Ο Νίξον στην Κίνα

diceman · 38 · 5854

diceman

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1328
    • Gender:Male
  • Talk less, say more.
Το σαββατοκύριακο μια μαθήτριά μου πήγε να δει την όπερα "Ο Νίξον στην Κίνα".

Τη Δευτέρα ήρθε στο μάθημα εξοργισμένη, με το μεταφρασμένο λιμπρέτο ανά χείρας.

Του έριξα μια ματιά και, ειλικρινά, αναρωτιέμαι πως τόλμησαν και χρησιμοποίησαν τέτοια μετάφραση (σημειωτέον, το κείμενο φέρει την υπογραφή ενός μεταφραστή και ενός επιμελητή).

Το κείμενο είναι γεμάτο λάθη που βγάζουν μάτι, λάθη εξωφρενικά, λάθη εξοργιστικά. Τι να σας πρωτοπώ;

Από απλά πράγματα, του τύπου:

"There, there, there" → "Εκεί, εκεί, εκεί!" (αντί για "Έλα, ησύχασε τώρα")
"Mortality"  → "Αθανασία"

έως κοτσάνες διαγαλαξιακού μεγέθους, του τύπου:

"I once raised a red-ribbon boar"  → "Kάποτε σήκωσα για έπαθλο ένα κόκκινο γουρούνι"
"Α school of transparent fish"  → "Ένα σχολείο από διάφανα ψάρια"

Όπως έμαθα, όλα αυτά τα μαργαριτάρια (και είναι πραγματικά αμέτρητα) τα έβλεπαν οι θεατές και στους υπέρτιτλους! Μα, καλά, δε μιλάει κανένας;

« Last Edit: 01 May, 2007, 11:45:42 by diceman »
Βασίλης Μπαμπούρης
meta|φραση School of Translation Studies


kapa18

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 997


Και καλά όλα τ' άλλα, εκείνο το ψαροσχολείο, όταν το μεταφράσανε, τους φάνηκε φυσιολογικό;



andy

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 308
    • Gender:Female
Όσο για το κόκκινο γουρούνι, είναι σαφές ότι πρόκειται για εξωτικό κινέζικο είδος...
Έλα να πάμε στο νησί, η μάνα σου, εγώ κι εσύ...


elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3180
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Μα, καλά, δε μιλάει κανένας;


A, έχει βουίξει ο κόσμος. Ενδεικτικά από Αθηνόραμα (αλλά έχει βουίξει... ΟΛΟΣ ο κόσμος):

[ανώνυμος] 
 :: 29/4/2007 4:52:39 μμ ::
Πολύ καλή παράσταση, ιδίως για όσους γνωρίζουν κι αγαπούν τη μουσική του Άνταμς. Δυστυχώς, η μετάφραση για τα μπάζα.
 


http://www.athinorama.gr/theatre/votes/default.asp?ap=1&id=5710
http://www.athinorama.gr/theatre/votes/default.asp?ap=2&id=5710
http://www.athinorama.gr/theatre/votes/default.asp?ap=3&id=5710 (εδώ και περαιτέρω ανάλυση)



Chez nous, είχε προηγηθεί και καβγαδάκι:

Ρ: Πάμε να το δούμε σου λέω!
moi: Je refuse, σου λέω!

 

:)
« Last Edit: 01 May, 2007, 13:20:48 by elena petelos »



banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
Αυτό το είδατε;
WALTRAUTE
Άντε μωρή κουλές να φτιάξετε κανά φαγάκι που δίνετε και διορίες με καμμένa registri.


Προφανώς σε απάντηση αυτού:
Παρακολούθησα τη γενική πρόβα στις 18/4. Έχετε 2 μέρες καιρό να διορθώσετε τα κακώς κείμενα (και τα κακά κείμενα).
   


banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female

elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3180
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Αν δεν είναι συνωνυμία, μεταφράζει και Gore Vidal.


Δεν νομίζω ότι πρόκειται για συνωνυμία:
http://genesis.ee.auth.gr/dimakis/neaest/1723/5.html

και

http://www.lemoni.gr/shop/author.asp?ID=41683


Από την άλλη, δεν ήξερα ότι υπήρχαν "μεταφραστής και επιμελητής", όπως έγραψε ο Βασίλης. Ένα όνομα είχα ακούσει.

:)



λinaπ

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 997
    • Gender:Female
  • Love my dog, love me
Επίσης στο Αθηνόραμα, λέει

Quote
   srg
   :: 26/4/2007 10:20:37 πμ ::

h metafrash einai tou eleutherakh o opoios einai poihths(romantikofrwn) kai metafrasths(epishs romantikofrwn)

Λυπάμαι για το Greeklish quote, αλλά είναι quote.

