Author Topic: Νίκος Δήμου - Απόπειρες (ονόματα για ένα μικρό γατάκι)  (Read 19958 times)

progvamp

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1572
  • Gender: Female
    • Hellenic Myasthenia Gravis Association
http://www.ndimou.gr/articledisplay.asp?cat_parent=13&time_id=127&cat_id=13


ΑΠΟΠΕΙΡΕΣ (ονόματα για ένα μικρό γατάκι)



Ιου - Ιου
Τσιβούγι-Τσιβουγάκι.

Φουφούνι

Γατσούνι-Γατσουνίνι.

Σινούφης.
Γκαγκούνης
Γιβούκι-Γιβουγάκι.

Γούνι-Γούνι.

Φουτσίλι.

Φουγίγι-Φουγιγιόνι.




Γατσί-Γατσί.

Γατούτου.

Φούγιας.

Γατσίτσι.

Και με τόσα χάδια
έφτασε έντεκα χρονώ
και δεν είχε ένα, δικό του όνομα.

Το βιβλίο των γάτων


billberg23

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 5775
  • Gender: Male
  • Words ail me.
Τί δέ τις; Τί δ' οὔ τις; Σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος. — Πίνδαρος

progvamp

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1572
  • Gender: Female
    • Hellenic Myasthenia Gravis Association
You're talking about the Old Possum's Book of Practical Cats which i have, in a quite peculiar edition, the peculiarity being the fact that it has both the original english text and the translation of each poem on the next page! It's called in Greek: Το Εγχειρίδιο Πρακτικής Γατικής του Γερο-Πόσουμ, and it is published by Εκδόσεις Άγρα. The translators as listed in one of the first pages of the book are Παυλίνα Παμπούδη and Γιάννης Ζέρβας .

For what it's worth and for the sake of the nature of this forum, I guess it would be interesting to quote this particular piece you've mentioned in its translation from the aforementioned book.

Here it goes:

The Ad-dressing of Cats

 You've read of several kinds of Cat,
 And my opinion now is that
 You should need no interpreter
 to understand their character.
 You now have learned enough to see
 That Cats are much like you and me
 And other people whome we find
 Possessed of various types of mind.
 For some are sane and some are mad
 And some are good and some are bad
 And some are better, some are worse -
 But all may be described in verse.
 You've seen them both at work and games,
 And learnt about their proper names,
 Their habits and their habitat:
 But
    How would you ad-dress a Cat?

 So first, your memory I'll jog,
 And say: A CAT IS NOT A DOG.

 Now Dogs pretend they like to fight;
 They often bark, more seldom bite;
 But yet a Dog is, on the whole,
 What you would call a simple soul.
 Of course I'm not including Pekes,
 And such fantastic canine freaks.
 The usual Dog about the Town
 Is much inclined to play the clown,
 And far from showing too much pride
 Is frequently undignified.
 He's very easily taken in -
 Just chuck him underneath the chin
 Or slap his back or shake his paw,
 And he will gambol and guffaw.
 He's such an easy-going lout,
 He'll answer any hail or shout.

 Again I must remind you that
 A Dog's a Dog - A CAT'S A CAT.

 With Cats, some say, one rule is true:
 Don't speak till you are spoken to.
 Myself, I do not hold with that -
 I say, you should ad-dress a Cat.
 But always keep in mind that he
 Resents familiarity.
 I bow, and taking off my hat,
 Ad-dress him in this form: O CAT!
 But if he is the Cat next door,
 Whom I have often met before
 (He comes to see me in my flat)
 I greet him with an OOPSA CAT!
 I've heard them call him James Buz-James -
 But we've not got so far as names.
 Before a Cat will condescend
 To treat you as a trusted friend,
 Some little token of esteem
 Is needed, like a dish of cream;
 And you might now and then supply
 Some caviare, or Strassburg Pie,
 Some potted grouse, or salmon paste -
 He's sure to have his personal taste.
 (I know a Cat, who makes a habit
 Of eating nothing else but rabbit,
 And when he's finished, licks his paws
 So's not to waste the onion sauce.)
 A Cat's entitled to expect
 These evidences of respect.
 And so in time you reach your aim,
 And finally call him by his NAME.

