υπολειπόμενος / υπόλοιπος

Guest · 9 · 8402

  • Guest
Μπορεί να σας είναι πολύ ξεκάθαρο τι είναι το σωστό, αλλά εγώ δεν ξέρω πια... Και στο ίντερνετ δεν κατάφερα να βρω άκρη...
Ποιο βάζουμε; Υπολειπόμενος ή υπολοιπόμενος;
« Last Edit: 27 Mar, 2007, 14:20:30 by wings »


Offline wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 67808
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • hellenicwings
    • Βίκυ Παπαπροδρόμου: ό,τι πολύ αγάπησα (ποίηση, πεζογραφία & μουσική)
Υπολειπόμενος

Η μετοχή σχηματίζεται με βάση το ρήμα. Το ρήμα στην περίπτωση αυτή είναι το «υπολείπομαι» και αντιγράφω από το ΛΚΝ:

υπολείπομαι [ipolípome] P4β (συνήθ. στο ενεστ. θ.)  : 1.για ένα ημιτελές σύνολο που για να ολοκληρωθεί χρειάζεται ένα συγκεκριμένο αριθμό όμοιων μονάδων, στοιχείων: Πόσα γραμμάτια (σου) υπολείπονται; Yπολείπεται μία μέρα ως το Πάσχα. Yπολείπονται πολλά να γίνουν ακόμα. 2. (λόγ., με γεν.) υστερώ1: Yπολείπεται του αντιπάλου του.   [λόγ. < αρχ. ὑπολείπομαι]

Ενώ:

υπόλοιπος -η -ο [ipólipos] E5  : 1.που υπολείπεται για να συμπληρωθεί ένα σύνολο από το οποίο: α. το μεγαλύτερο μέρος έχει χρησιμοποιηθεί, έχει υπολογιστεί, έχει ληφθεί υπόψη: Tο υπόλοιπο ύφασμα θα το κάνω μαξιλάρια. Tι θα το κάνεις το υπόλοιπο φαγητό; Tο υπόλοιπο (ενν. ποσό) κράτα το για φιλοδώρημα. Πήγαινε να ξεκουραστείς, την υπόλοιπη δουλειά θα την τελειώσω εγώ. Πού είναι οι υπόλοιποι τόμοι; β. από το οποίο μόνο το μικρότερο μέρος έχει ληφθεί υπόψη: Zει απομονωμένος από τον υπόλοιπο κόσμο. O Kαναδάς και η υπόλοιπη Aμερική. Δύο τρεις μαθητές συμφώνησαν· οι υπόλοιποι (ενν. μαθητές) διαχώρισαν τη θέση τους. 2. (ως ουσ.) το υπόλοιπο: α. (μαθημ.) α1. το αποτέλεσμα της αφαίρεσης. α2. ο αριθμός που μένει από μια ατελή διαίρεση. β. (λογιστ.) το χρεωστικό ή πιστωτικό ποσό το οποίο απομένει μετά το κλείσιμο ενός λογαριασμού.  [λόγ.: 1α: αρχ. ὑπόλοιπος· 1β, 2α: σημδ. γαλλ. reste· 2β: σημδ. γαλλ. reli quat]

Σημείωση: Μην ξεχνάτε όλοι να αφήνετε κενά ανάμεσα στις λέξεις στο τίτλο των μηνυμάτων σας. Διαφορά η αναζήτηση είτε μέσω του φόρουμ είτε μέσω διαδικτύου κάνει «νερά».
« Last Edit: 27 Mar, 2007, 14:40:54 by wings »



Offline zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Αφού το ρήμα είναι "υπολείπομαι", προφανώς "υπολειπόμενος" είναι η σωστή γραφή. Μάλλον πρόκειται για χρήση άλλης ρίζας ("υπόλοιπο") έναντι της ορθής, οπότε άρχισε να γράφεται και έτσι.
« Last Edit: 27 Mar, 2007, 14:19:58 by wings »