Στο θέμα μου: Μπορεί κανείς να καταλάβει με ποιο τρόπο εξηγεί αυτό, το χάλι της μετάφρασης;
Λίνα Παπαδοπούλου


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Προσπαθώ να φανταστώ το, ας πούμε, σοφιστικέ κοινό του Μεγάρου (ε, δεν πάνε όλοι απλώς για να δηλώσουν παρουσία) να διαβάζει στους υπέρτιτλους π.χ. «Αθανασία» και, λίγο αργότερα (αν πράγματι υπήρχε το πρόβλημα συντονισμού που διάβασα στο Αθηνόραμα) να ακούει "Mortality". Αν, όπως λέει ο diceman, πήραν ολόκληρη τη δόση και δεν μιλάμε για λιγοστά εξόφθαλμα (αν κρίνω από την οργή της μαθήτριάς του, η δόση ήταν σεβαστή, δεν πρόλαβαν να κάνουν ουσιαστική διόρθωση), ένα μέρος του μυαλού των θεατών θα προσπαθούσε να παρακολουθήσει το συνδυασμό μινιμαλιστικής μουσικής (θυμίζει πολύ τη μουσική του Φίλιπ Γκλας, υπάρχουν αποσπάσματα στο youtube) με οπερατικό τραγούδι (δεν είναι το πιο εύκολο πράγμα αν έχεις συνηθίσει μόνο στη Μαντάμ Μπατερφλάι) και ένα άλλο μέρος του μυαλού τους να διασκεδάζει ή να επαναστατεί με το μεταφραστικό όργιο πάνω από τη σκηνή.

Το ερώτημα (αν μάλιστα υπήρχε και επιμελητής, όπως θα έπρεπε): ποιες καταστάσεις δημιουργούν αυτά τα φαινόμενα; Φαντάζομαι ότι δεν πρόκειται για κάποιον τυχαίο μεταφραστή και δεν θα ήθελα να βρίσκομαι στη θέση του μετά από όλη αυτή την κατακραυγή. Αντιλαμβάνομαι ότι πολλοί κάνουν δουλειές που είναι πάνω από τις δυνάμεις τους. Για το μεροκάματο. Αλλά, άλλο είναι δυο λαθάκια σε υπότιτλους μιας ταινίας, οχτώ λάθη σ' ένα μυθιστόρημα, τρία σε ένα εγχειρίδιο και δέκα σε μια ιστοσελίδα – και άλλο αυτό που μας περιγράφει εδώ o diceman. Γιατί ένας μεταφραστής να έχει τέτοια άγνοια της ικανότητάς του να ανταποκριθεί στο ζητούμενο και να βάζει έτσι το κεφάλι του στον ντορβά;


psifio

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 657
Γιατί ένας μεταφραστής να έχει τέτοια άγνοια της ικανότητάς του να ανταποκριθεί στο ζητούμενο και να βάζει έτσι το κεφάλι του στον ντορβά;

Μπορεί να είναι επηρμένος (γιατί, ο πρώτος θα 'ναι ή ο τελευταίος;) και να μην χρησιμοποίησε τα λεξικά του. Μπορεί να την έκανε στο πόδι, είτε από βαρεμάρα είτε επειδή του το έδωσαν σήμερα και το ήθελαν χτες. Μπορεί να μην του είχαν δώσει κείμενο και να προσπαθούσε να βγάλει άκρη ακούγοντας κάποια ηχογράφηση ή μπορεί να του είχαν δώσει κείμενο και να ήταν γεμάτο λάθη. Μπορεί να μην την έκανε εκείνος τη μετάφραση, απλώς να την υπέγραψε. Γενικώς, μπορεί χίλια-δύο.

Εμένα η απορία μου είναι πώς είναι δυνατόν, αφού τόσοι άνθρωποι είδαν τη μετάφραση προτού γίνει η πρεμιέρα να την αφήνουν να βγει έτσι. Γιατί δεν τη διόρθωσαν; Γιατί δεν την έδωσαν σε κάποιον άλλο να τη σουλουπώσει;

Μάλλον επειδή κανείς δεν ενδιαφέρεται. Ούτως ή άλλως, το Μέγαρο και η Λυρική έχουν το μονοπώλιο (σχεδόν), δεν έχεις και πολλές άλλες επιλογές αν θες ν' ακούσεις κλασική και όπερα. Το κοινό πάλι εκεί θα επιστρέψει, ό,τι βλακεία κι αν του σερβίρουν.

Παλιότερα, το κοινό δεν ήταν τόσο καθώς πρέπει: αν κάτι δεν του άρεσε άρχιζε τα γιούχα κι έκοβε την παράσταση στη μέση. Την Κάλλας πχ στην Όπερα του Παρισιού τη γιουχάρανε επειδή δεν της βγήκε μια κορώνα και στη Σκάλα την ανάγκασαν να κατεβάσει την παράσταση επειδή ήταν βραχνιασμένη και τραγούδαγε τις ψηλές μια οκτάβα κάτω. Αν κάτι τέτοιο συνέβαινε τώρα, η παράσταση θα συνεχιζόταν κανονικά, μερικοί με πολύ ευαίσθητο αφτί και καθόλου χρόνο για χάσιμο θα εγκατέλειπαν διακριτικά την αίθουσα στο διάλειμμα και θα ακολουθούσε παντελής σιωπή από πλευράς των κριτικών. Φανταστείτε όμως τι θα γινόταν αν αυτό που συνέβη τώρα με την κακή μετάφραση συνέβαινε τότε!