 So this is this, and that is that:
 And there's how you AD-DRESS A CAT.
Πώς απο-καλούμε τις γάτες

Αφού διαβάσατε λοιπόν για Γάτων τόσα είδη
Ίδια με μένα άποψη θα σχηματίσατε ήδη:
Δεν ωφελεί, δεν γίνεται κανείς να προσπαθήσει
Τη φύση αυτού του πλάσματος να την κατανοήσει.
Ξέρετε τώρα αρκετά, να το παραδεχτείτε
Και πόσο μοιάζουνε με μας μπορείτε να το δείτε
Με σας, με μένα και μ' αυτούς που δίπλα μας περνάνε
Που είναι όλοι αλλιώτικοι κι άλλα μυαλά φοράνε:
Υπάρχουν Γάτοι γνωστικοί, υπάρχουν και τρελάρες
Γάτοι αξιοσέβαστοι και Γάτοι σαχλαμάρες
Άλλοι καλοί, άλλοι κακοί, μα όλοι με αξία
Και όλοι επιδέχονται ομοιοκαταληξία.
Κι αν τώρα μάθατε πολλά, ονόματα, συνήθειες,
Πώς παίζουν, πώς εργάζονται κι άλλες μικρές αλήθειες,
Έχουμε κάτι βασικό ακόμα να σκεφτούμε:

Πώς είναι πρέπον τα Γατιά να τα απο-καλούμε;

Εγώ σας λέω καταρχήν και σας μιλώ σαν φίλος -
Ποτέ μην το ξεχάσετε: ΔΕΝ ΕΙΝ' Η ΓΑΤΑ ΣΚΥΛΟΣ!

Οι σκύλοι υποκρίνονται συχνά πως ξεσαλώνουν
Μα μοναχά γαβγίζουνε και σπάνια δαγκώνουν
Και γενικώς μπορεί κανείς εύκολα να τους κρίνει:
Είναι ψυχή απλοϊκή ο Σκύλος - τι να γίνει;
(Τέτοιον κανόνα βέβαια οι Πικς δεν τον φοβούνται
Τ'απίθανα σκυλοφρικιά μπορούν να εξαιρούνται)
Ο Σκύλος πάντως ο κοινός, ο τρέχων, ο συνήθης,
Είναι χαζοχαρούμενος και ελαφρώς ευήθης.
Τον κάνεις από ηδονή κι από χαρά να λιώνει
Αν τον χαϊδέψεις μοναχά κάτω απ'το σαγόνι
Κι αν τον χτυπήσεις φιλικά στην πλάτη θα τον ρίξεις
Το ίδιο και την μπροστινή πατούσα αν του σφίξεις
Θα κυλιστεί στα πόδια σου, χαλί να τον πατήσεις
Α, είν' ο Σκύλος αφελής, κάνει ό,τι θελήσεις.

Σας το θυμίζω πάλι, εδώ και σας το λέω σταράτα:
Ναι, το Σκυλί είναι Σκυλί - ΚΙ Η ΓΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΓΑΤΑ

Στις Γάτες ένα τυπικό πρέπει ν'ακολουθούμε:
Εάν δεν μας μιλήσουνε να μην τις ενοχλούμε.
Σαφώς, όχι υπερβολές, γιατί, ό,τι κι αν πείτε,
Κάποια μικρή προσφώνηση πάντοτε απαιτείται.
Μα η Γάτα οικειότητες πολλές δεν αγαπάει
Κι αυτό δεν επιτρέπεται κανείς να το ξεχνάει.
Εγώ, π.χ., αν Γάτα δω, ευθύς - θέλω δεν θέλω -
Ευγενικά θα υποκλιθώ βγάζοντας το καπέλο.
Θα την αποκαλέσω δε, κομψά και κυριλάτα
Προσεχτικά, λακωνικά - πολύ απλά, "Ω, ΓΑΤΑ!"
Αν τύχει όμως κι είν' καμιά Γάτα γειτόνισσά μου
Που συναντιόμαστε συχνά μπρος στο διαμέρισμά μου,
Θάρρος θα έχω σχετικό και ίσως να τολμήσω
"ΚΑΛΩΣ ΤΗ ΓΑΤΑ" να της πω και να την προσφωνήσω.
Βέβαια έχω ακουστά ότι τη λεν Εσπρέσσο
Μα είν' νωρίς με τ' όνομα να την απο-καλέσω.
Μια Γάτα πριν καταδεχτεί φίλους της να σας κάνει
Θέλει ένα δείγμα ιπποτισμού, κάτι να την γλυκάνει:
Μια προσφορά εκτίμησης, όπως λίγη κρεμούλα
Πίτα Στρασβούργου εκλεκτή, ψητό ή Γαλοπούλα.
Κάτι του γούστου της κανείς πρέπει να την τρατάρει,
Λίγο πατέ ή σολομό, ή μια μπουκιά χαβιάρι.
(Γνωρίζω κάποια Γάτα εγώ που άλλο μεζέ δεν θέλει
Και τίποτα δεν δέχεται εκτός από κουνέλι.
Δώσ'της κουνέλι και θα δεις, θα γλείφει τα μουστάκια
Κι όλη τη σάλτσα θα τη φάει κι όλα τα κρεμμυδάκια)
Λοιπόν όταν σ' απόσταση μια Γάτα σας κρατάει
Τον εαυτό της σέβεται και σέβας σας ζητάει.
Κι αν έμπρακτα το δείξετε πάτε με τα νερά της,
Θα την απο-καλέσετε τέλος με τ' όνομά της!

