εποχής του ελληνικού τραγουδιού. Δε ξέρω αν θα μάθω ποτέ να ξεχωρίζω τους συνθέτες και τους στιχουργούς, δεν έχω την κατάλληλη παιδεία, αλλά σίγουρα θα μάθω ποιανού είναι κάθε τραγούδι. Αλλά, τη μαγεία τους την αναγνωρίζω και τώρα και όποτε τ' ακούω με συνεπαίρνουν και με ταξιδεύουν σε δικούς μου κόσμους, σε δικές μου αναμνήσεις, σε δικά μου όνειρα χαμένα και μη!!

Κρίμα, που δεν κάνουν εμφανίσεις αν και υποθέτω τους λόγους. Ωστόσο, είναι αμαρτία να μην ακούγονται ανά την Ελλάδα. Να μην κάνουν κάποιες εμφανίσεις όποτε μπορούν σε άλλη μέρη της Ελλάδας. Και λόγος υπάρχει πάντα να ακούγονται τα τραγούδια του Τσιτσάνη εκτελεσμένα από την Παρέα. Κάτι σαν αναβίωση... δεν είμαι καλή στα λόγια. Εσύ, όμως, ξέρεις τι εννοώ.

Η Μ. Τετάρτη θα πρέπει να ήταν μαγεία κι ελπίζω οι θαμώνες να το εκτίμησαν δεόντως. Ελπίζω επίσης να διαβάσω και τις γνώμες των υπόλοιπων εκπροσώπων του φόρουμ που ήταν εκεί. Αξίζει ν' ακούμε τη γνώμη των νέων παιδιών που έρχονται σ' επαφή με τα ακούσματα αυτά, γιατί όντως αν δεν έχεις ζήσει εμπειρίες, αν δεν έχεις βιώσει λύπες, χαρές, χαστούκια της ζωής είναι δύσκολο να κατανοήσεις αυτού του είδους τη μουσική και τους στίχους. Τους ακούς επιδερμικά, σε αγγίζουν (ενίοτε) αλλά δεν ξέρω κατά πόσο μπορείς να τους νοιώσεις πραγματικά, βαθειά μέσα στη ψυχή σου. Θα περιμένω να ακούσω τις εντυπώσεις τους.

Μ' αυτά και με έκανες ν' αναρωτηθώ: γιατί λέω ότι δεν έχω ακούσματα ελληνικής μουσικής. Τελικά, μάλλον είμαι πολύ πιο Ελληνάρα απ' ότι πιστεύω και μ' αρέσει!! Να 'σαι καλά, Βίκυ, που μου άνοιξες άλλη μία πόρτα στη ζωή μου. Μία πόρτα που διάβηκα ασυναίσθητα και έναν δρόμο που θα βαδίσω οικειοθελώς και που είμαι σίγουρη ότι θα τον απολαύσω!

Για άλλη μία φορά συνειδητοποιώ πόσο τυχερή ήμουν που έκανα αυτό το ταξίδι στη Θεσσαλονίκη για πολλούς λόγους. Μου δόθηκε η ευκαιρία να σε ξαναδώ, να μείνουμε μαζί πολλές ώρες και να δω ότι μία φιλία που ξεκίνησε διαδικτυακά είναι το ίδιο δυνατή -ή/και πιο δυνατή- από "άλλες" φιλίες, να γνωρίσω τα χαμηλοβόρεια, διαλεχτά τρανσλατουμάκια, να ξαναζήσω την πανεμόρφη Θεσσαλονίκη και να γνωρίσω έναν γνήσιο ρεμπέτη σε μία εποχή που οι "μάγκες" σπανίζουν (ξέρεις τι εννοώ)!!

« Last Edit: 17 Apr, 2007, 05:20:45 by wings »
Μην κοιμάσαι, είναι επικίνδυνο. Μην ξυπνήσεις, θα το μετανοιώσεις!
Nadia-Anastasia Fahmi


jordan

  • Semi-Newbie
  • *
    • Posts: 4
Δεν είχα τόσα πολλά ακούσματα απ΄αυτό το μουσικό τοπίο. Θεωρώ, όμως, ότι είναι ό,τι πιο αυθεντικό υπάρχει από τα όποια ακούσματά μου, γιατί μιλάει στην ψυχή, αγγίζει τα απλά καθημερινά προβλήματα, ζυμώνεται με την ανάγκη για αγάπη και ζωή.

Είχα πολύ καιρό να πατήσω το πόδι μου σε ένα τέτοιο μαγαζί και μου δόθηκε η ευκαιρία στα γενέθλια της φίλης μας της Βίκης στις 31/3/07. Λίγα πράγματα αποκόμισα, όμως είναι όλα σημαντικότατα και τα εισέπραξα πολύ έντονα: η αμεσότητα, η ανεπιτήδευτη ομορφιά, η ειλικρίνεια και η ντομπροσύνη.

Νίκο Στρουθόπουλε, δεν κατάφερα να σε ακούσω ζωντανά. Παρ' όλα αυτά, μονοπώλησες τη μουσική υπόκρουση στο σπίτι που φιλοξενήθηκα. Εύχομαι να μπορέσω να σε δω και ζωντανά να ερμηνεύεις με το μεράκι σου τα κομμάτια που αγαπάς. Είμαι τυχερός έστω και για τη χειραψία που ανταλλάξαμε!
 
Να είστε όλοι καλά!

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ !
« Last Edit: 14 May, 2007, 00:47:58 by wings »



wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72258
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Καλή Ανάσταση για όλους μας, παιδιά!

Όσο υπάρχουν παρέες σαν την «Παρέα του Τσιτσάνη» και σαν τη δικιά μας, να είστε σίγουρη ότι ο κόσμος μας θα είναι, αν μη τι άλλο, ομορφότερος. Γιατί, όπως έχω ξαναπεί και πάντα θα το λέω, φτιάχνουν ιστορία οι παρέες.
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


mala

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 228
    • Gender:Female
Χθες βράδυ, άκουσα τη φωνή της Δώρας Στρουθοπούλου σε σιντί και ένα έχω να πω. Κρίμα που δεν κατάφερα να την ακούσω λάιβ στην Τομπουρλίκα. Είμαι σίγουρη ότι θα με ταξίδευε σε άλλες εποχές και άλλους τόπους.

Είχα, όμως, την τύχη να βρίσκομαι το προηγούμενο βράδυ εκεί, όταν έπαιζε ο Νίκος Στρουθόπουλος. Ήταν μια βραδιά μαγείας για μένα και πραγματικά δεν μπορούσα να ξεκολλήσω τα μάτια μου από τα χέρια του. Είναι ένας άνθρωπος, που μου δίνει την αίσθηση ότι το μπουζούκι είναι προέκταση του σώματός του και παίζει με όλη του την ψυχή, όλο του το είναι. Ένιωθα ότι ακόμα και αν είχα πρόβλημα ακοής, θα μου μετέδιδε τη μαγεία και τη δύναμη του τραγουδιού, όπως μεταδίδει και μια μαγεία ακόμα και όταν κάθεται στο τραπέζι και σου μιλάει.

Η σχέση μου με το ρεμπέτικο ήταν ανύπαρκτη μέχρι πρόσφατα, οπότε δεν είμαι και αρμόδια να πω περισσότερα. Εξάλλου, η Βίκυ μας κάλυψε πλήρως με τα υπέροχα κείμενά της. Ένα απλό ευχαριστώ στο Νίκο, που ήταν και το μόνο που μπόρεσα να του πω εκείνο το βράδυ...
Long is the way, and hard, that out of hell leads up to light...



NadiaF

  • ناديا فامي
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2138
    • Gender:Female
  • Γιατί να το κρύψω; Ναι, είμαι μία φελάχα!
Χθες βράδυ, άκουσα τη φωνή της Δώρας Στρουθοπούλου σε σιντί και ένα έχω να πω. Κρίμα που δεν κατάφερα να την ακούσω λάιβ στην Τομπουρλίκα. Είμαι σίγουρη ότι θα με ταξίδευε σε άλλες εποχές και άλλους τόπους.

Είχα, όμως, την τύχη να βρίσκομαι το προηγούμενο βράδυ εκεί, όταν έπαιζε ο Νίκος Στρουθόπουλος. Ήταν μια βραδιά μαγείας για μένα και πραγματικά δεν μπορούσα να ξεκολλήσω τα μάτια μου από τα χέρια του. Είναι ένας άνθρωπος, που μου δίνει την αίσθηση ότι το μπουζούκι είναι προέκταση του σώματός του και παίζει με όλη του την ψυχή, όλο του το είναι. Ένιωθα ότι ακόμα και αν είχα πρόβλημα ακοής, θα μου μετέδιδε τη μαγεία και τη δύναμη του τραγουδιού, όπως μεταδίδει και μια μαγεία ακόμα και όταν κάθεται στο τραπέζι και σου μιλάει.

