Προσχολική αγωγή και συναισθηματική αγωγή

wings · 1 · 4225

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 69487
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
Προσχολική αγωγή και συναισθηματική αγωγή



Τα τελευταία χρόνια ερευνητικά δεδομένα από πολλές χώρες δείχνουν τάση μείωσης των συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων παιδιών και εφήβων και αύξησης της συχνότητας των ψυχοκοινωνικών και συναισθηματικών προβλημάτων, όπως η επιθετικότητα και η κατάθλιψη, καθώς και προβλημάτων σχολικής προσαρμογής και επίδοσης. Οι ειδικοί αγωνίζονται να δώσουν ο καθένας την ερμηνεία του, καταρρίπτοντας τη “στενή” άποψη ότι ο δείκτης νοημοσύνης μόνο, καθορίζει την επιτυχία και συνθέτουν μια εντελώς διαφορετική ευφυΐα που δεν είναι άλλη από τη συναισθηματική νοημοσύνη.

Με τον όρο συναισθηματική νοημοσύνη νοείται η ικανότητα να αναγνωρίζει κανείς τα δικά του συναισθήματα, να τα κατανοεί και να τα ελέγχει. Είναι επίσης η ικανότητα να αναγνωρίζει και να κατανοεί τα συναισθήματα των ανθρώπων γύρω του και να μπορεί να χειρίζεται αποτελεσματικά τόσο τα δικά του συναισθήματα όσο και τις διαπροσωπικές του σχέσεις.

Η συναισθηματική νοημοσύνη συνοδεύει τον άνθρωπο και καθοδηγεί τα βήματά του από τη γέννησή του και για όλη του τη ζωή. Πρόκειται για το πλέγμα εκείνο των ανθρώπινων ιδιοτήτων πάνω στο οποίο μπορεί να υφανθεί μια ολόκληρη προσωπικότητα. Είναι μαζί υπομονή, επιμονή, δυνατότητα προσαρμογής, έλεγχος παρορμήσεων, αισιοδοξία, ελπίδα. Η συναισθηματική νοημοσύνη έρχεται στην επιφάνεια σε κάθε ανθρώπινη πράξη, μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο, στη δουλειά, στις συναναστροφές, στο δρόμο, παντού και μπορεί να αναπτυχθεί, να διδαχτεί και να εξελίσσεται αδιάκοπα. Η συναισθηματική νοημοσύνη ενδυναμώνει περισσότερο τις ιδιότητες που μας κάνουν πιο ολοκληρωμένους ανθρώπους.

Η προσχολική ηλικία αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα οικοδομηθεί η αυριανή προσωπικότητα. Κατά την περίοδο αυτή το νήπιο αναπτύσσεται σωματικά και πνευματικά περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο της ζωής του. Τα παιδιά σ’ αυτή τη φάση είναι δεκτικά και μιμούνται, ρουφούν, αποδέχονται πολύ εύκολα. Πραγματοποιούν την πρώτη τους συναισθηματική έξοδο από τον κλειστό οικογενειακό χώρο και αναπτύσσουν σχέσεις συνεργασίας και επικοινωνίας κυρίως στο χώρο του σχολείου.

Το σχολείο καλείται να παίξει ενεργό ρόλο στην καλλιέργεια βασικών κοινωνικών δεξιοτήτων και να τους προσφέρει μαθήματα ζωής, καθώς η ικανότητα ενός παιδιού να χειρίζεται τα συναισθήματά του καθορίζει την επιτυχία και την ευτυχία του στη ζωή. Τα παιδιά πρέπει να μπορούν να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους, να αναβάλουν για αργότερα την ικανοποίησή τους, να βρίσκουν για τον εαυτό τους κίνητρα, να κατανοούν τα κοινωνικά σήματα των άλλων ανθρώπων και να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της ζωής.

Έτσι, είναι απαραίτητο να υπάρχουν σχολικά προγράμματα που να προωθούν την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Η συναισθηματική αγωγή περιλαμβάνει δεξιότητες απαραίτητες σε όλες τις ανθρώπινες σχέσεις: Ικανότητα αντίληψης, κατονομασίας, έκφρασης και χειρισμού των συναισθημάτων, αυτοέλεγχο, ενσυναίσθηση (κατανόηση των συναισθημάτων και των απόψεων του άλλου, σεβασμό των διαφορών στον τρόπο που οι άνθρωποι αισθάνονται για κάποια πράγματα), προσεκτική ακρόαση του άλλου, ποιοτική επικοινωνία, τρόπους επίλυσης συγκρούσεων και προβλημάτων, συνεργασία, προσωπική υπευθυνότητα, αυτοεπίγνωση και αυτοαποδοχή.

Σύμφωνα με τον D. Goleman, η παρέμβαση πρέπει να ξεκινήσει από τα πρώτα χρόνια της ζωής. Τα προσχολικά χρόνια είναι κρίσιμα για τις θεμελιώδεις ικανότητες. Είναι το παράθυρο που δίνει την ευκαιρία για την εδραίωση των βασικών συναισθηματικών συνηθειών στη ζωή ενός παιδιού. Οι συναισθηματικές δεξιότητες, όπως η ενσυναίσθηση και η συναισθηματική αυτορύθμιση αρχίζουν τυπικά να αναπτύσσονται από τη νηπιακή ηλικία. Η χρονιά του νηπιαγωγείου σηματοδοτεί μια κορύφωση στην ωρίμανση των “κοινωνικών συναισθημάτων”, όπως η ανασφάλεια και η ταπεινοφροσύνη, η ζήλια και ο φθόνος, η περηφάνια και η σιγουριά, η αυτοπεποίθηση και ο αυτοέλεγχος, καθώς και στη μάθηση της τέχνης της προσοχής και της επίλυσης των διαφωνιών και της συνεργασίας.

Το σχολείο μπορεί να αναλάβει τη συστηματική διδασκαλία και καλλιέργεια αυτών των δεξιοτήτων με στόχο η συναισθηματική παιδεία να γίνει κτήμα των παιδιών Στόχος στην εκπαιδευτική πράξη είναι να κατανοήσουμε τα αρνητικά συναισθήματα των μαθητών και να προσπαθήσουμε να τους εφοδιάσουμε με εργαλεία με τα οποία θα μπορέσουν να τα αντιμετωπίσουν θετικά και με επιτυχία.

Καταλήγοντας θέλω να τονίσω ότι η δουλειά με τα συναισθήματα δεν περιορίζεται στα πλαίσια μιας μόνο σχολικής χρονιάς ή ενός σχεδίου εργασίας. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να εκμεταλλευτεί οποιαδήποτε ευκαιρία για να βοηθήσει τα παιδιά να παρατηρούν τον εαυτό τους σε διάφορες καταστάσεις, να εκφράζουν με λέξεις αυτό που αισθάνονται και να βρίσκουν την κατάλληλη αντίδραση στο συναίσθημα της στιγμής. Η εκπαίδευση του συναισθήματος απαιτεί εγρήγορση και θα πρέπει να είναι μακρά και συνεχής, έτσι ώστε να αντιμετωπίζονται εγκαίρως και με επιτυχία, αρνητικές καταστάσεις που ταλανίζουν οικογένεια και κοινωνία.

Πηγή: Αιολικά Νέα


 

Search Tools