Author Topic: Βραχυγραφία-ακεραιότητα λέξεων  (Read 12578 times)

spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 664824
  • Gender: Male
  • point d’amour
    • spiros.doikas
    • greektranslator
    • doikas
    • 102094522373850556729
    • lavagraph
    • Greek translator CV
ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΑ -ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΛΕΞΕΩΝ

ΣΥΓΚΟΠΗ ΛΕΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ

1. Στον δόκιμο γραπτό λόγο αποφεύγεται η συγκοπή λέξεων. Γράφουμε:
Θεσσαλονίκη, δεσποινίς, λογαριασμός, κεφάλαιο, δηλαδή, Φεβρουάριος, Παλαιά Διαθήκη, βορειοανατολικός άνεμος - όχι: Θεσσ/νίκη, δ/νις, λ/σμος, κεφ., δηλ., Φεβρ. Π.Δ., Β.Α.

2. Από τις καθιερωμένες βραχυγραφίες χρησιμοποιούμε μέσα στο κείμενο μόνο τις: κτλ. (και τα λοιπά), π.χ. ή λ.χ. (παραδείγματος χάρη ή λόγου χάρη), π.Χ., μ.Χ. (προ Χριστού, μετά Χριστό), π.μ., μ.μ. (προ μεσημβρίας, μετά μεσημβρία - προς θεού όχι: μετά μεσημβρίας).
Όλες τις άλλες καθιερωμένες βραχυγραφίες τις χρησιμοποιούμε μόνον ως στοιχεία παραπομπών, όχι μέσα σε συνεχές κείμενο. Γράφουμε:

τα χειρόγραφα του Αγίου Όρους
- όχι: τα χγ. του Αγίου Όρους· το εμβαδόν του τριγώνου - όχι: το εμβ. του τριγώνου· ο Σεφέρης ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ - όχι επίτιμος δρ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Στις παραπομπές οι καθιερωμένες βραχυγραφίες γράφονται ως εξής: βλ. = βλέπε, πρβ. = παράβαλε, σ. = σελίδα, στ. = στίχος, σημ. = σημείωση, κεφ. = κεφάλαιο, τομ. = τόμος, ο.π. = όπου παραπάνω ή όπου παραπέμψαμε, κ.ε. = και εξής, χγ. = χειρόγραφο.

3. Στις περιπτώσεις που χρησιμοποιούμε μέσα στο κείμενο τακτικό αριθμητικό με αραβικό αριθμό, προσθέτουμε ή τη συλλαβή -ος-η-ο ή μία τελεία. Γράφουμε:
εικοστός αιώνας, εν ανάγκη μόνον: 20ός αιώνας ή 20. αιώνας.
Όταν μία χρονολογία θεωρείται αβέβαιη, προτάσσουμε στον αραβικό αριθμό ερωτηματικό: ;470 π.Χ.

4. Στην περίπτωση που θέλουμε να δηλώσουμε το περίπου μιας χρονολογίας, προτάσσουμε στον αραβικό αριθμό το μεικτό αριθμητικό σημείο ±: ± 470 πΧ (περίπου το 470 π.Χ.) ή, με λατινική ορολογία, CIRCA 470 π.χ.

ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

1. Οταν έχουμε διπλομορφία ή πολυμορφία μιας λέξης, προτιμούμε τον λιγότερο αλλαγμένο, δόκιμο νεοελληνικό τύπο της.
Στον επιστημονικό και δημοσιογραφικό λόγο λέμε και γράφουμε:
ακόμη - όχι: ακόμα· μέσα - όχι: μες· εμπρός - όχι: μπρος· έξαφνα ή ξαφνικά - όχι: άξαφνα ή ξάφνου· τουλάχιστον - όχι: τουλάχιστο· πιθανόν (επίρρημα) - όχι: πιθανό· μόνο ή μόνον - όχι: μονάχα·
εβδομάδα - όχι: βδομάδα· ξυράφι - όχι: ξουράφι· βαλανιδιά - όχι: βελανιδιά· βελόνη -όχι: βελόνα· μάγειρας ή μάγειρος - όχι: μάγερας· δεσποινίς - όχι: δεσποινίδα· ανεμώνη -όχι: ανεμώνα· κορυφή - όχι: κορφή· βοή - όχι: βουή·
υψηλός και ψηλός - όχι: αψηλός· καρδιακός και εγκάρδιος - όχι: γκαρδιακός· γεμάτος -όχι: γιομάτος· ακέραιος - όχι: ακέριος·
εξομολογώ - όχι: ξομολογώ· αποστέλλω - όχι: ξαποστέλνω· απαθανατίζω - όχι: αποθανατίζω· διασαφώ (και διασάφηση) - όχι: διασαφηνίζω (και διασαφήνιση).

Οι προηγούμενοι κανόνες δεν ισχύουν κατ' ανάγκη στη λογοτεχνική γλώσσα, η οποία συχνά δείχνει προτίμηση σε συγκεκομμένους ή ιδιωματικούς τύπους.

2. Οι προηγούμενοι κανόνες δεν ισχύουν και σε στερεότυπα λεκτικά σχήματα (παροιμίες, γνωμικά και τα όμοια), τα οποία λέγονται και γράφονται με την καθιερωμένη τους μορφή.
πίσω μπρος - όχι: πίσω εμπρός· γκαρδιακός φίλος - όχι: εγκάρδιος φίλος· ξαποστέλνω (διώχνω) κάποιον - όχι: αποστέλλω κάποιον· ξαστοχώ (ξεχνώ) - όχι: αστοχώ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Όταν φιλοξενούμε στον γραπτό λόγο παραθέματα από κείμενα της αρχαίας, της καθαρεύουσας και της δημοτικής, διατηρούμε τη μορφή των λέξεων ως έχει.

