Δικαιώματα έκδοσης/μετάφρασης

Costas · 9 · 2455

Costas

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
  • -Πετάει ο γάιδαρος; -Πετάει!
Το ερώτημα που θέτει παρακάτω ο άνθρωπος ισχύει και για την Ελλάδα. Γι’ αυτό, αν κάποιος έχει πείρα ή σκέψεις επί του θέματος, μπορεί να απαντήσει απευθείας στον ερωτώντα, που βρίσκεται στην Κίνα, αλλά και να δημοσιεύσει εδώ την απάντησή του, να μάθουμε κι εμείς. Επίσης μπορεί να απαντήσει στη λίστα (mclc@lists.acs.ohio-state.edu, στον Kirk Denton, denton.2@osu.edu) όπου βρήκα το ερώτημα.

Για εγγραφή: http://lists.acs.ohio-state.edu/

MCLC LIST
From: Eric Abrahamsen <eric@ericabrahamsen.net>
Subject: publishing/translation rights?
*************************************************************

I have a question for the list at large, and hope to collect a few
different opinions and points of view. I and a few other literary
translators living in China run a website on Chinese literature and  our
work with it, called Paper Republic. A while ago several of us did  sample
translations of the first chapter of Wang Xiaobo's Golden Age  (黄金时代)
and posted them online. Mostly this was spurred by our  common appreciation
of Wang, and the feeling that the version recently  published by SUNY, Wang
in Love and Bondage, did not do justice to the  story.

A few months after that we heard from SUNY, demanding that we remove  the
samples from the site because it violated their ownership of the
English-language translation rights. We eventually took the samples  down,
because we weren't interested in a fight (that post is here
http://paper-republic.org/index.php?/blogentry/bad-news/), but I still don't
know whether copyright law actually supports this  kind of action. I've
asked a few publishers and lawyers, and have  gotten conflicting answers. I
hope that list members here might be  able to shed some more light on the
issue: If we translate a whole  chapter of a novel and post it online where
anyone can read it, but  don't sell it and make no money thereby, is this a
copyright  violation? As a translator I ought to know these things, but I'm
finding that the answers are not at all clear-cut.

I'd appreciate any light anyone could shed...

Yours,
Eric
Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε.


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 824643
    • Gender:Male
  • point d’amour
I think that in strict terms if you make a derivative work [translation] of someone's original work [literary work], then you do not have the right to display it publicly, even if you don't make money out of it, even if you mention the writer, etc. This is not a major violation of copyright law, but it still is.



Αλ.

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2232
  • This b0dy is y0ung but my sp1r1t's 0|d...
Πείρα δεν έχω, έχω όμως σκέψεις. Αν κατάλαβα καλά, κάποιοι μετέφρασαν στα αγγλικά αποσπάσματα από κινέζικο λογοτεχνικό έργο. Η εταιρία-εκδοτικός οίκος που εξέδωσε το κινέζικο έργο ζητάει να κατέβει από την ιστοσελίδα το μεταφρασμένο κείμενο.

ΝΟΜΟΣ 2121/1993
«Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα
και πολιτιστικά θέματα»
Άρθρο 3
Το περιουσιακό δικαίωμα
1. Το περιουσιακό δικαίωμα δίνει στους δημιουργούς ιδίως την εξουσία (δικαίωμα) να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν:
α) Την εγγραφή και την άμεση ή έμμεση, προσωρινή ή μόνιμη αναπαραγωγή των έργων τους με οποιοδήποτε μέσο και μορφή, εν όλω ή εν μέρει.
β) Τη μετάφραση των έργων τους.
γ) Τη διασκευή, την προσαρμογή ή άλλες μετατροπές των έργων τους.
...


Νομίζω η απαγόρευση ισχύει ακόμα και για εκείνους που μεταφράζουν το έργο του χωρίς να πωλούν το μεταφρασμένο κείμενο. Με τη λογική ότι ο δημιουργός μπορεί να πουλήσει τα δικαιώματα του έργου για να μεταφραστεί, αν κάποιος το έχει μεταφράσει χωρίς άδεια και το κάνει προσιτό στο κοινό, τότε τι να πουλήσει ο δημιουργός, αφού το έργο θα έχει ήδη μεταφραστεί.

Υπάρχουν και περιορισμοί του περιουσιακού δικαιώματος...

Άρθρο 19
Παράθεση αποσπασμάτων
Επιτρέπεται, χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς αμοιβή, η παράθεση σύντομων αποσπασμάτων από έργο άλλου νομίμως δημοσιευμένου για την υποστήριξη της γνώμης εκείνου που παραθέτει ή την κριτική της γνώμης του άλλου, εφόσον η παράθεση των αποσπασμάτων αυτών είναι σύμφωνη προς τα χρηστά ήθη και η έκταση των αποσπασμάτων δικαιολογείται από τον επιδιωκόμενο σκοπό. Η παράθεση του αποσπάσματος πρέπει να συνοδεύεται από την ένδειξη της πηγής και των ονομάτων του δημιουργού και του εκδότη, εφόσον τα ονόματα αυτά εμφανίζονται στην πηγή.