Η σχέση μου με το ρεμπέτικο ήταν ανύπαρκτη μέχρι πρόσφατα, οπότε δεν είμαι και αρμόδια να πω περισσότερα. Εξάλλου, η Βίκυ μας κάλυψε πλήρως με τα υπέροχα κείμενά της. Ένα απλό ευχαριστώ στο Νίκο, που ήταν και το μόνο που μπόρεσα να του πω εκείνο το βράδυ...

Σε ζηλεύω, Μάλα, και όντως η Βίκυ μας μύησε σ' έναν κόσμο μαγικό και σε καλλιτέχνες εξαιρετικούς που δυστυχώς δεν είχα ακόμα την τύχη ν' απολαύσω!
Μην κοιμάσαι, είναι επικίνδυνο. Μην ξυπνήσεις, θα το μετανοιώσεις!
Nadia-Anastasia Fahmi


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72258
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Παιδιά, αυτό το νήμα με έχει πραγματικά συγκινήσει γιατί έχει νόημα, ουσία και κυρίως πολλή αγάπη για τα τραγούδια που αγαπήσαμε κι αγαπάμε και για τους ανθρώπους που ασχολούνται μ' αυτά. Έχετε γράψει όλοι σας υπέροχα πράγματα και ειλικρινά χαίρομαι που συντονίζω μια συζήτηση τόσο υψηλού επιπέδου από κάθε άποψη - γλωσσική και συναισθηματική.

Χρωστώ κάποιες απαντήσεις σε ερωτήματα της Νάντιας όσον αφορά τις λιγοστές (σε σύγκριση με πολλά άλλα σχήματα) εμφανίσεις που κάνει κάθε χρόνο η «Παρέα του Τσιτσάνη», όμως δυστυχώς ο χρόνος μου αυτή την περίοδο είναι εξαιρετικά περιορισμένος λόγω μεγάλου φόρτου δουλειάς. Σας υπόσχομαι ότι θα επανέλθω αμέσως μόλις ευκαιρήσω με τις πληροφορίες που ζητά η Νάντια κι ακόμη περισσότερες, εφ' όλης της ύλης, για το θέμα μας.

Ζητώ συγγνώμη που αργώ τόσο, αλλά ελπίζω ότι όλοι καταλαβαίνετε και δεν με παρεξηγείτε αφού την ίδια δουλειά κάνουμε και στο ίδιο καζάνι βράζουμε.
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


NadiaF

  • ناديا فامي
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2138
    • Gender:Female
  • Γιατί να το κρύψω; Ναι, είμαι μία φελάχα!
Εγώ πάλι, λυπάμαι γιατί δεν έχουν καταθέσει τα συναισθήματά τους και τις απόψεις τους και οι υπόλοιποι από την Θεσ/νίκη που είχαν την τύχη να τους ακούσουν και να τους απολαύσουν. Ειλικρινά, με λυπεί πολύ αυτό, γιατί εγώ θα ήθελα να είχα αυτή την τύχη και δεν μπορώ να την έχω για τους γνωστούς λόγους (απόσταση, κακές συγκυρίες).

Όσο για τις απαντήσεις στα ερωτήματά μου, Βίκυ, ξέρω ότι όταν έρθει η κατάλληλη ώρα, θα μου τις δώσεις. Οπότε μη στενοχωριέσαι, όπως λες κι εσύ, όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε!
Μην κοιμάσαι, είναι επικίνδυνο. Μην ξυπνήσεις, θα το μετανοιώσεις!
Nadia-Anastasia Fahmi


NadiaF

  • ناديا فامي
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2138
    • Gender:Female
  • Γιατί να το κρύψω; Ναι, είμαι μία φελάχα!
Αν είχα κάτι να καταθέσω, θα το είχα ήδη κάνει, Νάντια μας. Γιατί λυπάσαι και με κάνεις να νιώθω κι άσχημα που δεν έχω μπει να εκφράσω τα συναισθήματά μου γι αυτές τις βραδιές;

Κούκλα μου, ποιος μίλησε για σένα ή κάποιον άλλον συγκεκριμένα; Εγώ δεν έχω ιδέα ποιος ήταν που και γιατί. Απλώς εκφράζω παράπονο που έχασα αυτή την ευκαιρία (παρόλο που και μένα τα ακούσματά είναι άλλα όπως προείπα) ν' ακούσω κάτι διαφορετικό και πολύ καλό (Δώρα και Νίκος Στρουθόπουλος) και την έλλειψη σχολίων όσων παραβρέθηκαν σ' αυτές τις βραδιές. Γιατί ακόμα και αν τ' ακούσματά μας είναι διαφορετικά, το καλό αξίζει να τ' ακούμε και να το βάζουμε μέσα μας. Και ειλικρινά η λύπη μου δεν αφορά το ότι δεν γράφει κανείς, αλλά για το ότι δεν έχω την ευκαιρία να το ζήσω μέσα απ' τους παρευρισκόμενους!
« Last Edit: 16 Apr, 2007, 16:54:59 by wings »
Μην κοιμάσαι, είναι επικίνδυνο. Μην ξυπνήσεις, θα το μετανοιώσεις!
Nadia-Anastasia Fahmi


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72258
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Σας παρακαλώ, λοιπόν, να επικεντρωθούμε στην «Παρέα του Τσιτσάνη» και να την αγκαλιάσουμε με την αγάπη που αξίζει σε καθετί πολύτιμο. Θα σας ενημερώνω για τις εμφανίσεις τους στο μέλλον γιατί είμαι σίγουρη ότι αυτό το νήμα θα μείνει ανοιχτό για αρκετά χρόνια ακόμα - αρκεί να είμαστε όλοι καλά και να έχουμε τα μυαλά μας στη θέση τους για να ακούμε όσα αξίζει τον κόπο ν' ακούσουμε και να νιώθουμε όσα τελικά αξίζουμε να νιώσουμε.

«Παύσατε πυρ!». Σας επαναφέρω στην τάξη, θυμίζοντάς σας αυτό που έγραψα πριν μια βδομάδα περίπου. Σημασία δεν έχουν οι γνώσεις που ήδη διαθέτει ο καθένας μας σε κάποιον τομέα - εξάλλου κανείς δεν γεννιέται πάνσοφος. Σημασία έχουν όσα μπορούμε να μάθουμε καθημερινά όταν «εκτιθέμεθα» σε ερεθίσματα διαφορετικά απ' αυτά του κοντινού ή μακρινού παρελθόντος μας και, πρωτίστως, η διάθεσή μας να μην τ' αφήνουμε να πέφτουν στις «χαραμάδες» αλλά να τα φυλάμε καλά σε μια μικρή κόχη στο σεντούκι του νου και της καρδιάς μας γιατί είναι μέρος του ψυχικού μας πλούτου. Με την έννοια αυτή, αξιοσημείωτες είναι και οι αρνητικές απόψεις για όσα ακούμε - είτε γιατί δεν μας αρέσει κάτι ενώ ή επειδή το κατέχουμε αρκετά καλά, είτε γιατί αφενός δεν το ξέρουμε κι αφετέρου δεν καταφέρνει να μιλήσει στην ψυχή μας, είτε γιατί δεν θέλουμε ή δεν προλαβαίνουμε να ασχοληθούμε με κάτι που επί του παρόντος δεν μας εκφράζει αλλά ίσως επανέλθουμε στο μέλλον από άλλη οπτική γωνία και με άλλη ωριμότητα και «ετοιμότητα».

Και στην προκείμενη περίπτωση, αφού η «Παρέα του Τσιτσάνη» δεν ποντάρει στη δισκογραφία αλλά στα ζωντανά ακούσματα για να μας θυμίσει σπουδαίες εποχές του ελληνικού τραγουδιού, ξεχνάμε ό,τι ξέραμε ίσαμε χθες κι απλώς ακούμε, είμαστε παρόντες στο χώρο τους και μαθαίνουμε κάθε λεπτό - ανακαλύπτουμε τον Βασίλη Τσιτσάνη, μας παίρνουν απ' το χέρι και μας τον συστήνουν για το πρώτο «χαίρω πολύ». Μονάχα που μαζί τους δεν χρειάζεται να «ακονίσουμε» το μυαλό μας, ούτε καλούμαστε να περάσουμε κουίζ γνώσεων όταν τελειώνει η βραδιά και ξημερώνει η επόμενη μέρα. Αυτό που ζητούν είναι η ενεργή συμμετοχή μας - ακόμα κι αν τους πούμε ότι εκεί ήμασταν αλλά δεν μας άρεσε κάτι απ' όλα ή και όλα όσα μας δίνουν.

