Author Topic: Ζωή Καρέλλη  (Read 148101 times)

Anastasia

  • Anastasia Giagopoulou
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2373
  • Gender: Female
  • Set goals, Work hard!
    • anastasia.giagopoulou
    • https://twitter.com/ingreekt
    • My Website
Ακόμη ένα ποίημα της Ζωής Καρέλλη με βαθιά νοήματα. Νομίζω ότι σ' αυτό το ποίημα η ποιήτρια βουτάει βαθιά στην ψυχή της και βγάζει στην επιφάνεια κρυμμένα συναισθήματα και σκέψεις που έμεναν στον πάτο σαν ναυάγια. Έχω την εντύπωση ότι υπάρχουν πολλοί και πολλές που ταυτίζονται με τούτες τις φράσεις και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, καθώς το ποίημα θα μπορούσε να θεωρηθεί διαχρονικό.

Καλημέρα, παιδιά.
"Only Love can leave such a... Mark!"


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Βαθύτατα νοήματα, Αναστασία. Σε αντίθεση μ’ αυτό που είπα τις προάλλες στη Μαρίνα για το ποίημα «Η άνθρωπος», εδώ είμαι πεπεισμένη ότι έχουμε να κάνουμε με ένα από τα σημαντικότερα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη που παράλληλα είναι αρκετά γνωστό.

Λες γι’ αυτούς που ταυτίζονται με τις φράσεις και τις σκέψεις της ποιήτριας και ότι το ποίημα θα μπορούσε να θεωρηθεί διαχρονικό. Θα πω κατηγορηματικά ότι επιβάλλεται να θεωρηθεί διαχρονικό. Τόσο όσο κι αυτή καθεαυτή η έπαρση. Μια ανθρώπινη αντίδραση, ενίοτε και στάση ζωής που ταλανίζει αυτόν που διακατέχει, όσο κι αν δείχνει να μην το αντιλαμβάνεται ο ίδιος, και που, δυστυχώς, καταδυναστεύει τους ανθρώπους που τον περιβάλλουν και πλήττει την αξιοπρέπειά τους. 

Τα λέει όλα η Καρέλλη με τα δύο τελευταία τετράστιχα:

Δίχως της συγκατάβασης τη χάρη,
στεγνών’ η δύναμη την ευφορία του σώματος.
Σα θάνατος αδιέξοδος η δύναμη της έπαρσης,
σπάνιο, απαίσιο χάρισμα της μοναξιάς αγέρωχης.

Μη λησμονείς την έπαρση.
Μονάχα, όταν σου γίνει δοκιμασία, ψυχή,
θα μάθεις τη σημασία
της άκρατης, σφοδρής υπερηφάνειας
το ακόρεστο μυστικό.


Και μην ξεχνάμε τι λέει το αγαπημένο μας λεξικό για τη λέξη «έπαρση»:

ΛΚΝ
έπαρση
η [éparsi] O33  : 1.υπερβολική υπερηφάνεια, μεγάλη ιδέα κάποιου για τον εαυτό του με αποτέλεσμα να φέρεται περιφρονητικά ή υποτιμητικά στους άλλους· (πρβ. αλαζονεία, υπεροψία): Άνθρωπος γεμάτος ~. H ~ της απόλυτης βεβαιότητας. Διηγείται με ~ τα κατορθώματά του. 2. ανύψωση σημαίας στον ιστό. ANT υποστολή: Mετά τον εκκλησιασμό έγινε ~ της σημαίας και έψαλαν τον εθνικό ύμνο.   [λόγ. < ελνστ. ἔπαρ(σις) -ση, αρχ. σημ.: `φούσκωμα΄]


Κι η Ζωή Καρέλλη κάνει κάποια αδιόρατα παιχνίδια σ’ όλο το ποίημα με τους δύο ορισμούς της λέξης για να φτάσει στο τέλος να την αντιπαραβάλει με τη λέξη «υπερηφάνεια», για λόγους ευνόητους:

