Author Topic: Μανόλης Αναγνωστάκης  (Read 206900 times)

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67214
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη


Μανόλης Αναγνωστάκης & Μίκης Θεοδωράκης, Κάτω απ’ τα ρούχα μου
(τραγούδι: Μαργαρίτα Ζορμπαλά / δίσκος: Μπαλάντες (1975))


Μανόλης Αναγνωστάκης, Πέντε μικρά θέματα

ΙV


Κάτω απ’ τα ρούχα μου δε χτυπά πια η παιδική μου καρδιά
Λησμόνησα την αγάπη που 'ναι μόνο αγάπη
Μερόνυχτα να τριγυρνώ χωρίς να σε βρίσκω μπροστά μου
Ορίζοντα λευκέ της αστραπής και του όνειρου
Ένιωσα το στήθος μου να σπάζει στη φυγή σου

Ψυχή της αγάπης μου αλήτισσα
Λεπίδι του πόθου μου αδυσώπητο
Νικήτρα μονάχη της σκέψης μου.

Από τη συλλογή Εποχές (1945)


Οφείλω να επισημάνω το εξής:

Τα Πέντε μικρά θέματα, από τα οποία ήδη είχα δημοσιεύσει προ καιρού το τρίτο, ανήκουν στη συλλογή Εποχές που εκδόθηκε το 1945. Αυτό σημαίνει ότι ο Μανόλης Αναγνωστάκης ήταν τότε μόλις 20 χρονών!

Θαρρώ πως τα πολλά σχόλια περιττεύουν. Μπορεί αργότερα, στα 37 του χρόνια, να μας λέει «στ’ αστεία παίζαμε...», αλλά ένα είναι σίγουρο - ότι όταν άρχισε να γράφει ποίηση, δεν «χωράτευε» καθόλου. :-)
« Last Edit: 19 Jun, 2017, 14:03:56 by wings »


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67214
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Quote
Στα τέλη του 19ου αιώνα και ενώ στο νότο υπάρχει ήδη ελεύθερο ελληνικό κράτος, η Θεσσαλονίκη εξωραϊζεται, καθώς οι Τούρκοι προσπαθούν να εκσυγχρονίσουν το κράτος τους που παρακμάζει. Το 1869, με διαταγή του Τούρκου διοικητή της πόλης κατεδαφίζονται μεγάλα τμήματα των βυζαντινών τειχών για να "αναπνεύσει" η πόλη. Αρχικά κατεδαφίζονται τα παραθαλάσσια τείχη και ο μεγάλος πύργος που βρισκόταν μπροστά στο λιμάνι (Γιαλού-καπού), στο ύψος της αρχαίας Αιγυπτιακής αγοράς (σημερινή οδός Αιγύπτου). Μετά από λίγα χρόνια κατεδαφίζονται τα τείχη του "πυροβολοστάσιου" ("Τοπ-Χανέ") και το ανατολικό τείχος από την Κασσανδρεωτική πύλη (πλατεία Συντριβανίου σήμερα) ως τον πύργο του "Κανλή-Κουλέ" (Πύργος του Αίματος). Μάλιστα ο πύργος αυτός με την απαίσια φήμη του φρικτού κάτεργου βάφεται λευκός για να ονομασθεί έτσι Λευκός Πύργος. Νέοι δρόμοι διανοίγονται ή διευρύνονται. Δημιουργείται η οδός Σαμπρή πασά (σημερινή Βενιζέλου) το 1867, η οδός Μηδάτ πασά (σημερινή Αγίου Δημητρίου) και το 1873 η λεωφόρος Χαμηδιέ (Εθνικής Αμύνης), όπου κτίστηκαν τα κτίρια της Τουρκικής διοίκησης.
Πηγή:

Μανόλης Αναγνωστάκης: Θεσσαλονίκη, μέρες του 1969 μ.Χ.

Στην οδό Αιγύπτου –πρώτη πάροδος δεξιά–
Τώρα υψώνεται το μέγαρο της Τράπεζας Συναλλαγών
Τουριστικά γραφεία και πρακτορεία μεταναστεύσεως
Και τα παιδάκια δεν μπορούνε πια να παίξουνε από τα τόσα τροχοφόρα που περνούνε
Άλλωστε τα παιδιά μεγάλωσαν, ο καιρός εκείνος πέρασε που ξέρατε
Τώρα πια δεν γελούν, δεν ψιθυρίζουν μυστικά, δεν εμπιστεύονται,
Όσα επιζήσαν, εννοείται, γιατί ήρθανε βαριές αρρώστιες από τότε
Πλημμύρες, καταποντισμοί, σεισμοί, θωρακισμένοι στρατιώτες∙
Θυμούνται τα λόγια του πατέρα: εσύ θα γνωρίσεις καλύτερες μέρες
Δεν έχει σημασία τελικά αν δεν τις γνώρισαν, λένε το μάθημα οι ίδιοι στα παιδιά τους
Ελπίζοντας πάντοτε πως κάποτε θα σταματήσει η αλυσίδα
Ίσως στα παιδιά των παιδιών τους ή στα παιδιά των παιδιών των παιδιών τους.
Προς το παρόν, στον παλιό δρόμο που λέγαμε, υψώνεται η Τράπεζα Συναλλαγών
–εγώ συναλλάσσομαι, εσύ συναλλάσσεσαι, αυτός συναλλάσσεται–
Τουριστικά γραφεία και πρακτορεία μεταναστεύσεως
–εμείς μεταναστεύουμε, εσείς μεταναστεύετε, αυτοί μεταναστεύουν–
Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει, έλεγε κι ο Ποιητής
Η Ελλάδα με τα ωραία νησιά, τα ωραία γραφεία, τις ωραίες εκκλησιές

Η Ελλάς των Ελλήνων.

Από τη συλλογή Ο στόχος (1970)


Όχι, δεν έχει ζωγραφιές γι' αυτό το ποίημα - θα μείνει έτσι, ωμή παράθεση της στυγνής πραγματικότητας. Όποιος θέλει (άμα θέλει, που δεν θέλει) ας ψάξει να βρει πώς ήταν τα Λαδάδικα και η οδός Αιγύπτου κάποτε και πώς έγιναν μετά το 1969 μ.Χ. Πώς ήταν η παλιά παραλία κάποτε και πώς έγινε μετά το 1969 μ.Χ. Πώς ήταν η πλατεία Ελευθερίας κάποτε και πώς έγινε μετά το 1969 μ.Χ. Πώς μπορούσε να γίνει η Θεσσαλονίκη ονειρεμένη πόλη (όπως άκουσα να λέει χτες ο Γιάννης Μπουτάρης) και πώς έχασε το τρένο και το τραμ και είναι απλώς η ομορφότερη πόλη της Ελλάδας (καταπώς διατείνεται ο νυν δήμαρχός μας) μετά το 1969 μ.Χ. Πώς θα μπορούσε να ήταν η Ελλάδα του 21ου αιώνα και πώς κατάντησε μετά το 1969 μ.Χ. ως η Ελλάδα με τα ωραία νησιά, τα ωραία γραφεία, τις ωραίες εκκλησιές... όπου εγώ συναλλάσσομαι, εσύ συναλλάσσεσαι, αυτός συναλλάσσεται, εμείς μεταναστεύουμε, εσείς μεταναστεύετε, αυτοί μεταναστεύουν, αλλά μετά όλοι μας μυξοκλαίμε και μουρμουρίζουμε τάχα πικραμένοι «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει», λες και δεν είμαστε εμείς οι ίδιοι πολίτες αυτής της χώρας κι αυτής της πόλης.