Το ρεμπέτικο είναι κυρίως μεράκι, φιλότιμο και ψυχή. Για αρκετές δεκαετίες του περασμένου αιώνα, μέσα απ' το χώρο του ξεπήδησαν σπουδαίοι μουσικοί και τραγουδιστές. Κοινός παρονομαστής όλων τους ήταν το τραγούδι - γιατί το τραγούδι ήταν η φωνή τους, ο λόγος τους, κι αποτελούσε τη μοναδική τους διέξοδο σε καιρούς χαλεπούς που μακάρι να μη ζήσουμε ποτέ εμείς οι νεότεροι. Και, όπως καλά γνωρίζετε σε τούτο το φόρουμ μέσω του Γιώργου Ιωάννου, ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής.

Στόχος του συγκεκριμένου νήματος δεν είναι να πλέξουμε εγκώμια σε μεμονωμένα άτομα. Δεν τα χρειάζονται. Αυτή η παρέα αποτελείται από 3 εξαιρετικούς μουσικούς και 1 κορυφαίο άνθρωπο των γραμμάτων της χώρας - θαρρείτε πως έχουν ανάγκη ή αποζητούν τους επαίνους; Αυτό που προέχει στη δική μας συζήτηση είναι πώς θα γνωρίσουμε εκ του σύνεγγυς μια σημαντική προσπάθεια μιας εξίσου σημαντικής παρέας ανθρώπων που συνεχίζεται εδώ και μια δεκαετία παρόλο που τα φώτα της δημοσιότητας μάλλον έπεσαν σε παρατεταμένη φάση μπλακάουτ και την αδίκησαν ή έστω δεν τη κάλυψαν επαρκώς. Όσοι έχουν βάθος και ποιότητα ψυχής ήδη τους ξέρουν - είναι ώρα να τους γνωρίσουμε κι εμείς οι υπόλοιποι. Και, παράλληλα, επειδή κι εμείς στο Translatum μια παρέα είμαστε, ας βρούμε την αφορμή ή την αιτία (διαλέγετε και παίρνετε) ν' αναλογιστούμε και να εκτιμήσουμε τη δύναμη μιας παρέας εν Ελλάδι και το πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει αρκεί να 'χει φιλότιμο, λεβεντιά και «μαγκιά». 

Να σημειώσω, για να νιώσουμε καλύτερα όλοι μας, ότι έτσι κι αλλιώς η μουσική είναι άβυσσος (ανεξαρτήτως των προσωπικών προτιμήσεων του καθενός από εμάς) και ότι ούτε ο Μπαχ, ούτε ο Σοπέν, ούτε ο Χατζιδάκις, ούτε ο Τσιτσάνης, δήλωσαν ποτέ ότι ξέρουν τα πάντα για το αντικείμενό τους. Όσο ζούσαν μάθαιναν και προχωρούσαν. Απλώς πέσανε στα βαθιά νερά της μουσικής και κολύμπησαν ως πρωταθλητές. Ωστόσο, η καλή μουσική δεν υφίσταται αν δεν υπάρχουν καλοί ακροατές, όπως αντίστοιχα δεν νοούνται μεγάλοι συγγραφείς χωρίς μεγάλους αναγνώστες - και το δικό μου μέλημα, από παιδάκι, ήταν και είναι να γίνομαι κάθε μέρα που περνά όλο και πιο άξια αναγνώστρια και ακροάτρια.

Επομένως, μέσα από το νήμα αυτό και από άλλα παρεμφερή έχουμε μια ευκαιρία να μάθουμε πράματα και θάματα, οπότε δεν χρειάζεται να μας πιάνει ούτε το άγχος ούτε η φούρια. Έχουμε πολύ χρόνο μπροστά μας, έχουμε τους κατάλληλους ανθρώπους να μας φωτίσουν και το μόνο που μένει είναι να ανοίξουμε τα αφτιά και τα μάτια μας, όπως έκανε η «μαγεμένη» Μαλαματή τη Μεγάλη Τρίτη, και να απολαμβάνουμε όσα έχουμε την τύχη να ζούμε από κοντά.
« Last Edit: 16 Apr, 2007, 19:44:18 by wings »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72258
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Χρωστάω εδώ και καιρό κάποιες απαντήσεις στη Νάντια. Επί του παρόντος, διακόπτω την προσωπική μου φλυαρία και σας παραθέτω τα λόγια άλλων που είναι ειδικοί και γνώστες τόσο της μουσικής όσο και των καλλιτεχνικών δρώμενων της χώρας. Έτσι θα λυθούν καλύτερα αρκετές από τις απορίες σας για το τι είναι τούτη η Παρέα του Τσιτσάνη και γιατί είναι τόσο ακριβοθώρητη.

Πάμε πίσω στην Τρίτη, 23 Ιουνίου του 2005. Στην Αθήνα, στο μουσείο ελληνικών λαϊκών οργάνων γιορτάζεται η παγκόσμια ημέρα της μουσικής. Με την ευκαιρία γίνεται η παρουσίαση του βιβλίου «Τσιτσάνης, άπαντα» του Θεόφιλου Αναστασίου, μια τιμητική εκδήλωση για τον ποιητή Ντίνο Χριστιανόπουλο ως ερευνητή του ρεμπέτικου και μια συναυλία με την Παρέα του Τσιτσάνη.

Προλογίζουν πολλοί (όπως θα δείτε αργότερα, στην ομιλία του Ντίνου Χριστιανόπουλου, έχει σημασία η λέξη «πολλοί», γι' αυτό και την τονίζω), δηλαδή ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος, συγγραφέας και συνεργάτης του μουσείου, ο Λάμπρος Λιάβας, μουσικολόγος και διευθυντής του μουσείου, ο Πέτρος Τατούλης, υφυπουργός πολιτισμού, ο Θεόφιλος Αναστασίου, φιλόλογος και συγγραφέας του βιβλίου «Τσιτσάνης, άπαντα», και πάλι ο Λάμπρος Λιάβας και, τέλος, ο τιμώμενος ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος.

Απομαγνητοφώνησα τη δεύτερη ομιλία του Λάμπρου Λιάβα, όπου και αναφέρεται αποκλειστικά και μόνο στον ποιητή και στην Παρέα του Τσιτσάνη, και σας την παραθέτω αυτούσια (σε «πανελλήνια πρώτη» γιατί, δυστυχώς, ο τύπος της χώρας εκώφευσε και δεν τη δημοσίευσε στην ώρα της):

Quote
Ευχαριστούμε εμείς τον κύριο Θεόφιλο Αναστασίου για όλη τη δουλειά που έκανε τόσο συστηματικά και φιλότιμα και γι’ αυτό το εξαιρετικό βιβλίο που είναι νομίζω το καλύτερο δώρο για τη σημερινή ημέρα της μουσικής.

Και πριν δώσουμε το λόγο στον ποιητή, τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, και στην παρέα του, πρέπει να πούμε ότι η ενασχόληση του Ντίνου Χριστιανόπουλου με τα ρεμπέτικα και το έργο του Τσιτσάνη δεν στηρίζεται απλώς σε φιλολογικό ενδιαφέρον αλλά αποτελεί βίωμα ζωής. Από την εποχή της Κατοχής, όταν πρωτάκουσε τα τραγούδια του Τσιτσάνη, 11χρονος τότε, το 1942, στα «Κούτσουρα του Δαλαμάγκα» ως τις φοιτητικές διαλέξεις και την επισταμένη έρευνα που τον οδήγησε σε μια σειρά από άρθρα, καταλόγους τραγουδιών και έξι (6) βιβλία, τα οποία αποτελούν σημεία αναφοράς στη σχετική βιβλιογραφία.

Παράλληλα, όμως, και αυτό είναι το σημαντικό για τη σημερινή μέρα, πέρασε σ’ αυτό που ο ίδιος ονομάζει έμπρακτη απόλαυση και μερακλίδικη εφαρμογή, προσεγγίζοντας αυτά τα τραγούδια όχι σαν έργα προς αναπαραγωγή, μέσα από εκτέλεση ή ερμηνεία, αλλά σαν έναν μουσικό κόσμο που καλείσαι να τον βιώσεις και να μοιραστείς τη δομή του, τη λογική του και τις λειτουργίες του.

Γι’ αυτό και ταίριαξε με την Παρέα του Τσιτσάνη που θ’ ακούσουμε σήμερα και που σχηματίστηκε το 1998 με διάθεση κυριολεκτικά ερασιτεχνική, ως εραστές της μουσικής και όχι για βιοπορισμό ή καλλιτεχνική σταδιοδρομία. Ο ποιητής και η παρέα του αποδίδουν ορισμένα από τα ωραιότερα τραγούδια του Τσιτσάνη με μια τελετουργική σοβαρότητα και κρατημένη συγκίνηση που όντως επιβεβαιώνουν τη φράση του Χριστιανόπουλου ότι ανάμεσα στους οπαδούς του Τσιτσάνη υπάρχουν σχεδόν κάποιοι που φυτοζωεί ανάμεσά τους μια μικρή, κρυφή θρησκεία.