Αλλά έτσι είμαστε πια: καθόμαστε σαν τα πρόβατα και τρώμε ό,τι μας σερβίρουν ή (και δεν ξέρω αν αυτό είναι καλύτερο ή χειρότερο) γυρνάμε σπίτια μας, βρίζουμε από μέσα μας και την άλλη μέρα τους ξαναγεμίζουμε τις αίθουσες και τους ξαναδίνουμε τα ωραία μας λεφτά.

Και δυστυχώς το ίδιο συμβαίνει με όλες τις επιλογές που κάνουμε: από την ψήφο που ρίχνουμε στις εκλογές ως το τσιμπιδάκι που αγοράζουμε απ' το ψλικατζίδικο.
« Last Edit: 01 May, 2007, 20:10:35 by psifio »


banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
Quote
γυρνάμε σπίτια μας, βρίζουμε από μέσα μας

Στέλνουμε και email στη Λυρική: pressoffice@nationalopera.gr.
Εγώ έστειλα.


psifio

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 657
Ωραία, εσύ, και άλλοι πέντε, κι άλλοι δέκα σχολίασαν στα μπλογκ τους και θα περάσει και μια γραμμή σε μια εφημερίδα. Μπορεί να τους αδικώ, αλλά δε νομίζω ότι ιδρώνει τ' αφτί τους. Δε νομίζω ότι τους νοιάζει καν αν η αίθουσα είναι άδεια. Αρκεί να είναι γεμάτος ο ντορβάς (και να ρέουν οι κρατικές επιχορηγήσεις)...
« Last Edit: 01 May, 2007, 20:10:07 by psifio »


banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
Quote
Μπορεί να τους αδικώ, αλλά δε νομίζω ότι ιδρώνει τ' αφτί τους. Δε νομίζω ότι τους νοιάζει καν αν η αίθουσα είναι άδεια. Αρκεί να είναι γεμάτος ο ντορβάς (και να ρέουν οι κρατικές επιχορηγήσεις)...
Σ' αυτό διαφωνώ. Όσοι ασχολούνται με τα καλλιτεχνικά (σοβαρά, όχι μπουλούκια της αρπαχτής) δεν ενδιαφέρονται μόνο για τις επιχορηγήσεις και το χρήμα. Τους ενδιαφέρει και η εικόνα που θα δώσουν και οι κριτικές και τα σχόλια...
Και η Λυρική Σκηνή και το Μέγαρο Μουσικής ανήκουν στους σοβαρούς φορείς.
Και δεν στέκονται με τις κρατικές επιχορηγήσεις αυτά τα ιδρύματα, ούτε με τις εισπράξεις των εισιτηρίων. Κυρίως με τα χρήματα των χορηγών γίνονται οι παραστάσεις.


psifio

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 657
Δίκιο θα έχεις, για να είμαι ειλικρινής δεν έχω ασχοληθεί ποτέ με τα οικονομικά ούτε με τη διοίκηση των διάφορων φορέων. Θα το πάρω πίσω.

Δεν καταλαβαίνω όμως τι σημαίνει "σοβαροί φορείς". Τι σημασία έχει το κύρος του φορέα, αν το ΔΣ ή ο καλλιτεχνικός διευθυντής δεν κάνουν σωστά τη δουλειά τους; Κι αφού ο φορέας ενδιαφέρεται περισσότερο για το αισθητικό αποτέλεσμα (αν και υποθέτω ότι καλές κριτικές σημαίνουν αυξημένο κύρος και άρα περισσότερες χορηγίες) και λιγότερο για το χρήμα τότε γιατί βλέπουμε τις προχειροδουλειές που βλέπουμε;

Μήπως άραγε οι χορηγίες δεν βασίζονται σε αισθητικά κριτήρια, αλλά σε επιχειρηματικά; Υπάρχουν προφανώς οι διαφημιστικοί λόγοι, αλλά πέρα απ' αυτό (και την έκπτωση στην εφορία) μήπως οι χορηγίες εξαργυρώνονται από τους χορηγούς με άλλους τρόπους; (Δεν ξέρω, η απόρια μου είναι γνήσια.)


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Δεν θα έκρινα μια μεταφραστική δουλειά από μερικά λάθη. (Στη συγκεκριμένη περίπτωση φαίνεται να μην έχουμε μερικά λάθη, αλλά κυριολεκτικό όργιο.)

Με το ίδιο μέτρο, πάντως, δεν θα έκρινα το έργο που γίνεται στο Μέγαρο ή στη Λυρική από μια «ανορθογραφία» σαν κι αυτή.


 

Search Tools