Συχνά λάθη στη χρήση της Ελληνικής

spiros · 38 · 73437

banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
Φυσικά κι εγώ λέω "η προβλήτα", όπως όλος ο κόσμος. Ξέρω όμως και "τον προβλήτα" και ποτέ δε θα ειρωνευόμουν κάποιον που το λέει έτσι. Γι' αυτό το λόγο, θύμωσα όταν "Η αφελής" βρήκε αυτό για να σαρκάσει την τηλεπαρουσιάστρια.
Καλό είναι να είμαστε δίκαιοι, όταν κάποιος διασύρεται άδικα, και μάλιστα επωνύμως.
Στο κάτω-κάτω είμαι κι εγώ ζεματισμένη από την κριτική των ημιμαθών.


tsioutsiou

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 583
Μα το "στυλάκι" (ή στιλάκι, τελος πάντων) ενοχλεί συνήθως, και μάλιστα εν αδίκω. Απλώς κοίτα να μήν είσαι αψίκορη- μη σου ανάβουν τα λαμπάκια
 
87. Αψίκορος = αυτός που χορταίνει εύκολα (και όχι: οξύθυμος).
 
Εξω κι αυτό: ο Α. πήρε την κυριολεκτική σημασία του κόρου, αλλά ξέχασε αυτό πού γράφουν ήδη στα λεξικά, ότι 2) όθεν ο αλλάζων ευκόλως ορέξεις και διάθεσιν -για αυτό και τα περι νευρικής βουλιμιίας ή ανορεξίας πού μπορεί να έχουν ευερέθιστοι άνθρωποι




banned13

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2972
    • Gender:Female
Quote
Καλά, το δικό μου ποστ πού χάθηκε;

Mάλλον θα το έφαγε ο δαίμων τού τρανσλάτουμ. Ξαναγράψ' το. :-)



zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Ρε το δαίμονα! Απλώς έλεγα ότι κάπου έχει παραγίνει το κακό με όλες τις παρατηρήσεις σε ζητήματα γλώσσας. Φυσικά, όσοι από εμάς ασχολούνται επαγγελματικά με τη γλώσσα θα πρέπει να προσέχουν και την παραμικρή λεπτομέρεια. Βλέπω, όμως, ότι ο κύριος που έχει συντάξει το παραπάνω κείμενο δεν έχει λάβει υπόψη του την εξέλιξη της γλώσσας και θεωρεί ότι πρέπει να μείνουμε στάσιμοι στη γλώσσα του 1950. Αλλιώς δεν εξηγείται το γεγονός ότι αρνείται παγιωμένες (και όχι λανθασμένες με την έννοια ότι δεν υπακούουν σε γραμματικούς κανόνες) λέξεις (δες αντιπαλότητα, που χρονολογείται από το 1891 μάλιστα!). Αυτό, από μόνο του, αρκεί για να με βρει αντίθετο οποιαδήποτε παρόμοια φιλοσοφία.


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72436
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Καλά, το δικό μου ποστ πού χάθηκε; :(

Kαλημέρα, Γιάννη και καλή βδομάδα. Αν τη στιγμή που κάνεις αποστολή του μηνύματος, κάνει το ίδιο και κάποιο άλλο μέλος και προηγηθεί το δικό του μήνυμα, το δικό σου μένει σε αναμονή μήπως και θελήσεις κάτι να διορθώσεις ή να προσθέσεις. Αν δεν το προσέξεις, τότε το μήνυμά σου μένει στον αέρα και δεν έρχεται ποτέ. Αυτό ακριβώς μου συνέβη και τώρα που πρόλαβες και πέρασες το δικό σου. Δαίμονας όπως το λες...