Τραγουδούν και παίζουν φυσικά, φυσιολογικά, χωρίς να μπαίνουν στον πειρασμό να ακούνε, να ελέγχουν, να τοποθετούν το τραγούδι τους, δεν έχουν την αγωνία να είναι όμορφοι, σωστοί ή αυθεντικοί, γι’αυτό και θα ήταν κοντόφθαλμη μια στενόκαρδη προσέγγιση, μια κριτική με τονοδότες και μοιρογνωμόνια.

Δεν απευθύνονται στον ακροατή που είναι στρογγυλοκαθισμένος στην πολυθρόνα και θεωρεί ότι χειρίζεται τη μουσική με το τηλεκοντρόλ του CD player ούτε σ' αυτόν που έχει συνηθίσει να χειροκροτάει από τη συναυλιακή απόσταση. Οι ηχογραφήσεις αυτές είναι το καλύτερο και η συναυλία αυτή είναι το καλύτερο για τη σημερινή μέρα, είναι ένα κλείσιμο του ματιού, μια πρόσκληση και πρόκληση μαζί στον σύγχρονο ακροατή να αφήσει την αυτιστική μοναξιά του παθητικού δέκτη και καταναλωτή του τραγουδιού και να μάθει αυτό που λέει ο Χριστιανόπουλος ότι το τραγούδι για να ζήσει δεν έχει ανάγκη ούτε την ταβέρνα, ούτε το κέντρο ούτε το κύκλωμα του εμπορικού και δισκογραφικού μάρκετινγκ, αλλά το σπίτι μας, την παρέα μας. Τότε ίσως φτάσουμε πιο κοντά στην ψυχή του λαού που οι χώροι ψυχαγωγίας, όπως λέει ο κύριος Ντίνος, του χάλασαν όχι μόνο το μεράκι του αλλά και τον τρόπο της ζωής του.

Σ’ όλα αυτά προσθέτει μια ακόμη ιδέα: αν αξίζει να παίζουμε όχι μόνο για τον εαυτό μας αλλά και για τους άλλους, αυτοί οι άλλοι, λέει, θα ήταν προτιμότερο να είναι οι απόκληροι της ζωής και όχι τα στίφη που κατακλύζουν τις λαϊκές συναυλίες. Γι' αυτό και συνειδητά η Παρέα του Τσιτσάνη έπαιξε και παίζει και παρουσιάζει αυτά εδώ τα τραγούδια σε γηροκομεία και ιδρύματα, εντός και εκτός Θεσσαλονίκης, σαν ένα παράδειγμα αγάπης - επιβεβαιώνοντας ότι όταν υπάρχει αυτή η αγάπη δεν χρειάζονται αστραφτερές, γάργαρες φωνές και περίτεχνες τσαλκάντζες και μεγάλες ορχήστρες και στούντιο ηχογράφησης και πολυσέλιδα ντιζάιν εξώφυλλα. Αρκεί ένα μπουζούκι, μια κιθάρα και η φωνή της καρδιάς.

Γιατί, πράγματι, το τραγούδι στις μέρες μας, όπως λέει ο Σεφέρης, το φορτώσαμε με τόσα μαλάματα που άρχισε να βουλιάζει. Και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ως γνήσιος ποιητής, ξέρει και πράττει ανάλογα μέσα από τη μουσική ποιητική του λαϊκού τραγουδιού.

Τα τραγούδια μας είναι σκληρά και διαρκώς υπενθυμίζουν τον καημό μας, γράφει κάπου. Και λίγο πιο κάτω, Η τέχνη είναι που μας κάνει έκτακτους. Τι είμαστε; Ασήμαντοι άνθρωποι κι όμως, χορεύοντας με τέχνη και με πάθος, πόσο όλοι αμέσως γίνονται υπέροχοι, πώς αποχτούνε τόση σημασία!.

Να ζούμε δίπλα σε ποτάμια και πηγές κι εσείς να πίνετε νερά εμφιαλωμένα; μας αντιγυρίζει - μια φράση πολύ σημαντική για τη σημερινή μέρα της μουσικής. Και στο αιώνιο παράπονο, στα τραγούδια του, το πρώτο τραγούδι λέει ακριβώς:

Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας;
Είναι πολύ ζαχαρωμένα.
Ταιριάζουν για σοκολατόπαιδα,
μα δεν ταιριάζουνε για μένα.


Ωραία τα ερμηνεύεις τα τραγούδια, λέει σε υποψήφια τραγουδίστρια. Δείξε μας τώρα αν τα καταφέρνεις και στα… παρατράγουδα.

*
Ήταν ωραίο εκείνο το απόγευμα,
τα πουλιά κελαηδούσαν,
οι άνθρωποι πέρναγαν,
τα αυτοκίνητα τρέχανε,
στο απέναντι παράθυρο
το ράδιο έπαιζε ρεμπέτικα.
Και το κορίτσι του διπλανού μας
τραγούδαγε το ντέρτι του
κι εγώ τους αγάπησα πολύ τους ανθρώπους
εκείνο το απόγευμα.

*
Ας παίζει το τρανζιστοράκι.
Όσο αντέχουμε ακόμα τα τραγούδια,
λιγότερο θανάσιμη γίνεται η μουγγαμάρα, 
ο θάνατος θαρρείς μάς τριγυρίζει πιο δειλά.


Γι’ αυτό, κύριε Ντίνο Χριστιανόπουλε, καλώντας σας στο βήμα, το Μουσείο Λαϊκών Οργάνων και ο Γιώργος Κοντογιάννης και το λαϊκό τραγούδι, επειδή ξέρουμε πόσο αντιπαθείτε τις τιμές και τις πλακέτες και τ' αγάλματα, σκεφτήκαμε να σας προσφέρουμε ένα τρανζιστοράκι, σαν αυτό που συνόδευε τα τσαΐρια και που είναι ένα μήνυμα για την απλότητα της λαϊκής μουσικής, όπως και η ποίηση η δική σας όπως και η μουσική του Τσιτσάνη.

Σας ευχαριστούμε και παρακαλούμε να πάρετε το λόγο.

Ακολούθησε η καθοριστική για το θέμα μας ομιλία του Ντίνου Χριστιανόπουλου, την οποία επίσης θα απομαγνητοφωνήσω το συντομότερο δυνατό και θα δημοσιεύσω σε τούτο το νήμα.
« Last Edit: 14 May, 2007, 00:50:22 by wings »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


mousafiris

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 993
    • Gender:Male
  • Περικλής ο καλοκαιρινός
Δεν νομίζω πως χειάζεται σχόλιο. Μ' έφερες πίσω κάτι χρόνια, τότε που ο Βασίλης Τσιτσάνης μου είχε κάνει τη τιμή να με θεωρεί φίλο του. Σήμερα, διαβάζοντας το ποστ σου, τον βλέπω μπροστά μου με κείνο το σοβαρό πρόσωπο του στο οποίο κάπου, κάπου, διαγράφεται απρόσμενα ένα μισοχαμόγελο γεμάτο σημασία. Ωραία δουλειά, Βίκυ.
« Last Edit: 27 Apr, 2007, 09:21:27 by wings »
We shall not cease from exploration
And the end of all our exploring
Will be to arrive where we started
And know the place for the first time.


NadiaF

  • ناديا فامي
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2138
    • Gender:Female
  • Γιατί να το κρύψω; Ναι, είμαι μία φελάχα!
Βίκυ μου, εγώ τι να πω τώρα; Με έβαλες σε δρόμους που δεν είχα ποτέ μου φανταστεί. Ένα μεγάλο ευχαριστώ για τον κόπο σου και τη διάθεση να μοιραστείς μαζί μας όλα αυτά τα ωραία που είναι μία μεγάλη πτυχή της ελληνικής κληρονομιάς.

Ομολογώ, ότι διάβασα τον "κόπο" σου στα γρήγορα (είμαι σε φάση μεταφραστικού οργασμού). Υπόσχομαι να επιστρέψω σ' αυτό το νήμα με νηφάλιο μυαλό και πολύ χρόνο ώστε να μπορώ να επισκεφθώ και τους συνδέσμους που δίνεις για να έχω μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα.

Κοίτα που 3 μέρες στη Θεσσαλονίκη ήταν αρκετές για να γνωρίσω καλύτερα ένα άλλο, πλούσιο, κόσμο που τον ήξερα μόνο επιφανειακά!