Τελικά, με στριμώχνει άγρια αυτός ο ποιητής με κάθε αράδα του. Νιώθω να με κολλάει στον τοίχο και με στήνει στα 5 μέτρα με κάθε του λέξη. Για όσα δεν έκανα, για όσα δεν κάνω, για όσα δεν θα κάνω. Για όσα έζησα, για όσα δεν έζησα, για όσα δεν ζω, δεν ακούω, δεν βλέπω. Για όσα δεν μου αξίζουν και τα 'χω και, κυρίως, για όσα μου αξίζουν και δεν τα ξέρω καν, άρα δεν τα κυνηγάω, άρα δεν πολεμάω γι' αυτά, άρα τζάμπα ζω.
« Last Edit: 19 Jun, 2017, 14:04:53 by wings »

banned

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 1094
  • Gender: Male
Με την ποιητική συλλογή Ο στόχος (1970) ολοκληρώθηκε η θητεία του Αναγνωστάκη στην ποίηση στην εκπληκτικά νεαρή ηλικία των 45 ετών. Άρχισε πολύ νωρίς, τέλειωσε πολύ νωρίς. Ας δούμε τι λέει ο ίδιος για το γεγονός αυτό σε έναν μονόλογο που ηχογραφήθηκε στο σπίτι του το 1992 και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Εντευκτήριο τον Δεκέμβριο του 2005.

«Το '71 ουσιαστικά σταματάει η ποιητική μου παραγωγή. Δεν γράφω καθόλου ποιήματα. Δεν αισθάνομαι την ανάγκη να γράψω ποιήματα, καθόλου. Συνεχίζω όμως εντατικά την πνευματική μου προσφορά με δοκίμια, με άρθρα, με ορισμένες μελέτες, με πολιτική δράση, με αυτό που εγώ θεωρώ δημόσια παρέμβαση».

Η οργή, η πλήρης απογοήτευση και η αηδία για την αθλιότητα της δικτατορίας και τις συνθήκες της ζωής στη χώρα μας, που έκαναν τον Αναγνωστάκη να γράψει αυτά τα εντελώς διαφορετικά ποιήματα, είναι πιθανόν να ήταν τα συναισθήματα που έσβησαν οριστικά και την ποιητική του φλόγα. Μόνον έτσι νομίζω ότι μπορεί να εξηγηθεί το «δεν αισθάνομαι την ανάγκη να γράψω ποιήματα».   
« Last Edit: 06 Jun, 2008, 00:53:59 by wings »


wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67214
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #18 on: 02 Nov, 2007, 21:31:06 »
Μεγάλη υπόθεση τελικά να σιωπά κάποιος όταν δεν αισθάνεται την ανάγκη να πει κάτι. Και να επιλέγει ο ίδιος πότε θα το κάνει. Τι σημασία έχει η ηλικία; Ο Αναγνωστάκης δεν είχε μάθει να υπεκφεύγει. Όταν κάτι ήθελε να εκφράσει με τους στίχους του το έκανε κι όταν πια δεν το λαχταρούσε η ψυχή του είτε για χίλιους λόγους ή για ένα-δυο μόνο, σταμάτησε να γράφει ποιήματα. Τόσο απλά έγιναν όλα. Και πώς αλλιώς θα μπορούσαν να είναι όταν μιλάμε για έναν άνθρωπο που δεν δίσταζε να πάρει θέση στα πράγματα και ήξερε πολύ καλά τι σημαίνει η λέξη απόφαση.

Έχουμε έναν αλλιώτικο Αναγνωστάκη στη συλλογή Ο στόχος το 1970. Τα ποιήματά του πάντα λέγανε τα πράγματα με το όνομά τους και από μικρή σκεφτόμουν ότι αγαπώ πολύ αυτόν τον ποιητή γιατί εκφράζει ένα κομμάτι του χαρακτήρα μου - τα λόγια του απέπνεαν πάντα έναν ήπιο, έναν πράο θυμό. Όμως στη συλλογή αυτή του 1970 είναι οργισμένος ο Αναγνωστάκης, χάνει τη γλύκα και την βαθιά ηρεμία που πάντα διέκρινε τον άνθρωπο που έφτασε πολύ νέος ένα βήμα πριν από το εκτελεστικό απόσπασμα.

Γίνεται σκληρός, απαιτητικός, αδιάλλακτος, συχνά ειρωνικός, ξεσπαθώνει προς πάσα κατεύθυνση - σαν να ξυπνάει μέσα του όλη η πίκρα που κουβαλούσε μια ζωή, σαν να διαπίστωσε ότι όλα πήγαν στράφι, ότι η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη και ότι όλοι οι οιωνοί για το μέλλον της χώρας είναι κακοί. Κοντολογίς, μοιάζει να γράφει για να βροντοφωνάξει την οργή του ή για να ξεσπάσει, να ουρλιάξει. Κάνω λάθος;
« Last Edit: 06 Aug, 2009, 22:59:32 by wings »

banned

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 1094
  • Gender: Male
Ακριβώς έτσι ήταν, πολύ ωραία τα λες. Σαν να ήσουν τότε ενήλικη όπως εμείς και όχι ένα κοριτσάκι. Οι νέοι τώρα δεν μπορούν ούτε κατά διάνοια να φανταστούν τι σημαίνει να ξυπνάς ένα ωραίο πρωί με εμβατήρια, με αναστολή των άρθρων του συντάγματος για τις ατομικές ελευθερίες, με τα τανκς στους δρόμους, χιλιάδες συλλήψεις και εκτοπίσεις, με τους ασφαλίτες να μπαίνουν στο σπίτι σου τα χαράματα, με τέσσερα χρόνια φυλακή για όσους τους ξέφευγε μια βρισιά ή μια λέξη αγανάκτησης. Και με μερικές εκτελέσεις επί τόπου.

