More remarkable...

zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Για το λόγο που διαφωνώ, παραθέτω (δεν έχω και σκάνερ εδώ πέρα και αναγκάζομαι να τα γράφω τέτοια ώρα) ένα κομμάτι από το "Σημείωμα για το γλωσσάρι της μετάφρασης", παρμένο από την ελληνική έκδοση της Φαντασιακής Θέσμισης της Κοινωνίας του Κορνήλιου Καστοριάδη:

"Αυτές οι καινούργιες λέξεις (είτε παράγωγες από ελληνικές ρίζες είτε από ξένες) θα ξενίσουν και θα εκνευρίσουν τον αναγνώστη, που δεν θα τις "καταλάβει". Μα αυτός που διαβάζει ένα βιβλίο (ας υποθέσουμε εκλαϊκευτικό) φυσικής ή βιολογίας δεν εκνευρίζεται όταν συναντάει τους όρους πρωτόνιο ή χρωματόσωμα. Γιατί αυτός που διαβάζει ένα κείμενο φιλοσοφικό θα πρέπει αναγκαία να εκνευριστεί συναντώντας τους όρους φάτις ή ενθαδικός; Βέβαια, τη φιλοσοφία τη θέλουμε όσο το δυνατό λιγότερο υπόθεση των "ειδικών". Αυτό δεν σημαίνει πως ένα φιλοσοφικό κείμενο διαβάζεται σαν χρονογράφημα ή έστω και μυθιστόρημα. Όσο για το πρόβλημα της "κατανόησης" (στις περιπτώσεις όπου δεν δίνεται ρητή εξήγηση της λέξης), ένας όρος καινούργιος φωτίζεται προοδευτικά από τα συμφραζόμενα κι από τη χρήση του. Η σώρευση διαφορετικών σημασιών πάνω στην ίδια λέξη, αντίθετα, τείνει να διευκολύνει την ασάφεια και τη σύγχυση (π.χ. ας σκεφτούμε ακόμα το παράδειγμα του λόγος). Και είναι πολύ προτιμότερο να υποκινείται η προσοχή του αναγνώστη από έναν ασυνήθιστο όρο από το να του δημιουργείται η απατηλή (και ολέθρια) εντύπωση ότι "καταλαβαίνει" γιατί η λέξη του είναι γνωστή - πράγμα που τον εμποδίζει συνήθως να αντιληφθεί ότι χρησιμοποιείται με διαφορετική ή καινούργια σημασία".

Και να προσθέσω κι εγώ ότι το θεωρώ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ αυτό ΟΤΑΝ πρόκειται για τέτοιου είδους κείμενο. Όσο για το κείμενο της Κατερίνας, δεν γνωρίζουμε τι είναι, νομίζω.


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Το είπα επειδή το κείμενο της Κατερίνας έχει ήδη αρκετούς "περίεργους" όρους. Αν λοιπόν μια απλή λέξη ερμηνεύεται με έναν τρόπο και αυτός ο ένας τρόπος τυχαίνει να περιγράφει σωστά τα πράγματα, πιστεύω ότι αρκεί. Δεν θα ήταν εύστοχο να παραλληλίσουμε το μονοσήμαντο πρωτόνιο με την "αναδόμηση", που ξέρεις καλά ότι τη χρησιμοποιεί ο καθένας κατά το δοκούν (άρα μάλλον αυτή έχει δεινοπαθήσει όπως ο "λόγος", όχι η ανασύνθεση).



zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Νίκο, όντως η "ανασύνθεση" δεν έχει δεινοπαθήσει. Για έναν και μόνο λόγο, όμως: Επειδή δεν μπορεί να αποκτήσει γενικό-περιγραφικό χαρακτήρα ως λέξη. "Σύνθεση" είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο, ενώ η "δόμηση" αντιστοιχεί (δυστυχώς) σε κάτι πολύ γενικό (ατυχέστατα). Απλώς ήθελα να πω ότι θα μιλούσαμε ίσως για "ανασύνθεση των ιστορικών τάσεων", "αναδόμηση του κοινωνικού/ιστορικού", "ανασυγκρότηση της κατηγορίας του αντικειμένου" κ.λπ., χωρίς καθεμία από αυτές τις λέξεις με το παρεμφερές εννοιολογικό φορτίο να ταιριάζει απαραίτητα σε κάθε περίπτωση. Και, καλώς ή κακώς, η πολύχρονη χρήση τους έχει (τύποις) θέσει κάποιους περιορισμούς. Εξαρτάται, όμως, πάντοτε από το πρίσμα μέσα από το οποίο το βλέπει κάποιος. Άλλος μπορεί να με/σε κατηγορήσει για απόλυτο σχετικισμό. Άλλος, πάλι, μπορεί να διαφωνεί με την κατηγοριοποίηση. Με άλλα λόγια... τελειωμό δεν έχει. :)


