Η ελληνική καταγωγή του... γερμανικού βελούδου

wings · 7 · 2329

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 70718
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Translations for: Velvet

Français (French)
velours, de velours, en velours


Deutsch (German)
n. - Samt, Bast
adj. - Samt-


Ελληνική (Greek)
n. βελούδο adj. βελούδινος, βελουδένιος, (μτφ.) απαλός (στην αφή)
http://www.answers.com/topic/velvet




Θανάσης Γεωργιάδης, στη στήλη με τίτλο λεξιθηρικά, Μακεδονία της Κυριακής, 26/02/2006

Έχω ξαναπεί αυτή την ιστορία, αλλά δεν πειράζει -νομίζω- μια επανάληψή της. Ο λόγος για τη γερμανική λέξη Samt και τις πάμπολλες μεταπτώσεις που υπέστη η ελληνική λέξη εξάμιτον (με δασεία, παρακαλώ) ώστε να μετατραπεί σ' αυτό το απολύτως ανεγνώριστο για τους σημερινούς Έλληνες Samt. Το εξάμιτον βέβαια δεν είναι τίποτε άλλο από ένα πολύπλοκο στην ύφανσή του πανί. Εξάλλου οι περισσότεροι εξ ημών έχουν ακούσει μάλλον για δίμιτα και τετράμιτα, ή θυμούνται έστω τον μίτο της Αριάδνης (το κουβάρι ή απλώς νήμα) και κατανοούν επομένως και την εν λόγω λέξη.

Ψάχνοντας λοιπόν κάποτε να βρω μιαν άκρη για το πότε ήρθε στη Δυτική Ευρώπη η αρχαία ύδραυλις, η οποία μετεξελίχθηκε στη συνέχεια στο (εκκλησιαστικό) όργανο, έπεσα με τα μούτρα στα Χρονικά του Μοζέλα (Annales Moselenses), ένα μεσαιωνικό κείμενο, στο οποίο βρήκα και μια αναφορά στον Καρλομάγνο. Ότι ο γιος της δικής μας Θεοφανούς, της ανιψιάς του Ιωάννη Τσιμισκή, ο Όθων Γ', κατέβηκε κάποτε στην κρύπτη του ναού της Παναγίας στο Άαχεν/Ακουίσγρανον, να δει σε ποια κατάσταση ήταν η σορός του Καρλομάγνου. Ο χρονικογράφος λέει πως ο αυτοκράτορας έκοψε με ένα χρυσό ψαλίδι τα νύχια του Καρόλου, κούρεψε τα γένια και το μουστάκι του, κάλυψε με φύλλο χρυσού την κάπως φθαρμένη άκρη της μύτης του και τέλος άλλαξε τον μεταξωτό χιτώνα του με έναν καινούριο από samitum. Τι να είναι αυτό; απόρησα. Και δυσκολεύτηκα βέβαια κάπως να το ανακαλύψω, καθότι η λέξη ήταν νεολατινική. Μετά πολλά, είδα ότι απλώς το ελληνικό εξάμιτον έγινε hexamitum (λόγω δασείας το h), στη συνέχεια η λέξη μεταποιήθηκε κατά συγκοπήν σε xamitum και κατόπιν σε samitum (καθότι ελάχιστες είναι λέξεις των νεολατινικών γλωσσών που αρχίζουν από x) και εντέλει έγινε απλούστατα ολωσδιόλου Samt, ήτοι βελούδο. Περιπετειώδης έως αλιτήρια η λέξη αυτή. Δεν νομίζετε;
« Last Edit: 26 Feb, 2006, 23:34:18 by wings »


elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3185
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Translations for: Velvet

Français (French)
velours, de velours, en velours


Deutsch (German)
n. - Samt, Bast
adj. - Samt-


Ελληνική (Greek)
n. βελούδο adj. βελούδινος, βελουδένιος, (μτφ.) απαλός (στην αφή)
http://www.answers.com/topic/velvet

Το http://www.answers.com/topic/velvet
δίνει:
[Middle English veluet, probably from Old Provençal, from Vulgar Latin *villūtittus, diminutive of *villūtus, from Latin villus, shaggy hair, nap.]

