διαθέτω, διαθέτομαι, διατίθεμαι

Guest · 29 · 17854

  • Guest
Δεν ξέρω αν έχει ξανασυζητηθεί παλιότερα η κλίση των ρήματων διαθέτω -ομαι, διατίθεμαι. Είδα στο ηλεκτρονικό του Τριανταφυλλίδη κάποιες κλίσεις, απλά δεν μπορώ να καταλάβω. Στον ενεστώτα, μπορούμε ή όχι να πούμε διαθέτομαι, διαθέτεσαι, διαθέτεται και λοιπά;
« Last Edit: 01 Mar, 2011, 02:08:12 by spiros »


Offline stathis

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3373
    • Gender:Male
Βαριέμαι (ή μάλλον δεν προλαβαίνω) να ανοίγω λεξικά και Google, αλλά το διαθέτομαι μου ακούγεται εντελώς "γιου φάουλ"... Δεν ξέρω καν αν το είχα ξανακούσει/ξαναδεί μέχρι τώρα.



Online wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 67812
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • hellenicwings
    • Βίκυ Παπαπροδρόμου: ό,τι πολύ αγάπησα (ποίηση, πεζογραφία & μουσική)
Καλημέρα σας και καλό μήνα!

Μαρία, τι εννοείς με το «διαθέτομαι»; Η μόνη γνωστή μορφή είναι το «διατίθεται» (γ' πρόσωπο), π.χ. το προϊόν διατίθεται στην αγορά.


  • Guest
Λεξικό Τριανταφυλλίδη]

    διαθέτω [δiaθéto] -ομαι, διατίθεμαι [δiatíθeme]

 Δεν με ενδιαφέρει τόσο πόσο καλά μας ακούγεται αλλά αν υφίσταται.
Καλό μήνα επίσης.



Online wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 67812
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • hellenicwings
    • Βίκυ Παπαπροδρόμου: ό,τι πολύ αγάπησα (ποίηση, πεζογραφία & μουσική)
Το «διατίθεμαι» ασφαλώς υπάρχει και ήδη σου έδωσα ένα παράδειγμα κλασικής χρήσης του.:-)


Offline rnylk

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 127
    • Gender:Female
Το "διαθέτομαι" δεν υπάρχει. Έχουμε "απλοποιήσει" την Ενεργητική του "τίθημι" μιας και δεν έχουμε εις -μι στη νεοελληνική, αλλά δεν υπήρχε λόγος για παρόμοια "απλοποίηση" στην Παθητική.
I think perhaps the most important problem is that we are trying to understand the fundamental workings of the universe via a language devised for telling one another when the best fruit is.
Terry Prachett


Offline user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663
Η ερώτηση είναι εύστοχη -έχουμε εδωπέρα ένα ρήμα που είναι μετεξέλιξη ενός
πανάρχαιου ρήματος σε -μι, τού τίθημι. Από τον μεταγενέστερο αόριστο έθεσα (αντί του
κλασικού έθηκα) φτιάχτηκε και ενεστώτας θέτω. Ωστόσο, η μέση φωνή έμεινε
αμετάβλητη, τίθεμαι. Το σχήμα είναι εντελώς ανώμαλο. Και βέβαια, τότε που
φτιάχτηκε το θέτω, στην αρχή λανθασμένο και εξωφρενικό θα φάνηκε.

Να πω ότι υπήρξε και
τύπος τίθω στην ύστερη αρχαιότητα, που δεν περπάτησε, άρα δεν είναι και τόσο
για γέλια η ρήση της λαίδης Αντζελας
(Δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα, είπε η πρωινατζού. Το τίθω εγώ, απάντησε η λαίδη).

Το "θέτομαι" έχει προταθεί από παλιότερους δημοτικιστές και είναι εντελώς
εύλογος τύπος. Σήμερα, με την ιδεολογική τρομοκρατία που ασκούν οι
νεοκαθαρευουσιάνοι, δεν θα τον πρότεινα -εδώ γράφεις "παίρνω" ή "μπαίνω",
σε δημοσιογραφικό κείμενο και θεωρείσαι μαλλιαρός, το θέτομαι θα επιβίωνε;
Τον βρίσκω βέβαια σε πίνακες ρημάτων:
http://www.cogsci.indiana.edu/farg/harry/lan/grkvbreg.htm

Εκτός αυτού, το τρίτο πρόσωπο (το ζήτημα θέτεται) ίσως ακουστεί κακόηχο
-όσο κι αν συμπίπτει με το βήτα πληθυντικό του κοινώς αποδεκτού ενεργητικού
τύπου (εσείς θέτετε)