Το έχω πάθει αρκετές φορές, και ακολούθησαν τα σχετικά μπινελίκια προς το σύστημα και τον εαυτό μου.:-)
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Είπα μήπως με έσβησαν οι αντιφρονούντες :) (αστειεύομαι, φυσικά)


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Τώρα βρήκα το χρόνο να διαβάσω την ωραία και χρήσιμη συλλογή υποδείξεων του καθηγητή. Θα ήθελα να κάνω κι εγώ τα εξής συμπληρωματικά σχόλια:

6. Κακώς χρησιμοποιούνται αδόκιμες ή ανύπαρκτες στα λεξικά λέξεις όπως: νεολαίος, πισωγύρισμα, αντιπαλότητα, ετεροκατευθύνομαι κλπ.
7. Αποφεύγουμε κατάχρηση δημιουργίας ουσ. σε -ποίηση: ελαχιστοποίηση, ανωτατοποίηση, αυστηροποίηση, πακετοποίηση, θυματοποίηση κλπ.


Αναδιατύπωση: Όταν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε μια λέξη ή μια έκφραση χωρίς να είμαστε απολύτως βέβαιοι για το νόημά της και τη σωστή χρήση της, θα πρέπει να συμβουλευόμαστε έγκυρα λεξικά και έγκυρες σελίδες του διαδικτύου, και να την προσθέτουμε στο λεξιλόγιό μας και στα γραφτά μας μόνο αφού θα είμαστε βέβαιοι για το δόκιμο της χρήσης της. Οι ζωντανές γλώσσες παράγουν συνεχώς νέες λέξεις και νέες σημασίες. Παλαιότερα, μαθαίναμε τα καινούργια από τα ΜΜΕ και τους λογοτέχνες ενώ τα λεξικά ήταν ο μόνος μπούσουλας για όσα δεν γνωρίζαμε. Σήμερα το διαδίκτυο είναι το πιο σημαντικό σώμα (corpus) κειμένων, ιδιαίτερα για νέες λέξεις – αρκεί να διαλέγουμε προσεκτικά τις πηγές μας.

14. Αποφεύγουμε ξένες λέξεις και εκφράσεις, όταν υπάρχουν αντίστοιχες ελληνικές: ρισκάρω ή παίρνω τα ρίσκα μου (διακινδυνεύω), μοντάρω (συναρμολογώ), καριέρα (σταδιοδρομία), σαμποτάζ (δολιοφθορά), ίματζ (εικόνα, εντύπωση), πρεστίζ (κύρος), γκλάμουρ (σαγήνη, αίγλη), σνομπάρω (περιφρονώ, υποτιμώ), μίτινγκ (συνάντηση), κουλ (ψύχραιμος), πρες ρουμ (αίθουσα τύπου), πρες κόνφερανς (συνέντευξη τύπου), σπόνσορας (χρηματοδότης, χορηγός), τιμ (ομάδα), πρότζεκτ (έργο, μελέτη), ντιζάιν (σχέδιο), τάιμινγκ (συγχρονισμός), εξιτάρω (εξάπτω, ερεθίζω) κλπ.

Αναδιατύπωση: Καλό θα είναι, όταν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε μια ξένη λέξη ή έκφραση, να σκεφτούμε αν υπάρχει αντίστοιχη ελληνική. Και να χρησιμοποιήσουμε εκείνη που πηγαίνει καλύτερα στο ύφος και το νόημα. Δεν πρέπει να έχουμε κόμπλεξ / συμπλέγματα απέναντι στις ξένες λέξεις. Απλώς να επιλέγουμε την ξένη λέξη επειδή είναι η πιο ταιριαστή, όχι η πιο πρόχειρη.

19. Πτώσεις επιθ. σε -ής/ης: ο/η διεθνής, του/της διεθνούς, τον/τη διεθνή, το διεθνές, τα διεθνή, ο/η συνήθης, του/της συνήθους, τον/την συνήθη, το σύνηθες, τα συνήθη, των συνήθων. Προσοχή (μόνο για αρσ.): Του ευγενούς αγώνα, αλλά: του ευγενή (=αριστοκράτη) (επίθ. το α΄, ουσ. το β΄). Επιστήμη συγγενούς (επίθ.) κλάδου. Είναι φίλος ενός στενού μου συγγενή (ουσ.).

Να προσθέσω: του Έλληνα διεθνή. Οι γλωσσολόγοι πιστεύουν ότι στο μέλλον θα επικρατήσει τελικά η γενική σε –ή είτε πρόκειται για ουσιαστικό είτε για επίθετο.