Και πάλι ευχαριστώ!
Μην κοιμάσαι, είναι επικίνδυνο. Μην ξυπνήσεις, θα το μετανοιώσεις!
Nadia-Anastasia Fahmi


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72258
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Πάμε πίσω στην Τρίτη, 23 Ιουνίου του 2005. Στην Αθήνα, στο μουσείο ελληνικών λαϊκών οργάνων γιορτάζεται η παγκόσμια ημέρα της μουσικής. Με την ευκαιρία γίνεται η παρουσίαση του βιβλίου «Τσιτσάνης, άπαντα» του Θεόφιλου Αναστασίου, μια τιμητική εκδήλωση για τον ποιητή Ντίνο Χριστιανόπουλο ως ερευνητή του ρεμπέτικου και μια συναυλία με την Παρέα του Τσιτσάνη.

Προλογίζουν πολλοί (όπως θα δείτε αργότερα, στην ομιλία του Ντίνου Χριστιανόπουλου, έχει σημασία η λέξη «πολλοί», γι' αυτό και την τονίζω), δηλαδή ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος, συγγραφέας και συνεργάτης του μουσείου, ο Λάμπρος Λιάβας, μουσικολόγος και διευθυντής του μουσείου, ο Πέτρος Τατούλης, υφυπουργός πολιτισμού, ο Θεόφιλος Αναστασίου, φιλόλογος και συγγραφέας του βιβλίου «Τσιτσάνης, άπαντα», και πάλι ο Λάμπρος Λιάβας και, τέλος, ο τιμώμενος ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος.

Ακολούθησε η καθοριστική για το θέμα μας ομιλία του Ντίνου Χριστιανόπουλου, την οποία επίσης θα απομαγνητοφωνήσω το συντομότερο δυνατό και θα δημοσιεύσω σε τούτο το νήμα.

Απολαύστε τώρα την ομιλία του Ντίνου Χριστιανόπουλου την οποία επίσης απομαγνητοφώνησα και είναι καταλυτική:

Quote
Αγαπητοί φίλοι,

Δεν περίμενα τέτοιο καταιγισμό λόγων και τέτοια εγκώμια. Εγώ νόμιζα ότι θα κάναμε κάποια παρουσίαση του βιβλίου «Τα άπαντα του Τσιτσάνη», το οποίο πράγματι είναι πάρα πολύ αξιόλογη εργασία εκ μέρους του κυρίου Θεόφιλου Αναστασίου και ανεπιφύλακτα μπορώ να την επαινέσω και να τη συστήσω, αλλά πολύ περισσότερο πρέπει να παραδεχθούμε ότι ήταν κάτι που το χρειαζόμασταν. Γιατί καθώς είμαστε λαός λόγων, ατελευτήτων και συνεχομένων, όλα τα είπαμε για τον Τσιτσάνη, ξεχάσαμε όμως τις υποχρεώσεις μας, τα καθήκοντά μας. Τόσα χρόνια που ζούσε κι άλλα είκοσι που πέθανε, κανείς δε νοιάστηκε να κάνει αυτό το βιβλίο. Δηλαδή, κάποιος να ρίξει το κεφάλι και να βγάλει τα άπαντα του Τσιτσάνη.

Είναι δυνατό να έχουμε έναν τέτοιον κολοσσό και να μην έχουμε κάνει το πιο απλό πράγμα: να μαζέψουμε το έργο του; Να έχει βγει έξω από τα όρια της Ελλάδας, να τον ξέρουν όλα τα έθνη, κι εμείς οι ίδιοι να μην ξέρουμε πόσα τραγούδια έκανε;

Θα ξέρετε, βέβαια, ότι υπάρχουν κάποιοι που ισχυρίζονται ότι έγραψε 3.000 τραγούδια. Άλλοι, πιο συγκαταβατικοί, το λένε 1.500. Πολλοί μένουν στα 1.000. Και ο ίδιος κάπου είπε ότι γύρω στα 1.000 τραγούδια έχει κάνει, υπολογίζοντας βέβαια και τα μη εκδεδομένα. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι όλα κι όλα πρέπει να είναι γύρω στα 700, αλλά κι αυτό δεν το ξέρουμε. Ο Θεόφιλος έκανε ένα μεγάλο έργο και έφτασε στον αριθμό 580. Πιστεύω ότι πρέπει να συνεχίσει το έργο του και η τρίτη έκδοση να είναι πιο συμπληρωμένη γιατί ελπίζω ότι άλλα 100 τραγούδια, δηλαδή 680, υπάρχουν, αρκεί να γίνει πιο συστηματική έρευνα και ψάξιμο. Τότε θα είμαι ευχαριστημένος και από τον κύριο Αναστασίου και για το ότι τουλάχιστον έχουμε ένα όργανο για να μπορούμε να μιλούμε και να αποδείξουμε, έστω και ποσοτικά, το μεγαλείο αυτού του ανθρώπου.

Ομολογώ ότι ωφελήθηκα πολύ από το βιβλίο αυτό και μπόρεσα να ετοιμάσω και τη δική μου εργασία, που την ετοιμάζω εδώ και πολλά χρόνια και που είναι πολύ διαφορετική. Ετοιμάζω μία ανθολογία των καλυτέρων τραγουδιών του Τσιτσάνη και, δόξα τω Θεώ, η ανθολογία αυτή τελείωσε και περιέχει 187 τραγούδια που αναμφισβήτητα είναι αριστουργήματα. Επειδή θα τη συνοδεύω και με ένα κριτικό υπόμνημα - καθαρά φιλολογική εργασία, ελπίζω το πολύ σε δύο χρόνια να είναι έτοιμη αυτή η δουλειά, ώστε να έχουμε στα χέρια μας και την ανθολογία και τις βασικές απαντήσεις γύρω από τα προβλήματα που δημιουργούν τα σπουδαιότερα τραγούδια του Τσιτσάνη. Αυτά μόνο για να μη φλυαρούμε.

Τώρα θα σας πω λίγα ακόμη για την Παρέα του Τσιτσάνη, την οποία όπως ακούσατε τη φτιάξαμε με τον φίλο μου, τον Νίκο Στρουθόπουλο, το 1998, από μεγάλη αγάπη και σεβασμό για το έργο του μεγάλου βάρδου, αλλά κυρίως με δύο στόχους που κι αυτούς μου φαίνεται σας τους είπαν οι προλαλήσαντες, και μια διάδοση κοινωνική όχι πια σε ταβερνόβιους και ανεκδιήγητους τσόγλανους των καφενείων και των ταβερνών αλλά σε ανθρώπους του λαού που υποφέρουν και πάσχουν γι' αυτό και πηγαίνουμε σε γηροκομεία, σε φτωχοκομεία, σε στρατώνες, σε φυλακές και είναι συγκινητική η υποδοχή που μας κάνουν - απίθανα πράγματα. Αυτό, λοιπόν, αξίζει πιο πολύ από τις ταβέρνες και όλα τα σχετικά.

Αλλά ταυτόχρονα πρέπει να δυναμώσει και η έρευνα και η μελέτη του έργου και μάλιστα όχι να δυναμώσει, να εκλαϊκευθεί. Να ξέρει ο κόσμος ότι ένας λαϊκός συνθέτης είναι ένα μάλαμα. Δεν μπορούμε να ασχολούμαστε μια ολόκληρη ζωή με τα ξενόφερτα απ’ τις Αμερικές κι απ’ τις Ισπανίες και από τις Τουρκίες κι από τις Ινδίες. Κοντεύουμε δηλαδή να χάσουμε τον εαυτό μας, ακριβώς γιατί δεν ήμασταν ποτέ σοβαροί για να καταλάβουμε ότι ο εαυτός μας είναι πλούσιος. Αλλά, πώς να το κάνουμε αυτό όταν χωλαίνουμε τόσο πολύ σε τόσο πολλά και βασικά;

Έτσι, λοιπόν, η Παρέα του Τσιτσάνη ενδιαφέρεται πολύ όχι μόνο να διαδώσει αλλά και να εκλαϊκεύσει αυτό το αξεπέραστο έργο. Η Παρέα - δε θελήσαμε να την πούμε κουαρτέτο και συγκρότημα και κάτι τέτοια αστεία, μια παρέα είναι αυτή - η παρέα αυτή αποτελείται από τέσσερα άτομα: τον μπουζουξή τον Νίκο Στρουθόπουλο, που παίζει μπουζούκι και τραγουδάει, ένας αυτός, τον κιθαρίστα Νίκο Ζυγούρα, που παίζει κιθάρα και τραγουδάει, τη βασική τραγουδίστρια Δώρα Στρουθοπούλου, που είναι και η φωνητική βάση της συντροφιάς, και τον υποφαινόμενο, ο οποίος παίζει ένα δευτερεύοντα ρόλο, τραγουδώντας δεύτερες φωνές.