Έτσι είναι τα πράγματα, να το παραδεχτείτε,
Τις Γάτες με ευπρέπεια πρέπει ν' αποκαλείτε.
« Last Edit: 20 Feb, 2006, 10:36:15 by spiros »


banned8

  • Jr. Member
  • **
  • Posts: 133
  • Gender: Male
Βρήκα απολαυστική τη μετάφραση στα ελληνικά του Ad-dressing of Cats. Οι μεταφραστές αποφάσισαν να δώσουν έμφαση στην ομοιοκαταληξία και το μέτρο και πρόδωσαν το πρωτότυπο όσο χρειαζόταν για να πετύχουν το σκοπό τους. Για όσους θα ήθελαν να συγκρίνουν πρωτότυπο και μετάφραση, έφτιαξα ένα PDF και το καταθέτω.

progvamp

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1572
  • Gender: Female
    • Hellenic Myasthenia Gravis Association
Μπράβο, θείο!
Ήθελα να κάνω κάτι ανάλογο με τις δυο στήλες που κάπου είχε ξανασυζητηθεί, αλλά δεν τό'ψαξα και πολύ.

Και μένα μ'αρέσει η μετάφραση. Νομίζω ότι προκαλεί στον αναγνώστη αυτό που προκαλεί και το αρχικό κείμενο και είναι προσεγμένες οι επί μέρους λεπτομέρειες στην απόδοση, όπως π.χ. το γεγονός ότι στα Ελληνικά η γάτα είναι συνήθως θηλυκού γένους, ενώ έχω την εντύπωση πως οι Άγγλοι όταν αναφέρονται σε "cat" έχουν στον νου τους αρσενικό γάτο.

billberg23

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 5775
  • Gender: Male
  • Words ail me.
Bless you for posting the translation (I've tucked it into my volume of Eliot), and all praise to Mme. Pampoudi and/or M. Zervas!  I concur with Nikos that the form of the original has been subverted (and properly so) as much as necessary to accomplish the translator's purpose.  There has been expansion, compression, alteration with the result that, as you rightly point out, the arch, whimsical atmosphere of the original is evoked.  A free translation (or perhaps any translation except an academic exercise) should prefer a familiar form (as here, Greek dekapentasyllavi instead of English tetrameter) as a vehicle for conveying the idea and mood of the original.  The translator's great, and sometimes impossible, challenge is to render not words, but ideas.

By the way, in view of the gender of "cat" in Greek, I'd be curious to know how Pampoudi/Zervas translated some of the names in the first Possum poem ("The Naming of Cats").  I'd also love to hear their rendition of the last five lines of that poem.
Τί δέ τις; Τί δ' οὔ τις; Σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος. — Πίνδαρος


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67315
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Μπράβο, Κατερίνα - υπέροχα όλα.

Και μην ανησυχείς - οι γάτες δεν ήταν ποτέ το αγαπημένο μου ζώο. Πρόσφατα ανακάλυψα ότι μετά τα σκυλιά μού αρέσουν περισσότερο τα γουρουνάκια...:-)

spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 684243
  • Gender: Male
  • point d’amour
    • spiros.doikas
    • greektranslator
    • doikas
    • 102094522373850556729
    • lavagraph
    • Greek translator CV
Το έβαλα εγώ σε δίστηλο. Οι οδηγίες για το πώς γίνεται βρίσκονται εδώ
https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=184.0
Quote
Μπράβο, θείο!
Ήθελα να κάνω κάτι ανάλογο με τις δυο στήλες που κάπου είχε ξανασυζητηθεί, αλλά δεν τό'ψαξα και πολύ.

progvamp

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 1572
  • Gender: Female
    • Hellenic Myasthenia Gravis Association

By the way, in view of the gender of "cat" in Greek, I'd be curious to know how Pampoudi/Zervas translated some of the names in the first Possum poem ("The Naming of Cats"). I'd also love to hear their rendition of the last five lines of that poem.

