Author Topic: των συμφωνιών-πλαισίου ή των συμφωνιών-πλαίσιο ή των συμφωνιών-πλαισίων;  (Read 117 times)

Vasilis

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 9944
  • Gender: Male
Στην γενική πτώση πληθυντικού αριθμού τι είναι σωστό: των συμφωνιών-πλαισίου ή των συμφωνιών-πλαίσιο ή των συμφωνιών-πλαισίων;
Πλούσιος άνθρωπος είναι ο άνθρωπος που αξίζει πολλά και όχι ο άνθρωπος που έχει πολλά. (Κ. Μαρξ)



Vasilis

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 9944
  • Gender: Male
Πού καταλήγουμε όμως;

των συμφωνιών-πλαισίων;
Πλούσιος άνθρωπος είναι ο άνθρωπος που αξίζει πολλά και όχι ο άνθρωπος που έχει πολλά. (Κ. Μαρξ)


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 448098
  • Gender: Male
  • point d’amour
    • spiros.doikas
    • greektranslator
    • doikas
    • 102094522373850556729
    • lavagraph
    • Greek translator CV
ππσ -> παραθετικό πολυλεκτικό σύνθετο

Σε ό,τι αφορά τις κλιτικές μορφές, φαίνεται και πάλι πως, όσο πιο κωδικοποιημένο είναι το ππσ, τόσο μεγαλύτερη είναι και α) η συμφωνία που υπάρχει ως προς τον αριθμό και την πτώση ανάμεσα στο α και στο β' συνθετικό· -β) η ενσωμάτωσή του σε ένα κλιτικό παράδειγμα. Επειδή, όμως, συμβαίνει συχνά να μην υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ομιλητών μιας γλώσσας σχετικά με το βαθμό κωδικοποίησης ενός νεολογισμού (βλ. και Bastuji 1974), διαπιστώνονται πολυτυπίες ως προς την κλίση. Ας σημειωθεί και πάλι ότι σε κανένα από τα τρία νεότερα και εγκυρότερα λεξικά της Νέας Ελληνικής (ΛΚΝ, ΛΣΕΔΓ, ΛΝΕΓ) δεν παρέχονται πληροφορίες μορφολογικού τύπου για τα ππσ (σχετικά δηλαδή με την κλίση τους στους δύο αριθμούς, το πέρασμα από το αρσενικό στο θηλυκό, κτλ.).
Εάν ξαναδιαβάσουμε τον ΠΙΝΑΚΑ 1 ως προς τις κλιτικές μορφές, διαπιστώνουμε πρώτα- πρώτα ότι μας δίνει την πλήρη γραμματική των ππσ που περιέχονται στο ΣΥ / Λεξικό, γι’ αυτό και δεν χρειάζεται να τον επαναλάβουμε εδώ. Θα επιχειρήσουμε να διατυπώσουμε ορισμένες μόνο πολύ γενικές παρατηρήσεις. Από τις 1406 παραδειγματικές μορφές, οι 302 που τελικά αφαιρέθηκαν για λόγους οικονομίας χώρου, δεν είναι παρά ππσ στην ονομαστική του ενικού (και ο λόγος είναι ότι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους χρησιμοποιούνται σε τίτλο). Μια πρόχειρη αναζήτηση θα εντοπίσει κάποιες εκατοντάδες επίσης ππσ που βρίσκονται στις άλλες πτώσεις (την αιτιατική του ενικού και του πληθυντικού, τη γενική του ενικού, ακόμη και τη γενική του πληθυντικού). Μιλάμε για τύπους με πλήρη συμφωνία ιος προς τον αριθμό και την πτώση ανάμεσα στο α και το β' συνθετικό τους. Δυστυχώς, το κλιτικό παράδειγμα εξαντλείται τις περισσότερες φορές στον ένα μόνο τύπο, λίγες φορές φτάνει στον αριθμό δύο και ελάχιστες τον ξεπερνάει. Εάν σταθούμε σ’ αυτές τις τελευταίες περιπτώσεις, διαπιστώνουμε τα εξής, ως προς τη συμφωνία μεταξύ α και β' συνθετικού: α) 25 ππσ με β' συνθετικό το -φάντασμα σε 28 κλιτικές μορφές / 30 συνολικές εμφανίσεις παρουσιάζουν όλα συμφωνία (εκτός από το δηλώσεις- φάντασμα)· -β) 22 ππσ με β" συνθετικό το -σταθμός σε 26 κλιτικές μορφές / 26 εμφανίσεις παρουσιάζουν όλα συμφωνία (εκτός από τη γενική ταινίας- σταθμός)· -γ) 33 ππσ με β' συνθετικό το -κλειδί σε 50 κλιτικές μορφές / 72 εμφανίσεις παρουσιάζουν όλα συμφωνία (εκτός από ένα μάρτυρες- κλειδί, δίπλα όμως σε δύο μάρτυρες- κλειδιά)' κ.ο.κ. Χαρακτηριστικό είναι και το κλιτικό παράδειγμα των ππσ του -πιλότος. Αντίθετα με ό,τι συνέβαινε παλαιότερα (δες Νάκα, ό.π., όπου καταγράφονται μερικές από τις πρώτες κλιτικές μορφές χωρίς γραμματική συμφωνία, ?έργου- πιλότος, ?προγράμματα- πιλότος— ή πιλοτικού έργου / πιλοτικά προγράμματα, με χρήση δηλαδή του ομόρριζου επιθέτου προς αποφυγήν των προηγούμενων), στο ΣΥ / Λεξικό (βλ. ΠΙΝ. 1: 6 λήμματα, 7 κλιτικές μορφές σε 9 συνολικά εμφανίσεις) διακρίνεται για τη γραμματική συμφωνία σε όλους τους τύπους: από- να μπαίνουν στην τσέπη. Την ανάπτυξη της επαναστατικής αυτής τεχνολογίας ανακοίνωσε πρόσφατα η βρετανική Υπηρεσία Αποτίμησης και Έρευνας για την Άμυνα (Dera), που έχει την έδρα της κοντά στη βρετανική πόλη Γόρσεστερ. Σύμφωνα μάλιστα με δηλώσεις της ίδιας της Dera, η Υπηρεσία διενεργεί μυστικές διαπραγματεύσεις με μεγάλη ιαπωνική εταιρεία για την εμπορική προώθηση της τεχνολογίας και είναι πεπεισμένη ότι ως το 2000 οι τηλεοράσεις- πίνακες θα έχουν κυκλοφορήσει στην αγορά [ ] Πρωτότυπες επίπεδες οθόνες έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους εδώ και λίγα χρόνια και ήδη χρησιμοποιούνται στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και σε μικρές τηλεοράσεις [ ] Στο στρατιωτικό πεδίο, οι επιστήμονες της Dera έχουν ακόμη πιο πολύπλευρη δράση. Μεταξύ των πειραματικών συσκευών που τελειοποιούν συγκαταλέγονται ένα κράνος για πιλότους με ενσωματωμένη τηλεόραση που δεν θα χρειάζεται τους μετασχηματιστές υψηλής τάσεως (οι οποίοι είναι ιδιαίτερα επικίνδυνοι για την υγεία των πιλότων), καθώς και τηλεοπτικές οθόνες που θα μπορούν να διπλώνονται και να μεταφέρονται στην τσέπη σαν χάρτες. Οι οθόνες αυτές θα μπορούν να προβάλλουν χάρτες και δεδομένα που μεταβιβάζουν οι δορυφόροι ή τα αεροσκάφη, αλλάζοντας τελείως τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου [Το Βήμα, 20.4.97],
Θανάσης Νάκας, Δημοσιογραφία και Νεολογία, σσ. 96-7 (Αθήνα: Πατάκης 2005)