Αυτοί οι τέσσερις περίπου τα βρήκαν μεταξύ τους, τραγουδούν με αγάπη και σεβασμό, στηρίζονται αποκλειστικά στις πρώτες εκδόσεις των τραγουδιών του Τσιτσάνη και όχι σε επανεκτελέσεις που εν πολλοίς είναι χαλασμένες ή εμπορικότερες, και έτσι θα μπορέσετε να πάρετε μια ιδέα τού πόσο σοβαρά έχτισε το έργο του ο μεγάλος αυτός συνθέτης.

Λοιπόν, θα αρχίσουμε αμέσως - να ‘ρθούν τώρα τα παιδιά, και θα σας τραγουδήσουμε. Εμείς έχουμε ένα πρόγραμμα με 25 τραγούδια. Αν τυχόν είναι πολλά, θα σας πούμε λιγότερα. Αυτή θα είναι η ανταπόδοση για τους πολλούς ομιλητές που μας έκλεψαν την παράσταση. Ευχαριστώ.

Πληροφοριακά αναφέρω ότι τη μέρα αυτή η Παρέα του Τσιτσάνη τελικά «πρόλαβε» να παίξει 24 τραγούδια συν 2 οργανικά, παρά τις «απειλές» του Ντίνου Χριστιανόπουλου για «αντίποινα» λόγω των πολλών ομιλητών.:-)
« Last Edit: 14 May, 2007, 00:52:36 by wings »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72258
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Με αφορμή το Μινόρε που άκουσα σε ζωντανή ηχογράφηση από συναυλία της Παρέας του Τσιτσάνη στις 21 Δεκεμβρίου του 2002 στη μνήμη του Πρόδρομου Τσαουσάκη, θα πρέπει να τονίσω για πρώτη φορά σε τούτο το νήμα την ουσιαστική συμβολή του κιθαρίστα Νίκου Ζυγούρα στην Παρέα. Ο Νίκος Ζυγούρας, ακολουθώντας πιστά τα χνάρια και την παράδοση που μας άφησαν οι κιθαρίστες στις παλαιότερες εκτελέσεις, είναι κυριολεκτικά συναρπαστικός και δίνει άλλο νόημα στην παρουσία της κιθάρας. Υπενθυμίζω ότι στις υπέροχες πρώτες ηχογραφήσεις του Μινόρε παίζουν κιθάρα κατά χρονολογική σειρά κάποια ιερά τέρατα της λαϊκής μας μουσικής, δηλαδή οι: Μανώλης Χιώτης (1946), Σπύρος Περιστέρης (1954), Ι. Δέδες (1962 & ζωντανή ηχογράφηση από το «Χάραμα»). Θα τολμήσω να πω ότι ο Νίκος Ζυγούρας είναι άξιος συνεχιστής τους, συνδυάζει με έξοχο τρόπο αυτά τα 4 ακούσματα (παρόλο που πιστεύω ότι είναι πιο κοντά στην εκτέλεση του Ι. Δέδε) και δίνει την προσωπική του πνοή στο Μινόρε στη συγκεκριμένη συναυλία.

Συνεχίζω με κάποιες απόψεις του Ντίνου Χριστιανόπουλου, του ενός από τους δύο πρωτεργάτες της Παρέας του Τσιτσάνη, αυτή τη φορά από το βιβλίο Δοκίμια (Εκδόσεις Μπιλιέτο, 1999). Κανονικά θα έπρεπε να δημοσιευτούν στην ενότητα Non-fiction, αλλά κρίνω πως εδώ ταιριάζουν καλύτερα για να καταλάβουμε όλοι ότι η δημιουργία και η «δράση» της Παρέας αποτελούν στάση ζωής και εκφράζουν την άποψή τους για την τέχνη και την κοινωνία και ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο σε όσα κάνουν. Πάμε, λοιπόν, στα ΕΝΑΝΤΙΟΝ του Ντίνου Χριστιανόπουλου:

Quote
ENANTION

Είμαι εναντίον κάθε τιμητικής διάκρισης, απ' όπου κι αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία απ' το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε - αυτό το απαίσιο «υπείροχον έμμεναι άλλων» που μας άφησαν οι αρχαίοι.

Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Βραβεύω σημαίνει αναγνωρίζω την αξία κάποιου κατωτέρου μου - και κάποτε θα πρέπει να απαλλαγούμε από τη συγκατάβαση των μεγάλων. Παίρνω βραβείο σημαίνει παραδέχομαι πνευματικά αφεντικά - και κάποτε θα πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από τη ζωή μας.

Είμαι εναντίον των χρηματικών επιχορηγήσεων και σιχαίνομαι τους φτωχοπρόδρομους που απλώνουν το χέρι τους για παραδάκι. Οι χορηγίες μεγαλώνουν την επιθυμία μας για διακρίσεις και λεφτά∙ ξεπουλάνε την ατομική ανεξαρτησία μας.

Είμαι εναντίον των λογοτεχνικών συντάξεων. Προτιμώ να πεθάνω στην ψάθα, παρά να αρμέγω το υπουργείο, κι ας με άρμεξε το κράτος μια ολόκληρη ζωή. Γιατί να επιβαρύνω το δημόσιο επειδή έγραψα μερικά ποιήματα; Και γιατί να αφήσω το κράτος να χωθεί ακόμη περισσότερο στη ζωή μου;

Είμαι εναντίον των σχέσεων με το κράτος και βρίσκομαι σε διαρκή αντιδικία μαζί του. Ποτέ μου δεν πάτησα σε υπουργείο, και το καυχιέμαι. Η μόνη μου εξάρτηση από το κράτος είναι η εφορία, που με γδέρνει.

Είμαι εναντίον των εφημερίδων. Χαντακώνουν αξίες, ανεβάζουν μηδαμινότητες, προβάλλουν ημέτερους, αποσιωπούν τους απροσκύνητους∙ όλα τα μαγειρεύουν όπως αυτές θέλουν. Δεξιές, αριστερές, κεντρώες - όλες το ίδιο σκατό. Ακόμη κι ο τελευταίος δημοσιογραφίσκος έχει βλάψει από τις στήλες του τη λογοτεχνία μας∙ σκεφτείτε τι γίνεται με τους διευθυντές συγκροτημάτων.

Είμαι εναντίον των κλικών. Προωθούν τους δικούς τους, τους άλλους τους θάβουν. Όποιοι δεν είναι με το μέρος τους, καρατομούνται∙ κυριαρχούν οι γλείφτηδες και οι τζουτζέδες. Δεν έχω καμιά αμφιβολία πως το μέλλον ανήκει στα σκουπίδια.

Είμαι εναντίον των κουλτουριάρηδων: όλα τα αμφισβήτησαν εκτός από τις τρίχες τους. Χαλνούν τον κόσμο με τις κριτικές τους, όλους τους βγάζουν σκάρτους και πουλημένους∙ και μόλις πάρουν το πτυχίο, τους βλέπω αμέσως διορισμένους στα υπουργεία, κι ο ιδεαλισμός τους ξεφουσκώνει μες στα βολέματα του κατεστημένου.

Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογία, σε οποιαδήποτε απόχρωση κι αν μας τη σερβίρουν. Όσο πιο γοητευτικές και πρωτοποριακές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι.

Είμαι, προπάντων, εναντίον των κρυφών φιλοδοξιών μας, που μας οδηγούν καθημερινά σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο∙ φταίνε και οι δικές μας οι παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε κι εμείς που πετάμε τα τσιγάρα μας στο δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, φταίει κι η δική μας σκαρταδούρα.