ΛΚΝ
υπερηφάνεια
η [iperifánia] O27 & περηφάνια η [perifá<n>a] O25α  : 1.αυξημένο συναίσθημα αξιοπρέπειας, η συναίσθηση που έχει κάποιος για την ηθική του αξία και η πρόθεσή του να τη διαφυλάξει: Mην πεις τίποτα που θα μπορούσε να πληγώσει την υπερηφάνειά του. Oι νίκες των βαλκανικών πολέμων τόνωσαν την εθνική ~. 2. συναίσθημα ικανοποίησης και χαράς για κτ. που απόκτησα, για κτ. που κατάφερα να κάνω. (έκφρ.) φουσκώνει* το στήθος μου από ~. || (μειωτ.) συναίσθημα ματαιοδοξίας και αλαζονείας.  [υπερ-: λόγ. επίδρ. στο περηφάνεια (πρβ. αρχ. ὑπερηφανία ίδ. σημ.)· περ-: περήφαν(ος) -εια (ορθογρ. απλοπ.)]
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:01:18 by wings »

Anastasia

  • Anastasia Giagopoulou
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2373
  • Gender: Female
  • Set goals, Work hard!
    • anastasia.giagopoulou
    • https://twitter.com/ingreekt
    • My Website
Δεν θα μπορούσες να το θέσεις καλύτερα, Βίκυ. Η ποιήτρια μιλάει για συναισθήματα που πολλές φορές γίνονται στάση και τρόπος ζωής των ανθρώπων. Το αποτέλεσμα το περιγράφει εξαίσια η Ζωή Καρέλλη με τα τελευταία τετράστιχα, όπως πολύ σωστά επισημαίνεις.

Γενικά, πιστεύω ότι οι άνθρωποι που διακατέχονται από τέτοιου είδους συναισθήματα, ιδίως στο βαθμό που τα συναισθήματα αυτά ορίζουν την καθημερινότητα τους και τις σχέσεις τους με τους άλλους ανθρώπους, είναι πολύ απασχολημένοι με τον εαυτό τους για να καταλάβουν τα καταστροφικά αποτελέσματα των κινήσεων τους. Όλα αυτά, βέβαια, γίνονται αντιληπτά με την άφιξη της μοναξιάς...


lionpsyche

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1857
  • Gender: Female
Συμφωνώ μαζί σου, Anastasia. Όπως και με το δίστιχο:

Σα θάνατος αδιέξοδος η δύναμη της έπαρσης,
σπάνιο, απαίσιο χάρισμα της μοναξιάς αγέρωχης.


Όσοι μένουν μόνοι τους έχουν αυτό το απαίσιο, μα απόλυτα απαίσιο ίσως «χάρισμα»: να νιώθουν, να αισθάνονται αγέρωχοι και νομίζουν πως μόνο αυτοί υπάρχουν, αφού δε συναναστρέφονται με άλλους ανθρώπους. Είναι αυτοί και τίποτε άλλο στον κόσμο. Τα λέει καταπληκτικά η Ζωή Καρέλλη. Τα ποιήματά της έχουν κάτι το αγέρωχο, με τη θετική του έννοια. Είναι... αριστοκρατικά. Μιλάνε για την ίδια τη ζωή και την αποστασιοποίηση των ανθρώπων, τουλάχιστον το τελευταίο, από την ίδια τη ζωή!
« Last Edit: 16 Jul, 2010, 21:52:06 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Υπαρκτικά (IV)
« Reply #34 on: 31 May, 2008, 16:56:27 »
Ζωή Καρέλλη, Υπαρκτικά (IV)

[Ενότητα Υπαρκτικά]

IV

Τόσο είναι το πάθος μου της ζωής
που θα μπορούσα να πεθάνω.

Τόσο ζω που καταλαβαίνω
πόσο πεθαίνω.

Τόση είναι η ζωή μου
που με πεθαίνει.