όμως, οι Καναδοί -που είναι πολυλογάδες- λένε:

En véritable lexicographe et historien de la langue, Ménage retrace l'évolution linguistique et graphique d'un mot ou de sa famille, en mettant en avant la forme phonique et graphique nouvellement acceptée dans l'usage. C'est ainsi qu'il recommande velours (emprunté à l'ancien provençal velos, du latin villosus "velu"), avec ajout d'une finale en r selon la prononciation en usage à l'époque [10] :


Selon l'étymologie il faudroit dire velous, ce mot ayant esté fait du Latin vellutum [...]. On dit encore aujourd'huy veloutier & velouté : ce qui fait voir clairement que velous estoit l'ancien mot. Mais c'est l'usage qu'il faut suivre en matiére de Langues, & non pas l'étymologie : & l'usage est aujourd'huy pour velours. C'est ainsi que parlent les Dames de la Cour & de la Ville, qui parlent le mieux. (1675 : 42)


http://www.chass.utoronto.ca/~wulfric/siehlda/actesmen/bied2.htm

(Και τα Σουηδικά (Φιλανδικά κ.λπ.), Βίκυ:
Svenska (Swedish)
n. - sammet, vinst
adj. - sammets-)


btw: Lovelyyyy txt
(Και τα Σουηδικά (Φιλανδικά κ.λπ.), Βίκυ:
Svenska (Swedish)
n. - sammet, vinst
adj. - sammets-)
;-)



wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 70718
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Ελένη μου, το κομμάτι του Answers.com το έβαλα πρόσθετο για τους μη γερμανομαθείς σαν εμένα που θα αναρωτιόντουσαν τι θα πει η λέξη samt. Δεν με απασχόλησαν οι άλλες βόρειες γλώσσες, για τον απλό λόγο ότι δεν συμπεριλαμβάνονται στο άρθρο.

Όσο για τη λέξη "βελούδο" αυτή καθαυτή, θαρρώ πως επί του προκειμένου είναι αλλουνού παπά ευαγγέλιο.:-)

Εμένα απλώς με ενθουσίασε η διαδρομή της λέξης "εξάμιτον" στις Ευρώπες κι ας πούμε ότι ένιωσα και ελαφρώς εθνικά υπερήφανη.:ΡΡΡ
« Last Edit: 27 Feb, 2006, 00:07:16 by wings »


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 812624
    • Gender:Male
  • point d’amour
silk, n. and a. Forms:. 1 sioloc, seoloc, seoluc, seolc, 3 seolk (solk), 4 seolke; 3 selc, 4_5 selk(e. _. 4 silc, 4_ silk (6 silck), 4_7 silke; 4_5 sylk(e, 5 cylk(e, 6 sylcke.

[OE. sioloc, seoloc, etc. (for earlier *siluc) masc., varying in form and gender from ON. and Icel. silki neut. (Norw., Sw., and Da. silke); not found in the other Germanic languages, but represented also by OSlav. shelku (Russ. shelk'). The ultimate source is commonly supposed to be L. sericus or Gr. σιρηκός silken, f. L. Seres, Gr. Σήρες, the oriental people (perhaps the Chinese) from whom silk was first obtained. The change of r to l may have taken place in some language through which the word passed into Slavonic use and thence into the early Baltic trade.]

OED
« Last Edit: 27 Feb, 2006, 02:10:33 by spiros »



banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Και το σερζ από το sericus. Πάντως σίγουρα το denim είναι από τη Νιμ και το jean από τη Γένοβα.


user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663

Αυτός ο Γρηγοριάδης (η Μακεδονία δηλαδή) υπάρχει ονλάιν παρακαλώ;


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 70718
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Kαλημέρα, Νίκο και καλή βδομάδα.

Όχι, δεν υπάρχει ονλάιν έκδοση της εφημερίδας Μακεδονία. Και ο αρθρογράφος λέγεται Θανάσης Γεωργιάδης.

Περισσότερες πληροφορίες για την "Μακεδονία της Κυριακής", εδώ.

Αν σε ενδιαφέρουν πολύ παλαιότερα φύλλα, υπήρχε ονλάιν έκδοση όταν η εφημερίδα ήταν διαφορετικής ιδιοκτησίας, δηλαδή του οργανισμού Βελλίδη, εδώ.

Για τον Θανάση Γεωργιάδη, που είναι κυρίως συγγραφέας, ποιητής, μελετητής αρχαίων κειμένων και μεταφραστής, υπάρχει αντίστοιχη αναφορά μου στην ενότητα του Τρανσλάτουμ για τους συγγραφείς της Θεσσαλονίκης.
« Last Edit: 27 Feb, 2006, 13:22:40 by wings »


 

Search Tools