πλειονότητα, πλειοψηφία ή πλειονοψηφία;

lpap

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 365
    • Gender:Male
Αγαπητέ nickel,

κατανοώ τον προβληματισμό σας.

Αλλά ταυτόχρονα υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ προφορικού και γραπτού λόγου. Η σχέση γραπτού και προφορικού λόγου είναι αλληλοτροφοδοτούμενη, με την  επιφύλαξη ότι υπάρχουν συγγραφείς και αναγνώστες καθ' αναλογία της ύπαρξης ομιλούντων και ακροατών. Αν οι τάξεις των συγγραφέων / αναγνωστών είναι υπό κατάργηση (ή έχουν ήδη καταργηθεί) προσχωρώ άμεσα στις θέσεις σας. Αλλά ποιά είναι η απάντηση στο "αν..." ;
 
ΖΩΗ είναι να ζείς τη ζωή των άλλων.


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Μη βλέπεις εδώ τη διαφορά σαν διαφορά προφορικού και γραπτού λόγου, επειδή τάχατες ο ένας είναι πιο προσεκτικός από τον άλλο. Περισσότερο είναι διαφορά ανάμεσα σε «προσεκτικούς» (ενίοτε και «δογματικούς») και λιγότερο «προσεκτικούς» χρήστες της γλώσσας. Ο γραπτός λόγος συχνά καταγράφει τον προφορικό και οφείλει να το κάνει με ακρίβεια. Και τα σύγχρονα σώματα γλωσσικού υλικού που χρησιμοποιούν τα λεξικά περιλαμβάνουν και καταγραφές προφορικού λόγου.

Ωστόσο, αλλού είναι η μεγάλη διαφορά στις μέρες μας. Δίπλα στις «σοβαρές» εφημερίδες έχουμε του κόσμου τα νεανικά περιοδικά που καταγράφουν και αναπαράγουν τη γλώσσα άλλων ομάδων. Υπάρχει η τηλεόραση που μας βομβαρδίζει αδιάκοπα με το δικό της λόγο, αλλά και ο τίτλος της εφημερίδας, η λογική του διαφημιστικού σλόγκαν και του πολιτικού soundbite, ο υπότιτλος της ξένης ταινίας, που ακολουθούν δικούς τους κώδικες και περιορισμούς. Και πιο πρόσφατο απ’ όλα αλλά ισχυρότερο απ’ όλα, το διαδίκτυο, που μας έχει κάνει όλους συγγραφείς, καταργώντας σε μεγάλο βαθμό τη διάκριση που αναφέρεις («τάξεις των συγγραφέων / αναγνωστών»).

Οι αλλαγές στη γλώσσα από τα νέα μέσα και την παγκοσμιοποίηση είναι ραγδαίες. Πριν από δέκα χρόνια αποκτήσαμε το διαδίκτυο, πριν από δύο τα ιστολόγια. Γίνεται της κακομοίρας εκεί έξω (ή μάλλον «εδώ μέσα») και η εξέλιξη προβλέπεται να είναι ένας προς τα κάτω εκδημοκρατισμός της γλώσσας. Πολύ περισσότεροι θα γράφουν, αλλά, αναλογικά, πολύ λιγότεροι θα γράφουν «σωστά» – σε εισαγωγικά, γιατί το «σωστά» χωρίς εισαγωγικά θα το ορίζουν οι πλειοψηφίες, τώρα πολύ περισσότερο παρά ποτέ. Το πάνω χέρι θα το έχουν οι πιο «επικοινωνιακοί» από τους γράφοντες – ας ελπίσουμε ότι το επικοινωνιακό γραπτό τους θα είναι και σε καλά ελληνικά.

Αν λοιπόν θέλουμε να υπερασπιστούμε τη γλώσσα, ας το κάνουμε εκεί που έχει νόημα (π.χ. θάνατος στα greeklish), όχι σε ανούσια πράγματα (π.χ. πλειοψηφία ή πλειονότητα;).



spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 811636
    • Gender:Male
  • point d’amour
Ας προσθέσουμε και το πλειονοψηφία, έτσι για ποικιλία.

