Author Topic: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)  (Read 6278 times)

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« on: 11 Dec, 2013, 02:02:38 »
Φαίνεταί μοι κήνος ίσος θεοίσιν                          Μου φαίνεται με τους θεούς ίσος πως είναι
έμμεν 'ώνηρ όστις ενάντιος τοι                            ο άντρας αυτός, που κάθεται αντίκρυ σου,
ιζάνει και πλάσιον άδυ φωνεύσας υπακούει      κι όταν κοντά του μαγευτικά μιλάς, σε γλυκακούει.
και γελώσας ιμέροεν, το μοι 'μάν                        κι όταν χαριτωμένα τού γελάσεις,
καρδίαν εν στήθεσσιν επτόασεν.                        στα στήθια μέσα η καρδιά μου σπαράζει.

Βρήκα αυτό το ποίημα της Σαπφούς, η αρχή του μου άρεσε και μια κι είχα όρεξη του έριξα μια μεταφρασούλα και ιδού το. :) Είμαι λίγο ελευθέριος στο πνεύμα αλλά ερωτική ποίηση είναι και δε με χαλάει. Εσάς δεν ξέρω... Θα δούμε...
« Last Edit: 11 Dec, 2013, 09:19:03 by dimace »
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.


billberg23

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 5712
  • Gender: Male
  • Words ail me.
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #1 on: 11 Dec, 2013, 06:38:42 »
Kαλή απόδοση, dimace!  ΒΤW το ποίημα είναι της Σαπφούς.  Σαπφώ ονομάζεται η ποιήτρια.
Βλ. και https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=35673.0.
« Last Edit: 11 Dec, 2013, 06:41:20 by billberg23 »
Τί δέ τις; Τί δ' οὔ τις; Σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος. — Πίνδαρος

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #2 on: 11 Dec, 2013, 09:18:15 »
Thanks Bill. Misspelling. Now it's fixed!
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.


dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #3 on: 09 Jan, 2014, 04:39:19 »
Είδα πως η μετάφρασή μου είναι από τις λίγες υπάρχουσες  στα νέα ελληνικά στο διαδίκτυο και αυτό λέγεται ένδεια.

Μετάφραση του πατρός μου, 1964, στο ίδιο ποίημα με απόπειρα ομοιοκαταληξίας και σημείωση «όχι προς διδασκαλία». Απίστευτη η ελευθεριότητα του Αναγνωστόπουλου, ίσως ήταν και η τελευταία της ζωής του. Πάντως θαυμάζω το θάρρος του να γράψει κάτι τέτοιο, άσχετα αν ποτέ δεν το δημοσίευσε. 

Θεός ίδιος μου φαίνεται ο νεαρός αυτός,
που αντικριστά σου κάθεται και σε γλυκά ακούει,
κι όταν μαγευτικά εσύ μιλάς και πονηρά γελάσεις
μέσα στα στήθια μου η καρδιά σκίζεται [και σπαράζει]. 

Μετάφραση στο ίδιο θέμα του Ηλία Βουτιερίδη, από το 1928, ανέκδοτη σε δεκάφυλλο άδετο, με διορθώσεις προέκδοσης.

Φαίνεται ίσος με τους θεούς πως είναι
ο άντρας αυτός, που κάθεται αντίκρυ σου,
κι όταν μαγευτικά μιλείς σιμά του
σε γλυκοακούει,
κι όταν χαριτωμένα τού γελάσεις,
μέσα στα στήθη μου η καρδιά σπαράζει. 

Πιστεύω πως μετά τον θάνατό του, κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με το σύνολο των μεταφράσεών του στην αρχαία ελληνική ποίηση. Αυτό, ενθυμούμενος αμυδρώς, πως ο πατέρας μου είχε χρησιμοποιήσει, στην πρώτη μάλλον έκδοση του μεγάλου λεξικού (25 χρόνια πριν) των ρημάτων, το πεντάστιχο αυτό ως παράδειγμα. Στις επόμενες πρέπει να το αντικατέστησε με κάτι άλλο ή απλά να το παρέλειψε, δεν ξέρω. Ίσως να ήταν επιλογή του καθηγητή Ασωνίτη... Σημασία έχει πως είναι μια ξεχωριστή στιγμή για το συγκεκριμένο ποίημα, που αποκτά λίγο περισσότερη ελληνική φωνή στο διαδίκτυο. Τον Φλεβάρη, που θα είμαι Ελλάδα, θα κοιτάξω στη βιβλιοθήκη του πατέρα μου για το κανονικό βιβλίο και αν το βρω θα βάλω την τελική, εκδομένη μετάφραση, κάνοντας το πλήθος τους τέσσερις. (τέσσερεις κατά Τρ/δη) 
« Last Edit: 09 Jan, 2014, 09:05:57 by dimace »
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.

