Author Topic: Σταύρος Ζαφειρίου  (Read 177497 times)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (17)
« Reply #270 on: 20 Jul, 2019, 21:59:37 »
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (17)

Το βέβαιο είναι πως ακόμη και να βρεις
τον τρόπο να λουστείς στο βαπτιστήριο,
πάντα θα υπάρχει ένας λυγμός
που δεν θ’ αφήνει σε ησυχία την ανάσα σου
– κάτι σαν τρίξιμο λαμαρινοσκεπής,
καθώς χορεύουν πάνω της
τ’ αμφίβια των εκκολαπτηρίων.

[Με αυτό το λίγο που φυσάει απ’ τη μεριά της λύπης, πώς να ταράξεις τα στεκούμενα νερά των βαλτοτόπων; Πώς να σκορπίσεις τις αναθυμιάσεις της τοξικής μετατροπής ενός δυσκοίλιου μέλλοντος σε ακράτεια της ταξικής γαλήνης;]

Πώς να ξεφύγεις μες στις καλαμιές
απ’ τα σαγόνια τόσων σαρκοβόρων;

Όχι προτού το ξόρκι που προφέρεις
γίνει στα χείλη σου το σύννεφο καπνού,
τυφλώνοντας τους προπομπούς
– τους ευρυγώνιους φακούς που εστιάζουν
στις εκατόμβες των αντινομιών.

Όχι πριν μάθεις να ορίζεις το αμετάβατο,
το πετρωμένο ρόδο που ματώνει
μες στ’ αγκαθόκλαδα των επιθυμιών,
μέσα στ’ αντίγραφα μιας φύσης που μικραίνει,
για να χωρέσει στα στενά των παρτεριών.

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (18)
« Reply #271 on: 20 Jul, 2019, 22:16:52 »
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (18)

[Και για να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους: Όταν το αίμα δεν αρκεί, για να ποτίσει η γέεννα τα ηλιοτρόπιά της –κι ό,τι φυτεύεται στον τόπο του πυρός, για λόγους βιβλικής αρχής πρέπει ν’ ανθίζει–, είναι η τρέλα που βουτάει στην παλέτα τον σουγιά της και κόβει σύρριζα το αυτί του αιμοδότη απ’ τα πορτρέτα του εξπρεσιονισμού – κι ας λεν ιμπρεσιονισμού, κάνουνε λάθος.]

— Θέση εν κενώ, θα πεις, η θέση των πραγμάτων.
Το ερώτημα είναι:
Για ποιον λόγο ο αυτουργός
δεν απεικόνισε το ίδιο του το αυτί,
αλλά την απουσία του από το πρόσωπό του;
Γιατί ζωγράφισε την έκφραση
σαν αίνιγμα επάνω στον καμβά,
με την πραγματικότητα
να ’χει τρυπώσει στις ρωγμές
της διάβρωσής της;

— Ούτε το ξέσπασμα του κίτρινου, θα πεις,
μπορεί να βγάλει από τα έγκατα του ύψους του
τον ήλιο.
(Τέτοια υπόγεια σήραγγα τα ουράνια!
Με τους μεταλλωρύχους
να ψάχνουν φλέβες σωρειτών
μες στα πετρώματα της κυριολεξίας.)

Ολόκληρη ύπαρξη, λοιπόν, και εξαπατημένη
υπό την ιδιοτέλεια που κρύβεται
στα υπερούσια σχήματα του λόγου.

Τι νόημα έχει να γνωρίζεις το πώς ζεις
χωρίς να ξέρεις ότι ζεις,
χωρίς να ξέρεις πως το μη πραγματικό
είναι η απάντηση και όχι η απορία;
Τι νόημα έχει να είσαι ο κλέφτης της φωτιάς
χωρίς να είναι η φωτιά το τίμημά σου;

Μα και αν αρέσκεσαι στο να σ’ εξαπατούν,
τουλάχιστον ας εξαπατηθείς απ’ την αλήθεια.