πλειονοψηφία η [plionopsifía] O25 :  (λόγ.) η πλειοψηφία. ANT μειονοψηφία.  [λόγ. < ελνστ. πλειονοψηφία]
Λεξικό της κοινής νεοελληνικής του ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη

Πλειονότητα ή πλειοψηφία;

Όταν γίνεται λόγος για το μεγαλύτερο μέρος ή τμήμα ενός συνόλου, η λέξη που έρχεται στο μυαλό των περισσοτέρων είναι πέραν πάσης αμφιβολίας το ουσιαστικό πλειοψηφία. Έτσι, διαβάζουμε και ακούμε καθημερινά για την πλειοψηφία των μαθητών που κάνει φροντιστήριο στην έκθεση και τα μαθηματικά, για τους Έλληνες που στην πλειοψηφία τους είναι άνθρωποι φιλόξενοι και αντιρατσιστές, για τα ελληνικά κρασιά που στην πλειοψηφία τους είναι υψηλής ποιότητας κ.λπ.

Όμως, είναι όντως ορθή η χρησιμοποίηση της λέξης πλειοψηφία στις προαναφερθείσες περιπτώσεις ή μήπως θα έπρεπε να μεταχειριστούμε μιαν άλλη λέξη, συγγενή από σημασιολογικής απόψεως, το ουσιαστικό πλειονότητα;

Όπως πάντοτε, η ετυμολογική προσέγγιση των δύο ουσιαστικών που μας απασχολούν στο παρόν άρθρο θα δώσει απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα και θα λύσει τις όποιες απορίες μας.

Η λέξη πλειονότητα, κατά πρώτον, προέρχεται από το ουδέτερο γένος του επιθέτου της αρχαίας ελληνικής γλώσσας ο/η πλείων (ή πλέων), το πλείον (ή πλέον), που ήταν ο συγκριτικός βαθμός (ανώμαλο παραθετικό) του επιθέτου πολύς και σήμαινε περισσότερος (επί ποσού) ή μεγαλύτερος (επί μεγέθους, αριθμού κ.τ.ό.).

Με την πλειονότητα (αντώνυμό της, η μειονότητα) δηλώνουμε γενικώς και αορίστως το μεγαλύτερο μέρος ή τμήμα ενός πλήθους, ενός αριθμού προσώπων ή και πραγμάτων:

«Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι προβλέψεις του αποδείχτηκαν εσφαλμένες», «Οι σύγχρονοι νέοι, στην πλειονότητά τους, αποφεύγουν το γάμο», «Η πλειονότητα των μαθητών και των μαθητριών της Γ’ Λυκείου απάντησε θετικά στο συγκεκριμένο ερώτημα».

Η λέξη πλειοψηφία (ή και, λογίως, πλειονοψηφία), κατά δεύτερον, είναι σύνθετο, με πρώτο συνθετικό το πλείον (το ουδέτερο του αρχαιοελληνικού επιθέτου πλείων) και δεύτερο συνθετικό το -ψηφία (< ψήφος).

Ως εκ τούτου, με την πλειοψηφία (αντώνυμό της, η μειοψηφία ή και, λογίως, μειονοψηφία) δηλώνουμε το μεγαλύτερο αριθμό ή το μεγαλύτερο ποσοστό των ψήφων ή των ψηφοφόρων σε μια εκλογική διαδικασία, σε μια διαδικασία ψηφοφορίας κ.λπ., καθώς και, συνεκδοχικά, την ομάδα ή το κόμμα που συγκεντρώνει την πλειονότητα των μελών ενός συνόλου (π.χ., του κοινοβουλίου) σε ψηφοφορία:

«Μια κυβέρνηση είναι πραγματικά ισχυρή, όταν έχει καταφέρει να αποσπάσει την απόλυτη πλειοψηφία του εκλογικού σώματος», «Ως γνωστόν, στα δημοκρατικά καθεστώτα οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφία», «Ο αρχηγός της πλειοψηφίας πρέπει να ενεργεί υπεύθυνα και συνετά, με γνώμονα το εθνικό συμφέρον».

Από τα ανωτέρω καθίσταται φανερό ότι τα ομόρριζα ουσιαστικά πλειονότητα και πλειοψηφία δεν έχουν το ίδιο σημασιολογικό εύρος. Η πλειοψηφία είναι μια ιδιαίτερη μορφή πλειονότητας, μια σαφώς πιο περιορισμένη έννοια, ένα υποσύνολο, συνυφασμένο πάντοτε με μια διαδικασία ψηφοφορίας.

Πλειονότητα ή πλειοψηφία; | in.gr
« Last Edit: 14 Aug, 2018, 12:56:15 by spiros »


 

Search Tools