Άνευ, Δίχως, Πλην, Χωρίς...

Elias71 · 11 · 4036

Elias71

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 192
    • Gender:Male
Ποια είναι η διαφορά με όλες αυτές τις λέξεις;

Ξέρω ότι το πλην μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στα μαθηματικά για να δείξεις αρνητικό ποσό (αντί για «μείον») και όταν θέλεις να πεις όλοι πλην αυτόν (αντί για «εκτός»)... αλλά εκτός από αυτό δεν καταλαβαίνω πότε πρέπει να χρησιμοποιούμε το ένα αντί για το άλλο. Μήπως κάποιος μπορεί να μου το εξηγήσει;


user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663

Η διαφορά με όλες αυτές τις λέξεις; Δεν ξέρω, εγώ δεν έχω καμιά διαφορά
μαζί τους.

Αν εννοείς τη διαφορά που έχουν αυτές οι λέξεις μεταξύ τους:
Το πλην είναι ο παρείσακτος της παρέας. Τα άλλα τρία είναι περίπου
συνώνυμα.
Παράδειγμα: Πήρε άδεια άνευ αποδοχών, δουλεύει χωρίς μισθό (άμισθα που αρέσει
και στον συνονόματο Νίκελ), πήρε το δρόμο χωρίς/δίχως επιστροφή.
Δοκίμασε να βάλεις το πλην σ' αυτές τις φράσεις και θα δεις ότι δεν ταιριάζει.

Η διαφορά του άνευ από το δίχως και το χωρίς είναι ότι το άνευ συντάσσεται με γενική
(όπως και το "πλην", αυτό το "πλην αυτόν" που λες μόνο στο στρατό μπορείς να το
πεις χωρίς να σε κράξουνε), ενώ το χωρίς και το δίχως με αιτιατική, και ότι το άνευ
είναι αρχαιοπρεπές.

Από την άποψη αυτή, εγώ μεν λέω ότι το άνευ χρησιμοποιείται μόνο σε παγιωμένες
φράσεις, στερεότυπες, ή για πλάκα. Ας πούμε όταν πηγαίνω στον Παύλο να πάρω
Ελευθεροτυπία, του λέω, δώσε μου μία άνευ θείου και φωσφόρου, εννοώντας να μη
μου δώσει την έκδοση με το βισιντί που είναι ακριβότερη και για πέταμα (το βισιντί).

Αλλοι πάλι που έχουν υποκύψει στη γοητεία της νεοκαθαρεύουσας θα σου πουν
ότι το άνευ είναι πιο ωραίο διότι μεταλαμβάνει των τρισχιλιετών ναμάτων. Βέβαια,
και το χωρίς πανάρχαιο είναι, αλλά αυτό το καταλαβαίνει και η χωλή Ασπασία. Και το
δίχως αρχαίο είναι, αλλά αυτό πια έχει παραλαϊκέψει και πράγματι έχει πιο στενό πεδίο
χρήσεων. Κατά τα άλλα το δίχως είναι συνώνυμο του χωρίς (αν και, αυστηρά μιλώντας,
απολύτως συνώνυμα δεν υπάρχουν).

ν.



Elias71

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 192
    • Gender:Male
Ευχαριστώ για την βοήθειά σου, αλλά έχω και κάτι άλλω να ρωτήσω...

Το ίδιο ισχύει με το επειδή/διότι; Και αυτές οι δύο λέξεις με μπερδεύουν λίγο επειδή απ' ό,τι κατάλαβα είναι συνώνυμα, αλλά μερικές φορές η λέξη «διότι» μου ακούγεται καλύτερα από «επειδή», χωρίς να ξέρω γιατί και εάν πράγματι υπάρχει διαφορά μεταξύ τους.
« Last Edit: 15 Feb, 2006, 01:13:38 by Elias71 »


user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663

Συνώνυμα είναι, αλλά το επειδή χρησιμοποιείται και σε περιπτώσεις όπου το διότι δεν
μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ιδίως στην αρχή φράσεων,
ας πούμε:
Και επειδή είσαι εσύ θυμωμένος πρέπει να μας χαλάσεις τη γιορτή;

Προφανώς εδώ το διότι δεν μπαίνει.

Ή: Δεν πήγε, επειδή ήταν άρρωστος. Δεν πήγε, διότι ήταν άρρωστος.
Αλλά: Επειδή το πρωί είχε πυρετό, δεν πήγε. Εδώ το διότι δεν ταιριάζει.





aleka

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 725
    • Gender:Female
  • no rest for the wicked...
Επίσης το άνευ και το πλην συντάσσονται με γενική.

πλην εμού, πλην αυτής, πλην τούτου, άνευ διδασκάλου, άνευ πληρωμής
Destruction leads to a very rough road, but it also breeds creation.


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Η διαφορά του άνευ από το δίχως και το χωρίς είναι ότι το άνευ συντάσσεται με γενική
(όπως και το "πλην",
αυτό το "πλην αυτόν" που λες μόνο στο στρατό μπορείς να το
πεις χωρίς να σε κράξουνε), ενώ το χωρίς και το δίχως με αιτιατική, και ότι το άνευ
είναι αρχαιοπρεπές.
ν.

Αυτό το είπε και ο συνονόματος. Αν ξεχάσατε κάτι, είναι το "άνευ σάλιου" :-}


aleka

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 725
    • Gender:Female
  • no rest for the wicked...
Και να σκεφτείς ότι την απάντηση την έστειλα μεσημέρι που όπως κι αν το κάνουμε είχα ξυπνήσει.
Νομίζω ότι η αιτία της παραπάνω επανάληψης είναι μια γενικευμένη άρνηση που εμφανίζω προς την προσεχτική ανάγνωση. Δυστυχώς είναι ένα πρόβλημα που με στοιχειώνει μέρες τώρα και υποθέτω ότι ο μόνος τρόπος να το λύσω είναι με ένα γερό διάλειμμα. Φαντάσου να μπει κι άνοιξη, εκεί να δεις ζούζουρο που θα γίνει το μυαλό μου.
:ΡΡΡ

Αλέκα
Destruction leads to a very rough road, but it also breeds creation.


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Φαντάσου να μπει κι άνοιξη, εκεί να δεις ζούζουρο που θα γίνει το μυαλό μου.

Είπαμε. Θα σε βγάλουμε για καφέ, να σε λαμπικάρουμε.


aleka

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 725
    • Gender:Female
  • no rest for the wicked...
Μη νομίζεις κι εγώ γι' αυτό ρετάρω, για να με βγάλετε για καφέ! :ΡΡΡ



Destruction leads to a very rough road, but it also breeds creation.


tsioutsiou

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 583
Ολα αυτά που λέει ο sarant κλπ, ΣΥΝ του ότι το ΠΛΗΝ μπορεί να εισάγει και εναντιωματική φράση, σε θέση συνδέσμου, του τύπου: καλή η (παρα)φιλολογική μας βοήθεια εδώ, πλην (όμως) το Διαδίκτυο βρίθει και κουταμάρας '
(όχι, ΔΕΝ είναι σπόντα για το Τρανσλάτουμ!)


 

Search Tools