casuistry -> καζουιστική, περιπτωσιολογία

elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3185
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Δεν το έχω προς μετάφραση, απλώς με προβληματίζει αρκετό καιρό (μια και όλο "πέφτω" πάνω του σε διάφορα κειμενάκια...
define:casuistry
Oρισμοί που δεν πιάνουν μία, μπροστά σε αυτό:

http://etext.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-35

Eπειδή είναι ... in vogue, lately...
casuistry and "medical ethics"
και επειδή είναι αρκετά... "παλιός" ο όρος :-) :

(3) A reflection upon the tradition of "casuistry" and its background sources in the ethics of Aristotle and the rhetoric of Cicero can stimulate a fresh approach to both contemporary moral philosophy and present day discussions in applied ethics.
http://caae.phil.cmu.edu/Cavalier/Forum/euthanasia/background/Toulmin.html

και


(επειδή υπάρχει το:

Books VIII, IX. Friendship
[ Book VIII. ] A. Kinds of friendship.
1. Friendship both necessary and noble: main questions about it.
2. Three objects of love: implications of friendship.
3. Three corresponding kinds of friendship: superiority of friendship whose motive is the good.
4. Contrast between the best and the inferior kinds.
5. The state of friendship distinguished from the activity of friendship and from the feeling of friendliness.
6. Various relations between the three kinds.
B. Reciprocity of friendship
7. In unequal friendships a proportion must be maintained.
8. Loving is more of the essence of friendship than being loved.
C. Relation of reciprocity in friendship to that involved in other forms of community.
9. Parallelism of friendship and justice: the state comprehends all lesser communities.
10. Classification of constitutions: analogies with family relations.
11. Corresponding forms of friendship, and of justice.
12. Various forms of friendship between relations.
D. Casuistry of friendship.
13. Principles of interchange of services (a) in friendship between equals.
14. (b) In friendship between unequals. 
[ Book IX. ]  1. (c) In friendship in which the motives on the two sides are different.
2. Conflict of obligations.
3. Occasions of breaking off friendship.
E. Internal nature of friendship.
4. Friendship is based on self-love.
5. Relation of friendship to goodwill.
6. Relation of friendship to unanimity.
7. The pleasure of beneficence.
8. The nature of true self-love.
F. The need of friendship.
9. Why does the happy man need friends?
10. The limit to the number of friends.
11. Are friends more needed in good or in bad fortune?
12. The essence of friendship is living together.


http://www.mikrosapoplous.gr/aristotle/nicom0.htm )


-ποντάρω στη Βίκυ για το αρχαίο ελληνικό- δεν μου καλοκάθονται
όσα ξεκινάνε με κάζ---- :-)

Επίσης, casuistics (eng)/casuistique (fr) μπορεί να αποδοθεί ως σύνολο περιπτώσεων (με κοινά σημεία, που αποτελούν αντικείμενο ειδικής επιστημονικής εξέτασης).

Τέλος, δεν ξέρω ποιος πέρασε το καζουιστικός στο wiki:
https://el.wiktionary.org/wiki/%CE%BA%CE%B1%CE%B6%CE%BF%CF%85%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82
αλλά ...δεν έδωσε στοιχεία.
:)


mtia (Νίκο, ξέρω. Θα τσακωθούμε. :-))
« Last Edit: 30 Apr, 2006, 22:35:31 by nickel »


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Στα γρήγορα:
Το "Casuistry of friendship" είναι ένας αυθαίρετος τίτλος που έβαλε εδώ κάποιος Εγγλέζος, όπως και στις υπόλοιπες ενότητες των Ηθικών Νικομαχείων.

Προς το παρόν, να ρίξω λήμμα του Πάπυρου για βοήθεια (editing αργότερα):