Δεν μπορούν να φανταστούν ένα πολυβόλο σαν μαντρόσκυλο στον εξώστη της Βουλής προς την Πλατεία Συντάγματος, όλα τα σκουλήκια να έχουν βγει από τους υπονόμους και τους γλοιώδεις καθηγητές πανεπιστημίου και ακαδημαϊκούς να υποκλίνονται μπροστά στους αγράμματους συνταγματάρχες. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, οι ποιητές και οι πεζογράφοι είχαν αποφασίσει τότε να μην εκδίδουν τα βιβλία τους (με το καθεστώς της προληπτικής λογοκρισίας, βέβαια).

Με τις συνθήκες αυτές, ήταν φυσικό ο ερωτικός Αναγνωστάκης (όπως και άλλοι λογοτέχνες), ο ποιητής που είχε εκφράσει την πολιτική μέσα από μια ερωτική κατάσταση, όπως λέει ο ίδιος, να παραχωρήσει τη θέση του στον οργισμένο, σαρκαστικό, φαρμακωμένο, απελπισμένο Αναγνωστάκη και να μιλήσει δυνατά, απλά και ξεκάθαρα, χωρίς περιστροφές, χωρίς ίχνος λυρισμού, χωρίς έλεος για τον εαυτό του και για τους άλλους.

Από την άλλη όμως, δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από το γεγονός ότι η δικτατορία έδωσε τη χαριστική βολή στον ποιητή Αναγνωστάκη. Η δικτατορία και οι συνθήκες της ζωής αργότερα τον έκαναν «να μην αισθάνεται την ανάγκη να γράψει ποιήματα» και τελικά να σωπάσει εντελώς. Μια πράξη αξιοπρέπειας εκ μέρους του βεβαίως αλλά, ταυτόχρονα και αναπόφευκτα, μια μεγάλη απώλεια για τη λογοτεχνία και μια νίκη της βαρβαρότητας.

Εσείς γνωρίσατε και «θα γνωρίσετε καλύτερες μέρες», όπως λέει ο ίδιος ειρωνικά. Να μην ξεχνάτε όμως σε ποιους τις οφείλετε, να μην ξεχνάτε ότι, όποιος ζήσει μια τέτοια εμπειρία, σφραγίζεται με πυρωμένο σίδερο για πάντα. 
« Last Edit: 03 Nov, 2007, 00:11:49 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67214
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Σ' ευχαριστώ πολύ που επιβεβαίωσες όσα φανταζόμουν εδώ και πολλά χρόνια. Ώρες ώρες νιώθω ότι κάθε μήνυμά σου είναι ένα μικρό μάθημα ιστορίας για τις προηγούμενες τέσσερις δεκαετίες.

Να σου πω, λοιπόν, τι συμβαίνει μ' εμένα, αν και φαντάζομαι ότι θα το έχεις διαπιστώσει μιλώντας με τους ποιητές της γενιάς μου. Ναι, ήμουν κοριτσάκι τότε. Η κήρυξη της δικτατορίας με βρήκε στις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Ήμουν ακριβώς 6 χρονών.

Η γενιά μου, ξέρεις, δεν έμαθε την ορολογία περί της ελληνικής χούντας των συνταγματαρχών από τα λεξικά ή τα γλωσσάρια ή τα βιβλία ιστορίας του σχολειού αργότερα. Η ορολογία τους και τα φάλτσα ελληνικά τους μας πότισαν ως το μεδούλι. Ακούγαμε ξαφνικά δημοτικά τραγούδια μέρες ολόκληρες στο ραδιόφωνο και δεν ξέραμε γιατί. Μα, μόνο δημοτικά και εμβατήρια. Μετά μας είπαν ότι δεν θα 'χουμε σχολείο για μέρες. Μετά μας είπαν ότι δεν πρέπει να βγαίνουμε έξω μόνα μας. Μετά πηγαίναμε κάπου μόνο όσο έξω είχε φως και πάντα μαζί με τους γονείς μας και τρέχαμε να γυρίσουμε σπίτι για να κλειστούμε σαν τους τυφλοπόντικες. Τότε, βλέπεις, δεν είχαμε τηλεοράσεις κι ήμασταν πολύ μικρά για να διαβάζουμε βιβλία. Η μέρα δεν περνούσε με τίποτα. Και τότε μάθαμε ότι έχουμε «επανάσταση» (ξευτέλισαν κι αυτή τη λέξη οι αγύρτες), ότι έχουμε στρατιωτικό νόμο που πάει να πει ότι υπάρχουν τεθωρακισμένα, ότι υπάρχουν οι μαυροσκούφηδες που τα οδηγούν μέσα στην πόλη, ότι οι φαντάροι στα καλά καθούμενα κυκλοφορούν ένοπλοι μέσα στην πόλη σαν να έχουμε πόλεμο, ότι μετά τις 5 η ώρα πρέπει να είμαστε στα σπίτια μας, ότι υπάρχουν συνταγματάρχες που είναι πιο πάνω από τους ταγματάρχες και πιο κάτω από τους στρατηγούς, ότι εκείνος ο ωραίος νεαρός βασιλιάς με την πανέμορφη βασίλισσα ή πριγκίπισσα ή δεν ξέρω τι ήταν, τρέχουν από την Αθήνα στην Καβάλα, κι αποκεί από χωρίου εις χωρίον και όλος ο κόσμος περίμενε, λέει, ένα διάγγελμά του, που πάει να πει να μας μιλήσει και να μας πει τι έγινε, αλλά αυτός δεν μας μίλαγε και άλλα τέτοια περίεργα. Κι ύστερα αυτός μέχρι που έφυγε από την Ελλάδα και μας παράτησε.

Στα χρόνια που ακολούθησαν καταλάβαμε γιατί ακούγαμε δημοτικά όλη μέρα τότε στην αρχή... ήταν γιατί εκείνος ο «λεβέντης» ο Παπαδόπουλος μερακλωνόταν και έριχνε κάτι τσάμικους που καίγανε καρδιές κι εκείνη η γυναίκα του τσάκιζε τους καλαματιανούς με κάθε ευκαιρία. Βέβαια, ήταν καλύτερα να χορεύει παρά να μιλάει γιατί τότε δεν καταλάβαινες λέξη.