Τόσο μπορώ να ζήσω
που μπορώ ν’ αδιαφορήσω αν ζω.

Τόσο ζητώ να ζήσω
που δεν αντέχω να ζω.

Από τη συλλογή Το πλοίο (1955)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:01:44 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Σκιές στο χρόνο (Ι)
« Reply #35 on: 14 Jun, 2008, 00:33:09 »
Ζωή Καρέλλη, Σκιές στο χρόνο (Ι)

[Ενότητα Σκιές στο χρόνο]

Trattando l' ombra come cosa salda
Purgatorio c. 21 v. 136


Ι

Μόλις άνοιξα το βιβλίο με τις σειρές,
άρχισαν οι σκιές να γλιστρούν.
Γι’ αυτό δεν μπορώ ποτέ να ησυχάσω
σε κανένα καιρό, όσο υπάρχουν
τόσα φαντάσματα, ακατάλυτα
σε παρελθόν και μέλλον.
Πώς οι άνθρωποι συζούν,
ζώντας σε χρόνους διάφορους;
Ποιος τους συνδέει καιρός,
πώς λησμονούν;

Σκιές σειρές που προσέρχονται
και παρέρχονται,
σηκώνομαι
να κινηθώ και δεν είμαι
μαζί μου. Σκιώδεις κινήσεις,
θα έπρεπε κάποτε να βρεθώ
ευτυχείς να βρεθούμε σε αρμονίες,
στις εποχές βέβαιοι,
πως υπάρχουμε στην επιθυμία
του χρόνου. Άλλα, άλλοτε, αλλού,
πού ψυχή μου;
Μια πάνω στην άλλη
χαλάν αυτές, γίνονται σκιές
οι επιθυμίες,
ξαναρχίζουν πάλι
καταστάσεις παλιές να ξανάρχονται,
στιγμές αχάλαστες, οι σκιές
υπάρχοντας άτρωτες φαντασίες
δεν καταστρέφονται.

Από τη συλλογή Φαντασία του χρόνου (1949)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:02:51 by wings »


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Ενδυμίων
« Reply #36 on: 01 Jul, 2008, 02:41:40 »
Ζωή Καρέλλη, Ενδυμίων

Η Σελήνη αγάπησε τον Ενδυμίωνα,
ίσως γιατί αποκοιμήθηκε αυτός
τον γλυκόν ύπνο βαθιά.
Δεν θα ταράξει με λαμπρές κινήσεις
κι απότομες των νέων ανθρώπων,
την εμορφιά του προσώπου της,
ησυχία σχεδόν παγερή.
Ο νέος που κοιμάται ευτυχής,
δεν θα φοβηθεί την Κυρά της Νύχτας,
με το αργυρό, άσπιλο πρόσωπο, λείο
και την άχρονη ηλικία, άχροη
την παντοτινή της παρθενικότητα.

Από τη συλλογή Της μοναξιάς και της έπαρσης (1951)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:03:12 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Αγάπη
« Reply #37 on: 29 Jul, 2008, 23:39:46 »
Ζωή Καρέλλη, Αγάπη

Ποιος ημπορεί ν’ απλώσει
τη γλυκιά την ώρα,
να τυλιχτεί σ’ αυτήν και ν’ αποκοιμηθεί;
Σε όνειρο να θυμηθεί
της μάνας του τα σπλάχνα,
για να μη φοβηθεί
που στην πυκνή τη γη θα ξαπλωθεί.

Από τη συλλογή Το πλοίο (1955)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:03:32 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Παραμύθια του κήπου (Ι)
« Reply #38 on: 04 Sep, 2008, 01:15:13 »
Ζωή Καρέλλη, Παραμύθια του κήπου (Ι)

[Ενότητα Παραμύθια του κήπου]

I

Η αναρριχώμενη τριανταφυλλιά
άσπρα φορεί, άσπρα κρατεί, άσπρη είναι η φορεσιά της.
Απλώνεται, ξαπλώνεται στον ήλιο,
και περιμένει να της φιλήσει
τα μικρά τριαντάφυλλα, να τα μεθύσει τόσο
από χρυσάφι και φωτιά γλυκιά,
ώσπου να κοκκινίσουνε
απ’ την πολλή του αγάπη.

