Υπάρχει τύπος «θα παράξω»;

banned13 · 24 · 29843

Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3735
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Τη συναντώ, την εκτιμώ και τη σέβομαι βαθύτατα και ως επιστήμονα-γλωσσολόγο και ως άνθρωπο. Δεν έχει τύχει να το συζητήσω μαζί της, ίσως η άποψή της να είναι ότι ο τύπος "παράξω" είναι υπαρκτός, όχι ότι είναι και αποδεκτός ως νεοελληνικός μέλλοντας... Σε κάθε περίπτωση, όλη η γοητεία της Επιστήμης έγκειται στη συμφωνία μέσα από τη διαφωνία και τη σύνθεση.
In dubio pro reo


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 812019
    • Gender:Male
  • point d’amour
Ω ναι, ότι είναι αποδεκτός την άκουσα να λέει :)



Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3735
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Ε, άρα επαναλαμβάνω αυτό που είπα παραπάνω: "όλη η γοητεία της Επιστήμης έγκειται στη συμφωνία μέσα από τη διαφωνία και τη σύνθεση."

Συνοψίζω, για να καταστεί απολύτως σαφής η προσωπική μου θέση: ο νεοελληνικός μέλλοντας είναι περιφραστικός, συνεπώς οι μονολεκτικοί τύποι του αρχαιοελληνικού μέλλοντα ουδεμία σχέση έχουν με τον σύγχρονο μέλλοντα, και δεν αποτελεούν ετυμολογικούς/μορφολογικούς προγόνους του. Ο νέος μέλλοντας συντίθεται από "θα + υποτακτική αορίστου".

Ο κόσμος μπερδεύεται λόγω του προσφύματος -σ- που απαντά τόσο στον αρχαιοελληνικό μέλλοντα όσο και στην υποτακτική αρχαίου και νέου ελληνικού αορίστου. Πρόκειται, ωστόσο, για απλή σύμπτωση! Άρα ποτέ δεν πρέπει να κοιτάζουμε πώς ήταν στα αρχαία ο μέλλοντας για να δούμε αν είναι ορθός στα νέα. Αν προκύπτει ανάγκη να καταφύγουμε στα αρχαία για να ελέγξουμε την ορθότητα κάποιου νεοελληνικού μέλλοντα για τον οποίον υπάρχουν αμφιβολίες, τότε θα πρέπει να κοιτάζουμε την αρχαία υποτακτική αορίστου, όχι την αρχαία οριστική μέλλοντα.
« Last Edit: 19 Dec, 2016, 13:27:33 by Asdings »
In dubio pro reo


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 812019
    • Gender:Male
  • point d’amour
Ο Πρωθυπουργός επισήμανε ότι «η Ελλάδα μπορεί να παράξει και παράγει», αλλά δυστυχώς, όπως παρατήρησε, τα προηγούμενα χρόνια «δεν ρίξαμε το βάρος που έπρεπε στην έρευνα, στην καινοτομία, στην παραγωγή προϊόντων με βάση τον πρωτογενή τομέα της πατρίδας μας».
Αλ. Τσίπρας: Να αξιοποιήσουμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής γης | naftemporiki.gr
« Last Edit: 20 Dec, 2017, 15:17:55 by spiros »



Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3735
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Δεδομένου ότι το θέμα του ρηματικού ουσιαστικού "μιμείται" τη μορφολογία της αρχαίας υποτακτικής αορίστου, όπως π.χ. διαταράσσω > διατάραξα/διαταράξω > η διατάραξη, δηλώνω > δήλωσα/δηλώσω > δήλωση κ.λπ. τότε ο προαναφερθείς "πωλητικός", αφού χρησιμοποιεί τον τύπο "παράξει", δεν έπρεπε να μιλήσει για "παραγωγή προϊόντων" αλλά για "πάραξη προϊόντων", σωστά (πβ. χαράσσω > χάραξα/χαράξω > χάραξη); Το "παραγωγή" έχει αυτή τη μορφή ακριβώς διότι "ταιριάζει" με το "παρήγαγα/παραγάγω". Αν τα τελευταία είχαν τη μορφή "πάραξα ή παρήξα/παράξω" θα είχαμε την "πάραξη" ως ρηματικό ουσιαστικό.
In dubio pro reo


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 812019
    • Gender:Male
  • point d’amour
Στον κατάλογο των ρημάτων της νέας ελληνικής γλώσσας που κακοπαθαίνουν κατά κόρον, το άγω και τα πολυάριθμα σύνθετα με το άγω διεκδικούν τα πρωτεία.