billberg23

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 5712
  • Gender: Male
  • Words ail me.
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #4 on: 09 Jan, 2014, 06:13:43 »
Είδα πως η μετάφρασή μου είναι η μοναδική στα νέα ελληνικά στο διαδίκτυο και αυτό λέγεται κατάντια.
Εδώ πάλι: https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=35673.msg166678#msg166678
Τί δέ τις; Τί δ' οὔ τις; Σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος. — Πίνδαρος

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #5 on: 09 Jan, 2014, 09:04:16 »
Εδώ μέσα δεν κοίταξα είναι αλήθεια και δεν πήρα και αποτέλεσμα από τη μηχανή. Θα διορθώσω, αν και το νούμερο παραμένει τραγικά μικρό για την γενέτειρα του Αισχύλου. Ευχαριστώ για τη σοβαρή διόρθωση.
« Last Edit: 09 Jan, 2014, 09:06:40 by dimace »
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.


vbd.

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 718
  • Gender: Male
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #6 on: 09 Jan, 2014, 16:17:19 »
Πράγματι, οι μεταφράσεις των ποιημάτων της Σαπφούς στα ΝΕ είναι δύσκολα προσβάσιμες στο γενικό κοινό, αλλά υπάρχουν, κρυμμένες εδώ και εκεί. Τι εννοείς "γενέτειρα του Αισχύλου";
At last, I have peace.

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #7 on: 09 Jan, 2014, 16:29:44 »
Τίποτα. Είναι χρονολογικά ο παλαιότερος και γι' αυτό αναφέρω αυτόν και όχι κάποιον από τους άλλους δύο.
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.

Simplizissimus

  • Newbie
  • *
  • Posts: 43
  • Gender: Male
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #8 on: 09 Jan, 2014, 16:48:49 »
Στο Διαδίκτυο ίσως να είναι λίγες, αλλά στην έντυπη γραμματεία οι μεταφράσεις (ή απόπειρες μετάφρασης) της Σαπφώς δεν είναι λίγες.

Έχω και μιαν άλλη υπόψη μου:

Μου φαίνεται ίδιος με θεό
ο άντρας αυτός που κάθεται αντικρύ σου,
που παραδίνεται όλος
στα γλυκά σου τα λόγια
και γελά από αγάπη — κι όλα' αυτά κάνουν
την καρδιά στο στήθος μου να σπαρταρά.

Κάθε που σας κοιτώ
μου κόβεται η μιλιά,
η γλώσσα μου ακίνητη μουδιάζει,
φωτιά κάτω απ' το δέρμα μυρμηγκιάζει,
σβήνουν τα μάτια, βουίζουνε τ' αφτιά μου,
κρύος ιδρώς με περιλούζει,
τρέμει ολόκληρο το κορμί μου,
γίνομαι χαλκοπράσινη
πιότερο κι από χόρτο·
πιο κοντά στο θάνατο
μου φαίνεται πως έρχομαι.

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #9 on: 09 Jan, 2014, 16:57:36 »
Έτσι φαίνεται πως είναι φίλε μου. Δική σου η μετάφραση; Αν ναι, καλή (μιλώ για τους πέντε πρώτους στίχους, γιατί με τους υπόλοιπους δεν έχω ασχοληθεί για να κρίνω). 
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.

billberg23

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 5712
  • Gender: Male
  • Words ail me.
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #10 on: 09 Jan, 2014, 20:33:31 »
Τίποτα. Είναι χρονολογικά ο παλαιότερος και γι' αυτό αναφέρω αυτόν και όχι κάποιον από τους άλλους δύο.
"Οι άλλοι δύο" = ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης;  Η Σαπφώ (7. αιώνα π.Χ.) μήπως έχει σχέση με τους τραγωδούς του πέμπτου αιώνος π.Χ.;
Τί δέ τις; Τί δ' οὔ τις; Σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος. — Πίνδαρος

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #11 on: 09 Jan, 2014, 21:00:43 »
Γλωσσικά τι σχέση να έχει η αιολική διάλεκτος της Σαπφούς ή του Αλκαίου, με τη διάλεκτο της τραγωδίας, που είναι στα χορικά η δωρική, στον πρόλογο και στα επεισόδια η ιωνική με μεγάλη επίδραση της αττικής. (ΔΒΑ)

Χρονικά, επίσης, οι Αιολικοί ποιητές, προηγούνται των τραγικών.