***

ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

   Είμαι εναντίον των φεστιβάλ, όποιοι κι αν τα διοργανώνουν (κράτος, δήμοι, κόμματα), διότι:
Διαιωνίζουν τη γνωστή δημοκοπία «άρτον και θεάματα», που ευνουχίζει το λαό με φιέστες και με πανηγύρια και τον τραβάει μακριά απ' τα πραγματικά προβλήματά του και τις αληθινές ανάγκες του.
   Χρησιμοποιούν τις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις σαν πρόσχημα για ύποπτες επιδιώξεις: την εξουσία και τον παραγοντισμό, το τραγάνισμα του δημοσίου χρήματος και την προώθηση ημετέρων.
   Χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα απ' το κράτος∙ αποτελούν δηλαδή ένα επιπλέον βήμα της βαθμιαίας κρατικοποίησης των πάντων: από τα ναυπηγεία μέχρι το μονοτονικό. Και είναι σ' όλους μας γνωστό πού οδηγούν οι κρατικοί εναγκαλισμοί.
   Συνηθίζουν τους καλλιτέχνες να ζητιανεύουν από τα υπουργεία και τους δήμους (τους κάνουν δηλαδή φτωχοπρόδρομους), κι έτσι τους έχουν στο χέρι, για να μπορούν εύκολα να τους χρησιμοποιούν.
   Κατά κανόνα, οι άνθρωποι των υπουργείων και των δήμων είναι άσχετοι, ανίκανοι και κομπλεξικοί - κι όμως, αυτοί μας κάνουν κουμάντο. Αντίθετα οι «επαΐοντες» και οι «ειδότες» (που θα 'πρεπε, κατά τον Πλάτωνα, να 'χουν τον πρώτο λόγο στα δημόσια ζητήματα), αυτοί παραμερίζονται και εξουδετερώνονται.
   Οι άνθρωποι των υπουργείων και των δήμων είναι, κατά κανόνα, ανεξέλεγκτοι. Κανείς δεν ξέρει ποιος αποφασίζει, ποιος εγκρίνει, ποιος διαθέτει. Αλλά και όταν εκ των υστέρων αποδίδουν λογαριασμό, ο λογαριασμός είναι μαγειρεμένος, και χώρια που το κακό έχει γίνει πια.
   Η πενιχρή ποιότητα των φεστιβάλ δεν δικαιολογεί τα υπέρογκα έξοδά τους. Πίσω απ' τη βιτρίνα δύο ή τριών καλών εκδηλώσεων ακολουθεί σαβούρα κάθε είδους, αρκεί να βγαίνουν κάποιοι κερδισμένοι κι αρκεί η λίστα να είναι γεμάτη από σωρεία εκδηλώσεων.
   Τα φεστιβάλ γίνονται πάντα για τους φιλότεχνους αστούς και για τους τζαμπατζήδες ψηφοφόρους - ποτέ για το λαό ή για τους καλλιτέχνες (προσέξατε πως δεν καλούν κανέναν καλλιτέχνη σε εκδηλώσεις που έχουν εισιτήριο;) Και όσο για τις συνοικίες, και τους «όμορους» δήμους, εκεί οι προχειρότητες διαιωνίζουν ακόμη πιο ανεμπόδιστα το επαρχιακό επίπεδό μας.
   Είναι καιρός να πάψει πια το κράτος να χρησιμοποιεί τους καλλιτέχνες. Κι είναι καιρός να πάψουν πια και οι καλλιτέχνες να χρησιμοποιούν το κράτος. Η τέχνη πρέπει να μάθει να ζει από μόνη της - όχι απ' τα δημόσια ταμεία. Τα φεστιβάλ να λιγοστέψουν επιτέλους. Καλύτερα να χτίζονται νοσοκομεία, παρά να χρηματοδοτούνται ροκάδες. Καλύτερα ο δήμος να μαζεύει ταχτικά τα σκουπίδια, παρά να μας φλομώνει με το καλλιτεχνικό του σκουπιδαριό. Κι όσο για μας, ας μάθουμε επιτέλους να δουλεύουμε, αντί να τρέχουμε όλο το χρόνο από φεστιβάλ σε φεστιβάλ.


***

ΑΠΟΚΡΙΣΗ

Εσείς το λέτε κρίση, εγώ το λέω καμπινέ που κάθε λίγο βουλώνει. Όλοι χέζουν, κανείς δε σκουπίζει, κι όλους τους πιάνει απελπισία για το ποιος θα βρεθεί να τον ξεβουλώσει. Και στο φινάλε, κάποιοι βρίσκονται. Όχι βέβαια οι διεφθαρμένες κυβερνήσεις, ούτε τα αδίσταχτα κόμματα, ούτε οι ξοφλημένες ιδεολογίες∙ προπάντων όχι οι πολλοί, με τα παχιά τα λόγια, που θορυβούν και εισπράττουν. Αλλά οι λίγοι, αυτοί που χωρίς να τους βλέπει κανείς, δίνουν ένα χέρι στο συνάνθρωπο∙ αυτοί που χωρίς να καταστρώνουν αναμορφωτικά προγράμματα, σκύβουν το κεφάλι και δουλεύουν. Αυτοί οι λίγοι είναι τα αραιά κεριά μες στο σκοτάδι, όταν το φως αργεί πολύ να φανεί.
« Last Edit: 08 Jun, 2007, 02:16:05 by wings »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72258
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Πάμε σήμερα αρκετά χρόνια πίσω, στο 1952. Η λαϊκή μουσική δεν έχει ακόμα περάσει στο πλατύ κοινό και, στ' αυτιά της Ελλάδας του μπελκάντο, το ρεμπέτικο τραγούδι ηχεί βέβηλο, βάρβαρο, αν μη τι άλλο περίεργο - όπως αντιλαμβάνεστε δεν έχει μπει ακόμα το λαϊκό τραγούδι στις μεγάλες πίστες ή στα μεγάλα σαλόνια.

Μια επιφυλλίδα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ», λοιπόν, έρχεται να ταράξει τα «ήσυχα» νερά της εποχής και φέρνει τη μουσική του Βασίλη Τσιτσάνη στην επικαιρότητα και, εντέλει, το 1954 στην αίθουσα «Παρνασσός».

Ιστορικοί λόγοι επιβάλλουν τη δημοσίευση της επιφυλλίδας αυτής σε τούτο το νήμα γιατί έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο ότι σήμερα παρέες σαν τη δικιά μας μιλούν και γράφουν για τον Τσιτσάνη, για το ρεμπέτικο ή το «λαϊκό» τραγούδι (όπως άρεσε στον ίδιο να το ονοματίζει) και στο ότι συντροφιές σαν την Παρέα του Τσιτσάνη έρχονται στις μέρες μας να μας θυμίσουν το έργο του μεγάλου βάρδου.

Quote
ΟΙ ΚΟΣΜΟΙ ΤΗΣ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ
Ο ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ

της κας Σοφίας Σπανούδη

ΤΑ ΝΕΑ, 1 Φεβρουαρίου 1952

Η πρώτη μου γνωριμία με τον κοσμαγάπητον αυτό λαϊκό μουσουργό έγινε σ’ ένα φιλικό σπίτι, όπου πήγε με πρόθυμη καλωσύνη μια βραδιά με το συγκρότημά του, για να τον ακούσουν κι’ εκείνοι που δεν μπορούν να πάνε στο μακρυνό συγκρότημα όπου παίζει. Το άκουσμα του Τσιτσάνη στάθηκε πραγματικά για μένα μια αποκάλυψις. Και μου επιβάλλεται σήμερα να του αφιερώσω την επιφυλλίδα αυτή σαν μια «έντιμη υποχρέωση» απέναντι των όσων κατά καιρούς είχα γράψει εναντίον των ρεμπέτικων τραγουδιών, που τόσοι νοθεύουν κάθε μέρα. Τα «ρεμπέτικα» του Τσιτσάνη είναι ένα μουσικό «είδος» αξιοπρόσεχτο και μεστό από καλλιτεχνική ουσία άξια να μελετηθή από την κάθε πλευρά της και πριν απ’ όλα για τα γενεσιουργά φυλετικά γνωρίσματα που παρουσιάζει. Τη μουσική αυτή κραδαίνουν ολοζώντανα εθνογραφικά στοιχεία, που είναι πάντα οι παντοδύναμοι παράγοντες της εθνικής τέχνης, κι' επιβάλλονται με τη δημιουργική πνοή τους και με τον αυθορμητισμό του μουσικού ενστίκτου στο θαυμασμό και των μυημένων μουσικών και του πλήθους. Γι’ αυτό η ρεμπέτικη αυτή μουσική στην πρωτόγονη κατ’ επιφάνειαν μορφή της, παρουσιάζει συχνά μια θελκτική πολυμορφία με τις πλούσιες κλίμακες και τις απειροστές υποδιαιρέσεις τους, με την ποικιλία των διατονικών τρόπων και των εσωτερικών υποδιαιρέσεων της οκτάβας. Αν εμβαθύνωμε λίγο στη μελέτη των τρόπων αυτών, δεν θ' αργήσωμε να βρούμε μιαν αντιστοιχία με τους Βυζαντινούς τρόπους, που προδίνουν τον χαρακτήρα τους στην ιδιότυπη αυτή μουσική. Με τους αδιάλειπτους και αδιάσπαστα συνεχομένους αυτούς κρίκους των μουσικών αιώνων, πλέκεται ο μεγάλος κύκλος της ενότητος της Ανατολικής μουσικής, από την οποίαν οι πολυμήχανοι Ρώσοι εθνικισταί και οι Ισπανοί της νεωτέρας σχολής ήντλησαν ζωτικώτατα στοιχεία. Η ενότης αυτή, η γεμάτη μυστικοπάθεια στις ιδιότυπες μολπές της, διατηρείται μ' έναν αναλλοίωτο χαρακτήρα με τον εμβρυώδη λυρισμό της, με τους έμμονους μετρικούς ρυθμούς της και την προνομιούχο φραστική όλων των νοσταλγικών συναισθημάτων της μοναξιάς, των χωρισμών, της βαρύθυμης λύπης, της νοσταλγικής λαχτάρας. Κι’ όταν ακόμα ξεσπάνει το ξέφρενο κέφι ενός άκρατου διονυσιασμού, τα τραγούδια αυτά δεν εκτροχιάζονται από τον κυρίαρχο ρυθμό τους. Γιατί ο συνθέτης τους υπακούει εξίσου στο αυστηρό υποσυνείδητο της τέχνης, όσο και στο παντοδύναμο ένστικτο που τον κατευθύνει.