Το αρχαιοπρεπές αυτό ρήμα, που σημαίνει οδηγώ, κατευθύνω, διοικώ ή μεταφέρω, απαντά στη νέα ελληνική γλώσσα μόνον ως συνώνυμο τού διανύω, προκειμένου να δηλωθεί η ηλικία («Η μητέρα μου άγει το εβδομηκοστό πέμπτο έτος της ηλικίας της»), καθώς και σε ελάχιστες τυποποιημένες λόγιες φράσεις: «Το φίλο σου τον άγει και τον φέρει η σύζυγός του, αυτό είναι ηλίου φαεινότερον», «Στη συντριπτική πλειονότητά τους, οι βουλευτές άγονται και φέρονται από τους αρχηγούς των κομμάτων τους», «Στο εξηκοστό τρίτο λεπτό του αγώνα ο καλύτερος παίκτης της ομάδας μας έλαβε την άγουσαν προς τα αποδυτήρια».

Εξάλλου, το μέσο άγομαι απαντά στη νέα ελληνική γλώσσα με τη σημασία τού οδηγούμαι αναγκαστικά, με το ζόρι, χωρίς τη θέλησή μου: «Έχω την αίσθηση ότι τις δύο τελευταίες εβδομάδες η ελληνική κυβέρνηση άγεται σε διαπραγματεύσεις και, κατά συνέπεια, σε συμβιβασμό».

Όπως γίνεται αντιληπτό από τα ανωτέρω, η χρήση τού άγω (όπως και του μέσου άγομαι) είναι εξαιρετικά περιορισμένη στη νέα ελληνική γλώσσα. Όμως, το υπό εξέταση ρήμα μάς έχει κληροδοτήσει πληθώρα σύνθετων ρημάτων, στα οποία το πρώτο συνθετικό είναι προθέσεις (τα λεγόμενα προρρηματικά) και το δεύτερο συνθετικό είναι το άγω: ανάγω, απάγω, διάγω, εισάγω, ενάγω, εξάγω, επάγεται (τριτοπρόσωπο), κατάγω, μετάγω, παράγω, περιάγω, προάγω, προσάγω, συνάγω, υπάγω (με μία πρόθεση), αναπαράγω, διεξάγω, παρεισάγω, περισυνάγω (με δύο προθέσεις).

Τα προαναφερθέντα ρήματα σχηματίζουν κανονικά τους μεν εξακολουθητικούς χρόνους από το θέμα αγ- (του ενεστώτα), τους δε στιγμιαίους χρόνους από το θέμα αγαγ- (του αορίστου). Δυστυχώς, τα δύο αυτά θέματα (του ενεστώτα και του αορίστου) μάς προβληματίζουν σε μεγάλο βαθμό και προκαλούν σύγχυση, προπάντων όταν επιχειρούμε να χρησιμοποιήσουμε τύπους των σύνθετων ρημάτων μαζί με το θα ή το να (μέλλοντες, υποτακτική ενεστώτα, υποτακτική αορίστου).

Για την πρακτική αντιμετώπιση των προβλημάτων που αναφύονται όταν καλούμαστε να επιλέξουμε τον έναν ή τον άλλον τύπο, το ένα ή το άλλο θέμα, καλό είναι να έχουμε κατά νουν τα εξής: οι τύποι με το αγ- (θέμα του ενεστώτα) πρέπει να χρησιμοποιούνται για πράξη συνεχή, συχνή ή επαναλαμβανόμενη, με άλλα λόγια για κάτι που γίνεται πολλές φορές, επανειλημμένα, ενώ οι τύποι με το αγαγ- (θέμα του αορίστου) για πράξη στιγμιαία, συνοπτική ή μη επαναλαμβανόμενη, με άλλα λόγια για κάτι που γίνεται άπαξ, μία φορά μόνο.

Βάσει των προαναφερθέντων, ας δούμε πώς διαμορφώνονται οι τύποι του ρήματος εισάγω στο γ’ ενικό πρόσωπο:

  • Η Ελλάδα εισάγει επί του παρόντος βιομηχανικά προϊόντα (ενεστώτας)
  • Η Ελλάδα εισήγε βιομηχανικά προϊόντα από τις αρχές του 20ού αιώνα (παρατατικός)
  • Η Ελλάδα θα εισάγει βιομηχανικά προϊόντα κάθε χρόνο (μέλλοντας εξακολουθητικός)
  • Η Ελλάδα θα εισαγάγει βιομηχανικά προϊόντα μόνο τη φετινή χρονιά (μέλλοντας συνοπτικός)
  • Η Ελλάδα εισήγαγε βιομηχανικά προϊόντα το 2012 και το 2013 (αόριστος)
  • Η Ελλάδα έχει εισαγάγει ήδη βιομηχανικά προϊόντα (παρακείμενος)
  • Η Ελλάδα είχε εισαγάγει πέρσι βιομηχανικά προϊόντα (υπερσυντέλικος)
  • Η Ελλάδα θα έχει εισαγάγει βιομηχανικά προϊόντα έως το τέλος του έτους (συντελεσμένος μέλλοντας)
  • Η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να εισάγει συνεχώς βιομηχανικά προϊόντα (υποτακτική ενεστώτα)
  • Η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να εισαγάγει σύντομα βιομηχανικά προϊόντα (υποτακτική αορίστου)