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (19)
« Reply #272 on: 20 Jul, 2019, 22:38:51 »
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (19)

Α, η αλήθεια! Α, η εξαπάτηση!
Ζώα τσιμπούρικα κι οι δυο.
που ψάχνουν μες στον ίδιο κάδο την τροφή τους∙
δείχνοντας δόντια δίχως να τολμούν
την παραβίαση της μοιρασμένης τάξης.

Α, η αλήθεια –αν τη δούμε σαν αλήθεια:
Παλιό διακόνημα που έχει προσφερθεί ως θείο δώρο,
για να γυαλίζει το χρυσάφι της σιωπής,
την αποσιώπηση
μιας εναλλακτικής αθανασίας
που βάζει τέλος στις συνήθεις παρενέργειες
των γενοσήμων της αιωνιότητας.

Α, η εξαπάτηση!
Σαν ενδοφλέβιο νηπενθές,
που σου ξεπλένει από τη βλέννα τις αιτίες!
Κατάχρηση ιδεοληψιών κι επένδυσή τους
στη μαύρη αγορά των ψευδαισθήσεων!

Μα όταν πληθαίνουν
–α, η αλήθεια! α, η εξαπάτηση!–
ο ίδιος μπόγιας τις μαγκώνει από το σβέρκο.

Και μη θαρρείς τη βία του
σαν πράξη εκκαθάρισης του αστικού τοπίου∙
ό,τι συμβαίνει είναι πάνω στο παιχνίδι:
θέση κι αντίθεση∙

δαγκώσεις δεν δαγκώσεις,
ό,τι καρπώνεσαι απ’ το σκουπιδαριό
θά ’ρθει η μαιευτική να σου το αρπάξει.

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (20)
« Reply #273 on: 20 Jul, 2019, 22:47:34 »
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (20)

Έφιδρε νου!
Πάντα θα είσαι ο φόβος σου,
που σε οδηγεί πιστεύοντας πως είσαι ο οδηγός του.

Η μόνη προσδοκία που διεκδίκησες
είναι η τέχνη τού να υφαίνεις τον ιστό,
όπου η αράχνη των καιρών
απομυζεί την τάξη της ζωής,
για να τραφεί η τάξη του θανάτου.

Σκέψου:
Ποια λάμψη έφτασε ως την κόρη του ματιού,
μέχρι τα κύτταρα του αμφιβληστροειδή,
χωρίς να παραμορφωθεί
η εικόνα του ανδρείκελου
που έφερε στα μέτρα της η κλίνη του Προκρούστη;

Σκέψου:
Ποια είναι τα ψίχουλα του πάθους που αξιώθηκε,
του ανομολόγητου
που γέρνει από πάνω σου σαν γέρικο κρανίο;

— Ρομαντισμοί, θα πεις, εμπράγματης στιγμής.

Μα κατά βάθος η γκροτέσκα σου επανάσταση
ενάντια στον ψυχαναγκασμό
να πολεμάς τον εαυτό
που αμύνεται πίσω απ’ τον εαυτό σου.

Όμως,
ακόμη κι αν ξεμπλέξεις από τούτα τα πεδία των μαχών,
κανείς δεν σου είπε πως επιστροφή
σημαίνει απλώς να ξεβαφτείς στο καμαρίνι σου.

Κανείς δεν σου είπε ότι το ντεμακιγιάζ θα σε απαλλάξει
απ’ τον τραγέλαφο ενός ρόλου που δεν διάλεξες
μα ούτε αρνήθηκες στη διανομή του έργου.

Τα ηλεκτροφόρα σύρματα
που καρβουνιάζουν την ψυχή μόλις τ’ αγγίξει,
μην αμφιβάλλεις ότι έχουνε στηθεί
για να κρατήσουν μακριά τη φάρσα της σκηνής
από την τραγωδία της πλατείας.