Για το ποιο δίκαιο εφαρμόζεται

Άρθρο 67
Εφαρμοστέο δίκαιο
1. Η πνευματική ιδιοκτησία στα δημοσιευμένα έργα διέπεται από το δίκαιο του κράτους όπου το έργο έγινε για πρώτη φορά νομίμως προσιτό στο κοινό. Η πνευματική ιδιοκτησία στα αδημοσίευτα έργα διέπεται από το δίκαιο της ιθαγένειας του δημιουργού τους.
2. Τα συγγενικά δικαιώματα διέπονται από το δίκαιο του κράτους όπου πραγματοποιήθηκε η ερμηνεία ή η εκτέλεση ή όπου παρήχθησαν οι υλικοί φορείς ήχου ή εικόνας ή ήχου και εικόνας ή από όπου έγινε η ραδιοτηλεοπτική εκπομπή ή όπου έγινε η έντυπη έκδοση.
3. Σε κάθε περίπτωση διέπεται από το κατά τις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου εφαρμοστέο δίκαιο ο καθορισμός του υποκειμένου του δικαιώματος, το αντικείμενό του, το περιεχόμενό του, η διάρκειά του και οι περιορισμοί πλην των τυχόν προβλεπόμενων από το δίκαιο αυτό μη εκουσίων αδειών εκμετάλλευσης. Η ένδικη προστασία διέπεται από το δίκαιο της χώρας όπου ζητείται η προστασία.
4. Οι προηγούμενες παράγραφοι εφαρμόζονται εφόσον δεν ορίζουν άλλως διεθνείς συμβάσεις κυρωμένες από την Ελλάδα. Προκειμένου για κράτη που δεν συνδέονται με την Ελλάδα με διεθνείς συμβάσεις για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας ή ορισμένου αντικειμένου της ή ορισμένου συγγενικού δικαιώματος, οι προηγούμενες παράγραφοι εφαρμόζονται εφόσον το κράτος του οποίου το δίκαιο πρέπει να εφαρμοστεί παρέχει ανάλογη προστασία στην πνευματική ιδιοκτησία σε έργα που έγιναν στην Ελλάδα για πρώτη φορά προσιτά στο κοινό ή σε συγγενικά δικαιώματα που απορρέουν από πράξεις που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα
"I like to remember things my own way. Not necessarily the way they happened"
Member of elites only...just like Mus1ca||


Costas

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
  • -Πετάει ο γάιδαρος; -Πετάει!
Δεν αντιλέγω στα παραπάνω. Ας δούμε όμως τις ιδιαίτερες όψεις της προκείμενης περίπτωσης:

Βγαίνει ένα βιβλίο ξένου συγγραφέα μεταφρασμένο, ας πούμε, στα ελληνικά. Κάποιοι μεταφραστές κρίνουν πως η μετάφραση είναι χάλια. Μεταφράζουν ο καθένας τους σ' ένα μπλογκ που έχουν το πρώτο μόνο κεφάλαιο του έργου από το πρωτότυπο, σαν συζήτηση και κριτική της δημοσιευμένης μετάφρασης. Το κάνουν τζάμπα. Έρχεται μετά ο εκδότης και τους καλεί να κατεβάσουν τις μεταφράσεις, γιατί αυτός έχει τα δικαιώματα μετάφρασης του έργου στην ελληνική γλώσσα.

Όσο και αν τα νομικά επιχειρήματα που ακούστηκαν είναι ισχυρά, δεν σας μυρίζει εδώ και ολίγη από φίμωμα του δκαιώματος στην έμπρακτη κριτική μιας κακής μετάφρασης; Στην Ελλάδα έχουμε μπόλικα παραδείγματα βιβλίων που σφαγιάζονται. Το ότι αυτοί οι κρεατέμποροι έχουν αγοράσει τα δικαιώματα σφαγιασμού του βιβλίου-θύματός τους, είναι η μόνη αρχή που πρέπει να ισχύει; Αν μιλάγαμε για μετάφραση ολόκληρου του βιβλίου, θα συμφωνούσα αμέσως· προκειμένου όμως για ένα μόνο κεφάλαιο, διστάζω.
Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε.



wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72549
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Κώστα, στο πλαίσιο της κριτικής γιατί να μην επισημάνεις τα λάθη αναφέροντας πολλαπλά παραδείγματα της κακής μετάφρασης κι αυτής που θεωρείς σωστή, αλλά αίφνης μεταφράζεις ατόφιο το κεφάλαιο και το βγάζεις και στο διαδίκτυο χωρίς να ρωτήσεις κανέναν από τους άμεσα ενδιαφερόμενους (το συγγραφέα ή τους κληρονόμους του, τον εκδότη κ.λπ.);
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


Costas

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
  • -Πετάει ο γάιδαρος; -Πετάει!
Σωστό κι αυτό, μόνο που ο μεν εκδότης έχει λόγους να στο αρνηθεί, ο συγγραφέας έχει πεθάνει προ δεκαετίας, και οι κληρονόμοι, αν υπάρχουν, ενδέχεται να ενδιαφέρονται περισσότερο για το συμβόλαιό τους με τον εκδότη και λιγότερο για την ποιότητα της μετάφρασης. Τέλος πάντων, καταλαβαίνω τη θέση σας· άλλωστε, και οι ίδιοι οι μεταφραστές τα κατέβασαν.
Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε.