Γλωσσικές απορίες: Το ρήμα άγω - Ειδήσεις - Πολιτισμός - in.gr
« Last Edit: 20 Dec, 2017, 15:21:25 by spiros »


angelis

  • Semi-Newbie
  • *
    • Posts: 2
    • Gender:Male
Το "παραγάγω" μπορεί να είναι σωστό για τον μέλλοντα, όμως ο αναδιπλασιασμός "-γάγω" υποδηλώνει διάρκεια. Εάν λοιπόν θέλεις να πεις ότι θα το κάνεις στο μέλλον αλλά για μια μόνο φορά πώς θα το πεις; "Παράγω"; Αν το κάνεις αυτό, τότε πώς ξεχωρίζεις τον Μέλλοντα από τον Ενεστώτα; Συνεπώς, το "παράξω" δίνει μια λύση στο πρόβλημα...


spiros

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 812019
    • Gender:Male
  • point d’amour
Το «-γάγω» δεν υποδηλώνει διάρκεια, υποδηλώνει στιγμιαία πράξη.

Με λίγα λόγια, τα σύνθετα ρήματα του άγω σχηματίζουν τους  εξακολουθητικούς χρόνους από το θέμα – αγ- και τους στιγμιαίους και συντελεσμένους από το θέμα –αγαγ-.  Πρακτικά μπορούμε να θυμόμαστε ότι οι διπλασιασμένοι τύποι με το –αγαγ-  χρησιμοποιούνται για πράξη στιγμιαία, συνοπτική, μη επαναλαμβανόμενη («για μια φορά»). Αντιθέτως, οι αδιπλασίαστοι τύποι με το –αγ- χρησιμοποιούνται για πράξη συνεχή, συχνή, επαναλαμβανόμενη («για πολλές φορές»).
http://users.sch.gr/elnas/joomla2015/index.php/mathimata/nea-elliniki-glossa/xrisi-tis-ellinikis-glossas/52-to-rima-ago-kai-ta-syntheta-tou

10. Το ρήμα άγω (= οδηγώ, φέρνω) και τα σύνθετά του (εισάγω, εξάγω, διάγω, προσάγω, ανάγω, προάγω, ενάγω, παράγω, συνάγω, απάγω, περιάγω, κατάγω) σχηματίζει τους χρόνους του από δυο θέματα: από το θέμα αγ- τους εξακολουθητικούς χρόνους: Ενεστώτα, Παρατατικό και Εξακολουθητικό Μέλλοντα και από το θέμα αγαγ- τους στιγμιαίους και συντελεσμένους χρόνους: Στιγμιαίο Μέλλοντα, Αόριστο, Παρακείμενο και Υπερσυντέλικο
https://www.slideshare.net/christostsatsouris/5-43630615


Asdings

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3735
    • Gender:Male
  • unte þeina ist þiudangardi jah mahts
Το "παραγάγω" μπορεί να είναι σωστό για τον μέλλοντα, όμως ο αναδιπλασιασμός "-γάγω" υποδηλώνει διάρκεια. Εάν λοιπόν θέλεις να πεις ότι θα το κάνεις στο μέλλον αλλά για μια μόνο φορά πώς θα το πεις; "Παράγω"; Αν το κάνεις αυτό, τότε πώς ξεχωρίζεις τον Μέλλοντα από τον Ενεστώτα; Συνεπώς, το "παράξω" δίνει μια λύση στο πρόβλημα...

Μη μπερδεύεσαι, αγαπητέ μου angelis, από το γεγονός ότι το στιγμιαίο θέμα "-αγαγ-" έχει περισσότερες συλλαβές από το διαρκές θέμα "-αγ-"! Η διάρκεια δεν δηλώνεται λόγω της ποσότητας των συλλαβών. Το ότι το θέμα με τις περισσότερες συλλαβές (αναδιπλασιασμένο θέμα) δηλώνει ΟΧΙ διάρκεια, αλλά ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ (δηλ. στιγμιαία/ολοκληρωμένη πράξη) οφείλεται στο ότι η αρχαία Ινδοευρωπαϊκή, πρόγονος ΚΑΙ της Ελληνικής (είτε αρέσει αυτό στους "αγλωσσολόγητους" είτε όχι), είχε, μεταξύ άλλων, ένα μηχανισμό αναδιπλασιασμού θεμάτων για να δείξει το συντελεσμένο/ολοκληρωμένο γεγονός. Γι' αυτό και ο Παρακείμενος εμφανίζει αναδιπλασιαμό και δηλώνει ολοκληρωμένη (και όχι διαρκή) πράξη, π.χ. τετελεσμένος, πεπερασμένος, δεδουλευμένος κ.λπ.
In dubio pro reo


 

Search Tools