καζουιστική: όρος που χρησιμοποιήθηκε κατ' αρχήν από τους Ιησουίτες και που στα Ελληνικά θα μπορούσε να αποδοθεί ως περιπτωσιολογία. Η καζουιστική γεννήθηκε από την ανάγκη να δοθεί απάντηση στο ερώτημα πώς πρέπει να ενεργεί ο άνθρωπος όταν πολλοί νόμοι τής ηθικής φαίνονται να αντικρούονται μεταξύ τους. Για τον λόγο αυτά, η καζουιστική είχε πάντοτε θέση πλησίον τής ηθικής. Οι αρχαίοι, και μάλιστα ο Σωκράτης, ακολούθησαν έμπρακτα την καζουιστική. Αυτή υπάρχει επίσης στο εβραϊκό Ταλμούδ και στα σχόλια τού μωαμεθανικού Κορανίου. Ο δυτικός χριστιανισμός έχει και αυτός την καζουιστική του. Όπως όμως και αν έχει το πράγμα, η καζουιστική αυτή καθ' εαυτήν χρονολογείται από τον 12ο ή 13ο αιώνα. Η εποχή αυτή εκπροσωπείται από το έργο Sommes Morales, το οποίο θέτει και λύει τα προβλήματα τής συνείδησης. Το πρώτο βιβλίο αυτού τού είδους γράφηκε τον 13ο αιώνα από τον Ραϋμόνδο ντε Πενιαφόρ και είχε τον τίτλο Σύνοψις περί τών συγγνωστών πταισμάτων (Summa de casibus paenitentialibus). Τον Πενιαφόρ ακολούθησαν και άλλοι. Μετά τη Σύνοδο τού Τριδέντου η καζουιστική ανανεώθηκε, ιδιαίτερα στο τάγμα τών Ιησουιτών, το οποίο ειδικευόταν στην ηθική κατεύθυνση τών πλέον ανεπτυγμένων συνειδήσεων. Οι γνωστότεροι καζουιστές τών 16ου και 17ου αιώνα είναι οι εξής: Suarez, Sanchez, Molina, Escobar, Bauny, Busenbaum. Οι Γιανσενιστές τούς απηύθυναν την κατηγορία ότι ευνοούσαν τη διάδοση μιας χαλαρωμένης ηθικής και έτσι ξέσπασε μεταξύ τους λυσσαλέα διαμάχη, στην οποία διακρίθηκαν οι Νικόλ, Αρνώ και ο Πασκάλ με τις περίφημες Επαρχιακές επιστολές (Provinciales). Η κριτική αυτή δεν εστερείτο βάσεως. Είναι αδύνατο να σκιαγραφήσει κανείς τις ηθικές αρχές χωρίς να μελετήσει την εφαρμογή τους σύμφωνα με τη δύναμη τών νόμων που ισχύουν. Ο πάπας Ουρβανός Η', το 1643, και άλλοι πάπες καταδίκασαν προτάσεις που είχε προτείνει το τάγμα τών Ιησουιτών. Οι οπαδοί όμως τής αυστηρής ηθικής αγωνίζονταν με τόσο πάθος για την επικρότησή τους, το οποίο δεν ήταν πάντοτε αγνό. Την καζουιστική καλλιέργησαν με επιτυχία συγγραφείς όπως ο άγιος Αλφόνσος τού Liguori (τέλος τού 18ου αιώνα) και οι πατέρες Gury και Ballerini (19ος αιώνας). Οι Διαμαρτυρόμενοι δεν έμειναν ξένοι προς το θέμα τής καζουιστικής. Δημοσίευσαν έργα κατά τον 17ο και τον 18ο αιώνα, στα οποία εκθέτουν πάμπολλες περιπτώσεις συνειδησιακών καταστάσεων. Τα κυριότερα από αυτά είναι: Θεολογικαί συμβουλαί τού Βίτεμπεργκ, Θησαυρός συμβουλών και αποφάσεων κ.ά.
« Last Edit: 30 Apr, 2006, 22:30:56 by nickel »



elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3185
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Στα γρήγορα:
Το "Casuistry of friendship" είναι ένας αυθαίρετος τίτλος που έβαλε εδώ κάποιος Εγγλέζος, όπως και στις υπόλοιπες ενότητες των Ηθικών Νικομαχείων.

Προς το παρόν, να ρίξω λήμμα του Πάπυρου για βοήθεια (editing αργότερα):

To edit δικό σου.

Κυκλοφορεί και το σοφιστική ηθικολογία (Webster's) αλλά δεν ξέρω που το βρήκαν.
Perseus συν. με το σοφιστεία και η συνέχεια, αργότερα...
Το περιπτωσιολογία κάτι πάει κι έρχεται, το καζουιστική ... I don't get it for the life of me...

(Kαι πολύ θα ήθελα τον Αndras εδώ. :()


« Last Edit: 30 Apr, 2006, 22:11:25 by epetelos »


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Ο όρος πάντως δεν είναι νέος. Απαντά έτσι και στον Δημητράκο του 1964 και στην προπολεμική Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαιδεία του Δρανδάκη. Στο παρακάτω, το Ν. Λ. δεν είναι τα δικά μου αρχικά, αλλά του Ν. Ι. Λούβαρι, καθηγητή της εισαγωγής και ερμηνείας της Καινής Διαθήκης στο Εθνικό Πανεπιστήμιο (sic).
« Last Edit: 01 May, 2006, 02:58:10 by spiros »



elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3185
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Ο όρος πάντως δεν είναι νέος. Απαντά έτσι και στον Δημητράκο του 1964 και στην προπολεμική Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαιδεία του Δρανδάκη. Στο παρακάτω, το Ν. Λ. δεν είναι τα δικά μου αρχικά, αλλά του Ν. Ι. Λούβαρι, καθηγητή της εισαγωγής και ερμηνείας της Καινής Διαθήκης στο Εθνικό Πανεπιστήμιο (sic).