[Επιστροφή στα περιεχόμενα του Εγκολπίου της ορθής γραφής]
« Last Edit: 05 Apr, 2006, 02:45:34 by spiros »


Φειδίας

  • Newbie
  • *
  • Posts: 28
  • Gender: Male
  • Ἀγαπῶ τὴν γλῶσσα μου, χρησιμοποιῶ πολυτονικό.
    • Σελίδες Πατριδογνωσίας
Re: Βραχυγραφία-ακεραιότητα λέξεων
« Reply #1 on: 14 Jun, 2007, 17:26:53 »
Χρησιμότατο. Μιὰ παρατήρησι:

διασαφώ (και διασάφηση) - όχι: διασαφηνίζω (και διασαφήνιση)

Ἀλλά, «ἀποσαφηνίζω». Σωστά; Ἢ ὄχι;

Ἐπίσης. Στὸ «κ.λπ.» (καὶ λοιπά), βάζουμε τελεία καὶ μετὰ τὸ «κ»; «κ.τ.λ.» ἢ «κτλ.»;
«αὖτις δὲ τὸ Ἑλληνικόν, ἐὸν ὅμαιμόν τε καὶ ὁμόγλωσσον, καὶ θεῶν ἱδρύματά τε κοινὰ καὶ θυσίαι ἤθεά τε ὁμότροπα»
Σελίδες Πατριδογνωσίας - Κρατύλος - Πολυτονικό

banned8

  • Jr. Member
  • **
  • Posts: 133
  • Gender: Male
Re: Βραχυγραφία-ακεραιότητα λέξεων
« Reply #2 on: 14 Jun, 2007, 18:45:15 »
Και διασαφηνίζω και διασαφήνιση. Ας θεωρήσουμε κάπως υπερβολική τη σύσταση του Εγκολπίου. Διασαφήνιση να μη λένε οι εκτελωνιστές τη διασάφηση – και φτάνει.

Όσο για το κτλ., ας πούμε ότι είναι μια (κακή) εξαίρεση.

Λέει ο Οδηγός της νεοελληνικής γλώσσας:
Όταν η συντομογραφία αποτελείται από δύο λέξεις, τότε συνήθως παίρνει δύο τελείες, μία στο τέλος κάθε λέξης:
λ.χ. / α.α. αλλά:
κτλ.


Εγώ γράφω πάντοτε κ.λπ. για να μη γράψω κτλ. Διότι μετά τι θα κάνω με το κ.τ.ό. και το κ.ο.κ.; Να το κάνω κοκ.; Να το φάω; (Παχαίνει.)


Φειδίας

  • Newbie
  • *
  • Posts: 28
  • Gender: Male
  • Ἀγαπῶ τὴν γλῶσσα μου, χρησιμοποιῶ πολυτονικό.
    • Σελίδες Πατριδογνωσίας
Re: Βραχυγραφία-ακεραιότητα λέξεων
« Reply #3 on: 14 Jun, 2007, 19:21:03 »
Ναί, σωστά.

(Ἔχω δὲ τὴν ἐντύπωσι ὅτι τὸ «κτλ» εἶναι πιὸ καθαρευουσιάνικο «κλπ»...)

Μιὰ ἄλλη σκέψη - καὶ δὲν ξέρω ἂν ξεφεύγω ἀπὸ τὸ θέμα τοῦ παρόντος νήματος, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει.
Λέξεις ποὺ τὶς ἔπλασε ὁ γραπτὸς λόγος. Καί, είδικότερα, λέξεις-ἀρκτικόλεξα.
Ἔχω ἀκούσει πολλὲς φορές, στὴν καθομιλουμένη, καὶ ἀπὸ νέα παιδιά (ἀλλὰ κι ἐγὼ τὰ λέω) τὶς λέξεις «πιχὶ» καὶ «σουκού» (δηλαδή, «παραδείγματος χάριν» καὶ «σαββατοκύριακο»). Δηλαδή, τὸ «πιχί» καὶ τὸ «σουκού» εἶναι καθιερωμένες πιὰ λέξεις τῆς Ἑλληνικῆς.
Ἄλλα παραδείγματα;
«αὖτις δὲ τὸ Ἑλληνικόν, ἐὸν ὅμαιμόν τε καὶ ὁμόγλωσσον, καὶ θεῶν ἱδρύματά τε κοινὰ καὶ θυσίαι ἤθεά τε ὁμότροπα»
Σελίδες Πατριδογνωσίας - Κρατύλος - Πολυτονικό

banned8

  • Jr. Member
  • **
  • Posts: 133
  • Gender: Male
Re: Βραχυγραφία-ακεραιότητα λέξεων
« Reply #4 on: 14 Jun, 2007, 19:29:10 »
Νομίζω (και κάπου έχει ξαναναφερθεί χωρίς να έχει συζητηθεί εκτενώς) ότι είναι δεκάδες ή και εκατοντάδες οι περιπτώσεις συντομογραφιών (ελληνικών και ξένων) που καταντούν λέξεις, έστω και της καθομιλουμένης: από το που-σου-κου (παρασκευοσαββατοκύριακο) και το πισί (PC) και οπωσδήποτε τα κλασικά καψιμί και μπιελάρ μέχρι τα κουκουές και οτετζής. Όλα, λέξεις της ελληνικής (με μικρό ή κεφαλαίο αρχικό).