Author Topic: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του  (Read 6240 times)

valeon

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 13952
  • Gender: Male
  • Κώστας Βαλεοντής <Φυσική, Tηλ/νίες, ΙΤ, Ορολογία>
    • ΕΛΕΤΟ
Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« on: 23 Feb, 2011, 00:56:00 »
Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του

Η Μόνιμη Ομάδα Τηλεπικοινωνιακής Ορολογίας (ΜΟΤΟ) στην 1090ή συνεδρίασή της (22-2-11)

1. Έλαβε υπόψη της τον ορισμό της έννοιας «wiki», αλλά και τους ορισμούς μιας σειράς εννοιών που ονοματοδοτούνται στα αγγλικά με σύμπλοκους όρους των οποίων το πρώτο ή το δεύτερο συνθετικό είναι wiki, όπως π.χ. τους ορισμούς:

wiki
α.

A wiki (/ˈwɪki/ WIK-ee) is a website that allows the creation and editing of any number of interlinked web pages via a web browser using a simplified markup language or a WYSIWYG text editor. Wikis are typically powered by wiki software and are often used to create collaborative works. Examples include community websites, corporate intranets, knowledge management systems, and note services. The software can also be used for personal note taking.
Ward Cunningham, the developer of the first wiki software, WikiWikiWeb, originally described it as "the simplest online database that could possibly work”."Wiki" (pronounced [ˈwiti] or [ˈviti]) is a Hawaiian word for "fast".
http://en.wikipedia.org/wiki/Wiki
β.
a website that allows visitors, often after registering, to gain access, to edit – add to/remove or change – the content. Wikipedia is an example. It can also be used as a form of internal communication between teams in an organisation.
www.linguaconnections.eu/Info_Spreading_Word.htm

wiki farm
A wiki farm is a server or an array of servers that offer users tools to simplify the creation and development of individual, independent wikis.
 en.wikipedia.org/wiki/Wiki_farm

semantic wiki
A semantic wiki is a wiki that has an underlying model of the knowledge described in its pages. Regular, or syntactic, wikis have structured text and untyped hyperlinks.
en.wikipedia.org/wiki/Semantic_wiki

personal wiki
A personal wiki is a wiki maintained primarily for personal use. Personal wikis allow people to organize information on their desktop or mobile computing devices in a manner similar to community wikis.
en.wikipedia.org/wiki/Personal_wiki

wikitext language, wiki markup
Wikitext language or wiki markup is a lightweight markup language used to write pages in wiki websites, such as Wikipedia, and is a simplified alternative/intermediate to HTML. Its ultimate purpose is to be converted by wiki software into HTML, which in turn is served to web browsers.
en.wikipedia.org/wiki/Wiki_text


2. Βασίστηκε στο γένος «ιστότοπος» της έννοιας «wiki» (αφού «wiki» είναι είδος «ιστοτόπου») και στα διακριτικά χαρακτηριστικά που αποδίδονται με το ήδη διαδεδομένο δάνειο πρόθεμα «βικι-» και υιοθέτησε για τα ελληνικά τον όρο:

wiki, wiki site -> βικιτόπος (< βικι(ιστο)τοπος)

3. Για όλους τους σύμπλοκους όρους με προσδιοριστικό (κατά κανόνα πρώτο) συνθετικό wiki υιοθέτησε το συνθετικό βικι- ακολουθούμενο από ολόκληρη ελληνική λέξη ως δεύτερο συνθετικό.
(Αν η δεύτερη λέξη είναι ήδη σύνθετη, μπορεί να ληφθεί το δεύτερο συνθετικό της εάν δεν δημιουργείται αμφισημία).