Καταλάβαμε τι θα πει στρατιωτικός νόμος και πραξικόπημα κι επανάσταση... θα πει να είσαι παιδί και να σου κλείνουν το στόμα ή να τρως χαστούκι όταν αναφέρεις κάτι περίεργα ονόματα που είχες ακουστά από μωρό, π.χ. Καραμανλής, Παπανδρέου, βασιλιάς, Ηλιού, Λαμπράκης, Κανελλόπουλος. Θα πει να βλέπεις τους γονείς σου διαρκώς φοβισμένους και ανίσχυρους. Θα πει να μην περπατάς ελεύθερα, να μην αναπνέεις ελεύθερα, να μην τραγουδάς ό,τι θυμάσαι, να μη διαβάζεις ό,τι έχεις ακουστά. Θα πει να κάνεις λίστες ολόκληρες από όσα σου λείπουν για να τα αναπληρώσεις άμα κάποτε μεγαλώσεις. Θα πει να βρίσκεις Καζαντζάκη, Σαμαράκη, Ρίτσο, Σεφέρη, Ελύτη καταχωνιασμένους σε κάποια ντουλάπια μιας βιβλιοθήκης φίλων ή συγγενών, γιατί ποιος τόλμαγε να τα έχει στα ράφια, και να διαβάζεις πριν της ώρας σου πράγματα που δεν καλοκαταλάβαινες για να μάθεις κάτι παραπάνω. Θα πει να μαθαίνεις στο σχολείο εμβατήρια και τραγούδια για την επανάσταση και να πρέπει να τα λες καλά, παντού και πάντα, στις εκδρομές, στα διαλείμματα, στην αυλή του σχολειού, στο δρόμο και στο σπίτι. Θα πει να μαθαίνεις ότι απ' όλα τα πουλιά το πιο έξυπνο, το πιο όμορφο και το πιο σπουδαίο είναι ο φοίνικας του εμβλήματος της επανάστασης - κι είναι και πιο μάγκας, γιατί από τις στάχτες του αναγεννάται, και πρέπει να του μοιάσεις όσο μεγαλώνεις γιατί είσαι Ελληνόπουλο εσύ κι όχι παίξε-γέλασε. Θα πει να μαθαίνεις απέξω τον Δροσίνη, τον Πολέμη, τον Καρκαβίτσα, τον Ζαχαρία Παπαντωνίου, αλλά να τρως μπάτσα άμα μιλήσεις για τον Μυριβήλη. Θα πει να μαθαίνεις ότι τα άθλια και ελεεινά μιάσματα που λέγονται κομμουνιστές είναι εχθροί του έθνους, της φυλής, της θρησκείας και της πατρίδας. Θα πει ότι υπάρχουν εθνικόφρονες που ψηφίζουν ΝΑΙ στα δημοψηφίσματα και οι άλλοι, οι κακοί, οι γόνοι των αιμοσταγών εαμοβούλγαρων, που πρέπει να βρίσκονται στις φυλακές, γιατί σαν τους παλαιούς κομιτατζήδες άμα τους αφήσεις λυτούς θα κάνουν νέο παιδομάζωμα και θα βρεθείς μαζί τους να ψάχνεις σκουλήκια στις παγωμένες στέπες της Σιβηρίας.

Θα πει να είσαι 12 χρονών όταν έγιναν τα γεγονότα στο Πολυτεχνείο «από κάτι τσογλαναράδες φοιτητές και κάτι άσχετους εργάτες που τι δουλειά είχαν στα πανεπιστήμια αντί να είναι στις φάμπρικες» κι εσύ να βλέπεις στην ήδη υπάρχουσα τότε τηλεόραση ότι ο εθνικός στρατός, ασφαλώς, θα καταστείλει το κίνημά τους γιατί δεν μασάμε ως φιλήσυχη χώρα από τέτοιες ταραχές. Θα πει να μπαίνουν ένοπλοι αστυνομικοί και φαντάροι και με προτεταμένα τα όπλα να εκκενώνουν το σχολείο γιατί ξανάγινε στρατιωτικός νόμος. Θα πει να λες σε 12χρονα παιδιά να βαδίζουν δυο-δυο στοιχισμένα στο δρόμο για το σπίτι τους υπό την αυστηρή εποπτεία του στρατού γιατί σε μεγαλύτερες παρέες ήμασταν επικίνδυνα. Χαχα... τους άθλιους! Βαδίζαμε υπό στρατιωτική συνοδεία στη Βασιλίσσης Όλγας και δεν μας εξήγησαν τότε ότι ήταν μεγάλη μας τιμή όλο αυτό, τιμή που την κάνουνε μονάχα σε αρχηγό κράτους, σε πρόεδρο δημοκρατίας. Μα, ήταν κι ο πρόεδρος είδος εν ελλείψει τότε. Τότε είχαμε μόνο αντιβασιλέα.

Θα πει να μαθαίνεις ότι ένας αστεράτος ταξίαρχος ανέλαβε και όλα θα πάνε καλύτερα τώρα. Θα πει αυτός ο αστεράτος να μας πηγαίνει σε γενική επιστράτευση και νέο στρατιωτικό νόμο και να φοβάσαι ότι θα γίνει και πόλεμος από πάνω. Θα πει να ακούς ότι τα τεθωρακισμένα θα βγουν πάλι στις ρούγες μόλις γυρίσαν απ' τον Έβρο για να κατέβουν στην Αθήνα και να επιβάλουν αυτή τη φορά τον εθνάρχη Καραμανλή.

Θα πει να 'σαι μόλις 13 χρονών και να μαθαίνεις από τη δίκη της χούντας τι πάει να πει εσχάτη προδοσία, τι πάει να πει παραποίηση της ιστορίας και της εθνικής συνείδησης και της παράδοσης του τόπου σ' όλη τη διάρκεια των παιδικών σου χρόνων. Θα πει να είσαι αποπροσανατολισμένος έφηβος. Θα πει να σε κατακλύζουν αίφνης μυριάδες νέα δεδομένα και πρόσωπα και δημοκρατικές διαδικασίες κι εσύ να νιώθεις σαν να πηγαίνεις ξανά στην πρώτη δημοτικού.

Θα πει να βλέπεις και ν' ακούς για τα βασανιστήρια, τις εξορίες, τις εκτελέσεις τόσων και τόσων αθώων. Θα πει να καθηλώνεσαι στην τηλεόραση και να διαβάζεις κάθε αράδα των εφημερίδων για να καταλάβεις σε τι ζούγκλα ζούσες και μεγάλωνες 7 συναπτά χρόνια. Θα πεις να βλέπεις τον Μήνη και τον Μουστακλή και τον Παναγούλη και να αναρωτιέσαι πόσα ήταν αυτά τα τέρατα που τους κατάντησαν έτσι όλα τούτα τα χρόνια. Θα πει να τρέχεις με χίλια και να μην προλαβαίνεις μια ζωή να μάθεις αυτά που δεν έμαθες τότε που είχες ένα μυαλό σφουγγάρι που το ποτίζανε αργά και βασανιστικά και βίαια με φαρμάκι κάθε μέρα.