  • Guest
Κάπως έτσι το είχα και εγώ, παρότι είμαι ζωντανή δυσφήμηση της ελληνικής ορθογραφίας. Ωστόσο, μου το διορθώσανε και αυτό. Τι να κάνω, είπα να το γκουγκλάρω,  καράφλιασα με τα χιτ και ήρθα κλαίγοντας στην πόρτα σας να μου πείτε!
Ευχαριστώ πολύ
:)

@wings. οκ θα το προσέξω την επόμενη φορά.
« Last Edit: 27 Mar, 2007, 14:25:14 by μαρία_πώς »



Offline Dr Moshe

  • Moderator
  • Jr. Member
  • *****
    • Posts: 297
    • Gender:Male
  • Shir HaShirim 8:6,7
    • Linguarium
Η απάντηση στη φίλη Μαρία δόθηκε εύστοχα από την αγαπητή Βίκυ, οπότε είναι περιττό να προσθέσω οτιδήποτε.

Δεν θα ήταν ίσως άσκοπο να υπογραμμιστεί ότι το ρήμα λείπω, που βρίσκεται στη βάση τού όλου σχήματος, περιέχει την απαθή ή βασική βαθμίδα (Grundstufe ή Vollstufe) τού θέματος: λειπ-. Από τη βαθμίδα αυτήν, η οποία έχει ομόρριζα σε άλλες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, προκύπτουν μεταπτωτικώς τόσο το ετεροιωμένο θέμα λοιπ- (με αλλαγή τού ριζικού φωνήεντος σε έτερο ομόχρονο ε > ο, οπότε λοιπ-ός, ὑπό-λοιπος, ἐπί-λοιπος κτλ.) όσο και το θέμα με μηδενισμένη βαθμίδα (Nullstufe): λιπ- (με αποβολή τού ριζικού φωνήεντος ε > 0, οπότε ἐλ-λιπ-ής, αόριστος β΄ ἔ-λιπ-ον).

Επομένως, δεν πρόκειται για άλλη ρίζα αντί της ορθής, αλλά για άλλη βαθμίδα τής ίδιας ρίζας. Ζητώ συγγνώμη αν δεν έγινε επακριβώς κατανοητό. Σε αυτό ασφαλώς ευθύνομαι προσωπικά εγώ και όχι η ιστορική γλωσσολογία... :-) Ευχαριστώ.
A Reina, mi tesoro

אשׁת־חיל מי ימצא ורחק מפנינים מכרה :Mishle משׁלי  31:10
A woman of valour who can find? For her price is far above rubies (JPS)


Offline wings

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 67808
    • Gender:Female
  • Vicky Papaprodromou
    • vicky.papaprodromou
    • @hellenic_wings
    • hellenicwings
    • Βίκυ Παπαπροδρόμου: ό,τι πολύ αγάπησα (ποίηση, πεζογραφία & μουσική)
Ευχαριστούμε πολύ, Θόδωρε!

Η εξήγηση που μόλις μας έδωσες είναι απολύτως κατανοητή και πολύτιμη, όπως πάντα.



Offline zephyrous

  • Hero Member
  • *****
    • Posts: 3698
    • Gender:Male
Ευχαριστώ πολύ κι εγώ για τη διευκρίνιση σχετικά με τη ρίζα, Dr Moshe!


Offline laontas

  • Semi-Newbie
  • *
    • Posts: 5
Να προσθέσω και κάτι στο πανάρχαιο αυτό θέμα.

Επειδή οι περισσότεροι μπερδεύονται και θεωρούν σωστό το υπολειπόμενος για κάτι που έχει απομείνει (κι όμως χρησιμοποιείται και έτσι βλ. ΤΕΓ-ΦΥΤΡ) το συναντάω αρκετά και σε πολλές λέσχες φαγητού όπου αναγράφεται "υπολειπόμενες μερίδες σήμερα: 43") το πιο σωστό είναι εναπομένων - εναπομένουσα -εναπομένον, αόριστος: εναπομείνας-εναπομείνασα-εναπομείναν!!!

Αυτά τα ολίγα!!!



 

Search Tools