Έτσι:
wiki (πρόθεμα) -> βικι-
wiktionary (< wiki dictionary) -> βικιλεξικό
wiki editing -> βικισύνταξη
wiki farm -> βικιφάρμα
wiki page -> βικισελίδα
wiki process -> βικιδιεργασία
wiki processing -> βικιεπεξεργασία
wiki software -> βικιλογισμικό
wiki tool -> βικιεργαλείο
wiki work -> βικιεργασία
wikimedia -> βικιμέσα
wikinode -> βικικόμβος
wikitext -> βικικείμενο
wikitext language, wiki markup (language)  -> βικικειμενική γλώσσα, γλώσσα βικισήμανσης
wikipedia (< wiki encyclopedia) -> βικιπαίδεια (< βικι(εγκυκλο)παίδεια)
wikiversity (< wiki university) -> βικιεπιστήμιο (< βικι(παν)επιστήμιο)

4. Για όλους τους σύμπλοκους όρους με προσδιοριζόμενο (κατά κανόνα δεύτερο) συνθετικό wiki υιοθέτησε ως απόδοση του wiki ολόκληρο τον όρο βικιτόπος.
Έτσι π.χ.:

personal wiki -> προσωπικός βικιτόπος
semantic wiki -> σημασιολογικός βικιτόπος


valeon

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 13952
  • Gender: Male
  • Κώστας Βαλεοντής <Φυσική, Tηλ/νίες, ΙΤ, Ορολογία>
    • ΕΛΕΤΟ

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 65779
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #2 on: 08 Mar, 2011, 22:02:31 »
Μα, πάψτε πια ν' ασχολείστε μαζί μου. Με φέρνετε σε δύσκολη θέση. :-))


valeon

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 13952
  • Gender: Male
  • Κώστας Βαλεοντής <Φυσική, Tηλ/νίες, ΙΤ, Ορολογία>
    • ΕΛΕΤΟ
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #3 on: 08 Mar, 2011, 22:16:01 »
Μα γιατί; Αφού είμαστε όλοι:

wiki fans -> βικιοπαδοί (σου!)
« Last Edit: 08 Mar, 2011, 22:21:53 by valeon »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 65779
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #4 on: 08 Mar, 2011, 22:50:18 »
Δεν φταίω εγώ που η έπαρσή μου έκανε limit up. Είστε ηθικοί αυτουργοί. :-))

Asdings

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2683
  • Gender: Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #5 on: 11 Mar, 2011, 13:07:59 »
Εγώ, πάντοτε πιστός στις γλωσσικές παραδόσεις, θα προτιμούσα "ουϊκι-" αντί "βικι-"... Γενικά, το w/v ενδείκνυεται να αποδίδεται με "ου" στα Ελληνικά, διότι το "β" σε μας προέρχεται ιστορικά από /b/. Θα μου πείτε, ποιος σκάει για τέτοια... Υπάρχει και η άποψη ότι, αφού σήμερα το v αποδίδεται με β, ας λάβουμε υπόψη μας ως αφετηρία τη νέα ελληνική προφορά του γραφήματος.

Ωστόσο, για σκεφτείτε το εξής: η απόδοση του w με β (όταν δεν αφορά γερμανικές, πολωνικές και λοιπές λέξεις, γιατί τότε είναι λογικό) με παραπέμπει σε κάτι ανατολικοευρωπαίους που προφέρουν το "ουϊσκι" ως... "βίσκι", την "Ουάσινγκτον" ως "Βάσινγκτον" κ.ά.

Είναι αυτά που έλεγα και για τον Άγ. Ουαλεντίνο...
« Last Edit: 11 Mar, 2011, 13:13:43 by Asdings »
In dubio pro reo


valeon

  • Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 13952
  • Gender: Male
  • Κώστας Βαλεοντής <Φυσική, Tηλ/νίες, ΙΤ, Ορολογία>
    • ΕΛΕΤΟ
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #6 on: 11 Mar, 2011, 14:09:54 »
Παναγιώτη, προσωπικά δεν θα είχα ουσιαστική αντίρρηση. Εδώ, όμως, μας πρόλαβε το χρησιμοποιούμενο ήδη εκτεταμένα βικι-, μεταγραφή που θεωρήσαμε εξίσου επιτρεπτή.
Αλήθεια - μια και την ανέφερες - σε κείμενα της εποχής του παππού μου έχω δει την Ουάσιγκτον ως Βάσιγκτων (γενική: της Βασιγκτῶνος) και τη φράση "ἐν Βασιγκτῶνι".

Asdings

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2683
  • Gender: Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #7 on: 11 Mar, 2011, 15:45:33 »
Παναγιώτη, προσωπικά δεν θα είχα ουσιαστική αντίρρηση. Εδώ, όμως, μας πρόλαβε το χρησιμοποιούμενο ήδη εκτεταμένα βικι-, μεταγραφή που θεωρήσαμε εξίσου επιτρεπτή.