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Περιττό να πω ότι συμφωνώ ως προς τη χρήση ειδικών όρων, ακόμα και νεολογισμών, εκεί όπου απαιτείται να "περιγραφεί" ακριβώς το νοούμενο. Απλώς έφαγα στα νιάτα μου πολλά "σοκαλοειδή" κείμενα.



zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Και επειδή αυτό το καλοκαίρι ψάχνω ακριβώς αυτό το πράγμα, παρατηρώ με λύπη ότι δεν έχει ουσιαστικά συμφωνηθεί στην παγκόσμια βιβλιογραφία τι σημαίνει "νεολογισμός". Οπότε... ούτε αφετηρία δεν έχουμε. :)


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Εδώ πάντως ήθελα να πω "όρο πρώτης κοπής" (και όχι απλώς "νέας"), επινοημένο όρο.


elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3185
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Περιττό να πω ότι συμφωνώ ως προς τη χρήση ειδικών όρων, ακόμα και νεολογισμών, εκεί όπου απαιτείται να "περιγραφεί" ακριβώς το νοούμενο. Απλώς έφαγα στα νιάτα μου πολλά "σοκαλοειδή" κείμενα.

Σε καμία περίπτωση δεν θέλω να εμπλακώ σε συζήτηση για στρατευμένη μετάφραση ή λογοτεχνία (αν και δεν νομίζω -έχοντας δει κατά καιρούς, όπως και εσύ:

http://eng.proz.com/kudoz/1292224

φρασούλες από το βιβλίο της Κατερίνας- ότι απευθύνεται στο μέσο αναγνώστη), αλλά τι εννοείς "σοκαλοειδές" και σε ποιο από τα δύο κείμενα (αν και μάλλον σε άλλα και όχι αυτά τα δύο) αναφέρεσαι; Την αγνοώ τη λεξούλα.
(btw: αν δω άλλο ένα μεταφρασμένο χρωματόσωμα, θα τσιρίξω.)
« Last Edit: 19 Jun, 2006, 03:47:54 by elena petelos »


banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Να το λες για το χρωματόσωμα, κι ας χρονολογείται τούτο εδώ από τον καιρό της ασάφειας...

Για το "σοκαλοειδές" εδώ και σε μύριες άλλες σελίδες.


elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3185
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.
Να το λες για το χρωματόσωμα, κι ας χρονολογείται τούτο εδώ από τον καιρό της ασάφειας...

Στα άπαντα θα γίνεται χαμός! :-)

Για το "σοκαλοειδές" εδώ και σε μύριες άλλες σελίδες.
Ήταν φυσικός ο άνθρωπος. Είχε θετική σκέψη. :-)
To deconstruct, analyse and reconstruct, and (oh) to take the proverbial! :-)
 'nough said! :-)


tsioutsiou

  • Full Member
  • ***
    • Posts: 583
α.Γενικώς, ίδια άποψη με Ν., (στη δική μου μπανάλ διατύπωση): γιατί να κάνουμε τη ζωή μας δύσκολη και μάλιστα σε πεδίο που έχουμε άφθονες λεξούλες; 

β. Ανάπλαση, ανασύνθεση   (μοδάτα: συγκρότηση, αναπαράσταση, αναδόμηση)

γ. Ακριβώς, αν θέλεις να δώσεις τη συγχρονία (δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι εκεί το πάει) με το "συγχρονίζω" μπερδεύουμε τον κόσμο - εκφράζεις κάτι σε.., ανακαίνιση και εφήμερη προσαρμογή. Νομίζω ότι είναι "έγχρονίζω", αν θέλουμε να ξεφύγουμε λίγο, γιατί έτσι το ανούσιο παρελθόν γίνεται ιστοριογραφικό γεγονός για το παρόν. Άντε, επικαιροποιώ  :)
Πάντως για τη χρονολογική τακτοποιήση, οργάνωση, διευθέτηση, μιλάμε εδώ.

δ. Βέβαια, αν είναι για το Πάντειο, ας πούμε, γράφουμε κάτι σε "αναπλινθουργία του χρονικά εγκυτιωμένου οιονεί είναι".

ε. Παρόμοιο με το "σοκαλοειδές" δεν ήταν και η περίπτωση της δημοσίευσης-απάτης με το πρόγραμμα κόψε-ράψε από ανάμειξη άρθρων που είχαν φτιάξει εκείνοι οι τύποι στο ΜΙΤ;


(btw ep. "θα τσιρίξω" - αμάν, πάνε και οι θετικές επιστήμες, πάνε και οι αναλύσεις... αφυπνίσθηκαν τα ερεβώδη) 
 :(
:))


elena petelos

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3185
    • Gender:Female
  • Qui ne dit mot consent.


δ. Βέβαια, αν είναι για το Πάντειο, ας πούμε, γράφουμε κάτι σε "αναπλινθουργία του χρονικά εγκυτιωμένου οιονεί είναι".

