κτήση ή κτῆση σε πολυτονικό; -> κτήση

xobox5 · 4 · 1041

xobox5

  • Semi-Newbie
  • *
    • Posts: 4
    • Gender:Male
Γεια σας,
εάν θεωρητικά θα ήθελα να χρησιμοποιήσω το πολυτονικό σύστημα γράφοντας όμως όχι αρχαία ή καθαρεύουσα, αλλά σημερινά νέα ελληνικά, δηλαδή τη δημοτική, πώς θα ’πρεπε να γράφω στις εξής δύο περιπτώσεις;

1.
«ἡ κτήση» ή «ἡ κτῆση»;

Αφού η παλαιότερη μορφή αυτής της λέξης ήταν «ἡ κτῆσι» με ιώτα, το οποίο είναι βραχύ φωνήεν, στην παραλήγουσα έμπαινε περισπωμένη. Στα σημερινά νέα ελληνικά όμως η λέξη γράφεται με ήτα, το οποίο θεωρείται μακρύ φωνήεν. Θα ’πρεπε άραγε σύμφωνα με τους κανόνες πολυτονικού τονισμού, οι οποίοι λένε ότι στην παραλήγουσα δεν μπαίνει ποτέ περισπωμένη, αν το φωνήεν της λήγουσας είναι μακρύ, να βάλω οξεία; Ή είναι σ’ αυτή την περίπτωση η μορφή με την περισπωμένη εξαιτίας της ετυμολογίας της λέξης η ορθότερη;

2.
«ἡ ἀυπνία» ή «ἡ ἀϋπνία»

Τα διαλυτικά εδώ γίνονται περιττά, επειδή η δασεία στο άλφα δείχνει ότι τα δύο φωνήεντα προφέρονται ξεχωριστά. Διατηρούνται όμως παρ’ όλα αυτά τα διαλυτικά σε τέτοιες περιπτώσεις;
« Last Edit: 28 Jan, 2014, 19:27:08 by spiros »




Dr Moshe

  • Moderator
  • Jr. Member
  • *****
    • Posts: 299
    • Gender:Male
  • Shir HaShirim 8:6,7
Αγαπητέ μου,

Ακόμη και αν χρησιμοποιήσετε πολυτονικό, η λέξη κτήση θα γραφτεί σαφώς με οξεία, προκειμένου να συμμορφωθεί αναλογικά προς τον κανόνα τής οξείας σε μακρό προ μακρού. Η λήγουσα σε δείχνει σαφώς ότι τα ουσιαστικά αυτά (παλαιά τριτόκλιτα) επηρεάστηκαν αναλογικά από τα περισσότερα θηλυκά, των οποίων η ονομαστική δεν λήγει σε σύμφωνο. Ομοίως γράφονται σε πολυτονικό λέξεις όπως π.χ. γνώση, παύση, πλήξη (ενώ στην αρχαία γλώσσα και στην καθαρεύουσα: γνῶσις, παῦσις, πλῆξις).

Από την άλλη πλευρά, αν προτιμήσετε την ιστορική γραφή σε -ι, τότε θα διατηρήσετε την αρχαία περισπωμένη: γνῶσι, παῦσι, πλῆξι. Η γραφή αυτή, αν και προτάθηκε ως ιστορικά ορθότερη, δεν επικράτησε και σήμερα ξενίζει τους περισσότερους αναγνώστες.

Ελπίζω οι πληροφορίες αυτές να απαντούν στο ερώτημά σας.

Ευχαριστώ.
A Reina, mi tesoro

אשׁת־חיל מי ימצא ורחק מפנינים מכרה :Mishle משׁלי  31:10
A woman of valour who can find? For her price is far above rubies (JPS)




 

Search Tools