Αλ.

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2232
  • This b0dy is y0ung but my sp1r1t's 0|d...
Νομίζω ο νόμος μιλάει για σύντομα αποσπάσματα, γιατί θεωρείται απίθανο σε ένα έργο π.χ. μεταφραστικό να είναι ολόκληρη η μετάφραση λάθος.
Επίσης μιλάει για αποσπάσματα για να μη γίνει όχημα ή δικαιολογία η κριτική που να επιτρέπει στην ουσία τη μετάφραση του έργου χωρίς άδεια.

"εφόσον η παράθεση των αποσπασμάτων αυτών είναι σύμφωνη προς τα χρηστά ήθη και η έκταση των αποσπασμάτων δικαιολογείται από τον επιδιωκόμενο σκοπό". Αν χρειάζεται εκτενής παράθεση για να αναδειχθούν τα λάθη, τότε δεν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα υπάρχει όταν η κριτική αποτελεί πρόφαση.

Όταν γίνεται για εκπαιδευτικούς σκοπούς δεν τίθεται θέμα...

Επίσης οι εναλλακτικές μεταφράσεις-αποδόσεις με σκοπό να γίνει κριτική δε νομίζω ότι παρουσιάζουν κάποιο πρόβλημα. Ίσως ο δημιουργός με την πρόφαση των πενυαμτικών δικαιωμάτων προσπαθήσει να ανακόψει την κριτική, αλλά δε θα το πετύχει, γιατί ο νόμος δεν του δίνει αυτή τη δυνατότητα.

Όταν όμως το έργο δεν είναι μεταφρασμένο υπάρχει άλλο θέμα. Αν διατίθεται κάποια μετάφραση δωρεάν χωρίς άδεια, τότε περιορίζεται το δικαίωμα του δημιουργού να παραχωρήσει το έργο για μετάφραση. Αν όμως μεταφραστούν μόνο αποσπάσματα χωρίς άδεια τότε δεν υπάρχει και μεγάλο πρόβλημα, γιατί αν παραχωρηθεί άδεια για ολόκληρο το έργο, το ότι διατίθενται δωρεάν μερικά αποσπάσματα μεταφρασμένα δε δημιουργεί και μεγάλο πρόβλημα και δεν περιορίζει το δικαίωμα του δημιουργού, γιατί η μισή μετάφραση δεν μπορεί να λειτουργήσει ανταγωνιστικά με την ολόκληρη.

Εγώ, αν ήμουν ο εκδοτικός οίκος και μου άρεσε η μετάφρασή τους, θα τους προσλάμβανα να το μεταφράσουν ολόκληρο μετά αμοιβής.
« Last Edit: 26 Feb, 2008, 22:06:43 by Αλ. »
"I like to remember things my own way. Not necessarily the way they happened"
Member of elites only...just like Mus1ca||


Costas

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
  • -Πετάει ο γάιδαρος; -Πετάει!
Σε όλα τα άλλα συμφωνώ, αλλά σε τούτο:

Εγώ, αν ήμουν ο εκδοτικός οίκος και μου άρεσε η μετάφρασή τους, θα τους προσλάμβανα να το μεταφράσουν ολόκληρο μετά αμοιβής.

θα αστειεύεσαι, βέβαια! Θα πλήρωνες δεύτερη φορά για το ίδιο βιβλίο;!
Τας λεωφόρους οδούς φεύγων επί τας ατραπούς βάδιζε.


Αλ.

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2232
  • This b0dy is y0ung but my sp1r1t's 0|d...
Όχι, απλώς στο αρχικό μήνυμα όπως έγραψα, κατάλαβα ότι το έργο υπάρχει μόνο στα κινέζικα και ότι κάποιοι το μετέφρασαν χωρίς να υπάρχει μετάφραση άλλη που να έχει εκδοθεί. Δε με διόρθωσε κανείς και δεν κατάλαβα ότι ο οίκος είχε ήδη εκδώσει το έργο μεταφρασμένο στα αγγλικά και μετά υπήρξε δεύτερη, διαφορετική, μετάφραση που ανέβηκε σε ιστοσελίδα.

Αν η δεύτερη μετάφραση είναι κριτική στην ήδη υπάρχουσα, ισχύουν όσα έγραψα παραπάνω.
« Last Edit: 26 Feb, 2008, 22:35:32 by Αλ. »
"I like to remember things my own way. Not necessarily the way they happened"
Member of elites only...just like Mus1ca||


 

Search Tools