ν


Offline Dr Moshe

  • Moderator
  • Jr. Member
  • *****
    • Posts: 297
    • Gender:Male
  • Shir HaShirim 8:6,7
    • Linguarium
Ο αγαπητός Νίκος Σαραντάκος είδε με ευθυκρισία το ζήτημα, όσο και αν διαφωνούμε σε μερικούς χαρακτηρισμούς. :)
Ένας ακόμη ισχυρός λόγος για τον οποίο ο τύπος θέτομαι δεν γίνεται αποδεκτός είναι η επιβλητική επίδραση των συνθέτων. Αποτελεί βασικό απόκτημα της ιστορικής μορφολογίας ο κανόνας ότι τα σύνθετα, ως επί το πλείστον, διασώζουν αρχαιότερους ή αρχαϊκότερους τύπους εν σχέσει με τα αντίστοιχα / ομόρριζα απλά (διαπίστωση του Debrunner, αλλά και του Χατζιδάκι). Δεν είναι της παρούσης να αναλύσουμε γιατί, αλλά το παρατηρούμε σε πλείστα σύνθετα: αλλάζω - μετ-αλλάσσω, συν-αλλάσσομαι, συν-δι-αλλάσσομαι | δίνω - απο-δίδω, επι-δίδω, μετα-δίδω, κατα-δίδω κτλ.
Συνεπώς, η ισχυρή επίδραση των συνθέτων επι-τίθεμαι, ανα-τίθεμαι, κατα-τίθεμαι, συν-τίθεμαι, παρα-τίθεμαι κτλ., αρκετά από τα οποία δεν είναι λέξεις συνεχούς παρουσίας στην Ελληνική αλλά επανεισήχθησαν από τους λογίους στη νεοελληνική εποχή, οδήγησε στην εδραίωση του τύπου "τίθεμαι" για όλες τις χρήσεις. Ας σημειωθεί επίσης ότι τα ρήματα αυτά συνήθως χρησιμοποιούνται στο γ΄ ενικό και πληθυντικό πρόσωπο, πράγμα που παρακάμπτει περιπλοκές στην κλίση. Επί παραδείγματι, ποιος θα έλεγε χωρίς λάθος: Αν επετίθεσο εναντίον του, θα σε συνέτριβε ή θα μπορούσε να πει την ίδια φράση στο β΄ πληθυντικό πρόσωπο; (μια καλή άσκηση για τους αγαπητούς συνεργάτες που είχαν την υπομονή να διαβάσουν αυτό το σημείωμα...)

Ελπίζω οι πληροφορίες αυτές να έλυσαν ορισμένες απορίες. Ευχαριστώ.
A Reina, mi tesoro

אשׁת־חיל מי ימצא ורחק מפנינים מכרה :Mishle משׁלי  31:10
A woman of valour who can find? For her price is far above rubies (JPS)


Offline F_idάνι

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3077
    • Gender:Female
Quote
Αν επετίθεσο

Λυσάρι δεν έχει το κουίζ ;-)
Σε όλα τα πρόσωπα, αν γίνεται; Υπάρχει πιο διαδεδομένος στη δημοτική τύπος;


Offline rnylk

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 127
    • Gender:Female
Η τρομοκρατία των νεοκαθαρευουσιάνων; Γιατί τότε να μη μιλήσουμε για την τρομοκρατία των δημοτικιστών που θέλουν να αλλάξουν τύπους καθιερωμένους από τη χρήση στη Νέα Ελληνική; :)

Το να θες ντε και καλά να αλλάξεις έναν τύπο γιατί είναι αρχαιοπρεπής είναι, κατ' εμέ (τς τς τς ντροπή μου), το ίδιο λάθος με την επιβολή "καθαρευουσιάνικων" τύπων. Περιμένω πώς και πώς κάποιος να προτείνει να μιλάμε για κατημερινά προβλήματα, να καταργήσουμε εντελώς το "υφίσταμαι", να απαγορευτέι δια ροπάλου να λές "Δόξα τῷ Θεῷ", να αλλάξουμε το ΩΡΛ σε ΑΜΛ κλπ. ;)

Για να το κάνω πιο λιανά. Υπήρχε  τύπος "θέτομαι" που οι νεοκαθαρευουσιάνοι θέλουν να μην χρησιμοποιείται ή είναι νεολογισμός που ουδέποτε έχει χρησιμοποιηθεί από τον λαό άρα δεν είναι "μέρος" της δημοτικής (να την αλλάξουμε κι αυτή τη λέξη θα έλεγα)
I think perhaps the most important problem is that we are trying to understand the fundamental workings of the universe via a language devised for telling one another when the best fruit is.
Terry Prachett


Offline banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Για να βρίσκονται (από εδώ κι από Ελληνομάθεια):