Το φανταζόμουν, Κώστα μου, ότι δεν θα είχες αντίρρηση, γιατί κι εσύ είσαι παραδοσιακός, τουλάχιστον όσο κι εγώ :) Δυστυχώς, η ήδη υπάρχουσα διάδοση της χρήσης όντως μας πρόλαβε, αλλά εγώ θεωρώ ότι πάντοτε υπάρχει χρόνος και χώρος για να διορθωθεί κάτι, έστω και διαδεδομένο. Θυμήσου το "κοινότυπος", που το λέγανε και το γράφανε όλοι κάποτε... Τώρα όλο και σπανίζει, καθώς η πληροφορία περί ορθότητος του "κοινότοπος" έπιασε (ως ένα βαθμό) τόπο.

Αλήθεια - μια και την ανέφερες - σε κείμενα της εποχής του παππού μου έχω δει την Ουάσιγκτον ως Βάσιγκτων (γενική: της Βασιγκτῶνος) και τη φράση "ἐν Βασιγκτῶνι".[/color]

Πράγματι, το "λάθος" (κατ' εμέ) με το w=β είναι πολύ παλιό! Στη συγκεκριμένη λέξη προτιμήθηκε το "β" μάλλον για τη διατήρηση της τρισυλλαβίας, αφού στα Ελληνικά θα θεωρείτο τετρασύλλαβο το "Ουάσιγκτων" (σε μας το "ου" δεν αποτελεί ημίφωνο πριν από φωνήεν -τυπικά τουλάχιστον-, αλλά μετράει ως φωνήεν, τ.έ. ως αυτοτελής συλλαβή -στην πράξη, ωστόσο, πολλοί το προφέρουν ως ημίφωνο πριν από φωνήεν, συνήθως οι πιο μορφωμένοι. Προφέρουν π.χ. το "ουϊσκι" ως 2 συλλαβές και όχι ως 3).

Και, για την ιστορία: άσε που το "Βάσιγκτων" παραβίαζε τον κανόνα περί μακράς λήγουσας κ.λπ. Θα έπρεπε να είναι "η Βασίγκτων"/"της Βασίγκτωνος" κ.λπ.
« Last Edit: 11 Mar, 2011, 15:49:01 by Asdings »


spaceoddity

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1206
  • Gender: Female
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #9 on: 21 Mar, 2012, 08:47:53 »
Καλημέρα-
Χτες αντιλήφθηκα την ενασχόληση της ΕΛΕΤΟ με τον "όρο wiki και σύμπλοκα" (sic), μέσω του Ορογράμματος. Επειδή όσο καιρό λείπω από το φόρουμ αφιερώνω τον (όχι πάντα ελεύθερο) χρόνο μου σε συνεισφορές στη Wikipedia (ελληνική και αγγλική έκδοση), Wikimedia Commons, Wikimedia Outreach κ.α., έχω την εξής απορία: γιατί δεν κοινοποιήσατε την πρόθεσή σας να υιοθετήσετε ορολογία βίκι στο πιο αρμόδιο περιβάλλον για δημόσια διαβούλευση; Εννοώ βεβαίως την κοινότητα της Βικιπαίδειας (η οποία παρεμπιπτόντως χρησιμοποιεί το βίκι- εδώ και πάρα πολλά χρόνια και σας διαβεβαιώ ότι έχει καθιερωθεί).

Βέβαια, η ερώτησή μου ίσως είναι περιττή, αφού και στην υιοθέτηση ορολογίας πληροφορικής προχωρήσατε ερήμην των heavy users της ορολογίας αυτής, οι οποίοι είναι οι καθηγητές κ.α. επιστήμονες Πληροφορικής, που είχαν εκφράσει μεμονωμένα έντονες αντιρρήσεις στους όρους που υιοθετήθηκαν (και φυσικά, ΔΕΝ τους χρησιμοποιούν).

Για το λόγο αυτό, πήρα το θάρρος και κοινοποίησα εγώ το περιεχόμενο του άρθρου (Γωνιά του ΓΕΣΥ, φύλλο 112) στην Αγορά της Βικιπαίδειας. Καθήκον μου να κοινοποιήσω αυτή μου την ενέργεια και σε εσάς.