Μακάρι να ήμασταν ενήλικοι τότε, Τόλη. Ήμασταν παιδιά που δεν έζησαν ποτέ σαν παιδιά. Γιατί μέσα στις χούντες δεν μεγαλώνουν ποτέ σωστά τα παιδιά. Δεν είναι παιδιά. Είναι μικρά τέρατα. Δεν ξέρουν τι θα πει παιδική ανεμελιά κι ελευθερία. Γίναμε πρόωρα ενήλικοι, άλλος λίγο άλλος πολύ, στη γενιά μας. Και δεν ξεχνάμε. Δεν ξεχνάμε τα τρομοκρατημένα πρόσωπα των γονιών μας. Και δεν θέλουμε άλλο τρόμο γύρω μας. Και είμαστε πάντα οργισμένοι. Ακόμα κι όσοι δεν το δείχνουν κρύβουν βαθιά και πολύ επιμελώς μέσα τους ένα διαρκή και ανίατο θυμό. Γιατί δεν μας ρώτησε κανείς πώς θέλαμε να μεγαλώσουμε, πώς θέλαμε να μάθουμε τα πρώτα μας γράμματα και πώς θέλαμε να είναι οι πρώτες μας εικόνες στην ίδια μας την πόλη. Τι λογής κτήνη ήταν όλοι ετούτοι που σκόρπισαν έτσι ασυλλόγιστα τον τρόμο, θα μπορέσει ποτέ κανείς να μου πει; Έχουν περάσει 35 χρόνια από τότε και ακόμα δεν έχω πάρει απάντηση.

Κατάλαβες τώρα γιατί λατρεύω τον Αναγνωστάκη; Γιατί ήταν ένας άνθρωπος που ξεπέρασε τον φόβο και τη φρίκη 2 πολέμων (τον εμφύλιο εννοώ ως δεύτερο) και δεν κατάφεραν να τον φιμώσουν. Γιατί από παιδί θαύμαζα τους λεβέντες, ανεξαρτήτως φύλου και καταγωγής, κι αυτός ήταν ένας απ' αυτούς. Γιατί ήταν ένας άνθρωπος που ένιωσε τη δικιά μας φρίκη και τον δικό μας τρόμο, ένιωσε ότι δεν μπορεί να μας τα απαλύνει με τίποτα, ξέσπασε κι ύστερα μουγκάθηκε από τη θλίψη και την οργή του. Γιατί δεν μπορούσε να μου δώσει την απάντηση που ζητούσα και βουβάθηκε από πόνο. Γιατί προσπάθησε να μου μιλήσει, έτσι σαν ένας μεγάλος οικογενειακός μας φίλος στο Κυριακάτικο τραπέζι, και δεν μπόρεσε να μου εξηγήσει το πώς και το γιατί κι αυτό δεν το άντεχε.

Γιατί θεωρώ μεγάλη γενναιότητα ακόμα και το '70, ενώ ήταν ο τρανός ποιητής και θα μπορούσε να γράφει πιο απλοϊκά, πιο εύκολα πράγματα για όλους, πιο σουπερμαρκετίστικα βρε αδελφέ, θεωρώ λεβεντιά του που σταμάτησε και σιώπησε. Θέλει κότσια για να το κάνεις επειδή αυτά που έχεις να πεις δεν είναι σημαντικότερα από αυτά που κάποτε έλεγες κι επειδή πιστεύεις ότι τα γραπτά σου δεν θα βοηθήσουν πια να φτιάξουμε όλοι μαζί ένα λίγο καλύτερο κόσμο, ότι η λεβεντιά σου δεν φτουράει πια. Γιατί πρέπει να είσαι πολύ λεβέντης για να καταλάβεις ότι δεν σου 'μεινε άλλη μαγκιά μέσα απ' την ποίηση και να απαρνηθείς αυτό που τόσο αγάπησες απ' τα μικράτα σου - την ποιητική σου φωνή.


Τα είπα και ξέσπασα κι εγώ σαν τον οργισμένο Αναγνωστάκη του χτεσινού ποιήματος για τη Θεσσαλονίκη.

Ας ξαναγυρίσω στο θέμα μας. Υπάρχουν, αλήθεια, αδημοσίευτα ποιήματα του Αναγνωστάκη από τα παλαιότερα ή και από τα τελευταία του χρόνια;
« Last Edit: 23 Feb, 2009, 12:53:21 by wings »


user4

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 609
  • think again!
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #21 on: 03 Nov, 2007, 09:57:35 »
Α ρε Βίκυ, όλα τα είπες...

Μόνο για τον τρόμο της επιστράτευσης δεν είπες, τότε που μέσα στις διακοπές του καλοκαιριού αν θυμάμαι καλά, ήρθε η προδοσία της Κύπρου και ξαφνικά οι μπαμπάδες γίνανε στρατιώτες...

Και πάλι όμως, η γενιά των γονιών μας μεγάλωσε πολύ πιο σκληρά και δύσκολα απο μας. Για να μην πω για την τραγική απογοήτευσή τους από την αποκαθήλωση συμβόλων και ιδεολογιών για τις οποίες δώσανε άλλοι τα νιάτα τους κι άλλοι τη ζωή τους. Εμείς, σαν να είμαστε πιο κυνικοί και ψυλλιασμένοι απο κείνους.

Απ΄την άλλη, τότε ο εχθρός ήταν ξεκάθαρος, τώρα έχει μασκαρευτεί και θέλει μεγαλύτερη εγρήγορση και πονηριά για να τον καταλάβεις...


« Last Edit: 16 Dec, 2007, 15:09:11 by wings »

Αλ.

  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 2232
  • This b0dy is y0ung but my sp1r1t's 0|d...
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #22 on: 03 Nov, 2007, 10:06:06 »
Εμείς, σαν να είμαστε πιο κυνικοί και ψυλλιασμένοι απο κείνους.

Και η νέα γενιά είναι μόνο κυνική και ψυλλιασμένη...
« Last Edit: 16 Dec, 2007, 15:09:51 by wings »
"I like to remember things my own way. Not necessarily the way they happened"
Member of elites only...just like Mus1ca||

banned

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 1094
  • Gender: Male
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #23 on: 03 Nov, 2007, 11:35:20 »
Τα είπες, ξέσπασες και καθάρισες, Βίκυ μου, και καλά έκανες. Μου αρέσουν οι οργισμένοι (νέοι και μεγαλύτεροι). Διερωτώμαι όμως πόσο ενδιαφέρονται για όλα αυτά σήμερα οι «Νέοι της Σιδώνος», 2007 (βλέπω ότι το τέλος του αφιερώματος στην ερωτική ποίηση πήρε 778 αναγνώσεις, ενώ το τέλος του αφιερώματος στην κοινωνικοπολιτική ποίηση μόνο 181).