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (21)
« Reply #274 on: 20 Jul, 2019, 22:55:55 »
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (21)

Μην αμφιβάλλεις!
Και προπάντων μην ελπίζεις
ότι ο Μαγικός Αυλός θ’ αδειάσει από τα τρωκτικά
το βεστιάριό σου.

Η αμοιβή του αυλητή, ξέρεις καλά
–ή δεν το ξέρεις κι ευκαιρία να το μάθεις;–
δεν είναι τα αργύρια που μάζευες
για την εξαγορά των ενεχύρων
μα η καινούρια φορεσιά του βασιλιά
που κάνεις ότι τη φοράς,
πιστεύοντας πως έτσι είσαι ντυμένος.
(Και όμως, είσαι.)

Ξέρεις καλά
– και ας υπάρχουν επιγνώσεις κι επιγνώσεις:
Κάθε προσύμφωνο με την παραγωγή
έχει τη ρήτρα της αναίρεσής του.
Αν ξεστρατίσεις και χαθείς
στο στοιχειωμένο δάσος,
καμιά νεράιδα δεν προβλέπεται στους όρους του.

Μα φυσικά και δεν σε ειρωνεύομαι!
Είναι ο κανόνας που δεν δέχεται εξαιρέσεις:
Είτε τον δράκο εμπιστευτείς είτε τη μάγισσα,
στο τέλος του παραμυθιού
θα ζήσουνε αυτοί καλά, χωρίς εσένα.

[Είπε η Κοκκινοσκουφίτσα: «Λύκε, πόσο μοιάζεις της γιαγιάς μου! Με τα γερμένα μάτια σου, τα τριχωτά αυτιά σου, με το φαφούτικο και ρουφηγμένο στόμα σου∙ πόσο της μοιάζεις!» Κι ο λύκος έσκυψε να καθρεφτιστεί στο ποταμάκι. Και είπε: «Πόσο της μοιάζω, αλήθεια! Πόσο γέρασα! Πώς άφησα ο ανόητος αφάγωτο τον χρόνο! Καιρός να επιστρέψω στην αγέλη μου. Καιρός να σας αφήσω δίχως λύκο.»]

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (22)
« Reply #275 on: 20 Jul, 2019, 23:10:55 »
Σταύρος Ζαφειρίου: Επί της ουσίας (22)

Τρόπο το λες εσύ, για να ξεφύγεις
από αυτά που υπάρχουν και τ’ αρνήθηκες.
Τ’ αγρίμια όμως δεν χρειάζονται την ύπαρξη,
για να προσποιηθούν την ύπαρξή τους∙
ούτε τη γλώσσα καν∙ μόνο τον ήχο
του ρίγους σου
που ακούγεται σαν τρίξιμο πριν σπάσεις.

— Ακόμη μια κοινότοπη διατύπωση, θα πεις.

Ωστόσο, το κοινότοπο
είναι κι αυτό ένας τρόπος να επιπλέεις.
Αν και υποπτεύομαι
ότι δεν είσαι δα και τόσο ευφυής,
ώστε να συμμετέχεις μέχρι τέλους σε μιαν ήττα,
ούτε και τόσο ευέλικτος,
για να κινείσαι ανάμεσα στις ατραπούς της πίστης.

Διαλέγοντας απ’ τη ζωή
αυτά που δεν χρειάζονται αποδείξεις,
ίσως μπορέσεις ν’ ανταλλάξεις το «τετέλεσται»
με το «διψώ» για λίγη ακόμη αγωνία,
μα δεν μπορείς να φυλαχτείς απ’ τη στιγμή
που θα ξανασκιστεί το καταπέτασμα.

Κι ούτε να σου περάσει από τον νου
πως θ’ αποφύγεις έτσι την εκδίκηση
της ξαστεριάς που αντίστρεψες,
θέλοντας να κρυφτείς από το φως.