You're wish is granted! :P



THE NAMING OF CATS

The Naming of Cats is a difficult matter,
It is n't just one of your holiday games,
You may think at first I'm as mad as a hatter
When I tell you a Cat must have THREE DIFFERENT NAMES.
First of all there's the name that the family use daily,
Such as Peter, Augustus, Alonzo or James,
Such as Victor or Jonathan, George or Bill Bailey -
All of them sensible everyday names.
There are fancier names if you think they sound sweeter,
Some for the gentlemen, some for the dames:
Such as Plato, Admetus, Electra, Demeter -
But all of them sensible everyday names.
But I tell you a cat needs a name that's particular,
A name that's peculiar and more dignified,
Else how can he keep up his tale perpendicular,
Or spread out his whiskers, or cherish his pride?
Of names of this kind, I can give you a quorum,
Such as Munkustrap, Quaxo, or Coricopat,
Such as Bombalurina, or else Jellylorum -
Names that never belong to more than one cat.
But above and beyond there's still one name left over,
And that is the name that you never will guess;
The name that no human research can discover -
But THE CAT HIMSELF KNOWS, and will never confess.
When you notice a cat in profound meditation,
The reason, I tell you, is always the same:
His mind is engaged in errupt contemplation
Of the thought, of the thought, of the thought of his name:
His ineffable, effable
Effanineffable
Deep and inscrutable singular Name.

ΤΟ ΒΑΦΤΙΣΜΑ ΤΩΝ ΓΑΤΩΝ

Το να βαφτίζεις τα γατιά, έχει μια δυσκολία...
Δεν είναι επιπόλαιη κι ανάλαφρη ασχολία
Καθόλου δεν τρελάθηκα και δεν το λέω αστεία:
Κάθε μια Γάτα, ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΤΡΙΑ!
Ένα, να τη φωνάζουμε στην οικογένειά της
Ας πούμε Βίκτωρ, Αύγουστος, Τζωρτζίνα, Ιπποκράτης
Ας πούμε, Μέρλιν, Τζόναθαν, Αλόνζο, Μανταλένα
Καθημερνά ονόματα, καλά, συνηθισμένα.
Να βρείτε ωραιότερα υπάρχουν ευκαιρίες
Ονόματα για τζέντλεμεν και άλλα για κυρίες
Ας πούμε, Πλάτων, Άδμητος, Ηλέκτρα, Ευρυάλη
Μα όλ' αυτά είναι κοινά και θα τα έχουν κι άλλοι.
Μια Γάτα, όμως, να ξέρετε, θέλει και το δικό της
Το δεύτερό της όνομα νά 'ν' αποκλειστικό της!
Για να μπορεί αφ' υψηλού τον κόσμο να κοιτάει
Και την ουρά της πάντοτε ψηλά να την κρατάει.
Πρέπει να είναι όνομα μονάχα για μια Γάτα.
Χουρχούρης, για παράδειγμα, Γλείψος, Χνουδοπατάτα
Κι άλλα πολλά τέτοιας λογής μπορώ να αναφέρω:
Μπομπαλουρίνα, Πιρπιρής, Φρουφρού, Τρελοκαμπέρω.
Πέρα όμως απ' αυτά τα δυο, υπάρχει κι ένα άλλο
Τ'όνομα το μοναδικό, το τρίτο, το μεγάλο:
Το όνομα το μυστικό, ΠΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ
Και Γάτα σ' άνθρωπο μπροστά ποτέ δεν αναφέρει.
Όταν σε διαλογισμό λοιπόν μια Γάτα δείτε
Πάντα ο λόγος είν' αυτός και να το θυμηθείτε:
Σ'απύθμενους συλλογισμούς βρίσκεται βυθισμένη
Για τ'όνομα το άρρητο
Το αρρητορητονιάρρητο
Το όνομά της το Κρυφό σκέφτεται μαγεμένη.


http://www.agra.gr/books/book499.html

« Last Edit: 20 Feb, 2006, 15:30:42 by progvamp »

billberg23

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 5775
  • Gender: Male
  • Words ail me.
Τί δέ τις; Τί δ' οὔ τις; Σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος. — Πίνδαρος