Γιατί, αν ενδιαφέρονταν, θα μπορούσα να τους πω κι εγώ πόσο σωστά μεγαλώνει ένα παιδί με τη γερμανική κατοχή. Με έναν θείο και μια θεία εκτελεσμένους στη μέση του δρόμου στην Καλαμαριά από τους ταγματασφαλίτες, με έναν άλλο θείο στο Γεντί Κουλέ καταδικασμένο τετράκις εις θάνατον, με τον γερμανικό στρατό να κάνει γυμνάσια στην Πλατεία Δικαστηρίων, κάτω από το μπαλκόνι του (και κάτω από το μπαλκόνι του Αναγνωστάκη 100 μέτρα πιο κάτω). Κι ύστερα, με τους Γερμανούς να επιτάσσουν το σπίτι του και να πετάνε την οικογένεια σ' ένα υπόγειο στην Παύλου Μελά και με μια γερμανική μοτοσικλέτα να πατάει το σκυλάκι του. Με το χουνί, τη μπότα, την πείνα και με τη διαρκή απειλή του θανάτου.

Θα μπορούσα να τους πω και πόσο καλά μεγαλώνει ένα παιδί με τον εμφύλιο πόλεμο. Με το συσσίτιο στο σχολείο, με τα εθνικοπατριωτικά ποιήματα και με τη βίτσα, με την Πλατεία Δικαστηρίων πλημμυρισμένη ρακένδυτα «ανταρτόπληκτα», με το Δημαρχείο να ονομάζεται Καραβάν Σεράι και να είναι ένα γιαπί γεμάτο πρόσφυγες από τα χωριά, με τον πρώτο ξάδελφο να στέλνει γράμματα από την εξορία για ένα παγούρι ζάχαρη και για μια κουβέρτα, με το μοναδικό ζευγάρι παπούτσια του για τη μπάλα, για το σχολείο, για τις επισκέψεις.

Θα μπορούσα, τέλος που δεν έχει τέλος, να τους πω και για τη γενική επιστράτευση, όχι από την άνεση της πόλης, αλλά από τα βουνά και τα λαγκάδια, από τον ύπνο πάνω στο χώμα, από τον στρατό και τη μεταφορά των πυρομαχικών, από την αγωνία του επικείμενου πολέμου και από την καταστροφή της Κύπρου, από την ανταρσία των επιστρατευμένων, και από χίλια δυο άλλα. Και θα μπορούσα να τους πω τι σημαίνει να σε καλούν κάθε τόσο στην ασφάλεια «δι' υπόθεσίν σου», να σε νουθετούν με γελοίο τρόπο και να σε απειλούν.


Πολλά θα μπορούσα να τους πω (και πιο δραματικά, πιο συγκλονιστικά) αλλά μάλλον δεν θα γράψω ένα ακόμη βιβλίο και μάλιστα στο διαδίκτυο. Καλύτερα να ξαναγυρίσουμε στην «ειρηνική» εποχή μας και πιο άμεσα στον Αναγνωστάκη και στην ποίηση. Να, λοιπόν, τι λέει στον μονόλογο που ανέφερα παραπάνω για εκείνο που ρωτάς :

«Τα ποιήματά μου δεν τα διορθώνω πολύ, όπως έρχονται τα γράφω. Κάνω μια ελαφριά διόρθωση, μερικές λέξεις, μερικές φράσεις ή τα εγκαταλείπω τελείως. Η εγκατάλειψη ενός ποιήματος σημαίνει ότι αυτό το ποίημα δεν μου αρέσει καθόλου. Το αφήνω εντελώς. Έτσι στο αρχείο μου, ας πούμε, στο συρτάρι μου δεν θα βρει κανείς ποιήματα μισοτελειωμένα ή ατέλειωτα, δεν θα βρει τίποτα. Δεν υπάρχουν ποιήματά μου αδημοσίευτα. Λοιπόν, μην ψάχνει κανείς να βρει ποιήματά μου αδημοσίευτα. Δεν υπάρχει κανένα. Αυτό το λέω καθαρά. Υπάρχουν τέσσερα-πέντε σε περιοδικά, τα οποία δεν δημοσιεύτηκαν στα βιβλία μου».
« Last Edit: 06 Jun, 2008, 00:49:09 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67214
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Καλησπέρα σε όλους σας.

Έλσα, ανέφερα και την επιστράτευση εκεί που έλεγα για τον Ιωαννίδη. Στα δικά μας μάτια και αφτιά τότε ήταν ένας ακόμα στρατιωτικός νόμος. Α, ήταν κι ένα show στα σούπερ μάρκετ που τα ράφια τους αδειάσανε εν ριπή οφθαλμού αμέσως μόλις έγινε επιστράτευση. Αλλά ήταν καλοκαίρι, χαρά Θεού έξω, και, όταν τέλειωσε επισήμως η επιστράτευση, τα πράγματα για πρώτη φορά ήταν πολύ χαλαρά ως προς την τήρηση του ωραρίου του στρατιωτικού νόμου. Και τότε καταλάβαμε ότι μάλλον πάει, τέλειωσε αυτή η άρρωστη επταετία.

Τόλη, αυτά που λες προσπαθώ να τα φανταστώ, τα ξέρουμε ήδη από τις διηγήσεις γονιών και παππούδων, αλλά θα μου επιτρέψεις να σου πω ότι οι συνθήκες είναι διαφορετικές σε κατάσταση πολέμου και μάλιστα παγκοσμίου.

Ωστόσο, η γενιά του Αναγνωστάκη έζησε μια αντίστοιχη χούντα, τη Μεταξική, στην αντίστοιχη ηλικία μ' εμένα... ήρθε ο πόλεμος και τα ισοπέδωσε όλα και η δικτατορία του Μεταξά πέρασε στα ψιλά γράμματα. Τα κάνει τακτικά αυτά τα τερτίπια η «τσούλα η ιστορία», όπως λέει κι ο Κώστας Τριπολίτης στο «Ανεμολόγιο».

Να σου πω κάτι; Η αποπροσανατολισμένη γενιά του εμφύλιου ήταν αυτή που άφησε τα περιθώρια στους συνταγματάρχες να κάνουν τα απίστευτα επταετή τους καμώματα. Οι γενιές με τα γκρεμισμένα από τους βομβαρδισμούς σπίτια χάρηκαν κι ανάσαναν στην εποχή της αντιπαροχής και του μπετόν. Λογικό ήταν, ο κόσμος θέλησε ν' ανασάνει και να ζήσει σε σπίτια γερά και σίγουρα, με μωσαϊκό κι όχι χώμα στο πάτωμα, με φορμάικα και καπλαμά στα έπιπλα, στα ρετιρέ με τα μεγάλα μπαλκόνια, όπου τότε πίστευε ότι θα μπορέσει ν' ανασάνει και να βρεθεί (λόγω ύψους) πιο κοντά στο Θεό που τον έσωσε από τις καταστροφές. Ή κατέληξε στο εμείς μεταναστεύουμε, εσείς μεταναστεύετε, αυτοί μεταναστεύουν. Αναγκαίο κακό.