Nαι, Νίκο δεν διαφωνώ ότι κυκλοφορεί χρόνια. Το έχουμε ξανασυζητήσει.
Και η καταλληλότερη (από τους θεωρητικούς:-)) για βιοηθική: Μυρτώ Δραγώνα- Μονάχου
το έχει χρησιμοποιήσει στο:

Οπως θα υποστηριχθεί εξάλλου στη συνέχεια, η βιοηθική δεν επιχειρεί να εφαρμόσει γραμμικά ηθικές θεωρίες και αρχές ερήμην των συγκεκριμένων καταστάσεων ενώ, παράλληλα με τις παραδοσιακές ηθικές θεωρίες, αρχίζουν να κερδίζουν έδαφος στην περιοχή της τόσο η αρεταϊκή, όσο και η `αφηγηματική' ηθική, η ηθική του διαλόγου και του νεο- πραγματισμού, ακόμη και να αναβιώνει στη μελέτη των λεγόμενων 'δυσχερών καταστάσεων' (hard cases) η παλαιά 'καζουιστική', χωρίς να είναι γενικά απαραίτητη στην προβληματική της η εφαρμογή θεωριών.
http://www.media.uoa.gr/sas/issues/8_issue/drag_mo.html

(εκεί που είχαμε βρει και τα παρτικουλαρισμό / παρτικουλαριστικός).
(Όμως, δεν θα απέδιδα το hard cases "δυσχερείς καταστάσεις" -------και δεν ξέρω αν θα έλεγα "δύσκολες περιπτώσεις" ή "υποθέσεις" ....my problem being....medicolegal ¨-)----- ...in this context και έχω και κάποιες επιφυλάξεις και για άλλα.)

btw: Τον Δρανδάκη να τον ξεψαχνίσω, μην ξεχνάς είμαι Αθήνα. ;-)))
Τις είδα τις προπολεμικές αναφορές στον Ελευθερουδάκη και τις μεταπολεμικές στο Παπυράκι:
καζουϊστική: (η εκ του λατ. casus, περίπτωσις, συμβάν.)
Μέρος επιστήμης τινός και ειδικώτερον της ηθικής, πραγματευόμενον τας διαφόρους τινάς περιπτώσεις, καθ'ας η συνείδησις ευρίσκεται προ συγκρούσεως καθηκόντων* περιπτωσιολογία (βλ. λ.)

καζουϊστικός -ή, -όν: Αναφερόμενος εις τας διαφόρους μερικάς εν τη πράξει παρουσιαζομένας περιπτώσεις καζουϊστικόν δίκαιον. ...λέει ο Ελευθερουδάκης (περιπτωσιακόν δίκαιον;;)


κ.λπ., αλλά αν εξαιρέσουμε τις φράσεις του διπλωματικού (λίγο πιο κάτω casus fr.):-) ουσιαστικά μιλάμε για τι; Μεταγραφή;  Γιατί το περίπτωσιολογία, το περίπτωση δεν φέρει το βάρος του case σε... όλο του το μεγαλείο. Το δε "καταστάσεις" ("hard cases", παραπάνω) πάλι δεν αποδίδει το νόημα.

Ταπεινή magentούλα:
casuistry [kEziuistri / kAzhuistri]

ουσ. περιπτωσιολογία, καζουισμός # μτφ. σόφισμα, στρεψοδικία, κν. δικολαβισμός
Αλλά τι πράγμα μετέφρασε -έστω και αυθαίρετα- casuistry; Είναι δυνατόν να μην υπήρχε λεξούλα ενώ υπήρχε η μεθοδολογία;
In any case, θα έλεγες καζουιστική ή περιπτωσιολογία; Και κατά περίπτωση, θα το έφτανες στο δικολαβισμός ή όχι;

mtia και πάω να βρω τις ενότητες.


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 813915
    • Gender:Male
  • point d’amour

banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Θα έλεγα "καζουιστική" με όλο το βάρος που φέρει ο όρος -- το ιστορικό, ιδίως στην ιστορία του καθολικισμού. Δεν θα έλεγα καζουισμός, αφού ο καθιερωμένος όρος προέρχεται από το γαλλικό la casuistique. Η "περιπτωσιολογία" έχει και αρνητικές συνδηλώσεις, οπότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί εκεί που η καζουιστική ξεφεύγει από το χώρο της Ηθικής.

Το κείμενο του Dictionary of the History of Ideas είναι πραγματικά εκπληκτικό και το απήλαυσα.

Αλλά ήδη στην πρώτη παράγραφο υπάρχει και η εξήγηση που λέει ότι σήμερα έχει αρνητική έννοια (οπότε "σοφιστείες" ή και "δικολαβισμός").
As this technique has at times been applied in order to excuse crimes and sins and to exculpate criminals and sinners, this last usage of the term (at present the most widespread) has contracted a definitely pejorative undertone.

Άρα η μετάφραση εξαρτάται απολύτως από τη χρήση του όρου. Θα προτιμούσα ωστόσο, στα ελληνικά, να μη χρησιμοποιείται η "καζουιστική" με απαξιωτική έννοια.


 

Search Tools