21. Ευχαριστούμε όλους όσοι μας συμπαραστάθηκαν (και όχι: όσους, διότι είναι υποκ. στο ρ. που ακολουθεί), ή: ευχαριστούμε όσους ...

Θέλει μεγάλη συζήτηση και εγώ προσωπικά έχω τις αντιρρήσεις μου. Θα ανοίξω χωριστό νήμα εν ευθέτω χρόνω.

36. Μία, μια (=μιά), δύο, δυο (=δυό).

Το έχουμε συζητήσει αλλού διεξοδικά. Η πιο πάνω διατύπωση δεν έχει κανένα νόημα.

42. Των (πρώην) τριτόκλιτων θηλυκών ουσιαστικών να προτιμάται η γενική σε -εως αντί σε -ης μετά από λόγιες προθέσεις ή λόγιες ή μη λόγιες τυποποιημένες φράσεις: προ της αποφάσεως, υπέρ της λύσεως, περί της σχέσεως, σχέδιο πόλεως, πρώτης τάξεως, οδηγίες χρήσεως, ημερομηνία λήξεως, ομάδα κρούσεως, κρίση συνειδήσεως, χαίρω εκτιμήσεως, πάσης φύσεως, πορεία πλεύσεως, έτος ιδρύσεως κλπ.

Σχόλιο: Το "προ της απόφασης" ή το "πάσης φύσης" πρέπει να αποφεύγονται λόγω συμπαράταξης λόγιας λέξης με τύπο της δημοτικής, αλλά εκφράσεις όπως "πρώτης τάξης", "ομάδα κρούσης", "έτος ίδρυσης" ή "οδηγίες χρήσης" κ.λπ., με το πες-πες, έχουν πάψει να μας ξενίζουν.

67. Ορισμένα αφηρημένα ουσιαστικά, όπως: πολιτική, λογική, πρακτική, συμπεριφορά, υποδομή κλπ. δε χρησιμοποιούνται στον πλ.: η πολιτική που θα ακολουθηθεί σε πολλούς τομείς (και όχι:οι πολιτικές που ...) κλπ.

Όχι, τέτοιους κορσέδες δεν τους θέλει η γλώσσα. Και η σκέψη είναι αφηρημένη, αλλά αυτό δεν μας εμποδίζει να κάνουμε σκέψεις.

74. Νέα ορθογραφία λέξεων: αβγό... βρόμα … καινούριος … λιμέρι … μακελιό

Εγώ γράφω αβγό και αφτί και βρόμα (που δεν έχει καθιερωθεί: η Μανδαλά του Μείζονος συστεγάζεται με την Ελευθεροτυπία, αλλά αυτοί επιμένουν να προτιμούν τη "βρώμα") και δεν βλέπω γιατί να αποβάλω το "καινούργιος". Τις δυο τελευταίες, όλα τα λεξικά τις θέλουν "λημέρι" και "μακελειό" (μόνο ο Μπαμπ. θέλει μακελλειό).

82. Επί τούτω (και όχι: επί τούτου).

Ποιο απ' όλα εννοεί; Άλλο το "επί τούτω" και άλλο το "επί τούτου".

87. Αψίκορος = αυτός που χορταίνει εύκολα (και όχι: οξύθυμος).
100. Ο προβλήτας του λιμανιού (και όχι: η προβλήτα).


Όπως το λένε οι παραπάνω φίλοι. Αψίκορος χρησιμοποιείται πια ΜΟΝΟ με τη σημασία του οξύθυμου και η προβλήτα είναι ΜΟΝΟ θηλυκή. Λόγω χρήσης. Ο προβλήτας ξενίζει και αν πείτε αψίκορο κάποιον λιτοδίαιτο, θα έχει δίκιο να σας θυμώσει.

88. Πρέπει να συνεισφέρουν όλοι στον έρανο και δη και οι πλούσιοι (και όχι: και δη οι πλούσιοι).