Σημαντικά καμιά σχέση! Μιλάμε για ωραία ποιήματα σε σχέση με το μεγαλύτερο πνευματικό αριστούργημα όλων των εποχών (Η αρχαία ελληνική τραγωδία κατά τον Βάγκνερ και όχι μόνο)
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.

mavrodon

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 6585
  • Gender: Male
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #12 on: 09 Jan, 2014, 22:41:24 »
Από το βιβλίο του μακαρίτη και μοναδικού φίλου Μιχάλη Μπαχαράκη, ΛΥΡΙΚΟΙ Ι (Ιιλαρόν φέγγος), Σειρά ΚΙΒΩΤΟΣ, Εκδόσεις Μπαχαράκη, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 20. Το απόσπασμα που ακολουθεί έχει κάποιες μικροδιαφορές από το κείμενο που παρέθεσες (το κείμενο είναι σε πολυτονικό το οποίο δυσκολεύομαι να αντιγράψω ως έχει).

Φαίνεταί μοι κήνος ίσος θεοίσιν                         
έμμεν 'ώνηρ όστις (όττις) ενάντιός τοι                           
ιζάνει (ισδάνει) και πλάσιον άδυ φωνεύσας (φωνείσας) υπακούει     
και γελώσας (γελαίσας)  ιμέροεν, το μοι (μ' ή) μάν                       
καρδίαν εν στήθεσσιν (στήθεσιν) επτόασεν (επτόαισεν).   

Ακολουθεί η μετάφραση του φίλου μου:

Ίδιος θεός μου φαίνεται πως είναι
εκείνος ο άντρας π' αντίκρυ σου στέκει,
και σ' ακούει με γλύκα κοντά σου,
καθώς του μιλάς και γελάς τρυφερά (άνω τελεία)
και αυτό την καρδιά μου στα στήθια μου σχίζει.

« Last Edit: 09 Jan, 2014, 23:03:42 by mavrodon »

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #13 on: 09 Jan, 2014, 22:42:39 »
große Gesamtkunstwerk

Wagner bezeichnete die attische Tragödie als das „große Gesamtkunstwerk“. In seiner kurz danach entstandenen Schrift Das Kunstwerk der Zukunft weitete Wagner die Bedeutung des Begriffes aus. In seiner Konzeption eines integralen, verschiedene Künste umfassenden Kunstwerks, die er detailliert in seinem umfangreichen Buch Oper und Drama beschrieb und die erst später von anderen als Musikdrama angesprochen wurde, ordnete Wagner die einzelnen „Schwesterkünste“ einem gemeinsamen Zweck, dem Drama, unter. Die zunehmende Arbeitsteilung (etwa bei der Spartentrennung im Theater) und die egoistische Vereinzelung in der Gesellschaft sollten aus seiner Sicht aufgehoben werden. Als Vorbild und Feindbild zugleich hatte er den französischen Grand opéra vor Augen, in dem bereits alle Bühnenkünste auf ihrem neusten technischen Stand vereinigt waren. Wagner ging von der Überzeugung aus, dass sich die Oper auf einem Irrweg befinde, wenn sie die Musik absolut setze und ihr alle anderen Elemente, vor allem das Drama selbst, unterordne.

Ausschnitt aus Wikipedia
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.

dimace

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2061
  • Gender: Male
  • Dimitris Nawas
Re: Σαπφούς, Fragment 31 (excerpt 1,2)
« Reply #14 on: 09 Jan, 2014, 22:49:57 »
Φαίνεταί μοι κήνος ίσος θεοίσιν                         
έμμεν 'ώνηρ όστις (όττις) ενάντιός τοι                           
ιζάνει (ισδάνει) και πλάσιον άδυ φωνεύσας (φωνείσας) υπακούει     
και γελώσας (γελαίσας)  ιμέροεν, το μοι (μ' ή) μάν                       
καρδίαν εν στήθεσσιν (στήθεσιν) επτόασεν (επτόαισεν).   

 Άψογος!

Χειλικά στη θέση οδοντικών συμφώνων, σδ αντί ζ κλπ... Οι άλλαγές συντελέστηκαν από το 1600 πχ, όταν η αχαική / αιολική διάλεκτος εισάγεται στην Ελλάδα. (αλλαγές σε σχέση με την ιωνική / αττική διάλεκτο, πάντα)
South Africa (1961-1994) presidents: Charles Swat, Jozua Naude, Jacobus Fouche, Johannes de Klerk, Nicolaas Diederichs, Marais Viljoen, Balthazar Vorster,  Pieter Botha, Chris Heunis, Frederik de Klerk.