Κι η γενιά του Πολυτεχνείου απόκαμε κι άραξε στον καναπέ και στο ζάπινγκ γιατί είχε δικαίωμα να ξεχάσει και να ζήσει ήσυχα κι απλά. Γιατί δεν μπορείς μια ζωή να τα βάζεις με τα τανκς. Και πήρε και τις θέσεις εξουσίας. Εξουσία στις επιχειρήσεις, εξουσία στην κοινωνία, εξουσία στη χώρα. Ή κατέληξε στο εγώ συναλλάσσομαι, εσύ συναλλάσσεσαι, αυτός συναλλάσσεται. Οικτρό και μη αναγκαίο κακό.

Ναι, Έλσα, ο εχθρός τότε ήταν ορατός και ξεκάθαρος και τώρα είναι μασκαρεμένος και κρύβεται σε κάθε γωνία, αλλά δεν κάνουμε και πολλά πράγματα για να τον αντιμετωπίσουμε. Ο εχθρός είναι η συναλλαγή και τη συναντάς παντού, ο εχθρός είναι η εσωτερική μετανάστευση και μάλιστα από τα χωριά προς τις μεγάλες πόλεις και σπανίως αντίστροφα. Ο εχθρός είναι το ψέμα και καραδοκεί στη στροφή. Και τι κάνουμε; Συναλλασσόμαστε κι εμείς για να είμαστε εντός κυκλώματος, σπάνια αλλάζουμε ζωή πηγαίνοντας να μείνουμε στην επαρχία και αραδιάζουμε μικρά και μεγάλα «κατά συνθήκην» ή «παρά συνθήκην» ψέματα καθημερινά.

Και, ναι, Αλέξανδρε, οι νέοι είναι απλώς κυνικοί και ψυλλιασμένοι αφού ζούνε στην εποχή των κοριών της τεχνολογίας και της φασαρίας για ψύλλου πήδημα. Αλλά θα πρέπει να ξελαμπικάρει το μυαλό τους προτού γεμίσει ψείρες.


Πάμε τώρα στο μονόλογο του Αναγνωστάκη. Ήμουν σχεδόν σίγουρη ότι κάπως έτσι έγραφε. Μιλάει απλά, ανεξάρτητα από τις λέξεις που χρησιμοποιεί. Ήμουν σίγουρη ότι δεν θα μπορούσε να παιδεύει πολύ αυτά που γράφει. Όπως το λέει: Η εγκατάλειψη ενός ποιήματος σημαίνει ότι αυτό το ποίημα δεν μου αρέσει καθόλου. Το αφήνω εντελώς. Και επιμένω ότι έτσι πρέπει κι εμείς να διαβάζουμε τα δικά του ποιήματα και ίσως όλα τα ποιήματα. Με μιαν ανάσα. Μας άρεσαν; Πάει καλά. Αν θέλουμε τους ξαναρίχνουμε μια ή δέκα ματιές. Αν δεν έχουν κάτι να μας πουν, πάμε παρακάτω. Δεν θέλει ούτε μπορεί να είναι παίδεμα η ποίηση. Η ποίηση είναι για να μας ομορφαίνει τη ζωή κι όχι για να μας την κάνει δύσκολη. Αλλά και πολλά άλλα πράγματα είναι έτσι και κυρίως οι τέχνες. Είναι μια απαραίτητη πολυτέλεια του νου, για να νιώθουμε ότι ξεφεύγουμε από την καθημερινή, συνήθως πεζή πραγματικότητα. Αφού ο Αναγνωστάκης ήταν χειμαρρώδης την ώρα που έγραφε, πρέπει κι ο αναγνώστης να τον ακολουθεί. Αλλιώς κάτι χάνει απ' την πνοή και το ρυθμό του γραπτού. Και δεν κάνει καλά, μα καθόλου καλά.

Ξέρετε τι γίνεται με τον Αναγνωστάκη; Από πάντα τον ένιωθα κάπως σαν φιλαράκι μου, σαν παρέα μου στο καφενείο, που έρχεται να παίξουμε τάβλι και λίγο πριν ή λίγο μετά μιλάμε για όλα - εννοώ ότι μιλάμε, το ψάχνουμε σε βάθος, δεν κουτσομπολεύουμε. Μιλάμε με λόγια σταράτα κι απλά. Για την μπάλα της Κυριακής (άντε πλέον και του Σαββάτου και της Δευτέρας), για τα καμώματα των πολιτικών μας στη Βουλή, για την απέναντι άσχημη πολυκατοικία, για τον ήρωα της Αντίστασης που φυτοζωεί στο αντικρινό υπόγειο, για το παραδοσιακό κτίριο που χαλάσανε και το πάρκο που κόψανε στη μέση για να χτίσουν ένα μπετονένιο δημοτικό μέγαρο, για το υπέροχο οριζόντιο χτίσμα του Βυζαντινού μουσείου της Μελίνας από πίσω, για τη «Στέλλα» που είδαμε χτες στο σινεμά, για τα ποιήματα του Άνθου Φιλητά και του Πρόδρομου Μάρκογλου, για μια συνέντευξη του Κριαρά αλλά και του Ρονάλντο, και φυσικά για τον έρωτα.

Για τους έρωτές μου και για τους έρωτές του. Για τους ανθρώπους που πολύ αγάπησα κι αυτούς που λάτρεψε εκείνος. Αλήθεια, αναφέρει κάτι ο ίδιος στα γραπτά του για τη Νόρα Αναγνωστάκη;
« Last Edit: 24 Sep, 2009, 02:39:03 by wings »

banned

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 1094
  • Gender: Male
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #25 on: 03 Nov, 2007, 15:13:25 »
Εγώ τουλάχιστον δεν έχω διαβάσει τίποτα. Και έχω την εντύπωση ότι δεν ήταν ο τύπος του ανθρώπου που θα έγραφε για τη γυναίκα του. Μπορώ όμως να παραθέσω αυτά που αναφέρει ο Γιώργος Κορδομενίδης στο ίδιο τεύχος του Εντευκτηρίου.

«Για πολλά χρόνια, οι Αναγνωστάκηδες ήταν ένα, κατά κάποιον τρόπο, μυθικό ζευγάρι, που άφησε βαθύ το χνάρι του στη λογοτεχνική ζωή της Θεσσαλονίκης επί τρεις δεκαετίες ('50-'70). Ζήλευα πάντα όσους είχαν προλάβει να τους συναναστραφούν εδώ, να συχνάσουν στο ανοιχτό σπίτι τους, να ζήσουν από κοντά τη δημιουργική ατμόσφαιρα της Κριτικής... Μόνος σύνδεσμος μαζί τους παρέμεναν, για καιρό, τα βιβλία με τα ποιήματα και τα άρθρα του Μανόλη Αναγνωστάκη, καθώς και οι εύστοχες παρεμβάσεις του από τις σελίδες της Αυγής. Ακόμη, τα οξυδερκή σχόλια της Νόρας Αναγνωστάκη που τα «ανακάλυπτα» με έκπληξη κάθε φορά σε διάφορα έντυπα...