Κατάντικρυ στα μάτια σου – τι βλέπεις;
Τίποτε!
Μόνο σαν τυφλός σέρνεις το δάχτυλο
πάνω στο ανάγλυφο αίνιγμα της σφίγγας:
«Τι το ον;» Και το υπόλοιπο,
εκείνο με τα πόδια.
«Άνθρωπον λέγεις!», απαντάς με σιγουριά,
μα ο ευφημισμός σου είναι λάθος.

[Βουβή σκηνή που κόπηκε απ’ την προσαρμογή, για την οικονομία της παράστασης: σκυφτή στο εργόχειρό της η χωλαίνουσα πασχίζει να κεντήσει νυφικό με τα κουρέλια του Χορού, που μπλέχτηκε στις αγκαθιές των μύθων. Νύφη γι’ ακόμη μια φορά, ενώ δίνει και παίρνει η ειμαρμένη.]

— Και ο γαμπρός;

— Α, ο γαμπρός! Μα, ο πρωταγωνιστής του μελοδράματος
με αυτό το αίσιο τέλος.

Τις νύχτες όμως, σβήνοντας το φως...
— Και γιατί όχι, θα μου πεις.
Και γιατί όχι!

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου, Στο τέλος
« Reply #276 on: 20 Jul, 2019, 23:20:43 »
Σταύρος Ζαφειρίου, Στο τέλος

Είναι η θάλασσα – θυμάσαι;
Phlebas the Phoenician, a fortnight dead,
forgot the cry of gulls κτλ.

Εκείνη η θάλασσα κι εκείνη η αντηλιά!
Θυμάσαι;
Τόσα πλωτά όπου στριμώχνονται οι κομπάρσοι,
για να υποδυθούν τους ναυαγούς
στο επικό πλατό ενός blockbuster
που έχει κάνει απόσβεση
πριν καν γεμίσουν με νεκρούς τα multiplex
και οι συνδρομητικές της αφασίας.

Λάδι το δάκρυ πάνω στο νερό∙
λάδι σαν δάκρυ.
Κι αν κάτι αναδυθεί στην επιφάνεια
–αίμα ή θρήνος λειασμένος απ’ το αλάτι
ή τα οστά του επιλήσμονα Φληβά–
θα το ξεβράσει στην ακτή ο σάλος των σειρήνων.

— Άραγε, ζει ο βασιλιάς;

Μην απαντήσεις∙ θα σου κλέψουν τη μιλιά
κι άντε μετά να χτίσεις με νοήματα
απ’ την αρχή τον κόσμο.

Αυτόν τον κόσμο, στο ίδιο το σημείο
–στο κέντρο αυτού του σύμπαντος–
που τον κοιτάς απ’ όλες τις πλευρές
κι απ’ όλες τις πλευρές του είναι ίδιος:
Τα ίδια κεφάλια στον κουβά της λαιμητόμου,
οι ίδιες λύσεις σε ίδιες εποχές.

Αυτόν τον κόσμο, τον ομογάστριό σου,
τον όμοιό σου.

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου, Αυλαία
« Reply #277 on: 20 Jul, 2019, 23:33:22 »
Σταύρος Ζαφειρίου, Αυλαία

(Ακούγονται μονάχα οι δυο φωνές πίσω από την αυλαία, ενώ οι θεατές έχουν αποχωρήσει από την αίθουσα. Φώτα πλατείας και οι καθαρίστριες έτοιμες να εισβάλουν στους διαδρόμους.)