μέτρο- πλαίσιο : Το β' συνθετικό με τη σημασία “που καθορίζει τις γενικές γραμμές”. Μτφρδ. β' συνθετικού γαλλ. -cadre. Σχηματισμός του συνθέτου αναλογικά προς το νόμος- πλαίσιο < γαλλ. loi-cadre (το οπ. βλ.).
[κ:] Και τα μέτρα- πλαίσια για την εσωτερική πολιτική απαιτούν νομοθετικές ρυθμίσεις ή αποφάσεις [Μακεδονία, ...].

συμφωνία- πλαίσιο : Για τη σημασία του β' συνθετικού βλ. μέτρο- πλαίσιο. Μτφρδ. γαλλ. accord- cadre.

[κ:] Την πρώτη εβδομάδα του Ιανουάριου αρχίζουν στην Αθήνα νέες διαπραγματεύσεις με τους αμερικάνους για την κατάργηση των μυστικών πρωτοκόλλων που είχαν ανναφθεί στο παρελθόν και την υπογραφή μιας συμφωνίας- πλαισίου για την αμυντική και την βιομηχανική συνεργασία των δύο χωρών [Βήμα, [**] [κ:] Και μία πρόβλεψη, στο ίδιο τηλεγράφημα σχετικά με την τύχη της αμερικανοτουρκικής συμφωνίας- πλαίσιο [Ελευθεροτυπία, ...].

σχέδιο- πλαίσιο : Μτφρδ. γαλλ.plan-cadre .

[κ:] Ευρύτατα πεδία οικονομικής συνεργασίας με την Συρία και το Ιράκ, ανοίγονται με το σχέδιο- πλαίσιο που υπέβαλε στις κυβερνήσεις τους ο υπουργός εμπορίου κ. Βαρβιτσιώτης [Απογευματινή, ...].

χώρος- πλαίσιο : Εδώ το β' συνθετικό φαίνεται να σημαίνει “περιβάλλων (χώρος)”, μια σημασιολογική απόχρωση που μάλλον δεν μαρτυρείται στα γαλλικά (γλώσσα-πηγή για το -cadre / -πλαίσιο, όπως και για πολλά άλλα παραθετικά σύνθετα).

[κ:] Ταινία με χώρο- πλαίσιο τη Μακεδονία και τη Θράκη θέλει και είναι έτοιμος να γυρίσει ο πολυβραβευμένος Ιταλός σκηνοθέτης Μάουρο Μπολονίνι [Θεσσαλονίκη, ...].
——— σσ. 279-281
« Last Edit: 08 Jun, 2019, 14:20:41 by spiros »