Από τον Μάρτιο του 1998 και δώθε, είχα τη χαρά να με δέχονται θερμά στο φιλόξενο σπίτι της Πεύκης και να ακούω τις ολιγόλογες, κοφτές ερωτήσεις τους για το πώς πάει το Εντευκτήριο, πώς είναι η πνευματική ζωή της Θεσσαλονίκης, τι κάνουν οι διάφοροι φίλοι τους (και μη...) που ζουν εδώ.

Παρότι (το ομολογώ) είμαι κυρίως «της πεζογραφίας», μου άρεσε να επιστρέφω στα ποιήματα του Αναγνωστάκη, ίσως επειδή «στερούνται κάθε ποιητικής πόζας» (Διονύσης Καψάλης). Και με συγκινούσε ιδιαίτερα το ότι μοιραζόμασταν το ίδιο πάθος για τα λογοτεχνικά περιοδικά...
»
« Last Edit: 03 Nov, 2007, 15:46:26 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67214
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #26 on: 03 Nov, 2007, 21:33:54 »
Τι εννοείς ότι δεν ήταν ο τύπος του ανθρώπου που θα έγραφε για τη γυναίκα του; Δεν ήταν ιδιαίτερα εκδηλωτικός και αυθόρμητος; Ήταν ντροπαλός και συνεσταλμένος; Ή απλώς δεν άφηνε περιθώρια για παρεμβάσεις των ξένων στα προσωπικά του;

banned

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 1094
  • Gender: Male
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #27 on: 03 Nov, 2007, 23:29:06 »
Φέρνω στον νου μου την εικόνα του σε διάφορες περιστάσεις αλλά μόνον υποθέσεις μπορώ να κάνω. Δεν θα μπορούσες εύκολα να τον κατατάξεις σε κάποια κατηγορία. Ήταν εκδηλωτικός και αυθόρμητος, μα ήταν και συνεσταλμένος. Πράγμα όχι παράξενο αν σκεφτούμε ότι στους ποιητές κυριαρχεί το συναίσθημα και ότι οι ψυχικές τους μεταπτώσεις είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Όσο για «παρεμβάσεις των ξένων στα προσωπικά του», ούτε για αστείο.

Νομίζω ότι το καθοριστικό στοιχείο στη συμπεριφορά του Μανόλη, αλλά και κάθε λογοτέχνη άξιου του ονόματος, ήταν η λιτότητα, η σοβαρότητα και η αυστηρότητα. Στην ποίηση και σε καθετί άλλο. Αυτό που ονομάζεται και λογοτεχνικό ήθος. Το ήθος αυτό, λοιπόν, σε συνδυασμό με το ήθος της αριστεράς και κάποια ίσως παραδοσιακή συστολή, ίσως να του επέτρεπαν να κάνει μια αφιέρωση αλλά όχι και να γράψει για τη γυναίκα του. Όσο κι αν την αγαπούσε, όσο θαυμάσια σχέση και να είχαν. 
« Last Edit: 03 Nov, 2007, 23:34:44 by wings »

wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Posts: 67214
  • Gender: Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • 116102296922009513407
    • hellenicwings
    • Ποίηση, ποιητές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #28 on: 04 Nov, 2007, 00:51:20 »
Τι κρίμα που δεν πρόλαβα να τον γνωρίσω! Είναι από τις σπάνιες φορές που λέω κάτι τέτοιο για κάποιον άνθρωπο. Και τι κρίμα που δεν ζει πια - ας μην έγραφε ποιήματα. Ακόμα και τα δοκίμια ή τα άρθρα του σε περιοδικά ή βιβλία, ακόμα και η παρουσία του σε κάθε έκφανση της ζωής του τόπου θα ήταν πολύτιμη.

Όχι ότι έχει ιδιαίτερη σημασία η ερώτηση που θα σου κάνω τώρα, αλλά θαρρώ ότι κάπου το διάβασα ή το άκουσα, οπότε ας το πω: αληθεύει ότι ο Μανόλης Αναγνωστάκης ήταν αριστερόχειρας;
« Last Edit: 10 Nov, 2007, 13:02:58 by wings »

banned

  • Sr. Member
  • ****
  • Posts: 1094
  • Gender: Male
Re: Μανόλης Αναγνωστάκης
« Reply #29 on: 05 Nov, 2007, 00:17:47 »
Ο Αναγνωστάκης έφυγε αλλά υπάρχει κάτι που προλαβαίνεις να κάνεις. Να γνωρίσεις από κοντά τους σπουδαίους ποιητές της Θεσσαλονίκης που ζουν ακόμη. Για να μην θρηνείς και πάλι στο μέλλον.

Δεν είμαι βέβαιος. Διάβασε την αναφορά του στον μονόλογο του 1992, που έχει ως τίτλο «Είμαι αριστερόχειρ, ουσιαστικά», και βγάλε εσύ το συμπέρασμα.

«Επειδή δεν γράφω συχνά, δεν υπάρχει κανένα παρασκήνιο στη συγγραφική μου δραστηριότητα. Δηλαδή δεν κρατώ σημειώσεις, ούτε ημερολόγια. Τα τελευταία χρόνια γράφω με τη γραφομηχανή μονάχα, αποκλειστικά με τη γραφομηχανή, γιατί δυσκολεύομαι πάρα πολύ να γράψω με το χέρι. Φαίνεται, ας κάνουμε λίγο χιούμορ εδώ, ότι υπήρξα ένας αριστερόχειρ μανκέ. Είμαι αριστερόχειρ, ουσιαστικά. Όλα τα κάνω με το αριστερό χέρι. Εκτός από το γράψιμο, το οποίο φαίνεται μικρός όταν ήμουν μου επέβαλαν να γράφω με το δεξί. Δεν μπορώ να γράψω εύκολα λοιπόν με το δεξί. Με το αριστερό καθόλου. Και τώρα ιδίως που αρρώστησα, με το δεξί μου χέρι απλά χαράσσω, δεν μπορώ να γράψω καλά. Αναγκαστικά λοιπόν καταφεύγω στη γραφομηχανή. Γράφω εκεί πέρα με τα δυο δάχτυλα το κείμενο και το βλέπω σαν τυπωμένο. Πάλι καλά».
« Last Edit: 06 Jun, 2008, 00:14:53 by wings »