Από τη συλλογή Παραμύθια του κήπου (1955)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:03:56 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Καρκίνος (απόσπασμα)
« Reply #39 on: 25 Sep, 2008, 22:42:29 »
Ζωή Καρέλλη, Καρκίνος (απόσπασμα)

[Απόσπασμα από το ποίημα Καρκίνος]

[...]

Σε κάθε σκαλοπάτι αχνάρια
από αίμα και λάσπη.
Μην τα πατήσεις νομίζοντας
πως εσύ θα τα σβήσεις.
Κοίταξέ τα καλά,
αίμα και λάσπη.

Όλα τα σκαλοπάτια είναι ίδια.
Κάποτε νομίζεις πως θα σε φέρουν
ψηλά, όπου δεν υπάρχουν πια
αυτά τα σημάδια.
Γελιέσαι. Κοίταξέ τα καλά,
αίμα και λάσπη.

Αυτά είναι τ’ ανθρώπινα αχνάρια
τ’ αληθινά. Ούτε βρίσκονται ποτέ
άλλα. Μη γελιέσαι.
Κοίταξέ τα καλά.
Να θυμάσαι, το σώμα είναι πάντα
αίμα και λάσπη.

Από τη συλλογή Αντιθέσεις (1957)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:04:20 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Αντιθέσεις
« Reply #40 on: 14 Oct, 2008, 03:18:47 »


Joan Miró, North-South, 1917, oil on canvas (62 x 70 cm). Private collection.

Ζωή Καρέλλη, Αντιθέσεις

Όλ’ αυτά τα όνειρα, που πέρασαν,
χωρίς να τ’ ακολουθήσουμε.
Μέρες της άνοιξης θολές, έσβησαν,
άνθη, δεν έδεσαν σε καρπό, φυλλορρόησαν,
επιθυμίες, που χάλασαν,
λόγια που στο στόμα απόμειναν
και πικράθηκαν χαμόγελα δισταχτικά,
που μαράθηκαν, δεν θα φανούν στα πρόσωπα
των ονείρων, που χάθηκαν,
σα να μην υπήρχαν.

Δεν υπάρχουν τα όνειρα.

Τι θα κάνουμε τα όνειρα,
τις επιθυμίες, που δεν ξεπληρώθηκαν
μας αφήνουν αδιάφορους, όπως οι αδύνατοι
δε μας προφταίνουν και κλαιν πίσω μας
λόγια και θρήνους. Δεν ωφελεί με λόγια
και θρήνους να παρακαλούν. Προχωρούμε
να ζήσουμε όλη τη δύναμη που μας οδηγεί
και πεθαίνουν οι αδύνατοι.

Εμείς είμαστε βέβαιοι πως πρέπει να ζήσουμε.

Από τη συλλογή Η εποχή του θανάτου (1948)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:05:14 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Η λύση
« Reply #41 on: 02 Nov, 2008, 00:06:43 »


Whitney M. Hall, Panem et Circenses (Oil on Canvas)
Πηγή: whitneymhall.com


Ζωή Καρέλλη, Η λύση

Φαγί και θεάματα. Διασκεδάσεις,
σκόρπισμα του νου γυρεύουμε
που βαραίνει τα βήματά μας.
Άμα χρειαστεί, θα παλέψουμε κιόλας.
είτε σαν καλοί στρατιώτες,
είτε και γλαδιάτορες για το θάνατο
ορισμένοι. Όμως πριν, θέλουμε
να κορεστούμε, να μεθύσουμε τόσο πολύ,
που να μη σκεφτούμε, τι θ’ απογίνει
η αιώνια ψυχή μας.
Ας τελειώσει τούτ’ η πείνα,
που μας κατατρώγει τα σωθικά,
τυραννεί τ’ άπληστο βλέμμα μας.

