γονικός ή γονεϊκός; -> γονικός

valevi · 12 · 11887

valevi

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 502
    • Gender:Female
Καλημέρα σε όλους,

Ποια είναι η γνώμη σας για την παραπάνω λέξη, σε ποιο τύπο θα τη χρησιμοποιούσατε; Είμαι σίγουρη πως σε ορισμένες εκφράσεις ταιριάζει απόλυτα η δημοτική "γονική" (π.χ. παροχή, παρακολούθηση, επιμέλεια...). Τι γίνεται όμως με κάποιες άλλες όπως είναι ο "ρόλος". Εδώ δεν μου πάει τόσο καλά το "γονικός ρόλος". Το ίδιο και με το "πρότυπο", όπου και πάλι προτιμώ το "γονεϊκό". Μήπως είναι λάθος; Γνώμες;

Πρέπει να προσθέσω πως στο ηλεκτρονικό λεξικό του Τριανταφυλλίδη και του Κριαρά δεν βρήκα καμία εγγραφή ως γονεϊκό, αλλά μου έδωσε αποτελέσματα μόνο για τη λέξη "γονικός".




« Last Edit: 21 Mar, 2008, 12:00:07 by wings »


Frederique

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 80227
    • Gender:Female
  • Creative, Hardworking and Able!
Καλή σου μέρα,

Ομολογώ πώς πρώτη φορά βλέπω τη λέξη «γονεϊκός». Την έψαξα και δεν τη βρίσκω.
Στο λεξικό της κοινής νεοελληνικής υπάρχει μόνο το «γονικός» που μου αρέσει και περισσότερο..
Καλό θα ήταν να περιμένεις και τους ειδήμονες της Ελληνικής....Καλή συνέχεια :-)

http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%22%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82+1+-%CE%AE+-%CF%8C%22&dq=
« Last Edit: 21 Mar, 2008, 09:46:10 by Dr Moshe »
Communicate. Explore potentials. Find solutions.



Dr Moshe

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 299
    • Gender:Male
  • Shir HaShirim 8:6,7
Καλημέρα στις αγαπητές φίλες, που είναι αξιέπαινες για το αισθητήριό τους.

Το ερώτημα που υποβλήθηκε είναι εύλογο, επειδή συχνά παρατηρείται σύγχυση.

Σωστά σχηματισμένος είναι ο τύπος γονικός, γνωστός ήδη από την αρχαιότητα. Ας ληφθεί υπ' όψιν, παρακαλώ, ότι δεν προέρχεται από το ουσ. γονεύς, όπως ίσως φαίνεται προφανές, αλλά από το αρχ. γονή «γενεά, οικογένεια - ό,τι γεννά, σπέρμα» με κανονικό θέμα γον- και επίθημα -ικός. Συνεπώς, γονική παροχή / μέριμνα, γονικός ρόλος και, ως εκ τούτου, μονογονική οικογένεια (όχι *μονογονεϊκή).

Οι συχνοί τύποι γονέας, γονέα, γονέων οδήγησαν σε επανανάλυση της θεματικής βάσης: θεωρήθηκε ληκτικό τέρμα μόνο το -α(ς), -ων και ελήφθη το γονε- ως θέμα, με αποτέλεσμα να προκύψουν οι εσφαλμένοι σχηματισμοί *γονε-ϊκός, *μονογονε-ϊκός.

Ελπίζω οι πληροφορίες αυτές να απαντούν στο ερώτημά σας. Ευχαριστώ.
A Reina, mi tesoro

אשׁת־חיל מי ימצא ורחק מפנינים מכרה :Mishle משׁלי  31:10
A woman of valour who can find? For her price is far above rubies (JPS)


valevi

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 502
    • Gender:Female

Ευχαριστώ πολύ και τους δυο σας. Η βοήθεια είναι πάντα ανεκτίμητη.




Thomas

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2916
    • Gender:Male
  • Άκουγε πάντα τους άλλους. Όλο και κάτι θα μάθεις
Καταφεύγω πάλι στους γλωσσολόγους του forum για την εξής απορία μου. Γιατί λέμε "γονική παροχή" και "μονογονεϊκή οικογένεια"; Ποια η διαφορά μεταξύ γονικός και μονογονεϊκός;
« Last Edit: 30 May, 2008, 17:13:29 by wings »


Pit

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 1020
    • Gender:Male
  • Panagiotis Stamatelos
Αγαπητέ Thomas,

Ισχύουν και οι δύο λέξεις, ωστόσο περισσότερο σωστή θεωρείται η λέξη γονικός, καθώς είναι αυτή, η οποία παράγεται κατευθείαν από το ουσιαστικό γονέας.
Δες, για παράδειγμα τα εισαγγελέας -> εισαγγελικός (όχι εισαγγελεϊκός).

Ελπίζω να βοήθησα...
« Last Edit: 30 May, 2008, 18:26:12 by pit »
Laughter translates into any language.


Thomas

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 2916
    • Gender:Male
  • Άκουγε πάντα τους άλλους. Όλο και κάτι θα μάθεις

Zazula

  • Λεξιλάγνος λογοπαίκτης
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1338
    • Gender:Male
  • Αθεράπευτος πομφολυγτόπιξ
To "γονικός" αποτελεί παγιωμένη λέξη, αλλά για την απόδοση του single-parent έχει επικρατήσει (και λημματογραφείται στα λεξικά) το "μονογονεϊκός" ως παράγωγο του μονογονέα - ενώ το "μονογονικός" είναι το παράγωγο επίθετο της μονογονίας (άλλη σημασία).
Zazula: γλυφός και τσαγανός σαν κουτσουκέλα

WRITING STYLE GUIDELINES
1. Be more or less specific.
2. It's not O.K. to use ampersands & abbreviations.
3. Exaggeration is a million times worse than understatement.
4. Parenthetical remarks (however relevant) are to be avoided.


mariapar

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1899
    • Gender:Female
Έτσι είναι όπως τα λέτε, αλλά δεν είναι ετυμολογικά άτοπο το ότι χρησιμοποιούμε το "-ική" τόσο για την ευγονική (από το γόνος), όσο και για τη γονική μέριμνα/παροχή (από το γονέας);
One finger cannot lift a pebble (Native American proverb)



Zazula

  • Λεξιλάγνος λογοπαίκτης
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 1338
    • Gender:Male
  • Αθεράπευτος πομφολυγτόπιξ
Η ερώτηση έχει ήδη απαντηθεί από τον Dr. Moshe.
Και στο ενδιάμεσο, όπως ανέφερα και προηγουμένως, το επίθετο μονογονεϊκός/-ή/-ό λημματογραφήθηκε κανονικά (π.χ. ΛΚΝ):
μονογονεϊκός -ή -ό [monoγoneikós] E1 : (κοινων.) μονογονεϊκή οικογένεια, οικογένεια που αποτελείται από ένα ή περισσότερα ανήλικα παιδιά και τον έναν από τους δύο γονείς. [λόγ. μονο- + γονε(ύς δες στο γονέας) -ικός μτφρδ. αγγλ. single parent]
Zazula: γλυφός και τσαγανός σαν κουτσουκέλα

WRITING STYLE GUIDELINES
1. Be more or less specific.
2. It's not O.K. to use ampersands & abbreviations.
3. Exaggeration is a million times worse than understatement.
4. Parenthetical remarks (however relevant) are to be avoided.



 

Search Tools