Ο Τσιτσάνης είναι ένας μεγαλοφυής λαϊκός συνθέτης. Θάλεγα καλλίτερα, αυτοσχεδιαστής, σαν τον περίφημο εκείνο Ουγγαρέζο Γκέζα Τσάρνακ, που θαύμαζε τόσο ο Λιστ, κι’ έτρεμε μην τύχη και σπουδάση μουσική, για να διατηρήση παρθενική και αναλλοίωτη την ορμέμφυτη δύναμι του μουσικού του ενστίκτου. Αμφιβάλλω πολύ αν ο Τσιτσάνης θα μπορούσε να γράψει τα τραγούδια του εναρμονίζοντας αυτά για την μικρή του ορχήστρα. Δύο μπουζούκια, μια κιθάρα, μια φυσαρμόνικα κι' ένα πιάνο, αυτή είναι όλη η ορχήστρα που διευθύνει παίζοντας ο ίδιος το πρώτο μπουζούκι και τραγουδώντας με αισθαντικότητα όσο και σεβασμό του στυλ που έχει καθιερώσει ο ίδιος στη μουσική του. Σολίστ του τραγουδιού είναι η Μαρίκα Νίνου, μια νέα με ωραία φωνή, γεμάτη περιπαθείς, που μένει πάντα υποταγμένη στα κελεύσματα μιας ευγενικής στο είδος της τέχνης, χωρίς να ξεπερνά ποτέ αυθαίρετα τα σύνορά της. Η τέχνη αυτή έχει μια σύμφυτη ευγένεια, κι' ένα λαϊκό αριστοκρατισμό. Τα «ρεμπέτικα» τραγούδια του Τσιτσάνη είναι ορθόδοξα και σεμνά, με αγνή συναισθηματική προέλευση. Χωρίς ίχνος παρεκτροπής, ούτε κακόζηλα διφορούμενα, όπως μερικά που ακούμε στο ραδιόφωνο ή σε ειδικές ταβέρνες. Στις στροφές και στην επωδό τους, μουσικώτατα χρωματισμένα, αποβλέπουν πριν απ' όλα στην αγνή συναισθηματική συγκίνησι. Η «Συννεφιασμένη Κυριακή» είναι ένα υποβλητικώτατο ψυχικό τοπίο, που μεταγγίζει ακέραια στον ακροατή τη σκιερή του ατμόσφαιρα. Το «Όνειρο της αδελφής» στην απλοϊκή του εξέλιξι ανιστορεί τον στοργικό πόνο της νέας για τον αδελφό της που πολεμά για την πατρίδα. Τον βλέπει στ' όνειρό της και λέει στη μάνα της πως αυτό είναι καλό σημάδι. Το τραγούδι τελειώνει με μια θερμή επίκλησι των δύο γυναικών στην Παναγιά, μιαν αγνότατη προσευχή παλλόμενη από ζωηφόρο ελπίδα. Άκουσα ακόμα από το μουσικώτατο αυτό συγκρότημα το «Βίρα την άγκυρα, παιδιά!» με τη συναρπαστική επωδό, που ξανασταίνει οράματα ενθουσιασμού και θριάμβων. Τα «Δυο παιδιά», το «Στρώσε μου να κοιμηθώ» κρύβουν μέσα τους αδιαμφισβήτητα Βυζαντινά στοιχεία οικογενή και προσαρμοσμένα στην πηγαία έμπνευσι του συνθέτη και στους ρευστούς ρυθμούς του.

Μα ο Τσιτσάνης δεν είναι μόνο συνθέτης τραγουδιών, ποιητής και μουσικός εξίσου. Είναι και σολίστ του μπουζουκιού, που ανυψώνει το λαϊκό αυτό όργανο σε ανώτερα μουσικά εδάφη και δικαιολογεί στην εντέλεια όλες τις βιρτουοζικές του αξιώσεις. Το θερμό του βιμπράτο δεν έχει τίποτε το τσιγγάνικο. Οι μελωδίες που εισηγείται με τόση αυτοπεποίθησι έχουν ένα ραψωδικό χαρακτήρα, που μας φέρνει αναδρομικά σε πολύκρουνες φυλετικές πηγές. Ο τολμηρός αυτός αυτοσχεδιαστής δεν ξενίζει κανένα. Και ο πιο θωρακισμένος από προκατάληψι ακροατής του αφοπλίζεται εμπρός στην εξαιρετική αυτή προσωπικότητα που δεν έχει κανένα εγωκεντρισμό, ούτε συναίσθησι της αξίας του, κι’ αιχμαλωτίζει μόνο με την απόλυτη ειλικρίνεια και τη γοητεία της μουσικής του. Είναι προφανές ότι οι συνεργάται του τον λατρεύουν. Αυτοί έδωσαν και στα σόλι του μπουζουκιού που παίζει έναν τίτλο που συγκινεί με τον απλοϊκό αυθορμητισμό του: «Τα Ωραία του Τσιτσάνη». Στα «Ωραία» αυτά – αυτοσχεδιάσματα τις περισσότερες φορές – οι πιστοί του συνεργάτες προσθέτουν κάποτε και μια δική τους δειλή υπόκρουσι, που εντείνεται στους δυναμικούς ρυθμούς του πηγαίου «ατρελλεράντο» του σολίστ. Το μικρό αυτό μουσικό σύνολο είναι θαυμαστό για την ομοιογένεια και τη διαβάθμιση των ηχητικών χρωματισμών που λείπουν συνήθως από κάθε άλλη λαϊκή μουσική δημοτικών τραγουδιών. Η κυριαρχία του διατονικού γένους και η επίμονη αποφυγή καταχρήσεως των χρωματικών κλιμάκων και των επηυξημένων δευτέρων, δίνουν στη μουσική αυτή ένα Δωρικό χαρακτήρα που την εξευγενίζει. Όλα αυτά εκδηλώνονται υποσυνείδητα και γι' αυτό ακόμα επιβλητικώτερα από τον προνομιούχο δημιουργό της που διεκδικεί – να το επιζητήση – δικαιωματικά τη συγκινημένη προσοχή μας. Το ομαδικό δημοψήφισμα των λαϊκών μαζών έχει ήδη αναδείξει τον σεμνόν αυτόν Έλληνα μουσικό σε μια ξεχωριστή θέσι. Θα ήθελα πολύ να υποβάλω την ιδέα μιας συναυλίας συστηματικής Τσιτσάνη στο «Κεντρικόν» ή στον «Παρνασσό», για να γνωρίση πλατύτερα ο μουσικόφιλος κόσμος και όλοι οι μουσικοί μας, μια πρωτόφαντη Ελληνική ιδιοφυΐα που κανείς δεν μπορεί να προδικάση τι μας επιφυλάττει ακόμη στο μέλλον. Πάντως έχω την πεποίθησι πως στη συναυλία αυτή θα σημειωθή κοσμοπλημμύρα. Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος ν' ακουσθούν «Τα Ωραία του Τσιτσάνη» μέσα σε άδεια παγερή σάλλα, όπως συνήθως συμβαίνει με τόσους «διασήμους» ξένους καλλιτέχνες που έρχονται στας Αθήνας.


Το κείμενο εμφανίζεται στο βιβλίο:

ΓΚΑΙΗΛ ΧΟΛΣΤ
δρόμος για το ρεμπέτικο
ΚΑΙ
ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ
ΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ
ΑΠΟ
ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΥΠΟ
(1947-1976)


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΤΕΝΙΖ ΧΑΡΒΕΫ – ΛΙΜΝΗ ΕΥΒΟΙΑΣ / Πρώτη έκδοση 1977

Η μετάφραση του «ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ» είναι του Ν. Σαββάτη, από το βιβλίο «ROAD TO REMBETIKA», έκδοση 1975.
« Last Edit: 08 Jun, 2007, 02:10:10 by wings »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


 

Search Tools