— Χαμ!
— Ναι Κλοβ!
— Ένα παιχνίδι ήτανε, ε Χαμ;
— Ναι Κλοβ. Ένα παιχνίδι.
— Και τώρα τέλειωσε, έτσι δεν είναι Χαμ;
— Τέλειωσε Κλοβ; Ναι, τέλειωσε. Όπως τελειώνουν όλα τα παιχνίδια.
— Κι όπως το είχες πει. Χωρίς η αρχή του και το τέλος του να έχουν σημασία.
— Λάθος σου το είπα Κλοβ. Έκανα λάθος! Πάντα η αρχή, πάντα το τέλος έχουν σημασία.
— Χαμ!
— Ναι Κλοβ!
— Κι αυτό... Για το παιχνίδι λέω. Θα παίζουμε το ίδιο κάθε μέρα;
— Μπορεί και ναι, μπορεί και όχι Κλοβ. Μπορεί κι ολόκληρη ζωή. Ποιος ξέρει;
— Χαμ!
— Ναι Κλοβ!
— Τώρα θα κάτσεις πάνω στο καρότσι σου, ε Χαμ;
— Ναι Κλοβ. Τώρα θα κάτω πάλι στο καρότσι μου. Όταν δεν με κοιτάζουν είμαι ανάπηρος. Το ξέρεις.
— Και θα ξαναφορέσεις τα γυαλιά σου.
— Ναι Κλοβ. Θα τα ξαναφορέσω.
— Πάντως, ήταν ωραία που έδειξες τα μάτια σου.
— Άσχημα ήταν Κλοβ. Καλύτερα να βλέπουν τα γυαλιά μου.
— Κλοβ!
— Ναι Χαμ!
— Να μην ξεχάσεις να πετάξεις τα σκουπίδια. Βρόμισε ο τόπος.
— Δεν θα ξεχάσω Χαμ. Θα τα πετάξω.
— Κι άνοιξε επιτέλους εκείνο το παράθυρο.
— Θα το ανοίξω Χαμ. Φέρνω τη σκάλα.

(Ακούγονται χτυπήματα. Από πού;)

— Ποιος να ’ναι Χαμ; Περιμένουμε κανέναν;
— Όχι Κλοβ! Δεν περιμένουμε κανέναν. Μην ανοίγεις.

(Τα πρόσωπα είναι τελείως πραγματικά, αν και ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα των παιχνιδιών του Beckett. Άλλωστε, ο Μπέκετ πάντα περίμενε εκείνον που θα ερχόταν, γι’ αυτό και άνοιγε την πόρτα του όταν χτυπούσαν.)

Motti στην αρχή του βιβλίου:
Το πρόβλημα με τον Άιχμαν ήταν ότι υπήρχαν πολλοί σαν κι αυτόν, και οι περισσότεροί τους δεν ήταν διεστραμμένοι ούτε σαδιστές, αλλά ήταν, και εξακολουθούν να είναι, φοβερά και τρομερά φυσιολογικοί. Από την άποψη των νομικών θεσμών μας και των ηθικών εξομολογήσεων, το γεγονός ότι είναι φυσιολογικοί είναι ακόμη πιο τρομακτικό από όλες τις θηριωδίες, γιατί υποδείκνυε ότι αυτός ο εγκληματίας νέου τύπου διαπράττει τα εγκλήματά του σε συνθήκες στις οποίες αδυνατεί να ξέρει και να νιώθει πως κάνει κάτι κακό.
Hannah Arendt, Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ
Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού1


Γιατί άραγε ο Βαν Γκογκ επιδόθηκε σε τέτοιες κοινοτοπίες της τρέλας; Γιατί ζωγράφισε το πρόσωπό του με κομμένο το δεξί του αυτί και δεν ζωγράφισε το αυτί του το ίδιο;2

Αυτά που ανακαλύπτουμε στη φιλοσοφία είναι όλα κοινοτοπίες. Η φιλοσοφία δεν μας διδάσκει καινούρια γεγονότα, μόνο η επιστήμη το κάνει αυτό. Αλλά η σωστή σύνοψη αυτών των κοινοτοπιών είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχει τεράστια σημασία. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία είναι μια σύνοψη κοινοτοπιών.
Ludwig Wittgenstein

1. Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009 (μτφρ. Βασίλης Τομανάς)
2. Αδέσποτη σημείωση που πλέον δεν θυμάμαι την προέλευσή της. Αν δεν είναι εξ ολοκλήρου σκέψη κάποιου άλλου, πιθανότατα απηχεί τη σκέψη κάποιου άλλου.


