Ξένες λέξεις στα αγγλικά

banned8 · 5 · 12680

Offline banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Θα ήθελα να κάνω εδώ δύο παρατηρήσεις για τις ξένες λέξεις και φράσεις (π.χ. γαλλικές, λατινικές) όταν μεταφράζουμε από τα αγγλικά στα ελληνικά.

1. Στα αγγλικά κείμενα οι ξένες λέξεις και φράσεις γράφονται κατά κανόνα με πλάγια γράμματα. Στα ελληνικά, είτε τις μεταφράζουμε είτε τις αφήνουμε αμετάφραστες, δεν κρατάμε τα πλάγια γράμματα. Έχω κάνει διορθώσεις (λογοτεχνίας κυρίως) όπου ο μεταφραστής, νομίζοντας ίσως ότι τα πλάγια γράμματα δηλώνουν έμφαση, διατήρησε τα πλάγια (και την ανύπαρκτη έμφαση) στα ελληνικά.

2. Πότε τις μεταφράζουμε;

Αν πρόκειται για λέξη ή έκφραση που είναι συνηθισμένη στα αγγλικά και δεν είναι το ίδιο συνηθισμένη στα ελληνικά, καλύτερα να τη μεταφράσουμε.
Π.χ. το «de facto», που θεωρώ ότι είναι το ίδιο συνηθισμένο και στις δύο γλώσσες, είτε το μεταφράζουμε είτε το αφήνουμε αμετάφραστο και δεν το εξηγούμε.
Ωστόσο, σε μια αρκετά καλή μετάφραση ενός βιβλίου του Τζούλιαν Μπαρνς που διάβασα αυτές τις μέρες (Ο διανοούμενος στην κουζίνα), θεώρησα μάλλον ατυχές που δεν είχε μεταφραστεί η έκφραση idées fixes («αλλά κι εκείνοι ακόμα έχουν μερικές idées fixes», με σημείωση της μεταφράστριας «Γαλλικά στο κείμενο: έμμονες ιδέες»). Μπορεί να είναι γαλλικά και να γράφεται με πλάγια γράμματα, αλλά η χρήση της από τους Άγγλους δεν σημαίνει κάτι το ιδιαίτερο που πρέπει να διαφυλάξουμε. Θα αρκούσε «...μερικές έμμονες ιδέες».

Αξίζει να διαφυλάξουμε την ξένη λέξη ή φράση (και συνήθως, αλλά όχι απαραιτήτως, να την εξηγήσουμε σε σημείωση) αν δηλώνει κάτι ξεχωριστό: μια ειδική έμφαση, μια χαριτωμενιά, μια επιτήδευση, μια πινελιά αυθεντικότητας.
Μιλάει κάπου στο τέλος για έναν ποιητή στο Μονπαρνάς. «Έζησε σ’ ένα δωμάτιο που έβλεπε σ’ έναν δρόμο, όπου υπήρχε μία boulangerie». (Το περίσσιο κόμμα και το «μία», της μεταφράστριας.) Και πάλι υπήρχε σημείωση. Εδώ δεν μ’ ενόχλησε τόσο η διατήρηση του γαλλικού αν θεωρηθεί κάτι σαν επίδειξη γαλλικών από τον Μπαρνς, αλλά είναι πράγματι; Αποτελεί επιτήδευση; Αποτελεί την ίδια επιτήδευση που μας φαίνεται στα ελληνικά; Μήπως είμαστε αρκετά εξοικειωμένοι με αυτά τα γαλλικά ώστε να μπει απλώς «μπουλανζερί»; Ή έστω, βέβαια, «αρτοποιείο»;

Στην αρχή του βιβλίου, διαβάζω: «…όπως εκείνη η εφημερίδα του Παρισιού γύρω στο 1900, που τυπωνόταν σε βουλκανισμένο χαρτί, έτσι ώστε οι μαραζωμένοι boulevardiers* να μπορούν να τη διαβάζουν στο μπάνιο». Εδώ νομίζω ότι η χαριτωμενιά θα διατηρούνταν άψογα με το «δικό» μας «βουλεβαρδιέροι».

Λεπτομέρειες, βεβαίως, ιδιαίτερα όταν ο υπόλοιπος χειρισμός των ξένων λέξεων γίνεται μάλλον εύστοχα και χωρίς να κουράζει.

Έχετε άλλες ιδέες και εμπειρίες πάνω σ' αυτό θέμα;


(Μια παρατήρηση, σε περίπτωση που η καλή μεταφράστρια περνάει από τα λημέρια μας: Ο Φίλιπ Λάρκιν ήταν Εγγλέζος, μέχρι τα μπούνια.)


Offline user3

  • Sr. Member
  • ****
    • Posts: 663

Για το 1): Περιέργως, ακόμα και σε βιβλίο σοβαρού εκδοτικού οίκου,
μεταφρασμένο από γνωστό όνομα, έχω δει "μεταξύ άλλων" γραμμένο
με πλάγια, εκεί που προφανώς το πρωτότυπο έγραφε inter alia. Η έλξη
του πρωτοτύπου είναι μερικές φορές ακαταμάχητη.

Για το 2) έχω ήδη σχολιάσει στις σελίδες μου το εξής ωραίο μπουκέτο από
τρεις ξένες λέξεις τριών διαφορετικών  γλωσσών (αφού το
hwyl είναι ουαλικά και όχι αγγλικά) που παρατέθηκε χωρίς υποσημείωση
σε επίσης σοβαρό βιβλίο:

Οι συναντήσεις του Ιστορικού Εργαστηρίου, που έφεραν μαζί ερασιτέχνες και επαγγελματίες, διανοούμενους και εργάτες, και πολλούς νέους με τζην, εξοπλισμένους με υπνόσακους και αυτοσχέδια crèches, έμοιαζαν με gospel συναυλίες, ειδικά όταν τις παρουσίαζαν με το απαραίτητο hwyl αστέρες όπως ο ...

ν.

ΥΓ
Δηλαδή τι εθνικότητα τον έκανε τον Λάρκιν;



Offline banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Δηλαδή τι εθνικότητα τον έκανε τον Λάρκιν;

Αμερικανό, σ' ένα «αντί επιλόγου» σημείωμά της.


Offline mavrodon

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 6585
    • Gender:Male
Οι τίτλοι βιβλίων σε αγγλικά και ελληνικά κείμενα γράφονται με πλάγια, είτε απαντώνται στον κορμό του κειμένου είτε ως βιβλιογραφία/βιβλιογραφικές αναφορές (παραπομπές). Εγώ πάντα μεταφράζω τον τίτλο, γράφωντάς τον με πλάγια, και σε παρένθεση παραθέτω και τον πρωτότυπο τίτλο. Διερωτώμαι αν και ο πρωτότυπος τίτλος μπαίνει σε πλάγια. Ο διαμορφωτής του κειμένου μετέτρεψε όλους τους τίτλους βιβλίων των προτεινόμενων βιβλίων, στο τέλος κάθε κεφαλαίου, από πλάγια σε όρθια γράμματα.
Η πρακτική μου να παραθέτω και τον πρωτότυπο τίτλο είναι νομίζω η ενδεδειγμένη ώστε να γίνεται ευκολότερη η αναζήτηση του βιβλίου στο Διαδίκτυο.



Offline banned8

  • Jr. Member
  • **
    • Posts: 132
    • Gender:Male
Διερωτώμαι αν και ο πρωτότυπος τίτλος μπαίνει σε πλάγια.

Ναι.


 

Search Tools