Ενεστώτας: επιτίθεμαι, επιτίθεσαι, επιτίθεται, επιτιθέμεθα, επιτίθεστε / επιτίθεσθε, επιτίθενται
Παρατατικός: επετιθέμην, επετίθεσο, επετίθετο / επιτίθετο, επετιθέμεθα, επετίθεσθε, επετίθεντο / επιτίθεντο
Αόριστος: επιτέθηκα / επετέθην, επιτέθηκες / επετέθης, επιτέθηκε / επετέθη, επιτεθήκαμε / επετέθημεν, επιτεθήκατε / επετέθητε, επιτέθηκαν / επιτεθήκανε / επετέθησαν
Προστακτική αορίστου: επιθέσου (κν. όρμα – αυτό είναι δικό μου), επιτεθείτε


(Λόγιοι και μη τύποι, όλοι μαζί· ξέρετε ποιοι είναι ποιοι.)


Offline stathis

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3373
    • Gender:Male
Προστακτική αορίστου: επιθέσου (κν. όρμα – αυτό είναι δικό μου)

Ή αλλιώς βουρ!. Βολεύει γιατί είναι πασπαρτού...


Offline user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663

Για την τρομοκρατία των νεοκαθαρευουσιάνων: τύπος θέτομαι ειπώθηκε
μεν αλλά δεν ρίζωσε. Τύποι όπως "μπαίνω" και "παίρνω", τελευταία
γίνεται προσπάθεια να προγραφούν, ακόμη και σε παροιμιακές-λαϊκές
ιδιωματικές χρήσεις, ακόμα κι όταν προκαλεί σύγχυση ή θυμηδία
η καθαρευουσιάνικη μετάφραση (οι θεατές πληρωσαν τις κερκίδες του σταδίου).

Ομως είναι πολύ σημαντικό αυτό που παρατήρησε ο Δρ. Μόσε και που
δεν θέλουν πολλοί να το δουν, ότι τα ρήματα αυτά χρησιμοποιούνται
ευχερώς μόνο στο τρίτο πρόσωπο. Οπως και ένα σωρό άλλοι τύποι,
άλλωστε. Είναι παναπεί ελλειπτικά. Κουτσά και κολοβά.

Στις χαριτωμένες ενστάσεις του φίλου mykl δεν μπορώ να απαντήσω
συνοπτικά διότι ανακατεύει εντελώς διαφορετικά πράγματα.
Αντε, ας πάρω το πρώτο. Το κατημερινός δεν ξέρω να το έχει
προτείνει κανείς, αλλά είναι τύπος πανάρχαιος (ιωνικός). Ωστόσο,
όσο κι αν λοιδωρούν οι δυσκοίλιοι την πενταήμερη εκδρομή, αυτή χαίρει
άκρας υγείας *δίπλα στο πενθήμερο*, ενώ το επταήμερο έχει
καθιερωθεί (εφθήμερο έγραφαν οι παλιοί.) Οπως άλλωστε λέμε
πεντέξι (πρβλ. πενθέκτη) και πρώτα απ' όλα (πρβλ. εφόλης της ύλης)

Ελπίζω δε πως με το ίδιο πνεύμα που κοροϊδεύει τα ανύπαρκτα "κατημερινός"
θα στηλιτεύει και τα υπαρκτά "αποποιήθηκε της ευθύνης", "μετέρχεται
κάθε μέσου" "εξ απήνης" και άλλα χίλια δεκαδύο.

ν.


Offline zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Συμπληρώνω:
Πρόσφατο εγχειρίδιο. Μεγάλη αγγλική αυτοκινητοβιομηχανία. Στο ελληνικό κείμενο παρουσιάζεται παντού: "πληρώστε", "υπερπληρώστε" κ.λπ. (με αναφορά στα καύσιμα για τα fill, overfill, etc.).
Άλλαξε ο τρόπος πληρωμής στα ελληνικά πρατήρια, μάλλον, κι ακόμα να το πάρω χαμπάρι εγώ. Πλέον το σλόγκαν είναι: Πληρώστε με καύσιμα.
« Last Edit: 01 Dec, 2006, 17:57:44 by zephyrous »


Offline F_idάνι

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3077
    • Gender:Female
Quote
Είναι παναπεί ελλειπτικά. Κουτσά και κολοβά.

Διαφωνώ. Πόσες φορές αποφεύγουμε να επιτεθούμε επειδή αν επετιθέμεθα, θα μας επετίθεντο η Σάρα και η Μάρα και το κακό συναπάντημα.... Επιτεθείτε μου αν θέλετε, εσείς, εγώ προσωπικά βλέπω ένα κενό τύπων σε διάφορες περιπτώσεις όπως η παραπάνω.
« Last Edit: 02 Dec, 2006, 03:35:30 by F_idάνι »


 

Search Tools