Από το ποιητικό βιβλίο Αυτοάνοσο (ένα μελόδραμα) (2017)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 66930
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σταύρος Ζαφειρίου, Ἐν ἀρχῇ
« Reply #278 on: 21 Jul, 2019, 18:32:22 »
Σταύρος Ζαφειρίου, Ἐν ἀρχῇ

Όπου το περίφημο σπήλαιο-φυλακή του μύθου καταρρέει και στα ερείπιά του αναγνωρίζεται η σχέση του (sic) με τον κήπο-φυλακή της Δημιουργίας. — Πώς ο άνθρωπος, χωρίς πια τα δεσμά των ψευδαισθήσεών του, αφήνεται στον αληθινό κόσμο.

[...] ἰδὲ γὰρ ἀνθώπους οἷον ἐν καταγείῳ οἰκήσει σπηλαιώδη, ἀναπεπταμένην πρὸς τὸ φῶς τὴν εἴσοδον ἐχούσῃ μακρὰν παρὰ πᾶν τὸ σπήλαιον, ἐν ταύτῃ ἐκ παίδων ὄντας ἐν δεσμοῖς καὶ τὰ σκέλη καὶ τοὺς αὐχένας, ὥστε μένειν τε αὐτοὺς εἴς τε τὸ πρόσθεν μόνον ὁρᾶν, κύκλῳ δὲ τὰς κεφαλὰς ὑπὸ τοῦ δεσμοῦ ἀδυνάτους περιάγειν [...]
Πλάτωνος, Πολιτεία, Βιβλίο Ζ', 514a,b

Καὶ ἐφύτευσεν ὁ Θεὸς παράδεισον ἐν Ἐδὲμ κατὰ ἀνατολὰς καὶ ἔθετο ἐκεῖ τὸν ἄνθρωπον ὃν ἔπλασ. καὶ ἐξανέτειλεν ὁ Θεὸς ἔτι ἐκ τῆς γῆς πᾶν ξύλον ὡραῖον εἰς ὅρασιν καὶ καλὸν εἰς βρῶσιν καὶ τὸ ξύλον τῆς ζωῆς ἐν μέσῳ τοῦ παραδείσου καὶ τὸ ξύλον εἰδέναι γνωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ.
Γένεσις
, Κεφάλαιο Β, 8

«Τι είναι ο λόγος; Τι μη λόγος;
Ποιος η αρχή και τι ανάμεσά τους;»
(Παλιά απορία2, που χτίστηκαν επάνω της καριέρες,
που έχτισε την καριέρα της στα πάθη του ερωτηματικού.)

Ζεστό πρωί κι ακούγοντας Coltrane,
οξύφωνη ρητορική ενώ η ανάσα
δένεται στον κρότο της σπηλιάς που καταρρέει
– «εδώ είναι», είπε, «η κατάσταση των φυσικών πραγμάτων,
στα ερείπια ξεχώνοντας οι ανασκαφές τους μύθους,
ιδέες που αλώθηκαν απ’ τις κερκόπορτές τους.
Κι εδώ, στην κακοτράχαλη έξοδο απ’ τις αντανακλάσεις,
τα κλάσματα του αχώρητου στις ομοιότητές του,
για να χωρά στον πειραγμένο αυτόν μηχανισμό
που είναι ο Λόγος».

Ἐστὶ ἐκ τοῦ ἦν στο τίποτε,
σαν ύμνος περιούσιος που ήρθε να εξαγγείλει
το υπερούσιο εαυτό,
προτάσσοντας λατρευτικά την κυριότητά του.