Τέλος, ελπίζω πέρα από τις γλωσσολογικές ενασχολήσεις των μελών του translatum με τη Βικιπαίδεια, να συνεισφέρουν και με την εθελοντική σύνταξη άρθρων (συγγνώμη, λημμάτων: πρόσφατα αλλάξαμε το "άρθρο" σε "λήμμα"). Αυτή είναι μια πολύ πιο ουσιαστική ασχολία, αφού η ελληνική ΒΠ έχει μείνει πολύ πίσω από τις άλλες ευρωπαϊκές εκδόσεις (π.χ. η Τσεχία έχει υπερδιπλάσια λήμματα από μας). Όλοι πρέπει να βοηθήσουμε να αναπτυχθεί και να εμπλουτιστεί η ελληνική Βικιπαίδεια.

Τέλος, να προσθέσω ότι το wiki δεν μπορεί να θεωρηθεί απλά (απλοϊκά τολμώ να πω) "ένα είδος ιστότοπου". Ο πιο αρμόδιος να απαντήσει σ'αυτό είναι ο Ariel Glenn (υπάλληλος του Wikimedia Foundation που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα), περιμένω να απαντήσει και να σχολιάσει στην αντίστοιχη συζήτηση στην Αγορά.

Χαιρετισμούς σε όλους από την ηλιόλουστη (επιτέλους) Κεφαλονιά:)

geraki.gr

  • Semi-Newbie
  • *
  • Posts: 3
  • Gender: Male
  • Geraki
    • Geraki
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #10 on: 21 Mar, 2012, 18:14:46 »
Καλησπέρα.

Σχετικά με τα παραπάνω, αυτό που βλέπω είναι ότι με επιρροή από την Βικιπαίδεια και τα αδελφικά της εγχειρήματα έχει υιοθετηθεί ως "μετάφραση" ή μεταγραφή του wiki το "βίκι".
Γενικά διαφωνώ ότι κάθε όρος χρειάζεται απαραίτητα μεταγραφή. Μπορεί να γράφω "Βικιπαίδεια" αλλά το wiki το γράφω wiki. Φυσικά υπάρχουν κάποιοι που υιοθετούν το βίκι. No problem.

Όμως:
  • Το wiki είναι αυτόνομος όρος (όπως blog, forum) και όχι αποκλειστικά πρόθεμα. Δεν υπήρχε λόγος να μεταφερθούν όλα ως βικι-κάτι. Άρα:
  • Εφόσον προτείνεται "βίκι" μπορούσε να αφεθεί "βίκι" και όχι να το παντρευτεί ως "βικιτόπος".
  • Ακόμη κι εκεί όπου ο αγγλικός όρος αποτελείται από δύο λέξεις, έχει σχηματιστεί σύνθετη: wiki editing -> βικισύνταξη (γιατί όχι "σύνταξη βίκι"), wiki page -> βικισελίδα (γιατί όχι "σελίδα βίκι";), wiki software -> βικιλογισμικό (γιατί όχι απλώς "λογισμικό βίκι";)
    Σημειώνω αυτά τα παραδείγματα χρησιμοποιούνται ήδη στα εγχειρήματά μας από κάποιους με τον τρόπο που αναφέρω.
    • Δεν είναι όλα "όροι" στους οποίους αξίζει αναφορά. Θα μπορούσε κάποιος να μιλάει και να αναφερθεί σε "φιλοσοφία wiki" (βικιφιλοσοφία;), "κοινότητα wiki" (βικικοινότητα;) χωρίς τελειωμό και ατελείωτες σειρές παραγώγων...
  • Κάποιοι από τους αναφερόμενους "όρους" δεν είναι γενικοί όροι αλλά ονόματα (που καλύπτονται από trademark) συγκεκριμένων ιστότοπων wiki.
    (Wikipedia) Βικιπαίδεια, (Wiktionary) Βικιλεξικό, κλπ δεν είναι γενικοί όροι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άλλα εγκυκλοπαιδικά ή λεξικογραφικά wiki. Συνεπώς, κακώς αναφέρονται ως παραδείγματα.
« Last Edit: 21 Mar, 2012, 21:30:02 by geraki.gr »

spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 403101
  • Gender: Male
  • point d’amour
    • spiros.doikas
    • greektranslator
    • doikas
    • 102094522373850556729
    • lavagraph
    • Greek translator CV
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #11 on: 22 Mar, 2012, 11:43:06 »
Σχετικά με τα παραπάνω, αυτό που βλέπω είναι ότι με επιρροή από την Βικιπαίδεια και τα αδελφικά της εγχειρήματα έχει υιοθετηθεί ως "μετάφραση" ή μεταγραφή του wiki το "βίκι".