Πείτε "και μάλιστα", "και ιδιαίτερα" ή (εδώ) "και πρώτοι απ' όλους". Αν θέλετε (και ξέρετε) να χρησιμοποιείτε αρχαϊσμούς σωστά, πείτε "και δη και". Αν θέλετε να σνομπάρετε / περιφρονείτε τους κανόνες και να πηγαίνετε με το ρεύμα, πείτε "και δη οι πλούσιοι". Αφού έχουμε συνδυάσει το "δη" με το "μάλιστα", ακούγεται πιο λογικό για τα σημερινά δεδομένα.
« Last Edit: 06 Mar, 2006, 18:28:46 by nickel »


progvamp

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1572
    • Gender:Female
74. Νέα ορθογραφία λέξεων: αβγό... βρόμα … καινούριος … λιμέρι … μακελιό

Εγώ γράφω αβγό και αφτί και βρόμα (που δεν έχει καθιερωθεί: η Μανδαλά του Μείζονος συστεγάζεται με την Ελευθεροτυπία, αλλά αυτοί επιμένουν να προτιμούν τη "βρώμα") και δεν βλέπω γιατί να αποβάλω το "καινούργιος". Τις δυο τελευταίες, όλα τα λεξικά τις θέλουν "λημέρι" και "μακελειό" (μόνο ο Μπαμπ. θέλει μακελλειό).

Αυτό με το καινούργιος πια έχει καταντήσει γελοίο. Εγώ π.χ. που αποφοίτησα απ'το Λύκειο το 1993, θυμάμαι ότι στο Δημοτικό το γράφαμε καινούριος, αλλά μετά από κάποιο σημείο έγινε καινούργιος (δεν θυμάμαι πότε ακριβώς) και μάθαμε αυτό. Τώρα δεν τους αρέσει πάλι και το κάνουν καινούριος;;;;; Τίποτα καλύτερο δεν έχουν να κάνουν οι Γλωσσολόγοι απ'το να παίζουν με τις λέξεις; Μάλλον αυτή είναι η δουλειά τους... :P Το αυγό/αβγό και το αυτί,αφτί και τραίνο/τρένο, τα γράφω και με τους δυο τύπους, αναλόγως τα κέφια!! Shoot me!


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 72436
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou

21. Ευχαριστούμε όλους όσοι μας συμπαραστάθηκαν (και όχι: όσους, διότι είναι υποκ. στο ρ. που ακολουθεί), ή: ευχαριστούμε όσους ...

Θέλει μεγάλη συζήτηση και εγώ προσωπικά έχω τις αντιρρήσεις μου. Θα ανοίξω χωριστό νήμα εν ευθέτω χρόνω.


Θα συμφωνήσω, Νίκο, μαζί σου - εγώ έχω πολύ μεγάλες αντιρρήσεις αλλά δεν το είχα προσέξει αυτό το σημείο πριν το αναφέρεις εσύ στο μήνυμά σου.

Ολοκληρωμένη η πρόταση θα ήταν: "... όλους αυτούς/εκείνους οι οποίοι μας συμπαραστάθηκαν" όπου το μέρος:

εκείνους οι οποίοι = όσοι;;;;

Εδώ η πρότασή μας μένει με λειψό αντικείμενο, γιατί το "όλους" έχει κι επεξήγηση. Αν έλεγε "Ευχαριστώ όλους. Όσοι μας συμπαραστάθηκαν ήταν σπουδαίοι..." δεν θα είχα καμία αντίρρηση.

Η διαφωνία μου έγκειται στο ότι το "όσους" είναι αντικείμενο της κύριας πρότασης κι όχι απλώς υποκείμενο της δευτερεύουσας αναφορικής και εμπεριέχει και την αιτιατική της δεικτικής αντωνυμίας ("αυτούς/εκείνους") που εννοείται.
« Last Edit: 06 Mar, 2006, 19:07:10 by wings »
Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής. (Γιώργος Ιωάννου)


tsioutsiou

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 583
Κι όπως μαθαίναμε στο σχολείο, αυτό το "ολους οσους" (δόκιμο) είναι "καθ' ελξιν".

14. Αποφεύγουμε ξένες λέξεις και εκφράσεις, όταν υπάρχουν αντίστοιχες ελληνικές ... σαμποτάζ (δολιοφθορά) ....

