απολαμβάνω + αιτιατική / απολαύω + γενική

wings · 2 · 2765

Offline wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 67813
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • hellenicwings
    • Βίκυ Παπαπροδρόμου: ό,τι πολύ αγάπησα (ποίηση, πεζογραφία & μουσική)
Η γλώσσα και τα κόκαλα
Καινούργιες χρήσεις σε παλιές λέξεις και το μόνιμο «βάσανο» των αποθετικών ρημάτων

Του Παντελή Μπουκάλα

Μέχρι στιγμής δεν έτυχε να ακούσω κανέναν να λέει, στην τηλεόραση ή στο ραδιόφωνο, ότι «απόλαυσε της πορτοκαλάδας του», ακόμη και αν πρόκειται για πορτοκαλάδα εμπλουτισμένη με εκείνο το διοξείδιο του άνθρακα που ξερνούν τα εργοστάσια και το οποίο, όπως επιστημονικότατα μάς διαβεβαιώνει ο πρόεδρος της ΔΕΗ, τυγχάνει ακίνδυνο και ας λένε ό,τι θέλουν οι καταστροφολόγοι για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ακούμε όμως συχνά, συχνότατα, είτε ρεπόρτερ φρέσκους στα πράγματα, ενδεχομένως και στα γράμματα, είτε «κεκυρωμένους» σχολιαστές να λένε «απολαμβάνουν της αίγλης», «απολαμβάνουν της εκτίμησης» και άλλα απολαυστικά. Πιθανότατα, αυτοί οι δημόσιοι ομιλητές γλιστρούν στη σύνταξη του ρήματος «απολαμβάνω» με γενική, παρακινημένοι από την πεποίθησή τους ότι έτσι ο λόγος τους αποκτά περισσότερη λογιοσύνη και κύρος.

Μπορούμε να υποθέσουμε πως το ίδιο «πρώτο κινούν», η επιζήτηση δηλαδή της λογιοσύνης, δρα όταν άλλα ρήματα, που συντάσσονται αρχαιόθεν με αιτιατική, όπως το «επιδέχομαι», το «διαφεύγω», το «διαλανθάνω», το «αποποιούμαι», το «μετέρχομαι», σέρνονται και αυτά να συνταχθούν με γενική, μια πτώση μάλιστα από την οποία η δημοτική γλώσσα κρατάει τις αποστάσεις της και ενίοτε δεν την ανέχεται και βρίσκει τρόπους να την ντριμπλάρει, προσφεύγοντας σε περιφράσεις ή σε άλλα τεχνάσματα.

Όμως, συντάξεις του είδους «απολαμβάνω της εμπιστοσύνης» κ.λπ., εντοπίζουμε συχνά και στον γραπτό λόγο, για τη δημιουργία του οποίου υποτίθεται πως υπάρχει ένα προστάδιο σκέψης που δεν υπάρχει στον περισσότερο αυθόρμητο προφορικό λόγο. Μπορούμε, λοιπόν, να εικάσουμε ότι εδώ εκδηλώνεται ένα φαινόμενο «έλξης», για να το πω σχηματικά, ότι δηλαδή η σύνταξη του «απολαύω» με γενική παρέσυρε διά της συμφύρσεως και το «απολαμβάνω», έστω και αν ούτε η γραμματική το επιτρέπει ούτε οι σημασίες των δύο ρημάτων ταυτίζονται πλήρως· το «απολαύω της εμπιστοσύνης» σημαίνει είμαι αποδέκτης της εμπιστοσύνης, όχι καταφχαριστιέμαι.

Ακόμη και τα λάθη ή τα «λάθη» στη γλώσσα κάτι έχουν να πουν, κάποιους κόμπους υποδεικνύουν και επιχειρούν να τους λύσουν ή και να τους κόψουν. Το «απολαμβάνω» ή το «επιδέχομαι» με γενική, ας πούμε, μας μιλούν για μια λειψή ή κακοχωνεμένη γνώση αφενός, για μια μόδα αφετέρου, αφού ο ένας δημόσιος χρήστης δανείζεται το ατυχές σχήμα από τον άλλον δίχως να ελέγξει τη γραμματική εγκυρότητά του.

...

Μπορείτε να διαβάσετε όλο το άρθρο στη σημερινή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στη σελίδα:
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_04/03/2008_261543
« Last Edit: 28 Jul, 2018, 16:34:49 by spiros »


Offline spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 792045
    • Gender:Male
  • point d’amour
    • spiros.doikas
    • greektranslator
    • doikas
    • lavagraph
    • Greek translator CV
Στη νέα ελληνική γλώσσα το λόγιο ρήμα απολαύω συντάσσεται πάντοτε με γενική, δηλώνει δε αυτόν που γίνεται αποδέκτης κάποιου πράγματος, αυτόν που δέχεται ή λαμβάνει κάτι τιμητικό, αυτόν στον οποίον παρέχεται κάποιο αγαθό:

«Ο γενικός γραμματέας του υπουργείου απολαύει της πλήρους εμπιστοσύνης του πρωθυπουργού», «Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι όλοι οι εργαζόμενοι της εταιρείας απολαύουν της εκτιμήσεως και της αγάπης του γενικού διευθυντή», «Πρέπει να αισθάνεται ιδιαίτερα ευτυχής που καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του απέλαυε εξαιρετικών τιμών και αξιωμάτων».
Απολαμβάνω και απολαύω | in.gr



 

Search Tools