Είχα κάνει κάποτε σχετική νύξη στη Βικιπαίδεια όσον αφορά στην ομοιογένεια των αποδόσεων στη... βικιοικογένεια (για να ριμάρουμε και για να σε πειράξω). Αυτά συμβαίνουν όταν δεν υπάρχει κεντρική ορολογική διαχείριση και ένα μεγάλο έργο (ή «εγχείρημα» αν προτιμάς) δεν νοείται να μην την έχει -:)
https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=211986.0

Ακόμη κι εκεί όπου ο αγγλικός όρος αποτελείται από δύο λέξεις, έχει σχηματιστεί σύνθετη: wiki editing -> βικισύνταξη (γιατί όχι "σύνταξη βίκι"), wiki page -> βικισελίδα (γιατί όχι "σελίδα βίκι";), wiki software -> βικιλογισμικό (γιατί όχι απλώς "λογισμικό βίκι";)

Η απόδοση με μονολεκτικό (σύνθετο) όρο είναι πιο «οικονομική» και έχει μεγαλύτερη ευκολία χειρισμού (παραγωγικότητα, γραμματική, κλίσεις, κ.τ.λ.). Όχι ότι η περιφραστική βέβαια είναι λάθος -:)
« Last Edit: 22 Mar, 2012, 13:19:46 by spiros »

geraki.gr

  • Semi-Newbie
  • *
  • Posts: 3
  • Gender: Male
  • Geraki
    • Geraki
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #12 on: 26 Mar, 2012, 13:05:03 »
Πράγματι, δεν υπάρχει ομοιογένεια σε αρκετά από τα εγχειρήματά μας. Μια τέτοια έλλειψη αφού αναγνωρίστηκε θα έπρεπε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη προσοχή ως προς την άντληση συμπερασμάτων και όρων. :-)

Όπως και αν έχει, παρακαλώ να προσέξετε πολύ τα σχετικά με τα ονόματα Βικιπαίδεια, Βικιλεξικό, Βικιθήκη, κλπ. Είναι κύρια ονόματα. Δεν θα πρέπει να τα αναφέρετε ως παραδείγματα γενικών όρων. Στην περίπτωση που κάποιος, βασισμένος στην ορολογία που προτείνετε, αναφερθεί σε άλλο παρόμοιο ιστότοπο ως "βικιπαίδεια" ή "βικιλεξικό" θα διαπράξει σοβαρότατο λάθος. Παρόμοιο λάθος θα ήταν αν αναφερόταν σε ένα άσχετο ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο ως Amazon. 

spaceoddity

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1206
  • Gender: Female
Re: Ο όρος wiki και τα σύμπλοκά του
« Reply #13 on: 28 Mar, 2012, 12:40:25 »
Ευχαριστώ τον geraki για την παρέμβασή του, είναι και πολύ πιο έμπειρος και αρμόδιος από μένα να τοποθετηθεί σχετικά με το θέμα. Ουσιαστική απάντηση όμως δεν πήραμε, και μου έχει δημιουργηθεί (εδώ και καιρό) απορία σχετικά με τον τρόπο υιοθέτησης της ορολογίας στους κόλπους της ΕΛΕΤΟ, ΜΟΤΟ κλπ., και σε ποιους ακριβώς απευθύνεται αυτή η υιοθέτηση. Ωστόσο, επειδή το θέμα είναι ευρύτερο, δεν θα το θέσω εδώ αλλά σε καινούργιο νήμα. Ελπίζω να κάνει κάποιος τον κόπο να απαντήσει υπεύθυνα.

spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 403101
  • Gender: Male
  • point d’amour
    • spiros.doikas
    • greektranslator
    • doikas
    • 102094522373850556729
    • lavagraph
    • Greek translator CV