Γνώμη μou... κοινωνιογλωσσολογική :) :
Σημαντικότερο από το "δολιοφθορά ή σαμποτάζ", ξαναθυμόμαστε τις δυο λέξεις για ν' αποφεύγουμε την "τρομοκρατική ενέργεια"  κάθε φορά που σκάει μια στρακαστρούκα σ' ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο.


user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663

Ο κατάλογος αυτός (εννοώ το αρχικό άρθρο) είναι πολύ χρήσιμος γιατί
περιέχει συγκεντρωμένες κάποιες απόψεις, που μας δείχνουν, εννοώ σε
εμάς τους μεταφραστές, πού μπορεί να υπάρξει πεπονόφλουδα, δηλαδή
πού μπορεί να μας κατηγορήσουν (αδίκως ή δικαίως) για κακή χρήση
της ελληνικής.
Φυσικά, διαφωνώ με πάρα πολλά από όσα λέει ο κύριος τάδε, αλλά
καθένα από αυτά αξίζει χωριστό σημείωμα. Το οποίο όμως σημείωμα
μικρή αξία έχει όταν ο πελάτης ή όποιος άλλος κριτής ρίχνει
στην πυρά το "όλους όσοι" του κειμένου σου οχυρωμένος πίσω
από το κύρος του κυρίου τάδε.


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 821689
    • Gender:Male
  • point d’amour
Ήδη έχω προσθέσει σε δύο στοιχεία σύνδεση στο σχετικό σημείωμα...


user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663
Αν ξέρετε/θέλετε, κάνετέ το χωριστό υπο-θέμα, και δη:

Λέει ο συνονόματος
88. Πρέπει να συνεισφέρουν όλοι στον έρανο και δη και οι πλούσιοι (και όχι: και δη οι πλούσιοι).

Πείτε "και μάλιστα", "και ιδιαίτερα" ή (εδώ) "και πρώτοι απ' όλους". Αν θέλετε (και ξέρετε) να χρησιμοποιείτε αρχαϊσμούς σωστά, πείτε "και δη και". Αν θέλετε να σνομπάρετε / περιφρονείτε τους κανόνες και να πηγαίνετε με το ρεύμα, πείτε "και δη οι πλούσιοι". Αφού έχουμε συνδυάσει το "δη" με το "μάλιστα", ακούγεται πιο λογικό για τα σημερινά δεδομένα.

Κι εγώ έτσι νόμιζα ότι είναι, βρίσκω όμως:
Δημάρατος ανθρώπου πονηρού κόπτοντος αυτόν ακαίροις ερωτήμασι και δη τούτο πολλάκις ερωτώντος
"Τις άριστος Σπαρτιατών;" έφη "Ο τιν ανομοιότατος" (Πλούταρχος, Λυκούργου βίος)

ή
επολιτεύσατο επιφανώς, και λέγων και πράττων και δη πιστευσάμενος την διοίκησιν των χρημάτων
(Πλούταρχος, Βίοι δέκα ρητόρων)

ή
 
και δη κακά πολλά έοργε (Ομηρος, Ιλιάδα 8.356, ίσως και αλλού)

ή
και δη Φαιήκων γαίης σχεδόν (Οδύσσεια 5.287)

ή
και δη Λαμπιτώ προσέρχεται (Αριστοφ. Λυσιστράτη 77)

ή
εν τούτω οι Λακεδαιμόνιοι και δη Τεγεάτας παρειληφότες (Ξενοφών Ελληνικά 4.2.13)

ή
Και δη ο μεν Κρης τους οίας, κουράδια καλών, ο δ' Αλβανός τούμπαλιν το σκωρ ενενόει, αναστάς ο Αλβανός κάκτανε τον Κρήτα (Βαβυλωνία)

οπότε δυσκολεύομαι να βρω τον κανόνα που επιβάλλει, έστω και στα αρχαία,
να λέμε "και δη και".

« Last Edit: 07 Mar, 2006, 22:48:01 by nickel »


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
οπότε δυσκολεύομαι να βρω τον κανόνα που επιβάλλει, έστω και στα αρχαία,
να λέμε "και δη και".

Οι θεοί της λογικής και της έρευνας, του "ερεύνα και μη πίστευε", να σ' έχουν καλά!


 

Search Tools