Είχαμε ποτέ φαντασία δική μας;
Θέλουμε να μας την δώσουν. Να μην
αισθανόμαστε την μονότονη φτώχεια μας.
Φαγί και θεάματα. Είμαστε πολλοί
και δε χορταίνουμ’ εύκολα.
Ζητούμε να ξεχάσουμε τον εαυτό μας,
να τον σκεφτόμαστε δεν ωφελεί.
Όσο για τους θεούς – μήπως
δεν τους διασκεδάζουμε αρκετά
έτσι που ζούμε;
Βέβαια θα τους αρκεί
τούτο, αφού τέτοιους μας όρισαν

Από τη συλλογή Της μοναξιάς και της έπαρσης (1951)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:06:48 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Συνέπειες
« Reply #42 on: 30 Nov, 2008, 01:27:08 »
Ζωή Καρέλλη, Συνέπειες

[Ενότητα Χαλκογραφίες]

Είναι σαν Ερινύες οι Συνέπειες...
Σκληρές στέκονται και μας εμποδίζουν τη δράση.
Πίσω μας γυρίζουν, μας κυνηγούν
φαντάσματα της φαντασίας μας,
φαντάσματ’ από πράξεις
που δε θανατώσαμε καν.
Ίσκιοι ψυχροί παγώνουν την κίνησή μας
οι Συνέπειες, καθώς μας περιμένουν.
Ποια γνώση της πραγματικότητας
εμπόδια τις υψώνει; Φανταστικά ίσως
ακόμα πιο τρομαχτικά,
αφού προέρχονται από μας τους ίδιους.
Δημιουργούνται οι Συνέπειες δυνατές
απ’ την αδυναμία μας,
για να μας κατατρέχουν.
 
Από τη συλλογή Χαλκογραφίες και εικονίσματα (1952)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:07:22 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Αναμνήσεις
« Reply #43 on: 27 Dec, 2008, 00:54:11 »


Salvador Dali, The Persistence of Memory, 1931

Ζωή Καρέλλη, Αναμνήσεις

Ημέρες...
ή μάλλον ώρες της ζωής μου
δεμένες με βάρος, ξανάρχονται
εμπρός μου, γύρω μου δε φεύγουν.

Φαντάσματα του χρόνου,
του εκείνου δικού μου καιρού,
ανήσυχες ψυχές από στιγμές
που μείναν ανάρμοστα οδυνηρές,
δίχως απάντηση, στο γιατί της οδύνης.

Ώρες δίχως εγκαρτέρηση κι υπομονή,
δίχως παραδοχή, δεν λησμονούνται
τούτες οι πληγές που ανοιχτές μένουν
στο σώμα του χρόνου εκεί,
εκείνου που αγάπησα παράφορα,
οι αναμνήσεις επιμένουν επίπονες.

Από τη συλλογή Φαντασία του χρόνου (1949)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:08:00 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 62546
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • ThePoetsILoved
    • papaprodromou
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Ζωή Καρέλλη, Στο χρόνο
« Reply #44 on: 24 Jan, 2009, 02:40:40 »


Wassily Kandinsky, Composition VI, 1913

Ζωή Καρέλλη, Στο χρόνο

Η αλλαγή δεν ήρθε να μου προσφέρει
την αλλαγή. Τι είναι μήπως
η αλλαγή και τι μπορεί ν’ αλλάξει,
απαλλαγή καμιά δεν θα υπάρξει
του εαυτού μας το τέλμα
μα κρατάει καλά. Αυτό είναι
και το τέρμα.

Η αρχή ωστόσο είναι
μόνο κάποια συναλλαγή.

Από τη συλλογή Φαντασία του χρόνου (1949)
« Last Edit: 30 Jun, 2017, 19:08:39 by wings »