Ἦν ἐκ τοῦ ἐστί∙
όμως κι αλλιώς να έχει ερμηνευτεί,
μέχρι το τέλος του θ’ ακούγεται σαν λόγος,

το θάμβος προσποιούμενος
τέχνης κενόδοξης κάθε στιγμή που αρχίζει
ξανά, και πάλι αστόχαστη σαν νεαρή αχτίδα
μέσα στην ίδια εικόνα ιδωμένη
– ρίγος του ειδώλου, σχήματος
στιλβωμένου από το φως,
καθρεφτισμένου στην ειρκτή της αυτοθέασής του∙

ειρκτή της γένεσης,
τίμημα της εκπόρευσης
σ’ αυτή τη σχέση μεταξύ αρχής και όντος,
ανάμεσα στο δέντρο που πλανεύει
και στον σταυρό που μέλλεται ο κορμός του.

Σ’ αυτό το σπήλαιο,
κατοικημένο απ’ τη συνήθεια των δεσμών,
σκηνή της έξωσης και απόλυση μιας φύσης,
τροφή για το αρπακτικό του πλάσματός της.

1. Πρβλ. και με Ευρυπίδου, Ελένη (στ. 1137): ὅ τι θεὸς ἢ μὴ θεὸς ἢ τὸ μέσον;

Motti στην αρχή του βιβλίου:
ὅλως τε τὸ τῶν ὄντων ζητεῖν στοιχεῖα μὴ διελόντας, πολλαχῶς λεγομένων, ἀδύνατον εὑρεῖν, ἄλλως τε καὶ τοῦτον τὸν τρόπον ζητοῦντας ἐξ οἵων ἐστὶ στοιχείων, ἐκ τίνων γὰρ τὸ ποιεῖν ἢ πάσχειν ἢ τὸ εὐθύ, οὐκ ἔστι δήπου λαβεῖν ἀλλ’ εἴπερ, τῶν οὐσιῶν μόνον ἐνδέχεται∙ ὥστε τὸ τῶν ὄντων ἁπάντων τὰ στοιχεῖα ἢ ζητεῖν ἢ οἴεσθαι ἔχειν οὐκ ἀληθές. πῶς δ’ ἄν τις καὶ μάθοι τὰ τῶν πάντων στοιχεῖα;
Αριστοτέλους, Μετά τα φυσικά, Α, 992b

Ταῦτα τοίνυν καὶ τὰ τοιαῦτα τοῖς ἐν τῷ σώματι ζῶσιν ὁ νοῦς διαλέγεται μονονουχὶ φωνὴν ἀφιεὶς ὅτι «Ὦ ἄνθρωποι, οὔτε ἐν οἷς ἐστε ἀκριβῶς οἴδατε, καὶ εἰς ὅτι μεταχωρήσετε οὔτω ἐπίστασθε. τὸ μὲν γὰρ παρὸν οἷον τῇ φύσει ἐστίν, οὔπω ἐξευρεῖν ὁ λόγος δεδύνηται, ἀλλὰ πρὸς μόνην τὴν τοῦ ζῆν συνήθειαν βλέπει μὴ δυνάμενος γνῶναι, τίς ἡ τοῦ σώματος φύσις τίς ἡ τῶν αἰσθήσεων δύναμις [...]
Γρηγορίου, Επισκόπου Νύσσης, Λόγος εις τους κοιμηθέντας [44]

Everything is what it is, and not another thing.1
Bishop Joseph Butler (1692-1752)

1. Τη φράση αυτή του Επισκόπου Joseph Batler σκεφτόταν να χρησιμοποιήσει, σύμφωνα με τον βιογράφο του Ray Monk, ο Wittgenstein ως motto στις Φιλοσοφικές Έρευνες. Εννοείται πως η χρήση της εδώ αποβλέπει μόνον σε εξυπηρέτηση δικών μου σκοπιμοτήτων.


Από το ποιητικό βιβλίο Τα φυσικά πράγματα (2019)