ε. Παρόμοιο με το "σοκαλοειδές" δεν ήταν και η περίπτωση της δημοσίευσης-απάτης με το πρόγραμμα κόψε-ράψε από ανάμειξη άρθρων που είχαν φτιάξει εκείνοι οι τύποι στο ΜΙΤ;


(btw ep. "θα τσιρίξω" - αμάν, πάνε και οι θετικές επιστήμες, πάνε και οι αναλύσεις... αφυπνίσθηκαν τα ερεβώδη) 
 :(
:))

δ. Υπέροχο! Με έμφαση στο Πάντειο.

ε. Ήταν.

btw tsiou: Όχι ακόμα. Μετά το Σεπτέμβρη. Τώρα είναι καλοκαίρι. Xαλαρώνουμε...
:-))
« Last Edit: 19 Jun, 2006, 04:12:27 by elena petelos »


Katerina Dimopoulou

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 203
    • Gender:Female
Καλησπέρα,
Βλέπω πως όση ώρα εγώ έψαχνα αυτό το άτιμο κουνούπι που με έπιασε απροετοίμαστη, η συζήτηση άπλωσε. Να πω, λοιπόν, κι εγώ δυο τρία πράγματα:

Με τον 'Ζέφυρο' και τον Καστοριάδη δεν διαφωνώ: η κάθε λέξη έχει τη σημασία της και το βάρος της. Αν το κείμενο απαιτεί επίπονες νοητικές διεργασίες από τον αναγνώστη, ο αναγνώστης έχει ουσιαστικά δύο επιλογές: ή να ακολουθήσει το κείμενο και να υποστεί τις ωδίνες, ή να το παρατήσει, και να ψάξει κάτι άλλο. Όσο για τον μεταφραστή, σαφώς και πρέπει να ακολουθεί το κείμενο, όσο του το επιτρέπει βέβαια η γλώσσα στην οποια μεταφράζει – εξ ου και η όλη συζήτηση για το actorial που δεν μπορεί τελικά να αποδοθεί με το ‘υποκειμενικός’ (σε προηγούμενη συζήτηση). Είναι νομίζω αυτονόητο πως δυστυχώς δεν μεταφράζονται όλες οι λέξεις έτσι απλά.

Βέβαια, ούτε το reconstruct ούτε πολύ περισσότερο το synchronize εμπίπτουν σ’ αυτήν την κατηγορία.

Και έρχομαι στο συγκεκριμένο κείμενο. Ευχαριστώ, φυσικά, τον ‘Ζέφυρο’ που επισημαίνει την πιθανή παραπομπή στην αναδόμηση και τη συγχρονία: είναι κάτι που ομολογουμένως δεν ειχα σκεφτεί. Ξανακοίταξα το κείμενο, αλλά δεν νομίζω ότι γίνεται αναφορά σε κάτι τέτοιο. Στο βιβλίο που μεταφράζω υπάρχουν 25 μελέτες 25 διαφορετικών συγγραφέων: ο κάθε ένας προσεγγίζει τις Ιστορίες του Ηροδότου από άλλη πλευρά. Σε κάποιες μελέτες υπάρχουν πράγματι ‘περίεργοι’ όροι, όπως είπε (και ξέρει καλά) ο Νίκος (και η Βίκυ, και η Έλενα, μεταξύ άλλων), σε κάποιες όμως όχι. Στη συγκεκριμένη μελέτη η διατύπωση και η προσέγγιση είναι μάλλον απλή, λιτή, χωρίς ιδιαίτερο φορτίο. Είναι το κείμενο ενός ιστορικού που εξετάζει τις Ιστορίες του Ηροδότου ως έργο καθαρά ιστοριογραφικό: δεν φαίνεται να υπάρχει ενδιαφέρον για αφηγηματολογικές ή γλωσσολογικές ή όποιες άλλες θεωρίες – δεν είναι τουλάχιστον αυτή η κεντρική γραμμή που ακολουθείται. Γι’ αυτό φαντάζομαι δεν πήγε το μυαλό μου στη συγχρονία, αλλά στον απλό συγχρονισμό. Στη μετάφραση χρησιμοποιώ πράγματι το ρήμα ‘συγχρονίζω’, - στο προηγούμενο μήνυμα έδωσα το νόημα - όχι όμως τόσο επειδή θεωρώ πως γίνεται αναφορά στη συγχρονία, όσο για λόγους καθαρά ‘οικονομίας’. Και νομίζω πως το ίδιο κάνει και ο συγγραφέας.

Αυτά. Υπήρχε κάτι ακόμη που σκεφτόμουν να γράψω, κάτι για την αναδόμηση/ανασύνθεση, μα το ξέχασα.
Καλό απόγευμα :-)


zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Τώρα που ξέρουμε περί τίνος πρόκειται, τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. ;)
Καλό απόγευμα.

btw: zephyrous=Γιάννης :)


 

Search Tools